{"id":10255,"date":"2019-09-18T19:37:40","date_gmt":"2019-09-18T13:37:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=10255"},"modified":"2019-08-16T05:55:57","modified_gmt":"2019-08-15T23:55:57","slug":"biet-khon-ngoan-tien-lieu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/biet-khon-ngoan-tien-lieu\/","title":{"rendered":"Bi\u1ebft Kh\u00f4n Ngoan Ti\u00ean Li\u1ec7u"},"content":{"rendered":"<h3 align=\"center\"><span style=\"color: #333333; font-family: Verdana; font-size: small;\">Ch\u00faa Nh\u1eadt th\u1ee9 25 Th\u01b0\u1eddng Ni\u00ean<\/span> &#8211; C<\/h3>\n<p style=\"text-align: center;\">Luca 16,1-13<\/p>\n<p><b><i>C\u1ee7a c\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c trao v\u00e0o tay ch\u00fang ta l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta d\u00f9ng m\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 anh ch\u1ecb em.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b>1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh<\/b><\/p>\n<p>V\u1edbi ch\u01b0\u01a1ng 16, Tin M\u1eebng Luca th\u00eam v\u00e0o nh\u1eefng d\u1ee5 ng\u00f4n v\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i kh\u00e1c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Tuy nhi\u00ean, trong khi \u0111\u1ec1 t\u00e0i c\u1ee7a ch. 15 l\u00e0 ni\u1ec1m vui v\u00ec t\u00ecm l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 m\u1ea5t, trong ch. 16 n\u00e0y, \u0111\u1ec1 t\u00e0i l\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ee7a c\u1ea3i v\u00e0 c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng ch\u00fang. D\u00f9 th\u1ebf, v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 cho r\u1eb1ng \u0111\u1ec1 t\u00e0i m\u1edbi n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc \u1edf ch. 15 b\u1eb1ng truy\u1ec7n \u0111\u1ee9a con th\u1ee9 phung ph\u00ed c\u1ee7a c\u1ea3i. B\u00e2y gi\u1edd, ch\u00fang ta c\u00f3 hai d\u1ee5 ng\u00f4n, Ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng (cc. 1-8a) v\u00e0 \u00d4ng nh\u00e0 gi\u00e0u v\u1edbi Ladar\u00f4 (cc. 19-31), tri\u1ec3n khai r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec1 t\u00e0i m\u1edbi n\u00e0y. Ta c\u0169ng th\u1ea5y c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eafn v\u00e0o d\u1ee5 ng\u00f4n th\u1ee9 nh\u1ea5t (cc. 8b-13) v\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi khi\u1ec3n tr\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau ham ti\u1ec1n (cc. 14-15). Ch\u1ec9\u00a0 c\u00f3 hai l\u1eddi kh\u00f4ng li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1 t\u00e0i, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 L\u1ec1 Lu\u1eadt (cc. 16-17) v\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 ly d\u1ecb (c. 18).<\/p>\n<p>V\u1ec1 b\u00e0i d\u1ee5 ng\u00f4n Ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng, cho \u0111\u1ebfn nay b\u00e0i n\u00e0y v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t crux interpretum (\u201cth\u1eadp gi\u00e1 c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i\u201d). \u0110\u1ec3 hi\u1ec3u d\u1ee5 ng\u00f4n v\u00e0 c\u00e1c \u00e1p d\u1ee5ng, \u0111i\u1ec1u ch\u1ee7 y\u1ebfu ph\u1ea3i l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf l\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ea5t lu\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn c\u00e1c bi\u00ean nh\u1eadn c\u1ee7a c\u00e1c con n\u1ee3 c\u1ee7a \u00f4ng ch\u1ee7. \u00dd ki\u1ebfn v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111a s\u1ed1 ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u00e3 b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng trong qu\u00e1 kh\u1ee9, khi l\u00e0m th\u1ea5t tho\u00e1t t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a ch\u1ee7, nay l\u00e0m th\u00eam m\u1ed9t h\u00e0nh vi b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng n\u1eefa khi s\u1eeda l\u1ea1i c\u00e1c bi\u00ean nh\u1eadn, khi\u1ebfn t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a ch\u1ee7 c\u00e0ng hao h\u1ee5t th\u00eam. Nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u00e2y l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n, ta kh\u00f3 m\u00e0 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 v\u00ec sao \u00f4ng ch\u1ee7 c\u00f3 th\u1ec3 khen ng\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd l\u00e0 kh\u00f4n kh\u00e9o, v\u00e0 v\u00ec sao \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00f3 th\u1ec3 r\u00fat t\u1eeb c\u00e1ch h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y m\u1ed9t k\u1ebft lu\u1eadn ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c. D\u0129 nhi\u00ean, v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n lu\u1eadn l\u00fd, ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1ch s\u1ef1 ti\u00ean li\u1ec7u v\u00e0 kh\u00f4n kh\u00e9o ra kh\u1ecfi nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n kh\u00e1c c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd. Nh\u01b0ng nh\u1eefng ph\u00e2n bi\u1ec7t nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec kh\u00f4ng\u00a0 d\u1ec5 n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng t\u00e2m tr\u00ed kh\u00f4ng quen ki\u1ec3u