{"id":2100,"date":"2023-04-19T08:30:49","date_gmt":"2023-04-19T02:30:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=2100"},"modified":"2023-03-30T22:14:47","modified_gmt":"2023-03-30T16:14:47","slug":"d%e1%bb%a9c-giesu-hi%e1%bb%87n-ra-v%e1%bb%9bi-hai-mon-d%e1%bb%87-emmau-luca-2413-35-%e2%80%93-ph%e1%bb%a5c-sinh-cn-iii-ps-a","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/d%e1%bb%a9c-giesu-hi%e1%bb%87n-ra-v%e1%bb%9bi-hai-mon-d%e1%bb%87-emmau-luca-2413-35-%e2%80%93-ph%e1%bb%a5c-sinh-cn-iii-ps-a\/","title":{"rendered":"\u0110\u1ee9c Gi\u00easu Hi\u1ec7n Ra v\u1edbi Hai M\u00f4n \u0110\u1ec7 Emmau (Luca 24,13-35 \u2013 Ph\u1ee5c Sinh; CN III PS &#8211; A)"},"content":{"rendered":"<p><strong>L\u1ed9 tr\u00ecnh c\u1ee7a hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 l\u00e0 \u201c\u0111i t\u1eeb Gi\u00earusalem v\u1ec1 Gi\u00earusalem\u201d, hay \u201cGi\u00earusalem-Emmau: chuy\u1ebfn \u0111i kh\u1ee9 h\u1ed3i\u201d.<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh<\/strong><\/p>\n<p>Sau khi c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 mang s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p Ph\u1ee5c Sinh \u0111\u1ebfn cho c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n (23,55\u201324,12), t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Luca<\/em> m\u00f4 t\u1ea3 hai cu\u1ed9c hi\u1ec7n ra c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu Ph\u1ee5c Sinh: \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00f9ng \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng v\u1edbi hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 Emmau (24,13-35) v\u00e0 hi\u1ec7n ra gi\u1eefa c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n (24,36-53).<\/p>\n<p>Ri\u00eang cho truy\u1ec7n Emmau, ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111o\u1ea1n v\u0103n Nh\u1ea5t L\u00e3m song song n\u00e0o c\u1ea3. B\u1ea3n v\u0103n c\u00f3 v\u0103n c\u1ea3nh sau: Sau khi c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 vi\u1ebfng (c\u1ea3 Ph\u00ear\u00f4: 24,12) ng\u00f4i m\u1ed9 m\u1edf v\u00e0 tr\u1ed1ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (24,2t), ta bi\u1ebft r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 s\u1ed1ng l\u1ea1i v\u00e0 \u0111ang s\u1ed1ng, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u1eb7p Ng\u01b0\u1eddi gi\u1eefa k\u1ebb ch\u1ebft. Nh\u01b0ng ta kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eb7p Ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2u v\u00e0 g\u1eb7p Ng\u01b0\u1eddi c\u00e1ch n\u00e0o. Ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 l\u1ea5y s\u00e1ng ki\u1ebfn v\u00e0 hi\u1ec7n ra trong nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00e1c nhau.\u00a0<\/p>\n<p><strong>2.- B\u1ed1 c\u1ee5c<a href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Jesus_Emmaus.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-2101\" title=\"Jesus_Emmaus\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Jesus_Emmaus-256x300.jpg\" alt=\"\" width=\"256\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Jesus_Emmaus-256x300.jpg 256w, http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Jesus_Emmaus.jpg 342w\" sizes=\"auto, (max-width: 256px) 100vw, 256px\" \/><\/a><\/strong><\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 chia th\u00e0nh b\u1ed1n ph\u1ea7n:<\/p>\n<p>1) Hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111i v\u1ec1 Emmau (24,13-14);<\/p>\n<p>2) \u0110\u1ed3ng h\u00e0nh v\u00e0 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (24,15-27);<\/p>\n<p>3) Nh\u1eadn ra \u0110\u1ee9c Gi\u00easu khi Ng\u01b0\u1eddi b\u1ebb b\u00e1nh (24,28-32);<\/p>\n<p>4) Tr\u1edf l\u1ea1i Gi\u00earusalem (24,33-35).<\/p>\n<p><strong>3.- V\u00e0i \u0111i\u1ec3m ch\u00fa gi\u1ea3i<\/strong><\/p>\n<p><em>&#8211; Emmau<\/em> (13): B\u1ea3n v\u0103n cho bi\u1ebft Emmau c\u00e1ch Gi\u00earusalem 60 d\u1eb7m (<em>stadious<\/em>), t\u1ee9c 11,5 c\u00e2y s\u1ed1 (m\u1ed9t<em> <\/em>d\u1eb7m = 192m). \u0110\u1ebfn nay ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn ch\u01b0a x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u00e0ng n\u00e0o: l\u00e0 l\u00e0ng Amwas = Nic\u00f4p\u00f4li (176 d\u1eb7m = 32,5cs; <em>1 Mcb<\/em> 3,40.57: <em>Ammaous<\/em>), hay l\u00e0 l\u00e0ng Kulonje (30 d\u1eb7m = 5,5 cs; Ph\u01a1lavi\u00f4 Giox\u00e9p, <em>Chi\u1ebfn tranh Do Th\u00e1i<\/em> VII 6,6 \u00a7 217: <em>Ammaous<\/em>), ho\u1eb7c l\u00e0 l\u00e0ng Kub\u00eabe (64 d\u1eb7m = 12cs; v\u00e0o th\u1eddi c\u00e1c th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n: <em>Castellum Emmaus<\/em>)?<\/p>\n<p><em>&#8211; (V\u00e0) x\u1ea3y ra l\u00e0 \u0111ang l\u00fac <\/em>(15): Trong ch\u01b0\u01a1ng 24, c\u00f3 b\u1ed1n l\u1ea7n t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Luca<\/em> d\u00f9ng c\u1ee5m t\u1eeb \u201c<em>kai egeneto en t\u00f4\u2026<\/em>\u201d, m\u00e0 B\u1ea3n d\u1ecbch CGKPV kh\u00f4ng d\u1ecbch, c\u00f2n cha Thu\u1ea5n th\u00ec d\u1ecbch l\u00e0 \u201c\u0111ang khi\u2026\u201d, \u201cx\u1ea3y ra l\u00e0 \u0111ang l\u00fac\u2026\u201d, \u201cv\u00e0 x\u1ea3y ra l\u00e0 khi\u2026\u201d, \u201cv\u00e0 x\u1ea3y ra l\u00e0 \u0111ang khi\u2026\u201d. T\u00e1c gi\u1ea3 d\u00f9ng c\u00f4ng th\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u1ec3 d\u1eabn v\u00e0o nh\u1eefng s\u1ef1 c\u1ed1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t: hai ch\u1ee9ng nh\u00e2n xu\u1ea5t hi\u1ec7n (c. 4), \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ebfn c\u00f9ng \u0111i v\u1edbi hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 (c. 15), \u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1ecf ra nh\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 t\u1ecda b\u1eefa \u0103n (c. 30), v\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a l\u00ean tr\u1eddi (c. 51).\u00a0<\/p>\n<p><em>&#8211; tr\u00f2 chuy\u1ec7n v\u00e0 b\u00e0n t\u00e1n<\/em> (15): <em>Homilein<\/em>, \u201ctr\u00f2 chuy\u1ec7n\u201d; <em>syz\u00eatein<\/em>, \u201ct\u00ecm v\u1edbi nhau, tranh lu\u1eadn, tranh c\u00e3i; b\u00e0n t\u00e1n\u201d; \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <em>syz\u00eatein<\/em> l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong <em>Cv<\/em> 15,7.10, l\u00e0 n\u01a1i nh\u1eafc \u0111\u1ebfn nh\u1eefng tranh c\u00e3i k\u1ecbch li\u1eb9t trong H\u1ecdi Th\u00e1nh ti\u00ean kh\u1edfi v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1eaft b\u00ec. Nh\u01b0 th\u1ebf, c\u00e2u chuy\u1ec7n t\u1ecf ra s\u00f4i n\u1ed5i v\u00e0 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00e1c \u00f4ng kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi nhau.<\/p>\n<p><em>&#8211; v\u1ebb m\u1eb7t bu\u1ed3n r\u1ea7u<\/em> (c. 17): <em>Skythr\u00f4pos<\/em> do <em>skythros<\/em>, \u201cbu\u1ed3n r\u1ea7u\u201d v\u00e0 <em>\u00f4ps<\/em>, \u201cg\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t\u201d.