{"id":10988,"date":"2023-02-12T06:45:16","date_gmt":"2023-02-12T00:45:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=10988"},"modified":"2023-03-13T05:10:08","modified_gmt":"2023-03-12T23:10:08","slug":"thu-bac-cac-gia-tri-theo-duc-giesu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/thu-bac-cac-gia-tri-theo-duc-giesu\/","title":{"rendered":"Th\u1ee9 B\u1eadc C\u00e1c Gi\u00e1 Tr\u1ecb theo \u0110\u1ee9c Gi\u00easu"},"content":{"rendered":"<h3 style=\"text-align: center;\"><b>Ch\u00faa Nh\u1eadt <\/b>VI Th\u01b0\u1eddng Ni\u00ean<b> N\u0103m A<\/b><\/h3>\n<p style=\"text-align: center;\">M\u00e1tth\u00eau 5,17-37<\/p>\n<p><strong>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1o hu\u1ea5n v\u1ec1 ba l\u00e3nh v\u1ef1c: c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t gi\u1eefa anh em, c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed v\u1edbi ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 th\u1eadt.<\/strong><\/p>\n<p><b>1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh<\/b><\/p>\n<p>Ch\u00fang ta \u0111ang \u1edf trong B\u00e0i Gi\u1ea3ng tr\u00ean n\u00fai (B\u00e0i di\u1ec5n t\u1eeb th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a Tin M\u1eebng Mt). H\u00f4m nay, ch\u00fang ta \u0111i v\u00e0o Ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n ch\u00ednh, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi b\u1eb1ng nhan \u0111\u1ec1 \u201cS\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh c\u1ee7a N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi hay l\u00e0 S\u1ed1ng nh\u01b0 con c\u00e1i c\u1ee7a Ch\u00faa Cha\u201d (5,17\u20137,12). Ri\u00eang b\u1ea3n v\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc h\u00f4m nay (5,17-37) thu\u1ed9c v\u1ec1 ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u c\u1ee7a ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, m\u1ed9tph\u00e2n \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i m\u1ec7nh danh l\u00e0 \u201c\u0110\u1ee9c c\u00f4ng ch\u00ednh d\u1ed3i d\u00e0o\u201d (5,20-48). B\u1ea3n v\u0103n n\u00f3i \u0111\u1ebfn b\u1ed1n c\u1eb7p \u0111\u1ed1i ngh\u0129a ( trong s\u1ed1 s\u00e1u c\u1eb7p \u0111\u1ed1i ngh\u0129a: 5,20-48).<\/p>\n<p>Ph\u1ea7n n\u00e0y nh\u01b0 \u0111ang ng\u1ea7m tr\u1ea3 l\u1eddi m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e2u h\u1ecfi: Nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ed1t n\u00e0o ph\u1ea3i r\u1ea1ng s\u00e1ng l\u00ean n\u01a1i c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu? Qua nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ed1t l\u00e0nh n\u00e0y, c\u00e1ch th\u1ee9c hi\u1ec7n h\u1eefu n\u00e0o c\u1ee7a Cha tr\u00ean tr\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft \u0111\u1ebfn?<\/p>\n<p><b>2.- B\u1ed1 c\u1ee5c<\/b><\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 chia th\u00e0nh hai ph\u1ea7n:<\/p>\n<p>1) \u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u1ea1c kh\u1ea3i \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa (5,17-20);<\/p>\n<p>2) \u0110\u1ee9c Gi\u00easu d\u1ea1y v\u1ec1 c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn (5,21-48)<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\">a) C\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn (5,21-37):<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">&#8211; c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn (5,21-26),<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">&#8211; c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed \u0111\u1ed1i v\u1edbi ph\u1ee5 n\u1eef (5,27-32),<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">&#8211; t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi s\u1ef1 th\u1eadt (5,33-37),<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\">b) C\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c (5,38-48).<\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n d\u00f9ng trong Ph\u1ee5ng v\u1ee5 h\u00f4m nay kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc \u0111o\u1ea1n 2.b).<\/p>\n<p><b>3.- V\u00e0i \u0111i\u1ec3m ch\u00fa gi\u1ea3i<\/b><\/p>\n<p>&#8211; <b><i>Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea ho\u1eb7c l\u1eddi c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9<\/i><\/b> (17): \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i g\u1ecdi b\u1ed9 Kinh Th\u00e1nh c\u1ee7a h\u1ecd (t\u1ee9c C\u1ef1u \u01af\u1edbc theo quan \u0111i\u1ec3m Kit\u00f4 gi\u00e1o). Xem 7,12; 11,13; 22,40.<\/p>\n<p>&#8211; <b><i>ki\u1ec7n to\u00e0n<\/i><\/b> (17): Khi n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ed9tl\u1eddi n\u00f3i hay m\u1ed9tl\u1eddi loan b\u00e1o, pl\u00earo\u00f4 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201chi\u1ec7n t\u1ea1i h\u00f3a\u201d; khi n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ed9tl\u1ec7nh truy\u1ec1n, pl\u00earo\u00f4 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cthi h\u00e0nh\u201d. Mt d\u00f9ng \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y (pl\u00earo\u00f4 \/ pl\u00ear\u00f4sai) 16 l\u1ea7n, m\u00e0 c\u00f3 12 l\u1ea7n l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a v\u00e0o c\u00e1c c\u00e2u tr\u00edch Kinh Th\u00e1nh. C\u00e1c \u0111o\u1ea1n v\u0103n Kinh Th\u00e1nh \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7n t\u1ea1i h\u00f3a trong bi\u1ebfn c\u1ed1 Gi\u00easu, v\u00ec bi\u1ebfn c\u1ed1 n\u00e0y v\u00e9n m\u1edf cho th\u1ea5y m\u1ed9t\u00fd ngh\u0129a m\u1edbi c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng Ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0n t\u1ea5t Kinh Th\u00e1nh, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a Kinh Th\u00e1nh d\u1ebfn ch\u1ed7 ho\u00e0n ch\u1ec9nh, \u0111\u1ea1t \u00fd ngh\u0129a tr\u1ecdn v\u1eb9n. Ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n Kinh Th\u00e1nh kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1eb1ng c\u00e1ch \u201cthi h\u00e0nh\u201d nh\u1eefng kho\u1ea3n lu\u1eadt s\u00e1t m\u1eb7t ch\u1eef, nh\u01b0ng b\u1eb1ng c\u00e1ch v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 Kinh Th\u00e1nh, \u0111\u01b0a l\u1ea1i cho Kinh Th\u00e1nh m\u1ed9t\u00fd ngh\u0129a m\u1edbi (x. cc. 20-48). Nh\u01b0 th\u1ebf, c\u00e2u 17 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u00f3 s\u1ef1 ti\u1ebfp n\u1ed1i s\u00e2u xa t\u1eeb C\u1ef1u \u01af\u1edbc sang T\u00e2n \u01af\u1edbc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi cho th\u1ea5y T\u00e2n \u01af\u1edbc v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n v\u00e0 nh\u1eefng b\u1ea5t to\u00e0n c\u1ee7a C\u1ef1u \u01af\u1edbc.<\/p>\n<p>&#8211; <b><i>m\u1ed9t ch\u1ea5m m\u1ed9t ph\u1ebft<\/i><\/b> (18): d\u1ecbch s\u00e1t l\u00e0 \u201ckh\u00f4ng m\u1ed9tch\u1eef i ho\u1eb7c m\u1ed9tc\u00e1i s\u1eebng\u201d, t\u1ee9c l\u00e0 con ch\u1eef yod trong b\u1ea3ng ch\u1eef c\u00e1i H\u00edp-ri. \u0110\u00e2y l\u00e0 con ch\u1eef nh\u1ecf nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>&#8211; <b><i>ai b\u1ecf \u2026 ai d\u1ea1y \u2026 ai tu\u00e2n h\u00e0nh<\/i><\/b> (19): C\u00e2u n\u00e0y khi\u1ebfn ta c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3 thi\u1ebft l\u00e0 trong H\u1ed9i Th\u00e1nh s\u01a1 khai c\u00f3 nhi\u1ec1u khuynh h\u01b0\u1edbng ho\u1eb7c phong tr\u00e0o thi\u00eang li\u00eang li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tu\u00e2n gi\u1eef Lu\u1eadt m\u1edbi.<\/p>\n<p>&#8211; <b><i>kh\u00f4ng \u0103n \u1edf c\u00f4ng ch\u00ednh h\u01a1n c\u00e1c kinh s\u01b0<\/i><\/b> (20): d\u1ecbch s\u00e1t l\u00e0 \u201cs\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh c\u1ee7a anh em kh\u00f4ng d\u1ed3i d\u00e0o\/v\u01b0\u1ee3t (perisseuein) h\u01a1n (pleion, \u201cmore\u201d) c\u00e1c kinh s\u01b0.<\/p>\n<p>&#8211; <b><i>ngo\u1ea1i tr\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p h\u00f4n nh\u00e2n b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p<\/i><\/b> (32): \u201cngo\u1ea1i tr\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p porneia\u201d (x. 19,9). C\u00f3 hai c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch t\u1eeb porneia n\u00e0y: (1) \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed1 h\u00f4n nh\u00e2n b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p, ch\u1eb3ng h\u1ea1n do h\u1ecd m\u00e1u, m\u00e0 Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea c\u1ea5m (Lv 18,6-18). C\u00e1c kinh s\u01b0 g\u1ecdi c\u00e1c h\u00f4n nh\u00e2n n\u00e0y l\u00e0 z\u01a1nouth, B\u1ea3n LXX d\u1ecbch l\u00e0 porneia. B\u1edfi v\u00ec c\u00e1c h\u00f4n nh\u00e2n lo\u1ea1i n\u00e0y kh\u00f4ng th\u00e0nh ph\u00e1p, n\u00ean hai ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed1i ng\u1eabu ph\u1ea3i r\u1eddi xa nhau. \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ee7a gi\u1edbi C\u00f4ng gi\u00e1o. Nh\u01b0ng c\u00f3 nh\u1eefng t\u00e1c gi\u1ea3 cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng ngh\u0129a \u1ea5y cho Cv 15,20, ch\u1ee9 \u1edf trong Mt th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn c\u1ea3. (2) Hi\u1ec3u porneia theo ngh\u0129a th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng l\u00e0 s\u1ef1 h\u01b0 \u0111\u1ed1n v\u1ec1 t\u00ednh d\u1ee5c, t\u1ee9c ngo\u1ea1i t\u00ecnh (moikeia). \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ee7a Tin L\u00e0nh v\u00e0 Ch\u00ednh Th\u1ed1ng, v\u00e0 m\u1ed9ts\u1ed1 t\u00e1c gi\u1ea3 C\u00f4ng gi\u00e1o.<\/p>\n<p><b>4.- \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n<\/b><\/p>\n<p><b><i>* \u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u1ea1c kh\u1ea3i \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa<\/i><\/b> (17-20)<\/p>\n<p>Trong C\u1ef1u \u01af\u1edbc, Thi\u00ean Ch\u00faa cho bi\u1ebft \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Ng\u00e0i qua Lu\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9: nh\u1eefng g\u00ec ch\u00ednh Ng\u00e0i mu\u1ed1n th\u1ef1c hi\u1ec7n (s\u1ea5m ng\u00f4n v\u00e0 l\u1eddi h\u1ee9a: x. 11,13) v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i l\u00e0m (Lu\u1eadt). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c Ng\u01b0\u1eddi ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn, c\u1ee7a t\u01b0 c\u00e1ch c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1eed \u0111\u1ebfn, l\u00e0 \u0111\u01b0a Lu\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9, m\u1ea1c kh\u1ea3i v\u1ec1 \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 ho\u00e0n t\u1ea5t. Kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec trong Lu\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9 l\u1ea1i b\u1ecb tri\u1ec7t ti\u00eau v\u00e0 lo\u1ea1i b\u1ecf, m\u00e0 c\u0169ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c nh\u1eadn trong h\u00ecnh th\u1ee9c c\u0169. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ho\u00e0n t\u1ea5t; n\u01a1i Ng\u01b0\u1eddi, Thi\u00ean Ch\u00faa th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1eddi Ng\u00e0i \u0111\u00e3 h\u1ee9a (x. 1 ,22t; 2,15\u2026). Nh\u01b0 th\u1ebf, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ch\u00ednh l\u00e0 Nh\u00e0 L\u00e2p ph\u00e1p \u0111\u00edch th\u1eadt m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 c\u1eed \u0111\u1ebfn cho lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi m\u1ecdi th\u1eddi; so v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi, M\u00f4s\u00ea ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n h\u00f4 th\u00f4i. Qua Ng\u01b0\u1eddi, Thi\u00ean Ch\u00faa cho th\u1ea5y c\u00e1ch v\u0129nh vi\u1ec5n h\u1ecd ph\u1ea3i s\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. L\u1ec1 Lu\u1eadt ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec7n to\u00e0n kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng di\u1ec5n t\u1ea3 \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, nh\u01b0ng v\u00ec di\u1ec5n t\u1ea3 c\u00e1ch b\u1ea5t to\u00e0n ho\u1eb7c c\u00e1ch kh\u00f4ng th\u00edch \u0111\u00e1ng.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u Ng\u00e0i \u0111\u00e3 y\u00eau c\u1ea7u qua Lu\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c gom l\u1ea1i th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u n\u00e0y: \u201cT\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec anh em mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi ta l\u00e0m cho m\u00ecnh, th\u00ec ch\u00ednh anh em c\u0169ng h\u00e3y l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi ta\u201d (7,12), v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f3m l\u1ea1i trong \u0111i\u1ec1u r\u0103n y\u00eau m\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn (22,37-40). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00eau b\u1eadt r\u1eb1ng, tr\u01b0\u1edbc m\u1ecdi s\u1ef1, Thi\u00ean Ch\u00faa mu\u1ed1n l\u00f2ng t\u1eeb bi th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t (9,13; 12,7). V\u1edbi c\u00e1c \u201cc\u1eb7p \u0111\u1ed1i ngh\u0129a\u201d (5,21-48), c\u00e2u \u201cC\u00f2n Th\u1ea7y, Th\u1ea7y b\u1ea3o anh em\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc l\u1ea1i 6 l\u1ea7n (5,22.28.32.34.39.41), qua \u0111\u00f3 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00f3i v\u1edbi uy quy\u1ec1n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u00e2u l\u00e0 l\u1ed1i c\u01b0 x\u1eed ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Ng\u00e0i mu\u1ed1n h\u1ecd ph\u1ea3i s\u1ed1ng m\u1ed9ts\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh \u201cd\u1ed3i d\u00e0o\u201d h\u01a1n c\u00e1c kinh s\u01b0 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau (5,20).<\/p>\n<p>V\u00ec \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u0110\u1ea5ng truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t v\u0129nh vi\u1ec5n \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Ch\u00faa Cha, ta kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn Ng\u01b0\u1eddi. Cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u00e1 nh\u00e2n ph\u1ea3i h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb c\u00e1c gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Ta thu\u1ed9c v\u1ec1 N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi hay kh\u00f4ng l\u00e0 t\u00f9y ta tu\u00e2n gi\u1eef s\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 d\u1ea1y hay kh\u00f4ng.<\/p>\n<p>* <b><i>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu d\u1ea1y v\u1ec1 c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn<\/i><\/b> (21-37)<\/p>\n<p>Trong c\u00e1c gi\u00e1o hu\u1ea5n, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu quan t\u00e2m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1edbi ba \u0111\u1ec1 t\u00e0i: c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn, c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed \u0111\u1ed1i v\u1edbi ph\u1ee5 n\u1eef, t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi s\u1ef1 th\u1eadt. C\u1ee9 m\u1ed7i l\u1ea7n, Ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i \u0111\u1eb7t gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a C\u1ef1u \u01af\u1edbc. C\u00e1c lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a ra ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u nh\u01b0 l\u00e0m m\u1eabu, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1ed1t r\u00e1o v\u1ec1 c\u00e1c \u0111\u1ec1 t\u00e0i.<\/p>\n<p>\u0110o\u1ea1n 5,21-26 li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u1eafng v\u01b0\u1ee3t c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t. Ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn c. 26, ta m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u1ee9 xung \u0111\u1ed9t g\u00ec: m\u1ed9tch\u1ee7 n\u1ee3 kh\u00f4ng ki\u00ean nh\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa, \u0111\u00e3 mu\u1ed1n \u0111\u01b0a con n\u1ee3 ra t\u00f2a \u0111\u1ec3 \u00e9p ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y tr\u1ea3 n\u1ee3. Lo\u1ea1i xung \u0111\u1ed9t n\u00e0y l\u00e0 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh cho m\u1ecdi th\u1ee9 c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 cho c\u00e1c l\u1ed1i x\u1eed s\u1ef1 ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb \u0111\u00f3. Theo c\u00e1ch tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 nh\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi ta gi\u1ea3i quy\u1ebft m\u1ed9txung \u0111\u1ed9t b\u1eb1ng c\u00e1ch lo\u1ea1i tr\u1eeb ng\u01b0\u1eddi kia. C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u00e3 k\u1ebft \u00e1n c\u00e1ch x\u1eed s\u1ef1 n\u00e0y b\u1eb1ng l\u1ec7nh c\u1ea5m: \u201cKh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi\u201d. C\u00e1ch gi\u1ea3i quy\u1ebft xung \u0111\u1ed9t ki\u1ec3u n\u00e0y l\u00e0 sai; \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng t\u1ecf nh\u01b0 th\u1ebf, lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u00e3 quy \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ph\u1ea1t x\u1eed t\u1eed. Nh\u01b0ng c\u00f3 nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c x\u1eed s\u1ef1 kh\u00e1c khi c\u00f3 xung \u0111\u1ed9t: n\u1ed5i gi\u1eadn, th\u00f9 h\u1eb1n s\u00e2u s\u1eafc v\u00e0 s\u1ec9 nh\u1ee5c, t\u1ea5n c\u00f4ng hay \u0111\u1ea3 th\u01b0\u01a1ng b\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu k\u1ebft \u00e1n c\u1ea3 c\u00e1c ki\u1ec3u c\u01b0 x\u1eed n\u00e0y. Ph\u1ea3i tr\u00e1nh kh\u00f4ng nh\u1eefng h\u00e0nh vi x\u1ea5u xa, m\u00e0 c\u1ea3 s\u1ef1 x\u1ea5u xa trong tim v\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i x\u1ea5u xa. \u0110\u1eebng \u0111\u1ec3 xung \u0111\u1ed9t \u0111\u1ea9y t\u00ecnh y\u00eau ra kh\u1ecfi con tim, \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9c con tim, ho\u1eb7c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9c c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n b\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ed9c \u0111\u1ecba. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u1eafc \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u00f2a \u00e1n \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh gi\u00e1c; Ng\u01b0\u1eddi nh\u1eafc theo th\u1ee9 t\u1ef1 t\u0103ng d\u1ea7n: t\u1eeb t\u00f2a \u00e1n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ebfn t\u00f2a \u00e1n cao nh\u1ea5t \u1edf tr\u1ea7n gian (Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng), v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 t\u00f2a \u00e1n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. \u1ede \u0111\u00e2y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng h\u1ec1 mu\u1ed1n c\u00f4ng b\u1ed1 m\u1ed9tquy \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p l\u00fd ph\u1ea3i theo s\u00e1t m\u1eb7t ch\u1eef: trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u1ed5i gi\u1eadn th\u00ec ph\u1ea3i theo c\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 t\u00ednh; trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ch\u1eedi b\u1edbi th\u00ec ph\u1ea3i theo c\u00e1ch kia\u2026 Ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ef1 thi\u1ebfu s\u00f3t \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn v\u00e0 gi\u1ea3i ph\u00e1p sai l\u1ea7m ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea5y trong c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t kh\u00f4ng ch\u1ec9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi vi\u1ec7c gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i ra s\u1ee9c tr\u00e1nh kh\u00f4ng nh\u1eefng h\u00e0nh vi x\u1ea5u xa, m\u00e0 c\u1ea3 tr\u00e1i tim x\u1ea5u xa v\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i x\u1ea5u xa. Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t v\u00e0 c\u0103ng th\u1eb3ng kh\u00f4ng l\u00e0m suy y\u1ebfu t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn \u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00e0o v\u00e0 b\u1ea5t c\u1ee9 c\u00e1ch n\u00e0o.<\/p>\n<p>Ph\u1ea3i ch\u1ee9ng t\u1ecf t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1eefng trong vi\u1ec7c ng\u0103n c\u1ea3n s\u1ef1 d\u1eef, m\u00e0 c\u00f2n trong vi\u1ec7c t\u00edch c\u1ef1c t\u00ecm h\u00f2a gi\u1ea3i. Ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tr\u00e1nh \u0111\u1ec3 cho c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t k\u1ecbch ph\u00e1t. B\u00e2y gi\u1edd b\u1eb1ng c\u00e1c v\u00ed d\u1ee5 (5,23-25), \u0110\u1ee9c Gi\u00easu tr\u00ecnh b\u00e0y h\u00ecnh th\u1ee9c t\u00edch c\u1ef1c n\u00ean theo \u0111\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua c\u00e1c xung \u0111\u1ed9, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 h\u00f2a gi\u1ea3i, v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi n\u00eau b\u1eadt \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c h\u00f2a gi\u1ea3i. \u0110\u1ec3 h\u00f2a gi\u1ea3i, Ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i th\u1eadm ch\u00ed ph\u1ea3i ng\u01b0ng d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y t\u1ea7m quan tr\u1ecdng, t\u00ednh \u01b0u ti\u00ean c\u1ee7a vi\u1ec7c h\u00f2a gi\u1ea3i. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i nh\u1eafm h\u00f2a gi\u1ea3i cho \u0111\u01b0\u1ee3c trong khi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn v\u1ec1 t\u00f2a \u00e1n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y h\u00f2a gi\u1ea3i l\u00e0 chuy\u1ec7n c\u1ea5p b\u00e1ch v\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft, v\u00e0 b\u00f5 c\u00f4ng \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ta ra s\u1ee9c \u0111\u1ea1t cho \u0111\u01b0\u1ee3c. Ti\u1ebfn tr\u00ecnh m\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u1ec3 th\u1eafng v\u01b0\u1ee3t c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t l\u00e0 ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 h\u00f2a gi\u1ea3i. D\u0129 nhi\u00ean, \u0111\u1ec3 h\u00f2a gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 hai ho\u1eb7c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9tb\u00ean \u0111\u1ed3ng \u00fd l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c: n\u00f3 gi\u1ea3 thi\u1ebft c\u00f3 s\u1ef1 s\u1eb5n s\u00e0ng c\u1ee7a c\u1ea3 b\u00ean kia. M\u1ed7i b\u00ean ph\u1ea3i ra s\u1ee9c l\u00e0m t\u1ed1i \u0111a \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u00f2a gi\u1ea3i. Ph\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 \u0111\u1ee9c c\u00f4ng ch\u00ednh m\u1edbi ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9tti\u1ebfng g\u1ecdi duy nh\u1ea5t th\u00fac b\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi ta \u0111i t\u1edbi h\u00f2a gi\u1ea3i v\u00e0 t\u00ecnh b\u1eb1ng h\u1eefu v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn.<\/p>\n<p>\u0110o\u1ea1n v\u0103n ti\u1ebfp theo n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed \u0111\u1ed1i v\u1edbi ph\u1ee5 n\u1eef, \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c (cc. 27-30) v\u00e0 v\u1edbi v\u1ee3 c\u1ee7a m\u00ecnh (cc. 31-32). Quy\u1ec1n l\u1ef1c chung quy\u1ebft trong l\u00e3nh v\u1ef1c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o l\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng s\u1ee9c m\u1ea1nh t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 b\u1ed9c ph\u00e1t c\u1ee7a ham mu\u1ed1n v\u00e0 kho\u00e1i l\u1ea1c t\u00ednh d\u1ee5c. C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ra m\u1ed9tgi\u1edbi h\u1ea1n r\u00f5 r\u00e0ng cho c\u00e1c s\u1ee9c m\u1ea1nh n\u00e0y, khi c\u1ea5m ngo\u1ea1i t\u00ecnh. Theo Lv 20,10, t\u1ed9i ngo\u1ea1i t\u00ecnh s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. C\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng ph\u1ea3i t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng s\u1ef1 s\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00f3 v\u1edbi v\u1ee3 h\u1ecd. V\u00e0 c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn, \u1edf \u0111\u00e2y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u0169ng \u0111\u1eb7t m\u1ed9tgi\u1edbi h\u1ea1n th\u1eadt ra \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u m\u1ed9ts\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng s\u00e2u xa h\u01a1n n\u1eefa. S\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng n\u00e0y ph\u1ea3i c\u00f3 kh\u00f4ng nh\u1eefng trong h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u00e0 c\u1ea3 trong \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u0169ng \u0111ang x\u00e1c \u0111\u1ecbnh m\u1ed9tth\u1ee9 b\u1eadc r\u00f5 r\u00e0ng c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb. N\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u00f5 l\u00e0 s\u1ef1 gi\u1eadn d\u1eef, chua cay, l\u1eddi n\u00f3i th\u00e2m \u0111\u1ed9c\u2026 ph\u1ea3i lu\u00f4n lu\u00f4n nh\u01b0\u1eddng b\u01b0\u1edbc cho s\u1ef1 h\u00f2a gi\u1ea3i v\u00e0 hi\u1ec7p th\u00f4ng huynh \u0111\u1ec7 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn, th\u00ec b\u00e2y gi\u1edd Ng\u01b0\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng kh\u00f4ng nh\u1eefng th\u00fa vui t\u00ednh d\u1ee5c, m\u00e0 c\u1ea3 c\u00e1c \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n t\u00ednh d\u1ee5c c\u0169ng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf ng\u1ef1, ngh\u0129a l\u00e0 v\u00f9ng hi\u1ec7p th\u00f4ng s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi ph\u1ea1m b\u1ea5t c\u1ee9 c\u00e1ch n\u00e0o.<\/p>\n<p>L\u1eddi khuy\u1ebfn kh\u00edch th\u00e0 m\u00f3c m\u1eaft ph\u1ea3i v\u00e0 ch\u1eb7t tay ph\u1ea3i cho th\u1ea5y gi\u00e1 tr\u1ecb n\u00e0y quan tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u. D\u0129 nhi\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u c\u00e1c l\u1eddi n\u00e0y s\u00e1t m\u1eb7t ch\u1eef: b\u1edfi v\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 con m\u1eaft ph\u1ea1m t\u1ed9i, nh\u01b0ng l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi \u00fd ng\u00f4ng v\u00e0 \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a m\u00ecnh! \u0110\u1ee9c Gi\u00easu mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecf m\u1eb7c c\u00e1c gi\u00e1c quan c\u1ee7a ch\u00fang ta cho ch\u00fang, nh\u01b0ng ph\u1ea3i h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng ch\u00fang cho c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. Ng\u01b0\u1eddi cho th\u1ea5y r\u1eb1ng b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb \u1ea5y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 chuy\u1ec7n d\u1ec5, c\u00f3 khi ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn nh\u1eefng can thi\u1ec7p s\u00e2u xa v\u00e0 t\u1eeb b\u1ecf \u0111au \u0111\u1edbn. Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t quan tr\u1ecdng: ch\u1ec9 khi ta t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, Thi\u00ean Ch\u00faa m\u1edbi nh\u00ecn nh\u1eadn ch\u00fang ta trong ng\u00e0y ph\u00e1n x\u00e9t.<\/p>\n<p>Li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed v\u1edbi v\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u00f3 vi\u1ec7c c\u01b0 x\u1eed \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1ee3 c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u1edbi v\u1ee3 m\u00ecnh. Trong C\u1ef1u \u01af\u1edbc, c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 ly d\u1ecb v\u1ee3, nh\u01b0ng ph\u1ea3i c\u00f3 ch\u1ee9ng th\u01b0 ly d\u1ecb, \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9tt\u01b0 c\u00e1ch d\u00e2n s\u1ef1 m\u1edbi, kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebft h\u00f4n n\u1eefa. \u1ede \u0111\u00e2y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u0169ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t th\u1ee9 b\u1eadc m\u1edbi cho c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb. S\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u1edbi v\u1ee3 m\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t\u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n h\u1ea3o kh\u00f4ng th\u1ec3 chuy\u1ec3n nh\u01b0\u1ee3ng; ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng ph\u1ea3i b\u1ea3o v\u1ec7, duy tr\u00ec v\u00e0 vun \u0111\u1eafp s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng \u1ea5y. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eaby v\u1ee3 m\u00ecnh: t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0 s\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec3 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u1edbi v\u1ee3 m\u00ecnh. D\u01b0\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a l\u1ec7nh c\u1ea5m r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ly d\u1ecb do \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00f4ng b\u1ed1 theo Mc 10,11t; Lc 16,18; 1 Cr 7,10t, c\u00e2u th\u00eam \u201cngo\u1ea1i tr\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p h\u00f4n nh\u00e2n b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p\u201d kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u l\u00e0 m\u1ed9tngo\u1ea1i l\u1ec7. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i: anh em kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eaby v\u1ee3 anh em trong b\u1ea5t c\u1ee9 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0o, ngo\u1ea1i tr\u1eeb trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ngo\u1ea1i t\u00ecnh. Ch\u1eef \u201ch\u00f4n nh\u00e2n b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p\u201d \u1edf \u0111\u00e2y r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 nh\u1eefng d\u00e2y h\u00f4n b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p do m\u1ed9tquan h\u1ec7 h\u1ecd h\u00e0ng r\u1ea5t g\u1ea7n (Lv 18,6-18; x. Cv 15,29; 1 Cr 5,1). Gi\u1ea3i g\u1ee1 nh\u1eefng d\u00e2y li\u00ean k\u1ebft n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi ph\u1ea1m l\u1ec7nh c\u1ea5m ly d\u1ecb.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec1 t\u00e0i th\u1ee9 ba li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u1eadt (5,33-37). Trong l\u00e3nh v\u1ef1c n\u00e0y, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u00e1t sinh do s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u00e0 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u1ec7 thu\u1ed9c nh\u1eefng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn, v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, ch\u00fang ta l\u00e0 nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi, ch\u00fang ta kh\u00f4ng trong su\u1ed1t v\u1edbi nhau. C\u00e1 nh\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 m\u00ecnh bi\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec l\u00e0 quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u00ecnh ho\u1eb7c bi\u1ebft b\u1eb1ng s\u1ee9c ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh; ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y l\u1ec7 thu\u1ed9c nh\u1eefng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u00e0 l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn. Tuy nhi\u00ean nh\u1eefng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n v\u00e0 kh\u00e1c nhau trong v\u00f4 v\u00e0n s\u1eafc th\u00e1i. L\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 m\u1ecdi h\u00ecnh th\u00e1i truy\u1ec1n th\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng kh\u00f4ng nh\u1eefng \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n t\u1ea3i s\u1ef1 th\u1eadt, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i. S\u1ef1 thi\u1ec7t h\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn do nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ed1i tr\u00e1, l\u1eeba \u0111\u1ea3o v\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1eef l\u1eddi h\u1ee9a l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u00ean li\u1ec7u v\u00e0 tr\u1ea7m