l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00f2n \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng Kit\u00f4 h\u1eefu th\u00ec h\u1eb3n l\u00e0 v\u1eabn c\u1ea3m th\u1ea5y l\u00fang t\u00fang khi \u0111\u1ecdc th\u1ea5y s\u1ef1 song \u0111\u1ed1i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu thi\u1ebft l\u1eadp gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 Ng\u01b0\u1eddi. Kh\u00f4ng l\u1ebd \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn quen ng\u1ecf l\u1eddi v\u1edbi c\u00e1c con tim, l\u1ea1i th\u1eadt s\u1ef1 \u0111\u1ec1 ra m\u1ed9t d\u1ee5 ng\u00f4n h\u00e0m h\u1ed3 nh\u01b0 th\u1ebf trong m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ee5ng ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn s\u1ef1 v\u00f4 lu\u00e2n, b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i?<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, c\u1ee9 cho \u0111i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u00e3 gi\u1ea3 m\u1ea1o c\u00e1c bi\u00ean nh\u1eadn n\u1ee3, th\u00ec anh ta ch\u1ec9 c\u00e0ng l\u00e0m cho ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee7a m\u00ecnh th\u00eam tr\u1ea7m tr\u1ecdng, m\u00e0 c\u0169ng ch\u1eb3ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00edn, v\u00ec anh s\u1eafp ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed5 s\u00e1ch, v\u1edbi l\u1ea1i b\u1ea3n v\u0103n cho th\u1ea5y l\u00e0 \u00f4ng ch\u1ee7 bi\u1ebft r\u1ea5t nhanh chuy\u1ec7n v\u1eeba x\u1ea3y ra. V\u00e0 c\u0169ng kh\u00f3 m\u00e0 hi\u1ec3u v\u00ec sao anh l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 kh\u00f4n kh\u00e9o. N\u1ebfu th\u1ebf, d\u1ee5 ng\u00f4n n\u00e0y n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00f3 c\u00f3 th\u1eadt.<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta \u0111\u1eebng qu\u00ean r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 h\u00e0nh vi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd v\u1ec1 m\u1eb7t lu\u00e2n l\u00fd, m\u00e0 ch\u1ec9 n\u00f3i l\u00e0 anh kh\u00f4n kh\u00e9o th\u00f4i. Ch\u00ednh c\u00e2u 8 g\u1ecdi anh l\u00e0 \u201cb\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng\u201d, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 trong qu\u00e1 kh\u1ee9, tr\u01b0\u1edbc khi anh ta l\u00e0m h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0i d\u1ee5 ng\u00f4n k\u1ec3 ra, c\u00f2n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft l\u00e0 b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng (x. D\u1ee5 ng\u00f4n \u00f4ng quan t\u00f2a b\u1ea5t ch\u00ednh \u0111\u00e3 x\u1eed c\u00f4ng b\u00ecnh cho b\u00e0 g\u00f3a: Lc 18,2-8). Xin coi trong ph\u1ea7n ch\u00fa gi\u1ea3i.<\/p>\n<p><b>2.- B\u1ed1 c\u1ee5c<\/b><\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 chia th\u00e0nh hai ph\u1ea7n:<\/p>\n<p>1) D\u1ee5 ng\u00f4n Ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng (16,1-8a);<\/p>\n<p>2) Ba \u00e1p d\u1ee5ng c\u1ee7a D\u1ee5 ng\u00f4n (16,8b-13):<\/p>\n<p>a) \u00c1p d\u1ee5ng 1 (cc. 8b-9),<\/p>\n<p>b) \u00c1p d\u1ee5ng 2 (cc. 10-12),<\/p>\n<p>c) \u00c1p d\u1ee5ng 3 (c. 13).<\/p>\n<p><b>3.- V\u00e0i \u0111i\u1ec3m ch\u00fa gi\u1ea3i<\/b><\/p>\n<p><b><i>&#8211; m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd<\/i><\/b> (1): Danh t\u1eeb Hy L\u1ea1p oikonomos th\u01b0\u1eddng l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00f4 l\u1ec7 sinh ra t\u1ea1i nh\u00e0 ch\u1ee7 (x. St 15,3: ben bayit, \u201cm\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con c\u1ee7a nh\u00e0\u201d; St 14,14: yelid bayit, \u201cng\u01b0\u1eddi sinh ra c\u1ee7a nh\u00e0\u201d), nh\u01b0ng kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf. T\u1ea1i Pal\u00e9ttina, ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng; anh to\u00e0n quy\u1ec1n thay m\u1eb7t ch\u1ee7 \u0111\u1ec3 giao d\u1ecbch l\u00e0m \u0103n. N\u1ebfu anh ta bi\u1ec3n th\u1ee7, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t h\u00e0nh vi ph\u00e1p l\u00fd n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap ch\u1ee7 thu h\u1ed3i c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ea3; \u00f4ng ch\u1ee7 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ea1t b\u1eb1ng c\u00e1ch tr\u00e1ch m\u1eafng, ti\u1ebft l\u1ed9 h\u00e0nh vi b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a anh ta \u0111\u1ec3 l\u00e0m anh m\u1ea5t ti\u1ebfng t\u1ed1t, r\u1ed3i th\u1ea3i h\u1ed3i anh th\u00f4i. Sau khi \u0111\u00e3 bi\u1ebft quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ch\u1ee7, ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd ph\u1ea3i t\u00ednh s\u1ed5, nh\u01b0ng v\u1eabn \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a ch\u1ee7. V\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f3 th\u1ec3 cho vay l\u1ea5y l\u00e3i. Th\u1eadt ra Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea c\u1ea5m cho vay l\u1ea5y l\u00e3i (x. Xh 22,25; Lc 25,36; \u0110nl 23,20-21), nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i c\u00f3 c\u00e1ch xoay s\u1edf: ng\u01b0\u1eddi ta b\u1ea3o l\u00e0 Lu\u1eadt nh\u1eafm che ch\u1edf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00fang c\u1ef1c kh\u1ecfi b\u1ecb b\u00f3c l\u1ed9t. Do \u0111\u00f3, n\u1ebfu ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi vay m\u01b0\u1ee3n \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a c\u1ea3i anh mu\u1ed1n m\u01b0\u1ee3n, v\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady ph\u1ea7n vay m\u01b0\u1ee3n kh\u00f4ng l\u00e0 c\u1ea5p b\u00e1ch, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y l\u00e3i. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n d\u1ea7u v\u00e0 l\u00faa (\u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do khi\u1ebfn hai th\u1ee9 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5 \u1edf \u0111\u00e2y): ai m\u00e0 ch\u1eb3ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 d\u1ea7u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1t m\u1ed9t c\u00e1i \u0111\u00e8n? Ai l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 l\u00faa \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u1ed9t c\u00e1i b\u00e1nh? (Mishna). \u1ede \u0111\u00e2y, anh qu\u1ea3n l\u00fd tha ph\u1ea7n l\u00e3i (qu\u00e1 \u0111\u00e1ng) \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1ea1i nguy\u00ean v\u1ed1n cho ch\u1ee7[1].<\/p>\n<p><b><i>&#8211; t\u1ed1 c\u00e1o<\/i><\/b> (1): \u0110\u1ed9ng t\u1eeb Hy L\u1ea1p diaballein th\u01b0\u1eddng c\u00f3 s\u1eafc th\u00e1i vu kh\u1ed1ng.<\/p>\n<p><b><i>&#8211; phung ph\u00ed c\u1ee7a c\u1ea3i<\/i><\/b> (1): \u0110\u1ed9ng t\u1eeb Hy L\u1ea1p diaskorpizein c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong d\u1ee5 ng\u00f4n Ng\u01b0\u1eddi con phung ph\u00e1 (15,13) \u0111\u1ec3 m\u00f4 t\u1ea3 m\u1ed9t c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng hoang ph\u00ed c\u00e1c c\u1ee7a c\u1ea3i. B\u1ea3n v\u0103n kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 anh \u201cphung ph\u00ed c\u1ee7a c\u1ea3i\u201d trong nh\u1eefng chuy\u1ec7n g\u00ec.<\/p>\n<p><b><i>&#8211; M\u1ed9t tr\u0103m th\u00f9ng d\u1ea7u \u00f4-liu<\/i><\/b> (6): Danh t\u1eeb Hy L\u1ea1p batos phi\u00ean \u00e2m t\u1eeb ti\u1ebfng H\u00edp-ri bat, \u201cth\u00f9ng\u201d t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi kho\u1ea3ng 45 l\u00edt (theo s\u1eed gia Giox\u00e9p, m\u1ed9t batos = 72 xestai Hy L\u1ea1p ho\u1eb7c 72 sextarii R\u00f4-ma).<\/p>\n<p><b><i>&#8211; vi\u1ebft n\u0103m ch\u1ee5c<\/i><\/b> (6): C\u00e2u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 anh ta gi\u1ea3 m\u1ea1o s\u1ed1 n\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi ta m\u1eafc v\u1edbi \u00f4ng ch\u1ee7 c\u1ee7a anh. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 con n\u1ee3 hi\u1ec7n m\u1eafc n\u1ee3 \u00f4ng ch\u1ee7 ch\u1ec9 n\u0103m m\u01b0\u01a1i th\u00f9ng d\u1ea7u, c\u00f2n n\u0103m m\u01b0\u01a1i th\u00f9ng kia l\u00e0 hoa h\u1ed3ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd. Nh\u01b0 th\u1ebf s\u1ed1 l\u00e3i l\u00e0 50%. B\u00ean C\u1eadn \u0110\u00f4ng nh\u1eefng m\u00f3n n\u1ee3 v\u1ec1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c th\u01b0\u1eddng c\u00f3 l\u00e3i cao nh\u01b0 th\u1ebf th\u1eadt.<\/p>\n<p><b><i>&#8211; M\u1ed9t tr\u0103m b\u1ed3 l\u00faa<\/i><\/b> (NTT- 7; \u201cM\u1ed9t ng\u00e0n gi\u1ea1 l\u00faa\u201d: CGKPV): t\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t tr\u0103m kor l\u00faa. T\u1eeb Hy L\u1ea1p koros phi\u00ean \u00e2m t\u1eeb\u00a0 t\u1eeb ng\u1eef H\u00edp-ri kor, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi 10 bats, ho\u1eb7c 450 l\u00edt (b\u00ean Hy L\u1ea1p c\u00f3 \u0111\u01a1n v\u1ecb \u0111o l\u01b0\u1eddng medimnos = 1,5 kor).<\/p>\n<p><b><i>&#8211; vi\u1ebft t\u00e1m tr\u0103m<\/i><\/b> (7): Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, hoa h\u1ed3ng l\u00e0 25% (tr\u00ean t\u00e1m m\u01b0\u01a1i b\u1ed3\/gi\u1ea1 l\u00faa). L\u00e3i 1\/3 hay 1\/4 l\u00e0 chuy\u1ec7n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p><b><i>&#8211; V\u00e0 \u00f4ng ch\u1ee7 khen<\/i><\/b> (8): Ho kyrios c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u l\u00e0 \u201cCh\u00faa (\u0110\u1ee9c Gi\u00easu )\u201d hay \u201c\u00f4ng ch\u1ee7\u201d. \u1ede \u0111\u00e2y, ta hi\u1ec3u l\u00e0 \u201cnh\u00e0 ph\u00fa h\u1ed9 kia\u201d (c. 1) hay \u201c\u00f4ng ch\u1ee7\u201d (cc. 3.5). V\u00ec c\u00e1c l\u00fd do: (1) \u201cNh\u00e0 ph\u00fa h\u1ed9\u201d r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ea5t th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111i v\u1eafng, n\u00ean \u0111\u00e3 giao vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m \u0103n cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd (oikonomos). Anh n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u00f4i t\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u nh\u1eefng t\u00f4i t\u1edb kh\u00e1c (nh\u01b0 \u1edf 12,42), m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n vi\u00ean c\u1ee7a \u00f4ng ch\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c giao quy\u1ec1n thay ch\u1ee7. Anh n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u00e2n danh ch\u1ee7 trong nh\u1eefng giao d\u1ecbch: theo c\u00e1ch th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, anh n\u00e0y cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a \u00f4ng ch\u1ee7 v\u1edbi m\u1ed9t ph\u1ea7n hoa h\u1ed3ng ho\u1eb7c l\u00e3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed9ng th\u00eam v\u00e0o bi\u00ean nh\u1eadn; trong bi\u00ean nh\u1eadn n\u00e0y th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 ghi s\u1ed1 n\u1ee3, ngh\u0129a l\u00e0 ph\u1ea7n v\u1ed1n c\u1ed9ng v\u1edbi ph\u1ea7n l\u00e3i. \u0110\u00e2y l\u00e0 t\u1eadp t\u1ee5c r\u1ea5t th\u00f4ng d\u1ee5ng b\u00ean v\u00f9ng \u0111\u00f4ng \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i, Ai-c\u1eadp d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Hy L\u1ea1p v\u00e0 R\u00f4-ma, Pal\u00e9ttina, Xyri, \u00c1txyri, v\u00e0 Babylon.