<\/p>\n<p><em>&#8211; ch\u1eb3ng hi\u1ec3u g\u00ec<\/em> (25): <em>Ano\u00eatos<\/em> c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cthi\u1ebfu kh\u1ea3 n\u0103ng suy ngh\u0129; kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea7u \u00f3c; k\u00e9m th\u00f4ng minh; ngu xu\u1ea9n\u201d (x. <em>Gl<\/em> 3,1: <em>\u00f4 ano\u00eatoi Galatai<\/em>, \u201ch\u1ee1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Gal\u00e1t ngu xu\u1ea9n\u201d). Sau n\u00e0y, \u1edf 24,45, t\u00e1c gi\u1ea3 cho bi\u1ebft \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u201cm\u1edf tr\u00ed cho c\u00e1c \u00f4ng hi\u1ec3u Kinh Th\u00e1nh\u201d.<\/p>\n<p><em>&#8211; l\u00f2ng tr\u00ed th\u1eadt l\u00e0 ch\u1eadm tin<\/em> (25): d\u1ecbch s\u00e1t l\u00e0 \u201cch\u1eadm (<em>bradeis<\/em>) v\u1ec1 tr\u00e1i tim \u0111\u1ec3 tin\u201d. \u201cTr\u00e1i tim\u201d (<em>kardia<\/em>), trung t\u00e2m c\u1ee7a \u00fd ch\u00ed, tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi (x. 24,25.32.38). \u0110\u1ed9ng t\u1eeb <em>pisteuein<\/em>, \u201ctin\u201d (<em>Mt<\/em> 11 l\u1ea7n, <em>Mc<\/em> 14 l\u1ea7n, <em>Lc<\/em> 9 l\u1ea7n, <em>Ga<\/em> 98 l\u1ea7n) ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c <em>Lc<\/em> d\u00f9ng \u1edf \u0111\u00e2y (danh t\u1eeb <em>pistis<\/em>, \u201c\u0111\u1ee9c tin\u201d: <em>Mt<\/em> 8 l\u1ea7n, <em>Mc<\/em> 5 l\u1ea7n, <em>Lc<\/em> 11 l\u1ea7n, <em>Ga<\/em> 0 l\u1ea7n). Trong <em>Lc<\/em>, \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y lu\u00f4n quy v\u1ec1 l\u1eddi n\u00f3i, \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9. \u201cTin\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft ch\u1ea5p nh\u1eadn gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a l\u1eddi n\u00f3i.<\/p>\n<p><em>&#8211; \u0110\u1ea5ng Kit\u00f4 l\u1ea1i ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu kh\u1ed5 h\u00ecnh<\/em> (26): \u201cPh\u1ea3i\u201d \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <em>dei<\/em> \u1edf th\u00ec v\u1ecb-ho\u00e0n (<em>edei<\/em>): \u0111\u1ed9ng t\u1eeb nay di\u1ec5n t\u1ea3 m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111i\u1ec1u c\u1ea7n thi\u1ebft thu\u1ed9c v\u1ec1 k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Xem 9,22; 17,25; 22,37; 24,7.44.\u00a0<\/p>\n<p><em>&#8211; trong t\u1ea5t c\u1ea3 S\u00e1ch Th\u00e1nh, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u00f4ng M\u00f4s\u00ea v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9 <\/em>(27): \u201c\u00d4ng M\u00f4s\u00ea\u201d l\u00e0 B\u1ed9 Ng\u0169 Th\u01b0; \u201cc\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9\u201d l\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eed v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch ng\u00f4n s\u1ee9; \u201ct\u1ea5t c\u1ea3 S\u00e1ch Th\u00e1nh\u201d l\u00e0 nh\u1eefng s\u00e1ch c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a C\u1ef1u \u01af\u1edbc. Xem c\u00e1ch chia Kinh Th\u00e1nh Do Th\u00e1i th\u00e0nh ba ph\u1ea7n \u1edf 24,44.<\/p>\n<p><em>&#8211; gi\u1ea3i th\u00edch <\/em>(27): <em>Dierm\u00eaneuein<\/em> c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cgi\u1ea3i ngh\u0129a, gi\u1ea3i th\u00edch, ch\u00fa gi\u1ea3i\u201d. \u0110\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c <em>Lc<\/em> d\u00f9ng \u1edf \u0111\u00e2y; \u1edf <em>Cv<\/em> 9,36, \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cd\u1ecbch\u201d, v\u00e0 \u1edf <em>1 Cr<\/em> 14,5.13.27, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cgi\u1ea3i th\u00edch \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i b\u1eb1ng c\u00e1c ti\u1ebfng l\u1ea1; gi\u00fap hi\u1ec3u \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng t\u1ef1 m\u00ecnh hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c; \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 hi\u1ec3u bi\u1ebft\u201d. Nh\u1eefng c\u00f4ng th\u1ee9c c\u00f3 ngh\u0129a t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 l\u00e0: \u201cgi\u1ea3i th\u00edch (<em>dianoig\u00f4 tas graphas<\/em>, \u201cm\u1edf tr\u1ecdn v\u1eb9n, m\u1edf toang Kinh Th\u00e1nh\u201d) Kinh Th\u00e1nh cho ch\u00fang ta\u201d (24,32) v\u00e0 \u201cNg\u01b0\u1eddi m\u1edf tr\u00ed (<em>dianoig\u00f4 ton noun<\/em>, \u201cm\u1edf r\u1ed9ng tr\u00ed\u201d) cho c\u00e1c \u00f4ng hi\u1ec3u Kinh Th\u00e1nh\u201d (24,45).<\/p>\n<p><em>&#8211; M\u1eaft h\u1ecd li\u1ec1n m\u1edf ra<\/em> (31): D\u1ecbch s\u00e1t l\u00e0 \u201cm\u1eaft h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra\u201d (<em>di\u00eanoichth\u00easan<\/em>, aor. pass. c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <em>dianoig\u00f4<\/em>, \u201cm\u1edf tr\u1ecdn v\u1eb9n\u201d). \u0110\u00e2y l\u00e0 th\u00e1i b\u1ecb \u0111\u1ed9ng thay t\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p><strong>4.- \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n<\/strong><\/p>\n<p><em>* Hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111i v\u1ec1 Emmau (13-14)<\/em><\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n m\u1edf ra v\u1edbi \u201chai ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00f3m m\u00f4n \u0111\u1ec7\u201d \u0111ang b\u01b0\u1edbc \u0111i v\u00e0 tr\u00f2 chuy\u1ec7n. Sau \u0111\u00f3, ta \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u00e0 C\u01a1l\u00ea\u00f4p\u00e1t (c. 18). H\u1ecd kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 Nh\u00f3m M\u01b0\u1eddi M\u1ed9t, nh\u01b0ng thu\u1ed9c v\u1ec1 nh\u00f3m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111ang c\u00f9ng \u1edf v\u1edbi Nh\u00f3m M\u01b0\u1eddi M\u1ed9t (x. 24,11). Qua l\u1eddi h\u1ecd k\u1ec3 (24,22-24), h\u1ecd ch\u1ee9ng t\u1ecf h\u1ecd bi\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 \u1edf 24,1-12; h\u1ecd bi\u1ebft nh\u1eefng g\u00ec c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n bi\u1ebft v\u00e0 s\u1ebd g\u00f3p ph\u1ea7n l\u00e0m cho s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft n\u00e0y gia t\u0103ng th\u00eam.<\/p>\n<p>V\u1ec1 th\u1eddi gian, \u0111\u00e2y \u201cc\u0169ng ng\u00e0y h\u00f4m \u1ea5y\u201d, t\u1ee9c ng\u00e0y th\u1ee9 nh\u1ea5t trong tu\u1ea7n (24,1). H\u1ecd cho bi\u1ebft l\u00e0 h\u1ecd ch\u1ec9 ra \u0111i khi \u0111\u00e3 ki\u1ec3m ch\u1ee9ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c s\u1ef1 c\u1ed1 c\u1ee7a 24,1-12. B\u00e2y gi\u1edd h\u1ecd \u0111ang ti\u1ebfn v\u1ec1 m\u1ed9t<em> <\/em>l\u00e0ng t\u00ean l\u00e0 Emmau, c\u00e1ch Gi\u00earusalem kho\u1ea3ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2y s\u1ed1.<\/p>\n<p>Trong khi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng, h\u1ecd tr\u00f2 chuy\u1ec7n s\u00f4i n\u1ed5i v\u1edbi nhau. \u0110\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a cu\u1ed9c b\u00e0n t\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 t\u1ed5ng qu\u00e1t: \u201ct\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c m\u1edbi x\u1ea3y ra\u201d (c. 14; x. c. 18) v\u00e0 ta hi\u1ec3u nh\u1edd nh\u1eefng ph\u1ea7n t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Tin M\u1eebng.