{"id":2313,"date":"2011-06-01T16:53:37","date_gmt":"2011-06-01T10:53:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=2313"},"modified":"2011-06-01T16:53:37","modified_gmt":"2011-06-01T10:53:37","slug":"giao-ly-v%e1%bb%81-tranh-thai-hay-ng%e1%bb%aba-thai","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/giao-ly-v%e1%bb%81-tranh-thai-hay-ng%e1%bb%aba-thai\/","title":{"rendered":"Gi\u00e1o L\u00fd v\u1ec1 Tr\u00e1nh Thai hay Ng\u1eeba Thai"},"content":{"rendered":"<p><strong>GI\u00c1O L\u00dd V\u1ec0 V\u1ea4N \u0110\u1ec0 TR\u00c1NH THAI<\/strong><\/p>\n<p><strong>NH\u1eacP \u0110\u1ec0<\/strong><\/p>\n<p>M\u1ed9t ph\u1ea7n t\u01b0 th\u1ebf k\u1ef7 t\u1eeb sau th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p Humanae Vitae, \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi x\u1ea3y ra m\u1ed9t s\u1ef1 suy s\u1ee5p chung v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c mang t\u00ean cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng t\u00ecnh d\u1ee5c. T\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y, ng\u00e0y c\u00e0ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i s\u00e2u xa, t\u1eeb phong tr\u00e0o h\u00edp-pi c\u1ed5 v\u00f5 vi\u1ec7c l\u00e0m t\u00ecnh t\u1ef1 do \u1edf th\u1eadp ni\u00ean 60, \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng h\u00f3a hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng t\u00ednh luy\u1ebfn \u00e1i b\u1eb1ng \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf h\u00f4n nh\u00e2n nh\u01b0 l\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n. M\u1eb7c d\u00f9 nh\u1eefng hi\u1ec7n tr\u1ea1ng c\u1ef1c \u0111oan tr\u00ean ch\u1ec9 l\u00e0 thi\u1ec3u s\u1ed1, nh\u01b0ng gi\u1eefa th\u00e0nh ph\u1ea7n \u0111a s\u1ed1 th\u1ea7m l\u1eb7ng, cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng t\u00ecnh d\u1ee5c n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u00e3 g\u00e2y n\u00ean trong h\u1ecd nhi\u1ec1u m\u1ea5t m\u00e1t, khi c\u00f3 s\u1ef1 gia t\u0103ng v\u1ec1 tranh \u1ea3nh khi\u00eau d\u00e2m, chung ch\u1ea1 t\u00ecnh d\u1ee5c, b\u1ea5t trung trong h\u00f4n nh\u00e2n, ly d\u1ecb, ph\u00e1 thai, h\u1ee7 b\u1ea1i t\u00ecnh d\u1ee5c, v\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed7i bu\u1ed3n trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/fig20baby7tuan.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-2315\" title=\"fig20baby7tuan\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/fig20baby7tuan-185x300.jpg\" alt=\"\" width=\"185\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/fig20baby7tuan-185x300.jpg 185w, http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/fig20baby7tuan.jpg 557w\" sizes=\"auto, (max-width: 185px) 100vw, 185px\" \/><\/a>Ch\u00fang ta \u0111ang ch\u1ee9ng ki\u1ebfn s\u1ef1 \u0111\u1ea3o l\u1ed9n gi\u00e1 tr\u1ecb trong l\u00e3nh v\u1ef1c t\u00ecnh d\u1ee5c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh. Kinh nghi\u1ec7m th\u1eadt c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau b\u1ecb l\u1ea7m t\u01b0\u1edfng l\u00e0 s\u1ef1 th\u00e8m kh\u00e1t t\u00ecnh d\u1ee5c. \u0110\u1ee9a tr\u1ebb b\u1ecb g\u1ecdi l\u00e0 con hoang \u0111\u00e3 \u0111\u00e0nh l\u00e0 t\u1eeb m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau nh\u1ea3y r\u00e0o, c\u00f2n \u0111\u1ee9a tr\u1ebb sinh ra t\u1eeb t\u00ecnh y\u00eau h\u00f4n nh\u00e2n th\u00ec l\u1ea1i b\u1ecb xem nh\u01b0 m\u1ed9t sai l\u1ea7m, v\u1edbi n\u00e3o tr\u1ea1ng tr\u00e1nh th\u1ee5 thai. T\u00ecnh d\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 \u0111\u1ed3 ch\u01a1i, tr\u00f2 gi\u1ea3i tr\u00ed, thu\u1ea7n t\u00fay mang l\u1ea1i hoan l\u1ea1c. T\u00ecnh c\u1edd hay ng\u1eabu nhi\u00ean, t\u00ecnh d\u1ee5c \u0111ang ph\u00e1 ho\u1ea1i ch\u00ednh b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n<p>Trong th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p Humanae Vitae, \u0110\u1ee9c Gi\u00e1o Ho\u00e0ng Phao-l\u00f4 6 \u0111\u00e3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n v\u1ec1 cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng n\u00e0y, khi Ng\u00e0i c\u1ea3nh gi\u00e1c ch\u00fang ta v\u1ec1 nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 ti\u00eau c\u1ef1c trong vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u00e1nh thai. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y tr\u00e1nh thai c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean m\u0169i dao s\u1eafc b\u00e9n \u0111e d\u1ecda to\u00e0n di\u1ec7n n\u1ec1n lu\u00e2n l\u00fd ( HV,14 ). H\u1ed3i t\u01b0\u1edfng l\u1ea1i qu\u00e1 kh\u1ee9, ng\u00e0y nay ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 bi\u1ebfn d\u1ea1ng c\u1ee7a nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb t\u00ecnh d\u1ee5c, ch\u00ednh l\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp khi \u00e1p d\u1ee5ng bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u00e1nh thai trong t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng. \u0110\u1ec3 c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn l\u1eddi gi\u1ea3ng d\u1ea1y c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i, ch\u00fang ta c\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi c\u1ed9i ngu\u1ed3n \u0111\u1ea1o l\u00fd c\u0103n b\u1ea3n, h\u1ea7u ch\u1ed1ng tr\u1ea3 l\u1ea1i c\u01a1n th\u1ee7y tri\u1ec1u xanh c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 v\u00e0 d\u00e2m \u00f4.<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta c\u00f3 m\u1ed9t ni\u1ec1m hy v\u1ecdng th\u1eadt. B\u00e0i di\u1ec5n t\u1eeb c\u1ee7a Th\u00e1nh Phao-l\u00f4, v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c d\u00e2n ngo\u1ea1i x\u01b0a trong Rm.3, 24 \u2013 32, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 ni\u1ec1m tin c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i ch\u00fang ta h\u00f4m nay. Ch\u00ednh c\u00e1c Ki-t\u00f4-h\u1eefu ban \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i x\u00e3 h\u1ed9i b\u1eb1ng s\u1ee9c m\u1ea1nh h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ki-t\u00f4 v\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i, t\u1eeb \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng x\u00e1c t\u00edn c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta hy v\u1ecdng gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u1ec1 tr\u00e1nh thai trong b\u1ea3n tr\u00ecnh b\u00e0y y\u1ebfu l\u01b0\u1ee3c n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ee3 gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4-h\u1eefu s\u1ed1ng ni\u1ec1m tin \u0111\u00e3 l\u00e3nh nh\u1eadn v\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i x\u00e3 h\u1ed9i b\u1eb1ng Tin M\u1eebng. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 tr\u00e1nh thai \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra d\u01b0\u1edbi nhi\u1ec1u l\u00e3nh v\u1ef1c. Ch\u00fang ta gi\u1edbi h\u1ea1n b\u1ea3n tr\u00ecnh b\u00e0y n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n trong t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 c\u00e1c lu\u1eadn c\u1ee9 thu\u1ed9c b\u00ecnh di\u1ec7n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, v\u1edbi x\u00e1c t\u00edn r\u1eb1ng t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 \u0110\u1ea5ng T\u1ea1o H\u00f3a v\u00e0 l\u00e0 Ch\u00faa c\u1ee7a tr\u1eadt t\u1ef1 x\u00e3 h\u1ed9i, v\u00e0 Ng\u00e0i kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u00e2u thu\u1eabn v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh.<\/p>\n<p><strong>I. S\u1ef0 PHI LU\u00c2N L\u00dd C\u1ee6A TR\u00c1NH THAI<\/strong><\/p>\n<p><strong>1.\u00a0 TR\u00c1NH THAI L\u00c0 G\u00cc?<\/strong><\/p>\n<p>Tr\u00e1nh thai l\u00e0 b\u1ea5t c\u1ee9 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0o c\u1ea3n tr\u1edf s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a tr\u1ee9ng v\u00e0 tinh tr\u00f9ng tr\u01b0\u1edbc, trong v\u00e0 sau giao h\u1ee3p. C\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u00e1nh thai l\u00e0 b\u1ea5t c\u1ee9 d\u1ee5ng c\u1ee5 ho\u1eb7c thu\u1ed1c, s\u1eed d\u1ee5ng trong tr\u00e1nh thai. C\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u00e1nh thai th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng l\u00e0: xu\u1ea5t tinh ngo\u00e0i \u00e2m \u0111\u1ea1o, th\u1eaft \u1ed1ng d\u1eabn