<\/p>\n<p><b><i>V\u1eady t\u1ea1i sao \u00f4ng ch\u1ee7 l\u1ea1i khen ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd?<\/i><\/b> Tuy kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ed1 hoa h\u1ed3ng ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1eafc ch\u1eafn \u00f4ng ch\u1ee7 bi\u1ebft l\u00e0 anh c\u00f3 l\u00e0m theo th\u00f3i t\u1ee5c l\u00fac \u0111\u00f3. Nh\u01b0ng n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ed1 t\u00ecnh gi\u1ea3 m\u1ea1o bi\u00ean nh\u1eadn, h\u1eb3n l\u00e0 kh\u00f3 m\u00e0 cho r\u1eb1ng \u00f4ng ch\u1ee7 l\u1ea1i khen anh. \u1ede \u0111\u00e2y, \u00f4ng ch\u1ee7 khen ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd l\u00e0 v\u00ec th\u1ea5y anh kh\u00f4n kh\u00e9o, v\u00ec th\u1ea5y anh n\u00e0y ch\u1ea5p nh\u1eadn lo\u1ea1i b\u1ecf ph\u1ea7n hoa h\u1ed3ng kh\u1ecfi nh\u1eefng bi\u00ean nh\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ph\u1ea7n cho vay n\u1eb7ng l\u00e3i. Nh\u01b0 th\u1ebf, anh \u0111\u00e3 bi\u1ebfn nh\u1eefng con n\u1ee3 c\u1ee7a ch\u1ee7 th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi chiu \u01a1n anh, m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m thi\u1ec7t h\u1ea1i g\u00ec \u0111\u1ebfn ch\u1ee7.<\/p>\n<p><b><i>&#8211; con c\u00e1i \u00e1nh s\u00e1ng<\/i><\/b> (8): \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch g\u1ecdi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 Kit\u00f4 h\u1eefu (x. 1 Tx 5,5; Ep 5,8; Ga 12,36).<\/p>\n<p><b><i>&#8211; n\u01a1i \u1edf v\u0129nh c\u1eedu<\/i><\/b> (9): d\u1ecbch s\u00e1t l\u00e0 \u201cc\u00e1c l\u1ec1u v\u0129nh c\u1eedu\u201d. C\u00f3 l\u1ebd h\u00ecnh \u1ea3nh n\u00e0y l\u1ea5y t\u1eeb l\u1ec5 L\u1ec1u, v\u00ec l\u1ec5 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 m\u1ed9t ti\u1ec1n \u1ea3nh c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee9u \u0111\u1ed9 (Dcr 14,16-21).<\/p>\n<p><b><i>&#8211; Ti\u1ec1n c\u1ee7a b\u1ea5t ch\u00ednh<\/i><\/b> (9): Danh t\u1eeb mamonas l\u00e0 d\u1ea1ng hy-h\u00f3a c\u1ee7a danh t\u1eeb H\u00edp-ri mam\u00f4n ho\u1eb7c danh t\u1eeb A-ram mam\u00f4na\u2019. C\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch h\u1ee3p l\u00fd nh\u1ea5t l\u00e0 cho r\u1eb1ng t\u1eeb n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng c\u1ee7a ng\u1eef c\u0103n \u2019mn, v\u00e0 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201c\u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1eb7t tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o\u201d, t\u1eeb \u0111\u00f3 chuy\u1ec3n sang ngh\u0129a l\u00e0 \u201cti\u1ec1n b\u1ea1c, c\u1ee7a c\u1ea3i\u201d. \u0110\u00e2y l\u00e0 ti\u1ec1n c\u1ee7a th\u1ee7 \u0111\u1eafc h\u1ee3p ph\u00e1p, t\u1ee9c theo lu\u1eadt l\u1ec7 c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng h\u01b0 h\u1ecfng d\u01b0\u1edbi c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p><b>4.- \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n<\/b><\/p>\n<p><b><i>* D\u1ee5 ng\u00f4n Ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng (1-8a)<\/i><\/b><\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 m\u00f4 t\u1ea3 m\u1ed9t s\u1ef1 c\u1ed1 \u0111\u00e3 th\u1eadt s\u1ef1 x\u1ea3y ra.\u00a0 Ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o l\u00e0 b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u00edch x\u00e1c trong chuy\u1ec7n g\u00ec. Ch\u00fang ta ch\u1ec9 bi\u1ebft l\u00e0 b\u00e2y gi\u1edd, khi th\u1ea5y ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee7a anh \u0111\u00e3 th\u00e0nh b\u1ea5p b\u00eanh, v\u00ec \u00f4ng ch\u1ee7 \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh sa th\u1ea3i anh, anh bi\u1ebft ph\u1ea3n \u1ee9ng nhanh v\u00e0 d\u1ee9t kho\u00e1t.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111ang n\u1ee3 ch\u1ee7 anh nh\u1eefng m\u00f3n n\u1ee3 k\u1ebfch s\u00f9. Anh g\u1ecdi c\u00e1c con n\u1ee3 \u0111\u1ebfn, r\u1ed3i h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi th\u1ee9 nh\u1ea5t: \u201cB\u00e1c n\u1ee3 ch\u1ee7 t\u00f4i bao nhi\u00eau v\u1eady ?\u201d Ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u00e1p: \u201cM\u1ed9t tr\u0103m th\u00f9ng d\u1ea7u \u00f4-liu\u201d. Ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ea3o: \u201cB\u00e1c c\u1ea7m l\u1ea5y bi\u00ean lai c\u1ee7a b\u00e1c \u0111\u00e2y, ng\u1ed3i xu\u1ed1ng mau, vi\u1ebft n\u0103m ch\u1ee5c th\u00f4i\u201d. M\u00f3n n\u1ee3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1eeb 4.500 l\u00edt d\u1ea7u \u00f4-liu xu\u1ed1ng c\u00f2n 2.250 l\u00edt, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi ti\u1ec1n c\u00f4ng nh\u1eadt m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n<p>Anh ta g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u1ee9 hai \u0111ang m\u1eafc n\u1ee3 m\u1ed9t tr\u0103m b\u1ed3 l\u00faa, t\u1ee9c l\u00e0 kho\u1ea3ng 35 t\u1ea5n (k\u1ebft qu\u1ea3 thu ho\u1ea1ch c\u1ee7a h\u01a1n 42 m\u1eabu ru\u1ed9ng t\u1ed1t). Nay m\u00f3n n\u1ee3 c\u1ee7a \u00f4ng gi\u1ea3m xu\u1ed1ng c\u00f2n 80 b\u1ed3 th\u00f4i, t\u1ee9c l\u00e0 b\u1edbt \u0111i kho\u1ea3ng 7 t\u1ea5n!<\/p>\n<p>\u201c\u00d4ng ch\u1ee7\u201d (c. 8), d\u00f9 l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu hay l\u00e0 \u00f4ng ph\u00fa h\u1ed9, \u0111\u00e3 khen ng\u1ee3i s\u1ef1 kh\u00f4n kh\u00e9o v\u00e0 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a anh. Ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn gi\u1ea3i th\u00edch h\u00e0nh vi anh ta h\u01b0\u1edbng d\u1eabn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m bi\u00ean nh\u1eadn l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh vi b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng: thay v\u00ec b\u1ea3o c\u00e1c con n\u1ee3 vi\u1ebft \u0111\u1ee7 s\u1ed1 n\u1ee3 th\u00ec l\u1ea1i b\u1ea3o h\u1ecd vi\u1ebft b\u1edbt \u0111i. C\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch kh\u00e1ch h\u1ee3p l\u00fd h\u01a1n: V\u00e0o th\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, c\u00e1c qu\u1ea3n l\u00fd kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng, n\u00ean h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u1ea5y hoa h\u1ed3ng t\u1eeb m\u00f3n n\u1ee3 (25-50%). Nh\u01b0 th\u1ebf, \u1edf \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd kh\u00f4ng l\u00e0m thi\u1ec7t h\u1ea1i cho ch\u1ee7, nh\u01b0ng ch\u1ec9 b\u1edbt m\u00f3n hoa h\u1ed3ng l\u1ebd ra anh \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng. Anh hy sinh m\u1ed9t m\u00f3n l\u1ee3i nhu\u1eadn ng\u1eafn h\u1ea1n nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ta ti\u1ebfp \u0111\u00f3n l\u00e2u d\u00e0i. V\u00ec th\u1ebf, anh ta m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 s\u00e1ng su\u1ed1t v\u00e0 bi\u1ebft kh\u00f4n ngoan ti\u00ean li\u1ec7u.<\/p>\n<p>Cho d\u00f9 ch\u1ecdn c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch n\u00e0o, c\u00e1c \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 v\u1eabn ph\u1ea3i nh\u1edb \u0111i\u1ec3m nh\u1eafm c\u1ee7a d\u1ee5 ng\u00f4n l\u00e0: s\u1ef1 th\u00f4ng minh c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi khi nh\u00ecn \u0111\u1ebfn t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a m\u00ecnh, ho\u1eb7c n\u00f3i b\u1eb1ng ng\u00f4n ng\u1eef t\u00f4n gi\u00e1o h\u01a1n, c\u00e1c ch\u1ecdn l\u1ef1a th\u1eadn tr\u1ecdng khi nh\u00ecn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u1ee9u \u0111\u1ed9 b\u1ea3n th\u00e2n. C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u0169ng ph\u1ea3i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 minh m\u1eabn v\u00e0 kh\u00f4n ngoan nh\u01b0 th\u1ebf. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu b\u1ea3o h\u1ecd r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u n\u01a1i c\u00e1c con c\u00e1i th\u1ebf gian trong vi\u1ec7c ph\u00e2n t\u00edch k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng ho\u00e0n c\u1ea3nh, suy ngh\u0129 ch\u00edn ch\u1eafn v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch \u1ee9ng x\u1eed th\u00edch h\u1ee3p.<\/p>\n<p><b><i>* Ba \u00e1p d\u1ee5ng c\u1ee7a D\u1ee5 ng\u00f4n (8b-13)<\/i><\/b><\/p>\n<p>Th\u1ebf r\u1ed3i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n t\u1eeb ng\u00f4n ng\u1eef kinh t\u1ebf c\u1ee7a d\u1ee5 ng\u00f4n sang ng\u00f4n ng\u1eef ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi Do Th\u00e1i gi\u00e1o Ba \u00e1p d\u1ee5ng ch\u1ee9ng t\u1ecf c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n Kit\u00f4 h\u1eefu ti\u00ean kh\u1edfi \u0111\u00e3 s\u1edbm m\u1eb7c cho d\u1ee5 ng\u00f4n m\u1ed9t b\u1ed9 \u00e1o lu\u00e2n l\u00fd. C\u1ea3 ba thu\u1ed9c v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u1eef c\u1ea3nh kh\u00e1c nhau<\/p>\n<p><b><i>\u00c1p d\u1ee5ng th\u1ee9 nh\u1ea5t<\/i><\/b> (cc. 8b-9) mang m\u00e0u s\u1eafc S\u00ea-m\u00edt r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f3 l\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ed1i c\u1ea3nh Pal\u00e9ttina, v\u1edbi nh\u1eefng thu\u1eadt ng\u1eef \u201ccon c\u00e1i th\u1ebf gian\u201d , \u201ccon c\u00e1i \u00e1nh s\u00e1ng\u201d, \u201cTi\u1ec1n C\u1ee7a b\u1ea5t ch\u00ednh\u201d, \u201cn\u01a1i \u1edf v\u0129nh c\u1eedu\u201d. \u00c1p d\u1ee5ng n\u00e0y \u0111\u1eb7t con c\u00e1i th\u1ebf gian ngang h\u00e0ng v\u1edbi\u00a0 ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd (c. 8a). Do s\u1ef1 \u201ckh\u00f4n kh\u00e9o\u201d c\u1ee7a h\u1ecd, h\u1ecd h\u01a1n c\u00e1c \u201ccon c\u00e1i \u00e1nh s\u00e1ng\u201d, t\u1ee9c c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, trong c\u00e1ch d\u00e0n x\u1ebfp v\u1edbi th\u1ebf h\u1ec7 n\u00e0y. Nh\u01b0 th\u1ebf, c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 