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p><em>*\u00a0 \u0110\u1ed3ng h\u00e0nh v\u00e0 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (15-27)<\/em><\/p>\n<p>Hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u00f9ng \u0111i v\u1edbi nhau, h\u1ecd chia s\u1ebb c\u00e1c t\u00e2m t\u00ecnh v\u1edbi nhau, nh\u01b0ng d\u01b0\u1eddng h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng quan \u0111i\u1ec3m v\u1edbi nhau (<em>syz\u00eatein<\/em>); c\u00f3 chuy\u1ec7n g\u00ec \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra khi\u1ebfn h\u1ecd b\u1ecb chao \u0111\u1ea3o v\u00e0 h\u1ecd v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi nhau v\u1ec1 chuy\u1ec7n \u1ea5y ho\u1eb7c t\u00ecm l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ecnh an. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn c\u00f9ng \u0111i v\u1edbi h\u1ecd, r\u1ed3i h\u1ecfi h\u1ecd (cc. 15-19a). H\u1ecd k\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e1c s\u1ef1 c\u1ed1 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra cho \u0110\u1ee9c Gi\u00easu theo quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a h\u1ecd (cc. 19b-24). Sau \u0111\u00f3, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y cho th\u1ea5y l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra \u0111\u1ec1u ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi Kinh Th\u00e1nh (cc. 25-27).<\/p>\n<p>Sau khi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh c\u1ee7a h\u1ecd, d\u00f9 h\u1ecd v\u1eabn kh\u00f4ng bi\u1ebft Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 ai (cc. 15-16), hai b\u00ean \u0111\u00e3 trao \u0111\u1ed5i ba c\u00e2u h\u1ecfi (cc. 17-19a), \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 h\u1ecd k\u1ec3 chuy\u1ec7n r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n. T\u00e1c gi\u1ea3 nh\u1eafc l\u1ea1i r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn g\u1ea7n hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u01b0\u1edbc \u0111i v\u1edbi h\u1ecd \u0111\u00fang l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Ch\u00ednh t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 k\u1ec3 l\u1ea1i r\u1eb1ng h\u00e0nh vi cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 l\u00e0m sau khi k\u00eau l\u00ean v\u1edbi Ch\u00faa Cha (23,46) l\u00e0 <em>exepneusen<\/em>, \u201ct\u1eaft th\u1edf\u201d. B\u00e2y gi\u1edd c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u1edbi c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0: \u0111\u1ebfn g\u1ea7n, c\u00f9ng \u0111i, h\u1ecfi, cho th\u1ea5y r\u1eb1ng Ng\u01b0\u1eddi th\u1ea1t s\u1ef1 \u0111ang s\u1ed1ng (x. 24,5) v\u00e0 quan t\u00e2m tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u0111\u1ebfn c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 Ng\u01b0\u1eddi. R\u00f5 r\u00e0ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ebfn nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi l\u1eef kh\u00e1ch b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng hai ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 kh\u00f4ng nh\u1eadn ra Ng\u01b0\u1eddi. K\u1ebf \u0111\u00f3, <em>Lc<\/em> \u0111\u01b0a v\u00e0o ba c\u00e2u h\u1ecfi (24,17.18.19). C\u00e2u th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, Ng\u01b0\u1eddi tham gia v\u00e0o cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn c\u1ee7a h\u1ecd (c. 17).<\/p>\n<p>Ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 d\u1eebng l\u1ea1i. Cho t\u1edbi nay, ch\u1ec9 to\u00e0n l\u00e0 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng: \u0111i \u0111\u1ebfn (c. 13), c\u00f9ng \u0111i (c. 15), \u0111i (c. 17). Vi\u1ec7c d\u1eebng l\u1ea1i d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0 do s\u1ef1 ng\u1ea1c nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 trong c\u00e2u h\u1ecfi ti\u1ebfp sau (c. 18). T\u00e1c gi\u1ea3 cho bi\u1ebft \u201cv\u1ebb m\u1eb7t h\u1ecd bu\u1ed3n r\u1ea7u\u201d. Ph\u1ea3n \u1ee9ng th\u1ee9 hai l\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a m\u1ed9t<em> <\/em>\u00f4ng t\u00ean l\u00e0 C\u01a1l\u00ea\u00f4p\u00e1t (<em>Kleopas<\/em> l\u00e0 d\u1ea1ng t\u1eaft c\u1ee7a <em>Kleopatros<\/em>). \u00d4ng n\u00e0y cho bi\u1ebft l\u00e0 trong nh\u1eefng ng\u00e0y n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ed9t<em> <\/em>chuy\u1ec7n duy nh\u1ea5t, n\u00ean m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1 c\u0169ng ph\u1ea3i bi\u1ebft; th\u1ebf m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh n\u00e0y l\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft! T\u00e2m tr\u00ed c\u1ee7a C\u01a1l\u00ea\u00f4p\u00e1t c\u00f2n \u0111\u1ea7y c\u00e1c bi\u1ebfn c\u1ed1 v\u1eeba x\u1ea3y ra. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu tr\u1ea3 l\u1eddi b\u1eb1ng m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2u h\u1ecfi th\u1ee9 hai, r\u1ea5t ng\u1eafn: \u201c<em>Poia<\/em>? (Nh\u1eefng chuy\u1ec7n g\u00ec v\u1eady?)\u201d. L\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ednh trong c\u00e1c bi\u1ebfn c\u1ed1 \u1ea5y, Ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i t\u1ecf ra nh\u01b0 kh\u00f4ng bi\u1ebft. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee9ng t\u1ecf s\u1eb5n s\u00e0ng l\u1eafng nghe v\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1ea1o c\u01a1 h\u1ed9i cho h\u1ecd di\u1ec5n t\u1ea3 c\u00e1c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c m\u1ed1i b\u1eadn t\u00e2m.<\/p>\n<p>H\u1ecd b\u1eaft \u0111\u1ea7u k\u1ec3. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i ph\u1ea7n t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>b\u1ea3n t\u1ed5ng h\u1ee3p h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 c\u1ee7a <em>TM Lc<\/em>. Ph\u1ea7n t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u00f3 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u201cChuy\u1ec7n \u00f4ng Gi\u00easu Nadar\u00e9t\u201d, v\u1edbi m\u1edf \u0111\u1ea7u c\u00f4 \u0111\u1ecdng nh\u01b0ng c\u00e0ng l\u00fac c\u00e0ng r\u00f5 h\u01a1n. Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u00f4ng khai c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi (x. <em>Lc<\/em> 4\u201321) \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng h\u1ee3p trong c\u00e2u nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh: \u201cNg\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00f4n s\u1ee9 \u0111\u1ea7y uy th\u1ebf trong vi\u1ec7c l\u00e0m c\u0169ng nh\u01b0 l\u1eddi n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 to\u00e0n d\u00e2n\u201d (c. 19; x. <em>Lc<\/em> 7,16). D\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3 nh\u1eadn bi\u1ebft Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0\u00a0 m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u00f4n s\u1ee9 v\u0129 \u0111\u1ea1i. V\u1ec1 cu\u1ed9c Th\u01b0\u01a1ng Kh\u00f3 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, hai \u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u1ecb c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m: \u201cc\u00e1c th\u01b0\u1ee3ng t\u1ebf v\u00e0 th\u1ee7 l\u00e3nh c\u1ee7a ch\u00fang ta\u201d v\u00e0 di\u1ec5n t\u1ea3 bi\u1ebfn c\u1ed1 n\u00e0y b\u1eb1ng hai t\u1eeb, \u201cn\u1ed9p (<em>paradidonai<\/em>)\u201d v\u00e0 \u201c\u0111\u00f3ng \u0111inh (<em>stauroun<\/em>)\u201d (x. 24,7). \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, h\u1ecd ng\u01b0ng ph\u1ea7n k\u1ec3 truy\u1ec7n m\u00e0 \u0111\u01b0a v\u00e0o m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi b\u00ecnh di\u1ec5n t\u1ea3 n\u1ed7i th\u1ea5t v\u1ecdng c\u1ee7a h\u1ecd: \u201cPh\u1ea7n ch\u00fang t\u00f4i, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1eabn hy v\u1ecdng r\u1eb1ng ch\u00ednh Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0110\u1ea5ng s\u1ebd c\u1ee9u chu\u1ed9c \u00cdt-ra-en\u201d (c. 21). H\u1ecd \u0111\u00e3 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u1ed9t<em> <\/em>cu\u1ed9c gi\u1ea3i ph\u00f3ng d\u00e2n t\u1ed9c Do Th\u00e1i mang t\u00ednh ch\u00ednh tr\u1ecb. \u1ede c. 47, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu s\u1ebd cho hi\u1ec3u \u0111\u00e2y l\u00e0 cu\u1ed9c gi\u1ea3i ph\u00f3ng mu\u00f4n d\u00e2n kh\u1ecfi t\u1ed9i l\u1ed7i.