tr\u1ecdng. \u0110\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ec7t h\u1ea1i n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ec1. Nh\u01b0ng b\u1edfi v\u00ec \u1edf \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t sinh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 d\u1ed1i tr\u00e1, m\u1edbi c\u00f3 l\u1ec7nh c\u1ea5m nghi\u00eam kh\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec1 gian. Qua vi\u1ec7c th\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi ta mu\u1ed1n di\u1ec5n t\u1ea3 l\u00e0 ch\u00ednh Thi\u00ean Ch\u00faa, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i ch\u00e2n th\u1eadt v\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng l\u1eeba d\u1ed1i,c \u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng cho s\u1ef1 th\u1eadt c\u1ee7a l\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ch\u00fang ta ho\u1eb7c s\u1ef1 kh\u1ea3 t\u00edn c\u1ee7a l\u1eddi ch\u00fang ta h\u1ee9a; do \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u00edn nhi\u1ec7m. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi ai n\u1ea1i d\u1ebfn Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng c\u00e1ch d\u1ed1i tr\u00e1, th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea1t. Vi\u1ec7c n\u1ea1i \u0111\u1ebfn Thi\u00ean Ch\u00faa ph\u1ea3i khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i s\u1ef1 th\u1eadt v\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn ta c\u00f3 th\u1ec3 tin t\u01b0\u1edfng nh\u1eefng ai l\u1ec7 thu\u1ed9c nh\u1eefng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu b\u1ea3o \u201ch\u1ec5 &#8220;c\u00f3&#8221; th\u00ec ph\u1ea3i n\u00f3i &#8220;c\u00f3&#8221;, &#8220;kh\u00f4ng&#8221; th\u00ec ph\u1ea3i n\u00f3i &#8220;kh\u00f4ng&#8221;\u201d (x. Gc 5,12) ; Ng\u01b0\u1eddi y\u00eau c\u1ea7u m\u1ed9td\u00e2y li\u00ean k\u1ebft v\u1eefng b\u1ec1n v\u00e0 tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi s\u1ef1 th\u1eadt, kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u1ea1i \u0111\u1ebfn b\u1ea5t c\u1ee9 h\u00ecnh th\u00e1i l\u1eddi th\u1ec1 n\u00e0o. Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec m\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng vai l\u00e0m ch\u1ee9ng v\u00e0 c\u00e0ng kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng vai ng\u01b0\u1eddi h\u00f9 d\u1ecda k\u1ebb kh\u00e1c b\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t. Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i ch\u00e2n th\u1eadt v\u00e0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi ni\u1ec1m tin c\u1ee7a ta, t\u1ecf m\u00ecnh ra nh\u01b0 l\u00e0 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh cho ch\u00fang ta (x. 5,48). N\u01a1i ch\u00fang ta, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa nh\u1eefng g\u00ec \u0111ang c\u00f3 trong th\u00e2m t\u00e2m ta d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng ki\u1ebfn th\u1ee9c, \u00fd ki\u1ebfn, \u00fd h\u01b0\u1edbng\u2026 v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta t\u1ecf ra b\u00ean ngo\u00e0i. Nh\u01b0 th\u1ebf ta c\u00f4ng nh\u1eadn s\u1ef1 th\u1eadt, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn tr\u00e1nh kh\u1ecfi thi\u1ec7t h\u1ea1i.<\/p>\n<p><b>+ K\u1ebft lu\u1eadn<\/b><\/p>\n<p>B\u1eb1ng uy quy\u1ec1n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng \u00e1p \u0111\u1eb7t nh\u1eefng lu\u1eadt v\u00f5 \u0111o\u00e1n, nh\u01b0ng cho th\u1ea5y m\u1ed9tth\u1ee9 b\u1eadc m\u1edbi c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb. M\u1ed7i khuynh h\u01b0\u1edbng \u00edch k\u1ef7 du\u1edbi d\u1ea1ng hi\u1ec1m kh\u00edch ho\u1eb7c kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn giao h\u00f2a, d\u1ea1ng c\u00e1c \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n t\u00ednh d\u1ee5c, t\u00ecm ki\u1ebfm l\u1ee3i l\u1ed9c c\u00e1 nh\u00e2n qua vi\u1ec7c l\u1eeba d\u1ed1i, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i bi\u1ebfn m\u1ea5t. M\u1ed7i cung c\u00e1ch x\u1eed s\u1ef1 ph\u1ea3i ph\u1ee5c v\u1ee5 t\u00ecnh huynh \u0111\u1ec7 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn, ph\u1ee5c v\u1ef1 s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng s\u1ef1 s\u1ed1ng, quan t\u00e2m b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ef1 th\u1eadt. M\u1ed9t cung c\u00e1ch x\u1eed s\u1ef1 nh\u01b0 th\u1ebf coi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn l\u00e0 anh em v\u00e0 ch\u1ecb em v\u00e0 th\u1eadt s\u1ef1 \u0111\u01b0a h\u1ecd v\u1ec1 v\u1edbi Cha chung.<\/p>\n<p><b>5.- G\u1ee3i \u00fd suy ni\u1ec7m<\/b><\/p>\n<p>1. \u0110\u1ecdc b\u1ea3n v\u0103n n\u00e0y, ch\u00fang ta nh\u1eadn ra \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh t\u01b0 c\u00e1ch t\u1ed1i cao c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quy\u1ec1n tr\u00ean \u201cLu\u1eadt d\u1ea1y ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a\u201d, t\u1ee9c ch\u00ednh C\u1ef1u \u01af\u1edbc, b\u1edfi v\u00ec Lu\u1eadt \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ea3n v\u0103n Thi\u00ean Ch\u00faa d\u00f9ng trung gian con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 vi\u1ebft ra, c\u00f2n \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 Con Thi\u00ean Ch\u00faa, l\u00e0 Ng\u00f4i L\u1eddi, tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn d\u1ea1y d\u1ed7 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u00f3n ti\u1ebfp Ng\u01b0\u1eddi ch\u0103ng?