t\u1eeb s\u1ef1 kh\u00f4n kh\u00e9o c\u1ee7a h\u1ecd. C\u00e2u 8b l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi b\u00ecnh t\u1ed5ng qu\u00e1t h\u00f3a v\u1ec1 k\u1ebft lu\u1eadn c\u1ee7a b\u00e0i d\u1ee5 ng\u00f4n, nh\u1ea5n m\u1ea1nh tr\u00ean s\u1ef1 kh\u00f4n kh\u00e9o trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng Kit\u00f4 h\u1eefu. C\u00e2u 9 n\u00eau ra kh\u00eda c\u1ea1nh c\u00e1nh chung c\u1ee7a l\u1eddi khuy\u00ean. C\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu ph\u1ea3i kh\u00f4n kh\u00e9o trong c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u1ea3i v\u1eadt ch\u1ea5t, b\u00e2y gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cti\u1ec1n c\u1ee7a b\u1ea5t ch\u00ednh\u201d, \u0111\u1ec3 t\u1ea1o l\u1ea5y nh\u1eefng b\u1ea1n b\u00e8 s\u1ebd \u0111\u00f3n h\u1ecd v\u00e0o n\u01a1i c\u01b0 ng\u1ee5 v\u0129nh c\u1eedu. Nh\u01b0 v\u1eady, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh kh\u00f4n kh\u00e9o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd (c. 4) \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea9n-d\u1ee5-h\u00f3a \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t khuy\u1ebfn kh\u00edch s\u1eed d\u1ee5ng kh\u00f4n kh\u00e9o c\u1ee7a c\u1ea3i v\u1eadt ch\u1ea5t.<\/p>\n<p><b><i>\u00c1p d\u1ee5ng th\u1ee9 hai<\/i><\/b> (cc. 10-12) r\u00fat m\u1ed9t b\u00e0i h\u1ecdc t\u1eeb b\u00e0i d\u1ee5 ng\u00f4n nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t to\u00e0n th\u1ec3 v\u00e0 h\u1ec7 qu\u1ea3 v\u1ec1 c\u00e1ch qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. Kh\u00eda c\u1ea1nh c\u00e1nh chung c\u1ee7a c. 9 bi\u1ebfn m\u1ea5t, \u0111\u1ec3 nh\u01b0\u1eddng ch\u1ed7 cho \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 s\u1ef1 trung t\u00edn ng\u00e0y qua ng\u00e0y. \u00c1p d\u1ee5ng g\u1ed3m ba c\u00e2u \u1edf th\u1ec3 song \u0111\u1ed1i \u0111\u1ed1i ngh\u0129a: c\u00e2u 1 l\u00e0 c\u00e2u tuy\u00ean b\u1ed1 (t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n gi\u1eefa trung t\u00edn trong vi\u1ec7c r\u1ea5t nh\u1ecf v\u00e0 trung t\u00edn trong vi\u1ec7c l\u1edbn) ; c\u00e2u 2 v\u00e0 3 ng\u1eafn h\u01a1n, l\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi (t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n gi\u1eefa trung t\u00edn trong vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng c\u1ee7a c\u1ea3i th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng v\u00e0 nh\u1eefng c\u1ee7a c\u1ea3i ch\u00e2n th\u1eadt; t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n gi\u1eefa vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh). Nh\u01b0 th\u1ebf, c\u1ea3 ba t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft vai tr\u00f2 c\u1ee7a s\u1ef1 trung t\u00edn trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng Kit\u00f4 h\u1eefu.<\/p>\n<p><b><i>\u00c1p d\u1ee5ng th\u1ee9 ba<\/i><\/b> (c. 13) \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111\u00e2y do t\u1eeb m\u00f3c \u201cti\u1ec1n c\u1ee7a\u201d \u1edf cc. 9,11 v\u00e0 13d. \u00c1p d\u1ee5ng n\u00e0y kh\u00f4ng li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi b\u00e0i d\u1ee5 ng\u00f4n, nh\u01b0ng t\u00f3m m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 t\u1ed5ng qu\u00e1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ee7a c\u1ea3i. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u00e1p d\u1ee5ng n\u00e0y b\u00ecnh lu\u1eadn cc. 10-12 d\u1ec3 \u0111\u01b0a ra c\u00e2u h\u1ecfi cho Kit\u00f4 h\u1eefu: Anh em mu\u1ed1n ph\u1ee5c v\u1ee5 ai?<\/p>\n<p><b>+ K\u1ebft lu\u1eadn<\/b><\/p>\n<p>B\u00e0i d\u1ee5 ng\u00f4n kh\u00f4ng l\u01b0u \u00fd v\u1ec1 b\u1ea3n t\u00ednh \u0111\u1ed9c h\u1ea1i c\u1ee7a c\u1ee7a c\u1ea3i, c\u0169ng kh\u00f4ng chu\u1ea9n nh\u1eadn cho s\u1ef1 b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd (cc. 1-2), ho\u1eb7c chu\u1ea9n nh\u1eadn cho vi\u1ec7c anh ta gi\u1ea3 m\u1ea1o c\u00e1c bi\u00ean nh\u1eadn khi\u1ebfn g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i cho ch\u1ee7. C\u00e2u chuy\u1ec7n nh\u1eafm \u0111\u1ebfn s\u1ef1 kh\u00f4n kh\u00e9o c\u1ee7a ng\u01b0\u1edfi qu\u1ea3n l\u00fd bi\u1ebft c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng ph\u1ea7n c\u1ee7a c\u1ea3i thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u00ecnh \u0111\u1ec3 lo cho t\u01b0\u01a1ng lai. Nh\u01b0 th\u1ebf, \u201cng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng\u201d tr\u1edf th\u00e0nh \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh cho c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu v\u1ec1 s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t, kh\u00f4n kh\u00e9o. \u0110\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t t\u00ecnh tr\u1ea1ng kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng do s\u1ef1 b\u1ea5t c\u1ea9n v\u00e0 nh\u1eefng l\u1ea7m l\u1ea1c trong ph\u00e1n \u0111o\u00e1n thu\u1ed9c qu\u00e1 kh\u1ee9, anh bi\u1ebft kh\u00f4n ngoan \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00ecnh h\u00ecnh v\u00e0 xoay s\u1edf h\u1ee3p l\u00fd. C\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu c\u0169ng \u0111ang ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u1ee7a N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi \u0111ang \u0111\u1ebfn, n\u00ean c\u0169ng c\u1ea7n bi\u1ebft s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u1ea3i \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi ho\u00e0n c\u1ea3nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>V\u1edbi ba \u00e1p d\u1ee5ng th\u00eam v\u00e0o, b\u00e0i d\u1ee5 ng\u00f4n \u0111\u01b0a t\u1edbi ch\u1ed7 khuy\u1ebfn c\u00e1o c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu ph\u1ea3i bi\u1ebft s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u1ea3i v\u1edbi tinh th\u1ea7n tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n<p><b>5.