<\/p>\n<p>V\u00e0 c\u1ee9 th\u1ebf, h\u1ecd \u0111i \u0111\u1ebfn gi\u1edd ph\u00fat hi\u1ec7n t\u1ea1i: c\u00e1c s\u1ef1 vi\u1ec7c x\u1ea3y ra \u0111\u00e3 sang ng\u00e0y th\u1ee9 ba r\u1ed3i (c. 21). Ph\u1ea3i ch\u0103ng h\u1ecd \u0111ang g\u1ee3i t\u1edbi c\u00e1c l\u1eddi ti\u00ean b\u00e1o v\u1ec1 Ph\u1ee5c Sinh v\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 ba (9,22; 18,33; 24,7.46) v\u00e0 mu\u1ed1n \u00e1m ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1eddi \u1ea5y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u00e0nh s\u1ef1? Ph\u1ea3i ch\u0103ng h\u1ecd \u0111ang quy chi\u1ebfu v\u1ec1 ni\u1ec1m tin d\u00e2n gian Do Th\u00e1i cho r\u1eb1ng linh h\u1ed3n v\u1eabn \u1edf g\u1ea7n th\u00e2n x\u00e1c cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y th\u1ee9 ba, r\u1ed3i m\u1edbi v\u0129nh vi\u1ec5n t\u00e1ch ra? D\u00f9 th\u1ebf n\u00e0o, nh\u1eadn x\u00e9t \u1ea5y v\u1eabn cho th\u1ea5y n\u1ed7i th\u1ea5t v\u1ecdng c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>H\u1ecd l\u1ea1i k\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e2u truy\u1ec7n v\u00e0 l\u1ea7n n\u00e0y k\u1ec3 r\u1ed9ng r\u00e3i h\u01a1n: \u0111o\u1ea1n 24,22-23 t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi 24,2-11, c\u00f2n \u0111o\u1ea1n 24,12 t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi 24,24. H\u1ecd k\u1ec3 chi ti\u1ebft kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef: c\u00e1c b\u00e0 n\u00e0y \u0111\u1ebfn m\u1ed9 t\u1eeb s\u00e1ng s\u1edbm, kh\u00f4ng th\u1ea5y thi h\u00e0i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e2u c\u1ea3, nh\u01b0ng l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u00e3 th\u1ea5y (<em>he\u00f4rakenai<\/em>) c\u00e1c thi\u00ean s\u1ee9 hi\u1ec7n ra (<em>optasian angel\u00f4n<\/em>) b\u1ea3o r\u1eb1ng Ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn s\u1ed1ng (x. 24,5t). Qu\u1ea3 th\u1eadt, c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef tr\u1edf v\u1ec1, k\u1ec3 truy\u1ec7n, \u0111\u00e3 l\u00e0m cho c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n s\u1eedng s\u1ed1t. H\u1ecd k\u1ec3 l\u1ea1i s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef (c. 24); r\u1ed3i c\u0169ng cho bi\u1ebft c\u00f3 \u201cm\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00f3m ch\u00fang t\u00f4i\u201d \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn v\u00e0 th\u1ea5y m\u1ed9 tr\u1ed1ng, ngh\u0129a l\u00e0 \u201cth\u1ea5y s\u1ef1 vi\u1ec7c y nh\u01b0 c\u00e1c b\u00e0 \u1ea5y n\u00f3i\u201d. \u0110\u1ec3 k\u1ebft lu\u1eadn, h\u1ecd n\u00eau m\u1ed9t<em> <\/em>nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh cho \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a n\u00f3i ra: \u201cc\u00f2n ch\u00ednh Ng\u01b0\u1eddi th\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ea5y\u201d. Trong khi h\u1ecd n\u00f3i ra \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, h\u1ecd nh\u00ecn \u0110\u1ee9c Gi\u00easu\u00a0 m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eadn ra Ng\u01b0\u1eddi (x. c. 16). R\u1ed3i h\u1ecd s\u1ebd l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean th\u1ea5y Ng\u01b0\u1eddi (c. 31). Trong cu\u1ed9c hi\u1ec7n ra v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7, ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u0169ng nh\u1ea5n m\u1ea1nh tr\u00ean vi\u1ec7c th\u1ea5y: \u1edf 24,39, hai l\u1ea7n \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <em>idete<\/em>, \u201ch\u00e3y nh\u00ecn xem\u201d, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng (C\u00f3 th\u1ec3 d\u1ecbch l\u1ea1i 24,39 nh\u01b0 sau: \u201cH\u00e3y nh\u00ecn xem (<em>idete<\/em>) tay ch\u00e2n Th\u1ea7y \u0111i, v\u00ec ch\u00ednh Th\u1ea7y \u0111\u00e2y m\u00e0! H\u00e3y r\u1edd Th\u1ea7y v\u00e0 nh\u00ecn xem (<em>idete<\/em>) \u0111i, v\u00ec ma \u0111\u00e2u c\u00f3 th\u1ecbt c\u00f3 x\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 anh em th\u1ea5y (<em>the\u00f4reite<\/em>) Th\u1ea7y c\u00f3 \u0111\u00e2y ?\u201d).<\/p>\n<p>K\u1ebf \u0111\u00f3, t\u00e1c gi\u1ea3 ghi l\u1ea1i gi\u1ecdng v\u0103n tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ebfng than\u00a0\u00a0 v\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2u h\u1ecfi mang t\u00ednh h\u00f9ng bi\u1ec7n (cc. 25-26), r\u1ed3i c\u00e1ch th\u1ee9c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu gi\u1ea3i th\u00edch Kinh Th\u00e1nh cho hai \u00f4ng (c. 27). Trong khi c\u00e1c \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u00f3m c\u00e1c bi\u1ebfn c\u1ed1, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u1ea1i cho th\u1ea5y li\u00ean h\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c bi\u1ebfn c\u1ed1 \u1ea5y v\u1edbi Kinh Th\u00e1nh, l\u00e0 n\u01a1i t\u1ecf b\u00e0y \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p>Trong ti\u1ebfng than, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 hai \u00f4ng l\u00e0 \u201cch\u1eb3ng hi\u1ec3u g\u00ec v\u00e0 l\u00f2ng tr\u00ed th\u1eadt l\u00e0 ch\u1eadm tin\u201d; \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi tr\u00e1ch: tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 tr\u00e1i tim c\u1ee7a c\u00e1c \u00f4ng kh\u00f4ng sao tin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9 \u0111\u00e3 n\u00f3i. Trong c\u00e2u h\u1ecfi mang t\u00ednh h\u00f9ng bi\u1ec7n, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u1ea5n m\u1ea1nh tr\u00ean s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u00e0, th\u1ec3 theo ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee9u \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, nh\u1ea5t thi\u1ebft \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 ph\u1ea3i (<em>dei<\/em>) \u0111i qua cu\u1ed9c Th\u01b0\u01a1ng Kh\u00f3 \u0111\u1ec3 v\u00e0o vinh quang. H\u1ecd n\u00f3i v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u01b0 l\u00e0 v\u1ecb ng\u00f4n s\u1ee9 l\u1edbn (c. 19), \u0110\u1ee9c Gi\u00easu\u00a0 l\u1ea1i n\u00f3i v\u1ec1 <em>\u0110\u1ea5ng Kit\u00f4<\/em> (c\u1ea3 24,46): qu\u1ea3 th\u1eadt, trong cu\u1ed9c x\u1eed c\u0169ng nh\u01b0 khi ch\u1ebf gi\u1ec5u \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, ng\u01b0\u1eddi