tr\u1ee9ng, c\u1eaft \u1ed1ng d\u1eabn tinh, bao cao-su, h\u00f3a ch\u1ea5t di\u1ec7t tinh tr\u00f9ng, thu\u1ed1c vi\u00ean v\u00e0 ch\u00edch ng\u1eeba thai. D\u1ee5ng c\u1ee5 t\u1eed cung v\u00e0 vi\u00ean thu\u1ed1c sau giao h\u1ee3p c\u00f2n t\u1ec7 h\u01a1n c\u1ea3 tr\u00e1nh thai, b\u1edfi kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u1ee5c xu\u1ea5t ph\u00f4i thai \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n; ch\u00ednh x\u00e1c l\u00e0 ph\u00e1 thai. Ph\u00e1 thai vi ph\u1ea1m \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c tr\u1ea7m tr\u1ecdng h\u01a1n tr\u00e1nh thai, v\u00ec ch\u1ed1ng l\u1ea1i gi\u1edbi r\u0103n th\u1ee9 n\u0103m c\u1ee7a Ch\u00faa: \u201cNg\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi\u201d.<\/p>\n<p><strong>2. TR\u00c1NH THAI C\u00d3 PHI LU\u00c2N L\u00dd KH\u00d4NG?<\/strong><\/p>\n<p>Tr\u00e1nh thai l\u00e0 \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 h\u01b0\u1edfng d\u00f9ng t\u00ecnh d\u1ee5c. N\u00f3 g\u00e2y h\u1ed7n lo\u1ea1n nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, v\u00e0 kh\u00e1ch quan d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u1ea5u th\u00e0nh m\u1ed9t tr\u1ecdng t\u1ed9i. B\u1edfi th\u1ebf, h\u00e0nh vi n\u00e0y b\u1ecb ki\u00ean quy\u1ebft l\u00ean \u00e1n b\u1edfi Gi\u00e1o H\u1ed9i.<\/p>\n<p>Trong Kinh Th\u00e1nh, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y Ch\u00faa \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c tr\u00e1nh thai. Con c\u1ee7a Giu-\u0111a l\u00e0 \u00d4-nan t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb sinh ra thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi anh \u0111\u00e3 ch\u1ebft. \u201c\u00d4-nan bi\u1ebft r\u1eb1ng d\u00f2ng d\u00f5i sinh ra s\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u00ean khi \u0103n \u1edf v\u1edbi ch\u1ecb d\u00e2u, c\u1eadu l\u1ea1i cho tinh r\u01a1i xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng cho anh c\u1eadu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i d\u00f5i. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u1eadu kh\u00f4ng \u0111\u1eb9p l\u00f2ng \u0110\u1ee9c Ch\u00faa, n\u00ean Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng khi\u1ebfn c\u1eadu ch\u1ebft.\u201d ( S\u00e1ng Th\u1ebf 38, 9 \u2013 10 ) Th\u1ea7n H\u1ecdc Lu\u00e2n L\u00fd g\u1ecdi t\u1ed9i n\u00e0y l\u00e0 Onanism, xu\u1ea5t tinh ngo\u00e0i \u00e2m \u0111\u1ea1o, giao h\u1ee3p kh\u00f4ng tr\u1ecdn.<\/p>\n<p><strong>3. TR\u00c1NH THAI C\u00d3 CH\u1ec8 L\u00c0 T\u1ed8I CHO KI-T\u00d4-H\u1eeeU KH\u00d4NG?<\/strong><\/p>\n<p>Tr\u00e1nh thai l\u00e0 h\u00e0nh vi phi \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 n\u1eef v\u00ec s\u1ed1ng ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean. \u0110\u00e2y l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1eb7t tr\u00ean con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 l\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, d\u00e0nh cho nh\u00e2n lo\u1ea1i nhi\u1ec7m v\u1ee5 quan tr\u1ecdng l\u00e0 chuy\u1ec3n giao s\u1ef1 s\u1ed1ng. Lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd t\u1ef1 nhi\u00ean, kh\u00e1c v\u1edbi lu\u1eadt Ph\u00fac \u00c2m hay lu\u1eadt Gi\u00e1o H\u1ed9i, r\u00e0ng bu\u1ed9c tr\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 n\u1eef l\u00e0 con ng\u01b0\u00f2i. Khi tuy\u00ean b\u1ed1 s\u1ef1 phi \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a vi\u1ec7c tr\u00e1nh thai, Gi\u00e1o H\u1ed9i kh\u00f4ng \u00e1p \u0111\u1eb7t lu\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh. Gi\u00e1o H\u1ed9i ch\u1ec9 l\u00e0m tr\u00f2n nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00faa Ki-t\u00f4 trao: g\u00ecn gi\u1eef v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch x\u00e1c th\u1ef1c v\u1ec1 lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean, m\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 l\u00e0 \u0110\u1ea5ng T\u1ea1o H\u00f3a c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 n\u1eef.<\/p>\n<p><strong>4. T\u1ea0I SAO TR\u00c1NH THAI CH\u1ed0NG L\u1ea0I LU\u1eacT LU\u00c2N L\u00dd T\u1ef0 NHI\u00caN?