- G\u1ee3i \u00fd suy ni\u1ec7m<\/b><\/p>\n<p><b><i>1. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn nh\u01b0 \u00e1nh s\u00e1ng th\u1ebf gian.<\/i><\/b> Ai theo Ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng, v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 cho \u00e1nh s\u00e1ng h\u01b0\u1edbng d\u1eabn. Mu\u1ed1n s\u1ed1ng nh\u01b0 l\u00e0 \u201ccon c\u00e1i \u00e1nh s\u00e1ng\u201d, c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 cho Ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edbng d\u1eabn. C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ph\u1ea3i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1eaft ch\u1ee3t m\u00e0 tr\u1eafng tay. H\u1ecd ph\u1ea3i quan t\u00e2m kh\u00f4ng nh\u1eefng \u0111\u1ebfn t\u01b0\u01a1ng lai g\u1ea7n, m\u00e0 c\u1ea3 t\u01b0\u01a1ng lai \u1edf b\u00ean kia c\u00e1i ch\u1ebft. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eafm \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u201cc\u00e1i l\u1ec1u v\u0129nh c\u1eedu\u201d, t\u00fac s\u1ed1ng hi\u1ec7p th\u00f4ng b\u1ec1n v\u1eefng v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa. T\u01b0\u01a1ng lai \u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c hay b\u1ecb m\u1ea5t, l\u00e0 do c\u00e1ch h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng trong hi\u1ec7n t\u1ea1i. T\u01b0\u01a1ng lai n\u00e0y, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu gi\u00fap c\u00e1c con c\u00e1i \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng h\u1ecd ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb b\u1ea3n th\u00e2n b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e1ch s\u1ed1ng bi\u1ebft ti\u00ean li\u1ec7u. Ch\u00ednh h\u1ecd c\u0169ng ph\u1ea3i bi\u1ebft s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u1ea3i v\u1eadt ch\u1ea5t c\u00e1ch kh\u00e9o l\u00e9o v\u00e0 sao cho c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o t\u01b0\u01a1ng lai, nh\u1edd bi\u1ebft t\u1ea1o cho m\u00ecnh nh\u1eefng b\u1ea1n h\u1eefu. H\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1ee9ng t\u1ecf h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c tin c\u1eady v\u00e0 trung t\u00edn trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u nh\u1ecf nh\u1ea5t. H\u1ecd ch\u1ec9 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 th\u1ebf n\u1ebfu h\u1ecd ph\u1ee5c v\u1ee5 Thi\u00ean Ch\u00faa ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ti\u1ec1n c\u1ee7a.<\/p>\n<p><b><i>2. C\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu s\u1ed1ng nh\u01b0 \u201ccon c\u00e1i \u00e1nh s\u00e1ng\u201d l\u00e0 c\u00f3 tr\u00e1i tim thu\u1ed9c v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/i><\/b> Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa m\u00e0 h\u1ecd y\u00eau m\u1ebfn v\u00e0 h\u1ecd h\u01b0\u1edbng t\u1edbi. Ch\u1ec9 khi \u0111\u00e3 kh\u1edfi \u0111i t\u1eeb m\u1ed9t quan h\u1ec7 nh\u01b0 th\u1ebf v\u1edbi\u00a0 Ng\u01b0\u1eddi, h\u1ecd m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng quan \u0111\u00fang \u0111\u1eafn v\u1edbi c\u1ee7a c\u1ea3i tr\u1ea7n th\u1ebf v\u00e0 l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng quan b\u1ea3o \u0111\u1ea3m t\u01b0\u01a1ng lai cho h\u1ecd. Ai nh\u00ecn nh\u1eadn Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 Ch\u00faa t\u1ec3 th\u00ec c\u0169ng nh\u00ecn nh\u1eadn Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Ch\u00faa t\u1ea5t c\u1ea3 c\u1ee7a c\u1ea3i v\u1ea1t ch\u1ea5t v\u00e0 bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee7 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i c\u00e1c c\u1ee7a c\u1ea3i \u0111\u00f3, nh\u01b0ng ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd.<\/p>\n<p><b><i>3. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd l\u1ec7 thu\u1ed9c ch\u1ee7 m\u00ecnh v\u00e0 ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t ch\u1ee7. <\/i><\/b>Anh kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh m\u1ed9t c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a ri\u00eang anh, nh\u01b0ng m\u1ed9t c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u1ee7a c\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa k\u00fd th\u00e1c. Anh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung t\u00edn v\u00e0 \u0111\u00e1ng tin n\u1ebfu anh bi\u1ebft \u0111i theo \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a ch\u1ee7 m\u00ecnh, ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u01b0 x\u1eed theo t\u00ednh ng\u1eabu h\u1ee9ng. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a anh ph\u1ea3i nh\u1eafm \u0111\u1ea3m b\u1ea3o sao cho ch\u1ee7 kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i g\u00ec c\u1ea3, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec x\u1ea3y ra ng\u01b0\u1ee3c \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a ch\u1ee7. Qua t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi c\u00e1c c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a ch\u1ee7, ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd ch\u1ee9ng t\u1ecf gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a t\u01b0\u01a1ng quan c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1edbi ch\u1ee7. Nh\u01b0 th\u1ebf, c\u00e1c c\u1ee7a c\u1ea3i tr\u1ea7n th\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd th\u00e1c cho ch\u00fang ta l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1eed l\u00f2ng ch\u00fang ta. Nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd, qua c\u00e1c c\u1ee7a c\u1ea3i \u1ea5y, ch\u00fang ta ph\u1ea3i ch\u1ee9ng t\u1ecf t\u01b0\u01a1ng quan c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa; ch\u00fang ta ph\u1ea3i ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u00f2ng trung th\u00e0nh v\u00e0 kh\u1ea3 t\u00edn c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p><b><i>4. Ch\u00fang ta ch\u1ee9ng t\u1ecf m\u00ecnh bi\u1ebft s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u00fang d\u1eafn c\u00e1c c\u1ee7a c\u1ea3i khi bi\u1ebft d\u00f9ng c\u1ee7a c\u1ea3i m\u00e0 t\u1ea1o cho m\u00ecnh nh\u1eefng b\u1ea1n h\u1eefu, do d\u00f9ng c\u1ee7a c\u1ea3i m\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn.<\/i><\/b> C\u00e1c c\u1ee7a c\u1ea3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho ch\u00fang ta \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 c\u00e1ch \u00edch k\u1ef7, nh\u01b0ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta d\u00f9ng trong chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng nh\u1eafm \u0111\u1ebfn t\u01b0\u01a1ng lai, th\u1ec3 theo \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u1ee7a c\u1ea3i v\u1eadt ch\u1ea5t, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u Ng\u00e0i n\u00f3i c\u0169ng c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb cho m\u1ecdi th\u1ee9 c\u1ee7a c\u1ea3i tr\u1ea7n th\u1ebf kh\u00e1c, nh\u01b0 c\u00e1c kh\u1ea3 n\u0103ng tinh th\u1ea7n, c\u00e1c t\u00e0i n\u0103ng, ki\u1ebfn th\u1ee9c, h\u1ecdc v\u1ea5n\u2026<\/p>\n<p><b><i>5. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00f2i h\u1ecfi ch\u00fang ta ph\u1ea3i s\u00e1ng su\u1ed1t v\u00e0 bi\u1ebft ti\u00ean li\u1ec7u.<\/i><\/b> Nh\u01b0 th\u1ebf, kh\u00f4ng th\u1ec3 phung ph\u00ed c\u1ee7a c\u1ea3i tr\u1ea7n th\u1ebf v\u00e0o vi\u1ec7c h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 trong hi\u1ec7n t\u1ea1i. \u0110\u00e0ng kh\u00e1c, ai cho r\u1eb1ng m\u00ecnh c\u00f3 quy\u1ec1n b\u1ed1 tr\u00ed c\u00e1c c\u1ee7a c\u1ea3i theo \u00fd m\u00ecnh, l\u00e0 sai l\u1ea7m. Ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean v\u00e0o Ch\u00faa. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee7 nh\u00e2n t\u1ef1 tr\u1ecb, nh\u01b0ng ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a ch\u00fang ta. V\u00e0 c\u1ee7a c\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c trao v\u00e0o tay ch\u00fang ta l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta d\u00f9ng m\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 anh ch\u1ecb em. Ch\u1ec9 khi \u0111\u00f3, ch\u00fang ta m\u1edbi \u0111\u1ea3m b\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p><strong><em>X V\u0169 Phan Long, OFM<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;<\/p>\n<p>[1]<i> Xem J.D.M. Derrett, Law in the New Testament (London 1970) 48-77; \u00ab \u201cTake Thay Bond \u2026 and Write Fifty\u201d (Luke xvi,6): The Nature of the Bond \u00bb (JTS 23 [1972]) 438-440; P.W. Pestman, \u201cLoans Bearing No Interest\u201d, Journal of Juristic Papyrology, 16-17 (1971) 7-29.<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ch\u00faa Nh\u1eadt th\u1ee9 25 Th\u01b0\u1eddng Ni\u00ean &#8211; C Luca 16,1-13 C\u1ee7a c\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c trao v\u00e0o tay ch\u00fang ta l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta d\u00f9ng m\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 anh ch\u1ecb em. 1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh V\u1edbi ch\u01b0\u01a1ng 16, Tin M\u1eebng Luca th\u00eam v\u00e0o nh\u1eefng d\u1ee5 ng\u00f4n v\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i kh\u00e1c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Tuy nhi\u00ean, trong khi &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/biet-khon-ngoan-tien-lieu\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-phaolo","4":"post-10255","6":"format-standard","7":"category-thanh-kinh"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10255"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10256,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10255\/revisions\/10256"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}