ta t\u1eadp trung v\u00e0o \u201c\u0110\u1ea5ng Kit\u00f4\u201d (22,67; 23,2; 23,35.39). Trong c\u00e2u \u201cch\u1ecbu kh\u1ed5 h\u00ecnh, r\u1ed3i m\u1edbi v\u00e0o trong vinh quang c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi\u201d, c\u1ee5m t\u1eeb th\u1ee9 hai \u0111\u00e3 thay th\u1ebf \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u201ctr\u1ed7i d\u1eady\u201d trong nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 (x. 9,22;24,7.46): nh\u01b0 th\u1ebf, \u201ctr\u1ed7i d\u1eady\u201d, hay \u201cs\u1ed1ng l\u1ea1i\u201d, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201c\u0111i v\u00e0o trong vinh quang\u201d, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111i v\u00e0o s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 th\u00f4ng ph\u1ea7n v\u00e0o vinh quang c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu r\u1ea3o qua to\u00e0n b\u1ed9 C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch cho hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Ng\u01b0\u1eddi: trong t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 \u201cnh\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i\u201d (<em>dierm\u00eaneuein<\/em>, \u201cgi\u1ea3i th\u00edch, ch\u00fa gi\u1ea3i\u201d), \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho hai \u00f4ng th\u1ea5y Kinh Th\u00e1nh \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1ec1 Ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2u v\u00e0 n\u00f3i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. C\u00e2u 24,27 v\u00e0 24,44 c\u00f3 c\u00f9ng n\u1ed9i dung l\u00e0 \u201cnh\u1eefng g\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0110\u1ee9c Gi\u00easu\u201d, nh\u01b0ng c\u00e2u \u0111\u1ea7u th\u00ec \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00f3i m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ra, c\u00f2n c\u00e2u sau th\u00ec Ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i sau khi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn bi\u1ebft.<\/p>\n<p><em>* Nh\u1eadn ra \u0110\u1ee9c Gi\u00easu khi Ng\u01b0\u1eddi b\u1ebb b\u00e1nh (28-32)<\/em><\/p>\n<p>Trong ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u, hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 tha thi\u1ebft thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u1edf l\u1ea1i v\u1edbi h\u1ecd (24,28-29). Trong ph\u1ea7n gi\u1eefa, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu b\u1ebb b\u00e1nh, \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn bi\u1ebft v\u00e0 bi\u1ebfn m\u1ea5t (24,30-31). Cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 l\u1eddi b\u00ecnh lu\u1eadn c\u1ee7a hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 (24,32).<\/p>\n<p>Ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn g\u1ea7n m\u1ee5c ti\u00eau hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 nh\u1eafm t\u1edbi (x. 24,13). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0m b\u1ed9\u00a0 (<em>prospoieisthai<\/em>, \u201cl\u00e0m ra v\u1ebb, gi\u1ea3 b\u1ed9\u201d) mu\u1ed1n \u0111i ti\u1ebfp, ngh\u0129a l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ecf ra nh\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh ng\u1eabu nhi\u00ean. H\u1ecd tha thi\u1ebft xin (<em>parabiazesthai<\/em>, \u201cra s\u1ee9c, \u00e9p bu\u1ed9c\u201d) Ng\u01b0\u1eddi \u1edf l\u1ea1i v\u1edbi h\u1ecd v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 thu\u1eadn theo l\u1eddi h\u1ecd xin. H\u1ecd vi\u1ec7n l\u00fd do l\u00e0 tr\u1eddi \u0111\u00e3 x\u1ebf chi\u1ec1u, nh\u01b0ng s\u1ef1 kh\u1ea9n kho\u1ea3n c\u1ee7a h\u1ecd ch\u1ee9ng t\u1ecf h\u1ecd h\u1ebft s\u1ee9c qu\u00fd tr\u1ecdng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh n\u00e0y. Nh\u1eefng chi ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i trong cc. 29 v\u00e0 30 cho th\u1ea5y c\u00f3 nguy\u1ec7n v\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i v\u1edbi nhau (\u201cM\u1eddi \u00f4ng \u1edf l\u1ea1i v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i\u201d: 24,29; \u201cNg\u01b0\u1eddi v\u00e0o v\u00e0 \u1edf l\u1ea1i v\u1edbi h\u1ecd\u201d: 24,29; \u201cKhi \u0111\u1ed3ng b\u00e0n v\u1edbi h\u1ecd\u201d: 24,30). S\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng gi\u1eefa ba ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng trong b\u00e0n \u0103n (c. 30).<\/p>\n<p>Trong b\u1eefa \u0103n, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 x\u1eed s\u1ef1 nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 t\u1ecda; Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u00e0m b\u1ed1n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng: Ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m l\u1ea5y b\u00e1nh, d\u00e2ng l\u1eddi ch\u00fac t\u1ee5ng, b\u1ebb ra, trao cho. Ta kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1ea5y Ng\u01b0\u1eddi x\u1eed s\u1ef1 y nh\u01b0 trong B\u1eefa T\u1ed1i cu\u1ed1i c\u00f9ng (<em>Lc<\/em> 22,19-20. So s\u00e1nh 22,19 \/\/ 24,30), tuy \u1edf \u0111\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00f3 n\u00f3i m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ed1 l\u1eddi v\u00e0 cho ph\u00e2n ph\u00e1t m\u1ed9t<em> <\/em>ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u. Ta c\u0169ng th\u1ea5y Ng\u01b0\u1eddi x\u1eed s\u1ef1 nh\u01b0 th\u1ebf khi nh\u00e2n b\u00e1nh v\u00e0 c\u00e1 ra nhi\u1ec1u (9,12-17), ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u00e0 \u1edf \u0111\u1ea5y, sau khi c\u1ea7m l\u1ea5y, Ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddc m\u1eaft l\u00ean tr\u1eddi (9,16). C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra Ng\u01b0\u1eddi. Kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 cho r\u1eb1ng c\u00e1c \u00f4ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra Ng\u01b0\u1eddi v\u00ec nh\u1edb l\u1ea1i B\u1eefa Ti\u1ec7c cu\u1ed1i c\u00f9ng, b\u1edfi v\u00ec c\u00e1c \u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf \u0111\u1ea5y. H\u1ee3p l\u00fd h\u01a1n, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 v\u00ec c\u00e1c \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1eb7t khi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u00e2n b\u00e1nh ra nhi\u1ec1u ho\u1eb7c \u0111\u00e3 th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0m c\u1eed ch\u1ec9 n\u00e0y. C\u00f2n m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2u h\u1ecfi kh\u00e1c: Ph\u1ea3i ch\u0103ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 ban M\u00ecnh Ng\u01b0\u1eddi cho hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 Emmau? Ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 \u201ckh\u00f4ng\u201d, v\u1edbi c\u00e1c l\u00fd do: c\u1eed ch\u1ec9 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0m l\u00e0 m\u1edf \u0111\u1ea7u th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng cho m\u1ed9t<em> <\/em>b\u1eefa \u0103n Do Th\u00e1i; t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Lc<\/em> kh\u00f4ng ghi l\u1ea1i m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch n\u00e0o c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu; thi\u1ebfu vi\u1ec7c trao m\u1ed9t<em> <\/em>ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u; hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eb7t trong B\u1eefa Ti\u1ec7c cu\u1ed1i c\u00f9ng, v\u00ec ch\u1ec9 d\u00e0nh cho c\u00e1c t\u00f4ng \u0111\u1ed3 (22,14). Tuy nhi\u00ean, ta c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn l\u00e0 c\u00f3 t\u01b0\u01a1ng quan ch\u1eb7t ch\u1ebd gi\u1eefa 24,30 v\u00e0 22,19. Th\u1ebf r\u1ed3i, hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u1ea5y \u0111\u00e3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u201cvi\u1ec7c b\u1ebb b\u00e1nh\u201d (<em>h\u00ea klasis tou artou<\/em>) c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (24,35). C\u1ee5m t\u1eeb \u1ea5y ch\u1ec9 xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u00e2y v\u00e0 \u1edf <em>Cv<\/em> 2,42. V\u1eady kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 ban M\u00ecnh Ng\u01b0\u1eddi cho hai \u00f4ng, nh\u01b0ng 22,30.35 l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u nh\u1eafc c\u00e1c \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 <em>Lc<\/em> nh\u1edb t\u1edbi B\u1eefa T\u1ed1i cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00e0 nh\u1eefng bu\u1ed5i c\u1eed h\u00e0nh Th\u00e1nh Th\u1ec3 c\u1ee7a h\u1ecd. V\u00e0 h\u1eb3n l\u00e0 khi nghe hai \u00f4ng k\u1ec3 l\u1ea1i kinh nghi\u1ec7m v\u1eeba tr\u1ea3i qua, Nh\u00f3m M\u01b0\u1eddi M\u1ed9t c\u0169ng nh\u1edb l\u1ea1i B\u1eefa T\u1ed1i cu\u1ed1i c\u00f9ng, trong \u0111\u00f3 qu\u1ea3 th\u1eadt \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 ban M\u00ecnh Ng\u01b0\u1eddi cho c\u00e1c \u00f4ng (22,14.19). Nh\u01b0 th\u1ebf, B\u1eefa T\u1ed1i cu\u1ed1i c\u00f9ng, v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a n\u00f3, l\u1ea1i tr\u1edf n\u00ean s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng trong t\u00e2m kh\u1ea3m c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n.<\/p>\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 m\u00e0 h\u00e0nh vi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1ea1o ra l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng quan c\u1ee7a hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c: Tr\u01b0\u1edbc kia, \u1edf 24,16, m\u1eaft c\u1ee7a c\u00e1c \u00f4ng c\u00f2n b\u1ecb ng\u0103n c\u1ea3n, nay \u1edf 24,31, m\u1eaft c\u00e1c \u00f4ng \u0111\u00e3 m\u1edf ra \u0111\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft Ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng th\u1eadt ra l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa m\u1edf m\u1eaft cho c\u00e1c \u00f4ng (th\u00e1i b\u1ecb \u0111\u1ed9ng thay t\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa). Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y v\u00e0 nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu Ph\u1ee5c Sinh b\u1eb1ng c\u1eb7p m\u1eaft nh\u00e2n lo\u1ea1i; nh\u1eadn ra \u0110\u1ee9c Gi\u00easu hi\u1ec7n di\u1ec7n v\u00e0 ch\u00e2n t\u00ednh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>\u01a1n Thi\u00ean Ch\u00faa ban. Hai \u00f4ng \u0111\u00e3 h\u01b0\u1edfng nh\u1edd \u00e2n hu\u1ec7 l\u1edbn lao t\u1eeb c\u00e1ch x\u1eed s\u1ef1 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. C\u00e1c \u00f4ng \u0111\u00e3 k\u1ebft th\u00fac truy\u1ec7n k\u1ec3 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u1edbi m\u1ed9t<em> <\/em>nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh bu\u1ed3n r\u1ea7u: \u201cc\u00f2n ch\u00ednh Ng\u01b0\u1eddi th\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ea5y\u201d (24,24). B\u00e2y gi\u1edd h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n (nh\u01b0ng x. 24,34) \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho \u01a1n th\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu Ph\u1ee5c Sinh v\u00e0 \u0111ang s\u1ed1ng. V\u00e0 khi \u0111\u00e3 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111ang s\u1ed1ng, h\u1ecd m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn ra l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 l\u00e0m g\u00ec cho h\u1ecd, khi \u0111i b\u00ean h\u1ecd, gi\u1ea3i th\u00edch Kinh Th\u00e1nh v\u00e0 trao b\u00e1nh cho h\u1ecd. Nh\u01b0ng c\u0169ng ngay khi \u0111\u00f3, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu bi\u1ebfn m\u1ea5t. H\u1ecd ph\u1ea3i h\u1ecdc bi\u1ebft r\u1eb1ng nay \u0111\u00e3 ch\u1ea5m d\u1ee9t h\u00ecnh th\u00e1i hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi theo ki\u1ec3u lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 tr\u1ea7n th\u1ebf, m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 quen.<\/p>\n<p>Trong l\u1eddi b\u00ecnh lu\u1eadn (24,32), hai \u00f4ng \u0111\u00e3 n\u00eau b\u1eadt kinh nghi\u1ec7m v\u1eeba tr\u1ea3i qua v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, khi Ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch S\u00e1ch Th\u00e1nh cho h\u1ecd (24,25-27). H\u1ecd ghi nh\u1eadn m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i trong tim, v\u00ec b\u00e2y gi\u1edd con tim h\u1ecd b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u00f3ng ch\u00e1y l\u00ean.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p><em>* Tr\u1edf l\u1ea1i Gi\u00earusalem (33-35)<\/em><\/p>\n<p>Trong ph\u1ea7n k\u1ebft lu\u1eadn n\u00e0y, t\u00e1c gi\u1ea3 k\u1ec3 l\u1ea1i chuy\u1ebfn quay tr\u1edf l\u1ea1i Gi\u00earusalem c\u1ee7a hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 (24,33), t\u1ea1i \u0111\u00f3 h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c loan tin l\u00e0 Ch\u00faa \u0111\u00e3 s\u1ed1ng l\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u00e3 hi\u1ec7n ra v\u1edbi Sim\u00f4n (24,34). R\u1ed3i c\u00e1c \u00f4ng c\u0169ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn kinh nghi\u1ec7m tr\u1ea3i qua v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu Ph\u1ee5c Sinh (24,35).<\/p>\n<p>V\u00ec gi\u1edd \u0111\u00e3 mu\u1ed9n, hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 xin ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh \u1edf l\u1ea1i. Nay ch\u00ednh h\u1ecd l\u1ea1i l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng quay tr\u1edf l\u1ea1i Gi\u00earusalem. Chuy\u1ebfn \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 chi ti\u1ebft (24,13-27), c\u00f2n chuy\u1ebfn v\u1ec1 ch\u1ec9\u00a0 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau l\u00ean b\u1eb1ng s\u1ef1 ki\u1ec7n. Hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 h\u1ebft s\u1ee9c ao \u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng tin cho c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n, cho Nh\u00f3m M\u01b0\u1eddi M\u1ed9t v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111ang c\u00f9ng \u1edf v\u1edbi c\u00e1c \u00f4ng (x. 24,9), nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i ra, c\u00e1c \u00f4ng \u0111\u00e3 nh\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u1eddi loan b\u00e1o v\u1edbi hai th\u00f4ng tin: (1) \u201cCh\u00faa tr\u1ed7i d\u1eady th\u1eadt r\u1ed3i\u201d (x. 24,6) (2) \u201cv\u00e0 \u0111\u00e3 hi\u1ec7n