<\/strong><\/p>\n<p>Tr\u00e1nh thai, l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1m d\u1ed7 h\u1ea5p d\u1eabn trong giao h\u1ee3p, khi c\u1ed1 t\u00ecnh ng\u0103n c\u1ea3n s\u1ef1 m\u1edf ra cho kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ec1m t\u00e0ng s\u00e1ng t\u1ea1o s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi, ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ee5c \u0111\u00edch th\u1ef1c s\u1ef1 v\u00e0 c\u1ea5u tr\u00fac ri\u00eang bi\u1ec7t trong \u0111\u1ed9ng t\u00e1c giao ph\u1ed1i v\u1ee3 ch\u1ed3ng. C\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac, ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u00e1nh thai \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng, l\u00e0m h\u1ecfng b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng, t\u1ef1 gi\u1ea3m gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 ph\u1ea3n l\u1ea1i ch\u00ednh m\u00ecnh c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed1i ng\u1eabu, v\u00e0 h\u1ecd quy\u1ebft t\u00e2m y\u00eau s\u00e1ch m\u1ed9t quy\u1ec1n n\u0103ng ch\u1ec9 d\u00e0nh ri\u00eang cho Thi\u00ean Ch\u00faa. Trong khu\u00f4n kh\u1ed5 c\u1ee7a 10 gi\u1edbi r\u0103n ( bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean ), tr\u00e1nh thai l\u1ed7i ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn th\u1ee9 t\u1ef1 t\u1eebng \u0111i\u1ec1u r\u0103n: th\u1ee9 n\u0103m, th\u1ee9 s\u00e1u, th\u1ee9 t\u00e1m v\u00e0 th\u1ee9 nh\u1ea5t.<\/p>\n<p><strong>5. T\u1ea0I SAO TR\u00c1NH THAI L\u1ed6I PH\u1ea0M \u0110\u1ebeN M\u1ee4C \u0110\u00cdCH C\u1ee6A T\u00ccNH D\u1ee4C ?<\/strong><\/p>\n<p>H\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1eafp \u0111\u1eb7t \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n sinh ( procreation ) v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c con c\u00e1i ( GS. 50 ). S\u1ef1 sinh s\u1ea3n con c\u00e1i l\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ph\u1ed1i ng\u1eabu, b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb ch\u00ednh b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean. S\u1eed d\u1ee5ng t\u00ecnh d\u1ee5c m\u00e0 ch\u1ee7 t\u00e2m tho\u00e1i th\u00e1c kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ec1m t\u00e0ng m\u1edf ra cho s\u1ef1 s\u1ed1ng, l\u00e0 ph\u00e1 v\u1ee1 ch\u00ednh b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a t\u00ecnh d\u1ee5c. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u1ea1m quy\u1ec1n, tr\u00ean ch\u00ednh b\u1ea3n ch\u1ea5t t\u00ecnh d\u1ee5c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n m\u00e0 ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng \u00e1p d\u1ee5ng trong vi\u1ec7c \u0103n u\u1ed1ng v\u00e0 dinh d\u01b0\u1ee1ng. B\u1ea3n ch\u1ea5t t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0103n u\u1ed1ng l\u00e0 nu\u00f4i s\u1ed1ng. Ch\u00fang ta \u0103n \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng. Kho\u00e1i l\u1ea1c c\u0169ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c khi \u0103n u\u1ed1ng. R\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a \u0103n u\u1ed1ng (ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean ), khi ch\u1ee7 t\u00e2m tho\u00e1i th\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb nu\u00f4i s\u1ed1ng, m\u00e0 ch\u1ec9 mu\u1ed1n h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 kho\u00e1i l\u1ea1c. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a b\u1ecb ch\u00ea c\u01b0\u1eddi v\u00ec \u0103n u\u1ed1ng v\u00f4 \u0111\u1ed9, h\u1ecd m\u00f3c h\u1ecdng n\u00f4n m\u1eeda (trong m\u1ed9t ph\u00f2ng d\u00f9ng cho vi\u1ec7c n\u00f4n m\u1eeda), \u0111\u1ec3 sau \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf l\u1ea1i b\u00e0n \u0103n ti\u1ebfp.<\/p>\n<p><strong>6.\u00a0 T\u1ea0I SAO TR\u00c1NH THAI CH\u1ed0NG L\u1ea0I \u00dd \u0110\u1ecaNH C\u1ee6A THI\u00caN CH\u00daA V\u00c0 B\u1ea2N CH\u1ea4T S\u00c2U S\u1eaeC C\u1ee6A H\u00c0NH \u0110\u1ed8NG PH\u1ed0I NG\u1eaaU?