<\/p>\n<p>2. Nh\u1eefng g\u00ec \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9tdanh m\u1ee5c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh, c\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t lu\u1eadt ph\u1ea3i theo s\u00e1t m\u1eb7t ch\u1eef. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed c\u1ee7a ph\u00e1i nam \u0111\u1ed1i v\u1edbi ph\u00e1i n\u1eef, ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed c\u1ee7a ph\u00e1i n\u1eef \u0111\u1ed1i v\u1edbi ph\u00e1i nam; \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ph\u00e1i n\u1eef kh\u00f4ng c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t g\u00ec trong l\u00e3nh v\u1ef1c n\u00e0y. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng ta ch\u1ec9 ph\u1ea3i tr\u00e1nh nh\u1eefng ki\u1ec3u c\u01b0 x\u1eed \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn minh nhi\u00ean. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 n\u00eau \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a m\u1ed9tth\u00e1i \u0111\u1ed9 t\u1ed5ng qu\u00e1t, v\u00e0 ta ph\u1ea3i d\u1ef1a theo \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u01b0 x\u1eed trong l\u00e3nh v\u1ef1c li\u00ean h\u1ec7.<\/p>\n<p>3. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1o hu\u1ea5n v\u1ec1 ba l\u00e3nh v\u1ef1c: c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t gi\u1eefa anh em, c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed v\u1edbi ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 th\u1eadt. Ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1ch ch\u00fang ta s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a ba gi\u00e1o hu\u1ea5n n\u00e0y. Thi\u1ebfu t\u00f4n tr\u1ecdng c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc c\u1ee7a ba l\u00e3nh v\u1ef1c n\u00e0y, con ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba thi\u1ebfu k\u00ednh tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1eeba thi\u1ebfu k\u00ednh tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi anh ch\u1ecb em m\u00ecnh. N\u1ebfu ch\u00fang ta s\u1ed1ng gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, ch\u00fang ta gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cLu\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9\u201d, t\u1ee9c l\u00e0 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f2ng c\u1ed1t gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Kinh Th\u00e1nh.<\/p>\n<p>4. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t\u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7: H\u1ecd ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9tl\u1ed1i s\u1ed1ng \u201cd\u1ed3i d\u00e0o h\u01a1n\u201d s\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh c\u1ee7a gi\u1edbi kinh s\u01b0 v\u00e0 Pharis\u00eau. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9ts\u1ef1 tr\u1ed5i v\u01b0\u1ee3t v\u1ec1 \u201cl\u01b0\u1ee3ng\u201d: c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 ph\u1ea3i \u201cl\u00e0m h\u01a1n\u201d. Nh\u01b0ng \u201ch\u01a1n\u201d \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i xa h\u01a1n trong vi\u1ec7c tu\u00e2n gi\u1eef c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a Lu\u1eadt (x. cc. 38-48: \u0111i\u1ec1u r\u0103n y\u00eau th\u01b0\u01a1ng). \u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 tr\u1ed5i v\u01b0\u1ee3t v\u1ec1 \u201cph\u1ea9m\u201d: c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 kh\u00f4ng ho\u00e0n t\u1ea5t Lu\u1eadt theo c\u00e1ch v\u1ecb lu\u1eadt, nh\u01b0ng b\u1eb1ng con tim (Mt 23,25-28; x. 5,27-28), nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con c\u1ee7a Cha tr\u00ean tr\u1eddi (5,45-48).<\/p>\n<p><strong><em>Lm FX. V\u0169 Phan Long<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ch\u00faa Nh\u1eadt VI Th\u01b0\u1eddng Ni\u00ean N\u0103m A M\u00e1tth\u00eau 5,17-37 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1o hu\u1ea5n v\u1ec1 ba l\u00e3nh v\u1ef1c: c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t gi\u1eefa anh em, c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed v\u1edbi ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 th\u1eadt. 1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh Ch\u00fang ta \u0111ang \u1edf trong B\u00e0i Gi\u1ea3ng tr\u00ean n\u00fai (B\u00e0i di\u1ec5n t\u1eeb th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a Tin &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/thu-bac-cac-gia-tri-theo-duc-giesu\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-phaolo","4":"post-10988","6":"format-standard","7":"category-thanh-kinh"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10988","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10988"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10988\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10989,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10988\/revisions\/10989"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10988"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10988"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10988"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}