ra v\u1edbi \u00f4ng Sim\u00f4n\u201d (x. <em>1 Cr<\/em> 15,5). H\u00e0nh vi cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Ch\u00faa (<em>ho kyrios<\/em>) m\u00e0 <em>Lc<\/em> ghi l\u1ea1i l\u00e0 \u1edf 22,51: \u201cCh\u00faa quay l\u1ea1i nh\u00ecn \u00f4ng Ph\u00ear\u00f4; \u00f4ng Ph\u00ear\u00f4 s\u1ef1c nh\u1edb l\u1eddi Ch\u00faa \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi m\u00ecnh\u201d. S\u1ef1 th\u00f4ng c\u1ea3m \u0111\u1ea7y y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Ch\u00faa \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi t\u00f4ng \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 ch\u1ecbu thua s\u1ef1 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ea1i ngay sau khi \u00f4ng ch\u1ed1i Ng\u01b0\u1eddi (22,54-62) v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n t\u1ea5t v\u1edbi cu\u1ed9c hi\u1ec7n ra c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Ph\u1ee5c Sinh (x. c\u1ea3 5,8-l1; 22,31-32). Ph\u00ear\u00f4 l\u00e0 ch\u1ee9ng nh\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean th\u00f4ng tin cho c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n bi\u1ebft \u0110\u1ee9c Ch\u00faa \u0111\u00e3 s\u1ed1ng l\u1ea1i v\u00e0 \u0111ang s\u1ed1ng. Hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 Emmau c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c nh\u1eadn. Hai \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng v\u1ec1 kinh nghi\u1ec7m hai \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a m\u00ecnh: (a) v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra cho h\u1ecd tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng (24,15-27); (b) v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m t\u1ea1i b\u00e0n \u0103n (24,28-32).<\/p>\n<p>Sau khi hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt, c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n c\u00f3 ba ch\u1ee9ng t\u1eeb v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng l\u1ea1i v\u00e0 v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu.<\/p>\n<p><em>+ K\u1ebft lu\u1eadn<\/em><\/p>\n<p>Trong th\u1eddi gian ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u00f4ng khai, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng sao \u0111\u01b0a c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 hi\u1ec3u Kinh Th\u00e1nh (18,31-34). Ch\u1ec9 trong t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Ph\u1ee5c Sinh, Ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi m\u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a Kinh Th\u00e1nh ra cho h\u1ecd (x. 24,32.45). Nh\u01b0 th\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u Kinh Th\u00e1nh kh\u1edfi \u0111i t\u1eeb cu\u1ed9c Ph\u1ee5c Sinh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Ch\u00eca kh\u00f3a gi\u00fap gi\u1ea3i th\u00edch nh\u1eefng g\u00ec Kinh Th\u00e1nh n\u00f3i v\u1ec1 h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ch\u00ednh l\u00e0 cu\u1ed9c Ph\u1ee5c Sinh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi; \u0110\u1ea5ng gi\u1ea3i th\u00edch l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu Ph\u1ee5c Sinh.<\/p>\n<p>Trong khi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu Ph\u1ee5c Sinh gi\u1ea3i th\u00edch Kinh Th\u00e1nh, l\u00f2ng c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 n\u00f3ng ch\u00e1y (24,32), nh\u01b0ng ch\u1ec9 sau khi Ng\u01b0\u1eddi b\u1ebb b\u00e1nh, m\u1eaft h\u1ecd m\u1edbi m\u1edf ra (24,31). Hai h\u00e0nh vi n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0a v\u00e0o nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 m\u1edbi, nh\u01b0ng nh\u1eafc l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7, v\u00e0 b\u00e2y gi\u1edd l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd th\u00e1c cho h\u1ecd theo c\u00e1ch m\u1edbi. T\u1eeb nay, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng \u1edf trong nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh s\u1ed1ng tr\u1ea7n th\u1ebf n\u1eefa. Do \u0111\u00f3, h\u1ecd ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc Kinh Th\u00e1nh t\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu Ph\u1ee5c Sinh. Khi \u0111\u00f3n nh\u1eadn M\u00ecnh v\u00e0 M\u00e1u Ng\u01b0\u1eddi, h\u1ecd ph\u1ea3i nh\u1eadn ra t\u00ecnh y\u00eau v\u00f4 bi\u00ean c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu\u00a0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 Ng\u01b0\u1eddi.\u00a0<\/p>\n<p><strong>5.- G\u1ee3i \u00fd suy ni\u1ec7m<\/strong><\/p>\n<p>1. Qua nh\u1eefng chia s\u1ebb cho \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 n\u00f3i v\u1ec1 \u201cch\u00fang t\u00f4i\u201d b\u1eb1ng nhi\u1ec1u c\u00e1ch (\u201cm\u1ea5y ph\u1ee5 n\u1eef trong nh\u00f3m ch\u00fang t\u00f4i\u201d, \u201cm\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00f3m ch\u00fang t\u00f4i\u201d): h\u1ecd ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u00e0 h\u1ecd r\u1ea5t g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n. C\u1ed9ng \u0111o\u00e0n xu\u1ea5t hi\u1ec7n ra trong b\u00e0i Tin M\u1eebng n\u00e0y nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111i\u1ec3m quy chi\u1ebfu v\u1eefng ch\u1eafc v\u00e0 nh\u01b0 l\u00e0 n\u01a1i quy t\u1ee5 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ch\u1ee9ng t\u1eeb v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m. C\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp x\u00fac tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Ph\u1ee5c Sinh, nh\u01b0ng c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n l\u00e0 n\u01a1i chu\u1ea9n b\u1ecb cho h\u1ecd nh\u1eadn bi\u1ebft ch\u00ednh \u0110\u1ea5ng Ph\u1ee5c Sinh khi Ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n ra gi\u1eefa h\u1ecd (24,36-53).\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>2. L\u1ed9 tr\u00ecnh c\u1ee7a hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 l\u00e0 \u201c\u0111i t\u1eeb Gi\u00earusalem v\u1ec1 Gi\u00earusalem\u201d, hay \u201cGi\u00earusalem-Emmau: chuy\u1ebfn \u0111i kh\u1ee9 h\u1ed3i\u201d. Khi h\u1ecd \u0111i v\u1ec1 Gi\u00earusalem, h\u1ecd \u0111\u00e3 r\u1eddi b\u1ecf c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111i b\u00ean h\u1ecd m\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng nh\u1eadn ra Ng\u01b0\u1eddi. Khi h\u1ecd quay tr\u1edf l\u1ea1i Gi\u00earusalem, h\u1ecd mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111i v\u1edbi h\u1ecd n\u1eefa, nh\u01b0ng tr\u00e1i tim c\u1ee7a h\u1ecd chan h\u00f2a kinh nghi\u1ec7m \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua. \u0110\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u00e0o s\u00e2u trong \u0111\u00f3 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u1ed5i b\u1eadt ho\u1eb7c nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ho\u1eb7c nh\u01b0 l\u00e0 ch\u1ee7 th\u1ec3. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 t\u1eebng c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft ng\u00e0y c\u00e0ng s\u00e2u h\u01a1n v\u1ec1 h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ef1 nh\u1eadn bi\u1ebft ng\u00e0y c\u00e0ng ch\u1eafc ch\u1eafn h\u01a1n v\u1ec1 s\u1ef1 Ph\u1ee5c Sinh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>3. \u0110\u1ecdc truy\u1ec7n n\u00e0y, t\u00f4i c\u0169ng nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1 c\u1ee5c c\u1ee7a m\u1ed9t<em> <\/em>cu\u1ed9c c\u1eed h\u00e0nh Th\u00e1nh Th\u1ec3: ph\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 Ph\u1ee5ng v\u1ee5 L\u1eddi Ch\u00faa: l\u1eafng nghe L\u1eddi Ch\u00faa v\u00e0 t\u00ecm hi\u1ec3u \u00fd ngh\u0129a (\u0110\u1ee9c Gi\u00easu gi\u1ea3i th\u00edch Kinh Th\u00e1nh), ph\u1ea7n th\u1ee9 hai l\u00e0 Ph\u1ee5ng v\u1ee5 Th\u00e1nh Th\u1ec3 (\u0110\u1ee9c Gi\u00easu b\u1ebb b\u00e1nh). Ch\u00ednh Th\u00e1nh l\u1ec5 c\u0169ng s\u1ebd \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n h\u01a1n, l\u00e0m ch\u1ee9ng cho nhau \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 ni\u1ec1m tin, r\u1ed3i l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u1ee9ng t\u1eeb \u1ea5y gi\u1eefa mu\u00f4n d\u00e2n.<\/p>\n<p>4. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 l\u00e0m m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ed1 h\u00e0nh vi: \u0111\u1ebfn g\u1ea7n, c\u00f9ng \u0111i, h\u1ecfi, gi\u1ea3i th\u00edch Kinh Th\u00e1nh, b\u1ebb b\u00e1nh, m\u1edf m\u1eaft cho hai m\u00f4n \u0111\u1ec7, bi\u1ebfn m\u1ea5t. Ba h\u00e0nh vi \u0111\u1ea7u c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f3m l\u1ea1i b\u1eb1ng c\u00f4ng th\u1ee9c \u201c\u0111i t\u00ecm con chi\u00ean l\u1ea1c\u201d. Hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 gi\u1ed1ng nh\u01b0 con chi\u00ean trong b\u00e0i d\u1ee5 ng\u00f4n, \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111\u00e0n, v\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi m\u1ee5c t\u1eed \u0111i t\u00ecm con chi\u00ean l\u1ea1c \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a n\u00f3 v\u1ec1 \u0111\u00e0n (x. 15,4-7). Tr\u01b0\u1edbc khi t\u1ecf m\u00ecnh ra cho to\u00e0n th\u1ec3 c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n (24,36-53), \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 t\u00ecm l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c hai k\u1ebb \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i. Nh\u01b0 th\u1ebf, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu Ph\u1ee5c Sinh c\u0169ng v\u1eabn quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 m\u1ea5t (\u0111\u1ed1i v\u1edbi Ph\u00ear\u00f4 c\u0169ng v\u1eady: 22,61; 24,34).<\/p>\n<p>5. Kinh Th\u00e1nh nh\u01b0 l\u00e0 L\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00f3i v\u1edbi d\u00e2n Ng\u00e0i l\u00e0 th\u1ea9m quy\u1ec1n cao nh\u1ea5t cho h\u1ecd v\u00e0 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m quy chi\u1ebfu m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft. Khi cho th\u1ea5y S\u00e1ch Th\u00e1nh n\u00f3i v\u1ec1 Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ec1 nh\u1eefng bi\u1ebfn c\u1ed1 ch\u00ednh c\u1ee7a h\u00e0nh tr\u00ecnh \u0111\u1eddi Ng\u01b0\u1eddi, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu gi\u00fap ta th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00e1c bi\u1ebfn c\u1ed1 \u1ea5y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng bi\u1ebfn c\u1ed1 xa l\u1ea1 v\u00e0 phi l\u00fd, nh\u01b0ng thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng quan v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1edbi d\u00e2n Ng\u00e0i. Khi \u0111\u00f3 ta m\u1edbi v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u01b0\u1edbng k\u1ef3 l\u00e0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 b\u1ecb n\u1ed9p v\u00e0 b\u1ecb \u0111\u00f3ng \u0111inh (23,35-39; 24,20-21).<\/p>\n<p>6. L\u1eddi c\u1ee7a hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00fang l\u00e0 <em>k\u00earygma<\/em>: cho d\u00f9 \u1edf d\u1ea1ng kh\u00f4ng m\u1ea5y minh nhi\u00ean (nh\u01b0 <em>ont\u00f4s \u00eagerth\u00ea ho kyrios<\/em>, \u201cCh\u00faa s\u1ed1ng l\u1ea1i th\u00e2t r\u1ed3i\u201d, <em>Lc<\/em> 24,34), <em>k\u00earygma<\/em> n\u00e0y c\u00f3 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 c\u0103n b\u1ea3n: ba ng\u00e0y, c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef t\u1ea1i m\u1ed9, c\u00e1c thi\u00ean s\u1ee9, tin n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1eabn s\u1ed1ng. Nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y <em>k\u00earygma<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 ra nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111i\u1ec1u h\u1eb3n l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra v\u00e0 l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>bi k\u1ecbch cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c l\u1eddi th\u00ec c\u00f3 \u0111\u00f3, nh\u01b0ng con tim th\u00ec kh\u00f4ng; ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0 con tim ch\u1ec9 \u0111\u1ea7y phi\u1ec1n mu\u1ed9n, th\u1ea5t v\u1ecdng, khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i c\u1ea3m th\u1ea5y cay \u0111\u1eafng, v\u00e0 do \u0111\u00f3 kh\u00f4ng thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi nghe. C\u1ea7n ph\u1ea3i nghe c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi di\u1ec5n t\u1ea3 <em>k\u00earygma<\/em> \u0111\u00edch th\u1eadt. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi loan b\u00e1o Tin M\u1eebng v\u00e0 nh\u01b0 vi t\u00f4n s\u01b0; Ng\u01b0\u1eddi s\u1eed d\u1ee5ng kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i v\u00e0 hu\u1ea5n gi\u00e1o vi\u00ean \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111ang ch\u1edd.<\/p>\n<p><strong><em>Lm FX V\u0169 Phan Long, ofm<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u1ed9 tr\u00ecnh c\u1ee7a hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 l\u00e0 \u201c\u0111i t\u1eeb Gi\u00earusalem v\u1ec1 Gi\u00earusalem\u201d, hay \u201cGi\u00earusalem-Emmau: chuy\u1ebfn \u0111i kh\u1ee9 h\u1ed3i\u201d. 1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh Sau khi c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 mang s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p Ph\u1ee5c Sinh \u0111\u1ebfn cho c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n (23,55\u201324,12), t\u00e1c gi\u1ea3 Luca m\u00f4 t\u1ea3 hai cu\u1ed9c hi\u1ec7n ra c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu Ph\u1ee5c Sinh: \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00f9ng \u0111i &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/d%e1%bb%a9c-giesu-hi%e1%bb%87n-ra-v%e1%bb%9bi-hai-mon-d%e1%bb%87-emmau-luca-2413-35-%e2%80%93-ph%e1%bb%a5c-sinh-cn-iii-ps-a\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,14,4],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-phaolo","4":"post-2100","6":"format-standard","7":"category-phung-vu","8":"category-suy-niem-loi-chua","9":"category-thanh-kinh"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2100"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11209,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2100\/revisions\/11209"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}