<\/strong><\/p>\n<p>C\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ph\u1ed1i ng\u1eabu \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng tr\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1ec3 l\u01b0u truy\u1ec1n s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi. K\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>B\u1ea3n ch\u1ea5t con ng\u01b0\u1eddi bao g\u1ed3m m\u1ed9t th\u00e2n th\u1ec3 v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 m\u1ed9t linh h\u1ed3n thi\u00eang li\u00eang, trong m\u1ed9t h\u1eefu th\u1ec3 duy nh\u1ea5t. Ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng t\u1ea1o theo h\u00ecnh \u1ea3nh v\u00e0 gi\u1ed1ng nh\u01b0 Thi\u00ean Ch\u00faa, h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng ch\u00ednh ph\u1ea9m gi\u00e1 n\u00e0y. Theo nh\u01b0 k\u1ebf ho\u1ea1ch, th\u00ec s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn trong th\u1ebf gi\u1edbi, kh\u00e1c v\u1edbi lo\u00e0i th\u00fa v\u1eadt hung d\u1eef, l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 t\u00ecnh y\u00eau ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef, ch\u1ec9 trong h\u00f4n nh\u00e2n. Qua h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ph\u1ed1i ng\u1eabu, rong ph\u1ea1m vi c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 s\u1ef1 m\u1edf ng\u1ecf cho s\u1ef1 s\u1ed1ng, \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng trao cho nhau m\u00f3n qu\u00e0 t\u1eb7ng l\u00e0 ch\u00ednh m\u00ecnh trong 1 h\u1eefu th\u1ec3, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa cho m\u1ed9t s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi.<\/p>\n<p>H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ph\u1ed1i ng\u1eabu l\u00e0 c\u1eed ch\u1ec9 hi\u1ec7p th\u00f4ng t\u00ecnh y\u00eau gi\u1eefa \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng, n\u00f3 c\u00f3 2 \u00fd ngh\u0129a o\u1eb7c 2 b\u00ecnh di\u1ec7n: \u00fd ngh\u0129a k\u1ebft h\u1ee3p n\u00ean m\u1ed9t, trong \u0111\u00f3 \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng di\u1ec5n t\u1ea3 t\u00ecnh y\u00eau l\u1eabn nhau b\u1eb1ng trao t\u1eb7ng m\u00f3n qu\u00e0 ch\u00ednh m\u00ecnh; v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1ed3ng s\u00e1ng t\u1ea1o ( procreative ) khi h\u1ecd c\u00f9ng nh\u1eadn th\u1ee9c t\u00ednh ch\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau h\u00f4n nh\u00e2n, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng ban s\u1ef1 s\u1ed1ng mong mu\u1ed1n t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n h\u1ea3o b\u1eb1ng s\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi. Hai b\u00ecnh di\u1ec7n n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c (t\u00ednh ch\u1ea5t n\u00e0y l\u00e0 nguy\u00ean t\u1eafc). \u0110\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m c\u1ea3 hai b\u00ecnh i\u1ec7n c\u01a1 b\u1ea3n n\u00e0y, ph\u1ea3i h\u01b0\u1edbng to\u00e0n b\u1ed9 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ph\u1ed1i ng\u1eabu v\u00e0o t\u00ecnh y\u00eau h\u00f4n nh\u00e2n ch\u00e2n th\u1eadt v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c tr\u1ecdng tr\u00e1ch c\u1ee7a b\u1eadc cha m\u1eb9.<\/p>\n<p><strong>7. C\u00d3 TH\u1ec2 GI\u1ea2I TH\u00cdCH TH\u00caM G\u00cc V\u1ec0 NGUY\u00caN T\u1eaeC KH\u00d4NG T\u00c1CH R\u1edcI GI\u1eeeA T\u00cdNH \u0110\u1ed2NG S\u00c1NG T\u1ea0O V\u00c0 S\u1ef0 K\u1ebeT H\u1ee2P N\u00caN M\u1ed8T TRONG H\u00c0NH \u0110\u1ed8NG PH\u1ed0I NG\u1eaaU ?<\/strong><\/p>\n<p>\u00dd ngh\u0129a hi\u1ec7p nh\u1ea5t c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ph\u1ed1i ng\u1eabu l\u00e0 c\u00e1ch t\u1ecf b\u00e0y t\u00ecnh y\u00eau duy nh\u1ea5t gi\u1eefa ch\u1ed3ng v\u00e0 v\u1ee3, qua vi\u1ec7c trao t\u1eb7ng to\u00e0n b\u1ed9 ch\u00ednh m\u00ecnh cho ng\u01b0\u1eddi kia. Khi tr\u00e1nh thai, h\u1ecd \u0111\u00e3 d\u00f9ng ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ec3 n\u00f3i d\u1ed1i nhau, v\u00ec ngay khi b\u1ed9c l\u1ed9 c\u00e2u: \u201cAnh trao t\u1eb7ng em t\u1ea5t c\u1ea3\u201d trong l\u00fac ph\u1ed1i ng\u1eabu, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh: thi\u00ean ch\u1ee9c l\u00e0m m\u1eb9 hay thi\u00ean ch\u1ee9c l\u00e0m cha. B\u1edfi th\u1ebf, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ph\u1ed1i ng\u1eabu \u0111i c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c tr\u00e1nh thai th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00ednh hi\u1ec7p nh\u1ea5t v\u00e0 t\u00ednh to\u00e0n b\u1ed9 trong t\u00ecnh y\u00eau n\u1eefa.<\/p>\n<p>C\u0169ng l\u00e0 phi lu\u00e2n l\u00fd khi m\u1edf ra cho s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a hi\u1ec7p nh\u1ea5t, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p sinh s\u1ea3n trong \u1ed1ng nghi\u1ec7m v\u00e0 m\u01b0\u1ee3n b\u00e0 m\u1eb9 \u0111\u1ebb gi\u00fap. Ngo\u00e0i ra t\u1eeb nh\u1eefng ph\u00f4i thai g\u01b0\u1eddi, th\u00ed nghi\u1ec7m trong b\u1ea5t c\u1ee9 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh n\u00e0o, \u0111\u1ee9a tr\u1ebb sinh ra r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00f4i l\u1ee9a v\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n thi\u1ebfu t\u00ednh duy nh\u1ea5t.<\/p>\n<p><strong>8. C\u00c1 NH\u00c2N, GIA \u0110\u00ccNH V\u00c0 X\u00c3 H\u1ed8I C\u00d3 T\u1ed8I G\u00cc KHI TR\u00c1NH THAI ?<\/strong><\/p>\n<p>Khi tr\u00e1nh thai, c\u00e1 nh\u00e2n l\u1ea1m d\u1ee5ng qu\u00e0 t\u1eb7ng c\u1ee7a t\u00ecnh d\u1ee5c, t\u1eeb \u0111\u00f3 l\u00e0m gi\u1ea3m ph\u1ea9m gi\u00e1 con ng\u01b0\u1eddi. V\u00ec l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed9i tr\u1ea7m tr\u1ecdng, h\u1ecd \u0111\u00e1nh m\u1ea5t t\u00ecnh b\u1ea1n v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa, nguy c\u01a1 \u0111\u1ebfn \u01a0n C\u1ee9u \u0110\u1ed9 \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi. Tr\u00e1nh thai m\u1edf ra cho h\u00f4n nh\u00e2n vi\u1ec5n t\u01b0\u1ee3ng b\u1ea5t trung v\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng sa s\u00fat t\u1ed5ng qu\u00e1t v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. B\u1edfi l\u1ebd \u0111\u00f3 r\u1ea5t c\u00f3 h\u1ea1i cho gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i. Tr\u00e1nh thai d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ea5t t\u00f4n tr\u1ecdng ph\u1ee5 n\u1eef, l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi nam c\u00f3 th\u1ec3 quen nh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi n\u1eef ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ed3 v\u1eadt, gi\u00fap th\u1ecfa m\u00e3n sung s\u01b0\u1edbng cho ri\u00eang m\u00ecnh, kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1ng y\u00eau \u0111\u00e1ng tr\u1ecdng. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, tr\u00e1nh thai c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb l\u1ea1m d\u1ee5ng b\u1edfi nh\u1eefng kh\u00e1i ni\u1ec7m quy\u1ec1n c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, d\u1eabn \u0111\u1ebfn x\u00e2m ph\u1ea1m t\u00ednh m\u1eadt thi\u1ebft trong h\u00f4n nh\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u00f4i b\u1ea1n, khi n\u00f3 h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c t\u1ebf v\u1ecb l\u1ee3i.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 ti\u00eau c\u1ef1c n\u00e0y, \u0111\u1ebfn sau s\u1ef1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn th\u1ef1c h\u00e0nh tr\u00e1nh thai, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00e1o Ho\u00e0ng Phao-l\u00f4 6 ti\u00ean b\u00e1o trong th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p Humanae Vitae. V\u00e0 nay, d\u1ef1 \u0111o\u00e1n n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng th\u1ef1c b\u1eb1ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111ang x\u1ea3y ra trong nhi\u1ec1u x\u00e3 h\u1ed9i v\u0103n minh.<\/p>\n<p><strong>II. KH\u00d4NG C\u00d3 S\u1ef0 BI\u1ec6N H\u1ed8 CHO T\u1ed8I<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>9. C\u00d3 NH\u1eeeNG L\u00dd L\u1ebc N\u00c0O V\u1ec0 KINH T\u1ebe X\u00c3 H\u1ed8I H\u1eccC, SINH TH\u00c1I H\u1eccC, Y H\u1eccC HAY \u0110\u1eb6C T\u00cdNH NH\u00c2N \u0110\u1ea0O C\u00d3 TH\u1ec2 BI\u1ec6N H\u1ed8 CHO H\u00c0NH VI TR\u00c1NH THAI ?<\/strong><\/p>\n<p>Trong b\u1ea5t c\u1ee9 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u00e0o c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, chi\u1ec1u k\u00edch quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0 t\u00ednh lu\u00e2n l\u00fd, v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 ngu\u1ed3n m\u1ea1ch s\u00e2u xa nh\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ea1nh ph\u00fac nh\u00e2n lo\u1ea1i v\u00e0 \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 v\u0129nh c\u1eedu. Kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 l\u00fd l\u1ebd \u0111\u00fang \u0111\u1eafn n\u00e0o, \u0111\u1ec3 vi\u1ec7n d\u1eabn cho m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng phi lu\u00e2n l\u00fd, b\u1edfi l\u1ebd m\u1ee5c \u0111\u00edch kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ec7n minh cho ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n.<\/p>\n<p>H\u01a1n n\u1eefa, \u0110\u1ea5ng T\u00e1c Gi\u1ea3 c\u1ee7a lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 \u0110\u1ea5ng T\u1ea1o H\u00f3a to\u00e0n th\u1ec3 v\u0169 tr\u1ee5. V\u00ec v\u1eady, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 m\u00e2u thu\u1eabn gi\u1eefa s\u1ef1 thi\u1ec7n lu\u00e2n l\u00fd v\u1edbi b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec t\u1ed1t th\u1eadt cho con ng\u01b0\u1eddi. Nhi\u1ec1u vi\u1ec7n d\u1eabn v\u1ec1 kinh t\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i, y khoa, t\u00e2m l\u00fd hay ch\u1ee7 ngh\u0129a nh\u00e2n \u0111\u1ea1o mu\u1ed1n bi\u1ec7n h\u1ed9 cho tr\u00e1nh thai, ch\u1ee9ng t\u1ecf m\u1eafc ph\u1ea3i sai l\u1ea7m khi \u0111\u01b0a ra \u00fd ki\u1ebfn trong l\u00e3nh v\u1ef1c n\u00e0y.<\/p>\n<p>S\u1ef1 \u201cb\u00f9ng n\u1ed5 d\u00e2n s\u1ed1\u201d \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch th\u00e0nh m\u1ed9t huy\u1ec1n tho\u1ea1i, qua c\u00e1ch nh\u00ecn c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i. S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n d\u00e2n s\u1ed1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a ngh\u00e8o \u0111\u00f3i, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i v\u1eadt cho ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf. Th\u1ebf gi\u1edbi d\u00e0nh cho con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee9 kh\u00f4ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. Con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 v\u1ed1n qu\u00fd \u0111\u1ec3 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n.<\/p>\n<p>C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u1eadu qu\u1ea3 y h\u1ecdc ch\u1ed1ng ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh v\u00e0 t\u00e1c d\u1ee5ng ng\u01b0\u1ee3c,\u0111\u1ebfn t\u1eeb k\u1ebf s\u00e1ch v\u00e0 thu\u1ed1c tr\u00e1nh thai. H\u01a1n n\u1eefa, kh\u1ea3 n\u0103ng sinh s\u1ea3n l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a s\u1ee9c kh\u1ecfe. N\u1ebfu gi\u1edbi h\u1ea1n s\u1ef1 sinh s\u1ea3n l\u00e0 m\u1ed9t \u201cch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh s\u1ee9c kh\u1ecfe\u201d, th\u00ec t\u1ec7 n\u1ea1n tr\u1ea7m tr\u1ecdng nh\u1ea5t hi\u1ec7n nay \u1edf ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u1ed9c th\u00e2n l\u00e0 mang thai.<\/p>\n<p>S\u1ef1 m\u1ea5t c\u00e2n b\u1eb1ng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh th\u00e1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec h\u1eadu qu\u1ea3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a d\u00e2n s\u1ed1,nh\u01b0ng v\u00ec con ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1m d\u1ee5ng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. Ta g\u1ecdi l\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1eebng m\u1ef1c v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9 t\u00e0i nguy\u00ean thi\u00ean nhi\u00ean. T\u00f4n tr\u1ecdng t\u1ef1 nhi\u00ean l\u00e0 ch\u1ec9 d\u1eabn \u0111\u00fang \u0111\u1eafn nh\u1ea5t cho ta bi\u1ebft k\u00ednh tr\u1ecdng ch\u00ednh kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00f3n nh\u1eadn s\u1ef1 s\u1ed1ng. Trong \u00fd ngh\u0129a \u0111\u00f3, tr\u00e1nh thai l\u00e0 nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c t\u1ed3i t\u1ec7 nh\u1ea5t g\u00e2y \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9c v\u00e0 sa \u0111\u1ecda.<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, khi c\u00f3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ea7n gi\u1ea3i ph\u00e1p nh\u00e2n \u0111\u1ea1o, ph\u1ea3i lu\u00f4n t\u00ednh \u0111\u1ebfn t\u00f4n tr\u1ecdng ph\u1ea9m gi\u00e1 con ng\u01b0\u1eddi trong chi\u1ec1u k\u00edch th\u1eadt s\u1ef1 nh\u00e2n b\u1ea3n. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, k\u1ebf ho\u1ea1ch tr\u00e1nh thai bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi nam hay ng\u01b0\u1eddi n\u1eef, tr\u1edf th\u00e0nh th\u00fa v\u1eadt, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee7 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ph\u00e1i t\u00ednh.<\/p>\n<p><strong>10. C\u00c1I G\u1eccI L\u00c0 \u201cNGUY\u00caN T\u1eaeC TO\u00c0N B\u1ed8\u201c \u00cdT RA C\u00d3 TH\u1ec2 BI\u1ec6N H\u1ed8 M\u1ed8T S\u1ed0 TR\u01af\u1edcNG H\u1ee2P \u00c1P D\u1ee4NG VI\u1ec6C TR\u00c1NH THAI \u1ede \u0110\u00d4I V\u1ee2 CH\u1ed2NG V\u1eaaN C\u00d3 TH\u00c1I \u0110\u1ed8 T\u1ed4NG QU\u00c1T \u0110\u00d3N NH\u1eacN CON C\u00c1I KH\u00d4NG ?<\/strong><\/p>\n<p>Lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd v\u1ec1 \u201cnguy\u00ean t\u1eafc to\u00e0n b\u1ed9\u201d ( v\u00ed d\u1ee5 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn c\u00f3 th\u1ec3 thay th\u1ebf \u0111\u1ec3 to\u00e0n b\u1ed9 th\u00e2n th\u1ec3 kh\u1ecfe m\u1ea1nh ) \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng cho m\u1ed9t s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee5 th\u1ec3 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t v\u1ec1 ch\u1ea5t, nh\u01b0 th\u00e2n th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi. Lu\u1eadt n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng cho t\u00ednh \u201c\u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t trong l\u00e3nh v\u1ef1c lu\u00e2n l\u00fd\u201d, c\u1ea3 t\u00ednh \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng gia \u0111\u00ecnh ho\u1eb7c x\u00e3 h\u1ed9i. N\u1ebfu kh\u00f4ng, ch\u00fang ta s\u1ebd r\u01a1i v\u00e0o ch\u1ee7 ngh\u0129a lu\u00e2n l\u00fd t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi ph\u1ea1m lu\u1eadt c\u1ee7a Ch\u00faa khi cho r\u1eb1ng \u201cto\u00e0n b\u1ed9\u201d th\u00ec t\u1ed1t h\u01a1n, nh\u01b0 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra trong x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ed9c t\u00e0i chuy\u00ean ch\u1ebf \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3 v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed h\u00ecnh th\u00e0nh Li\u00ean Bang X\u00f4-vi\u1ebft.<\/p>\n<p><strong>11. TH\u1ebe N\u00c0O L\u00c0 \u201cNGUY\u00caN T\u1eaeC \u0110I\u1ec0U \u00cdT X\u1ea4U H\u01a0N\u201d ? TR\u00c1NH THAI C\u00d3 TH\u1ec2 \u0110\u01af\u1ee2C CH\u1eccN L\u00c0 \u0110I\u1ec0U \u00cdT X\u1ea4U H\u01a0N KH\u00d4NG ?<\/strong><\/p>\n<p>C\u1ee9u c\u00e1nh kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ec7n minh cho ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n. Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng hay ch\u1ee7 \u00fd mu\u1ed1n m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u x\u1ea5u, cho d\u00f9 n\u1ebfu \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn sau. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 tha th\u1ee9, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00e0m c\u1ea3 \u0111i\u1ec1u \u00edt x\u1ea5u. \u0110\u1ec3 tha th\u1ee9, con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111i\u1ec1u x\u1ea5u xa, h\u1ecd th\u00e0 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u g\u00ec kh\u00e1c mang b\u1ea3n ch\u1ea5t t\u1ed1t, v\u00e0 v\u1eabn ph\u1ea3i ti\u00ean li\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 x\u1ea5u gi\u00e1n ti\u1ebfp.<\/p>\n<p><strong>12.\u00a0 TA C\u00d3 TH\u1ec2 \u201cGI\u00daP THI\u00caN CH\u00daA HAY T\u1ef0 NHI\u00caN\u201d B\u1eb0NG \u1ee8NG D\u1ee4NG C\u00d4NG NGH\u1ec6 M\u1edaI \u0110\u1ec2 \u0110\u1ea0T M\u1ee4C TI\u00caU \u0110I\u1ec0U KHI\u1ec2N SINH S\u1ea2N KH\u00d4NG?<\/strong><\/p>\n<p>Thi\u00ean Ch\u00faa mu\u1ed1n ch\u00fang ta s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng trong vi\u1ec7c t\u00ecm bi\u1ebft ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee7a Ng\u00e0i. Nh\u01b0ng tr\u00e1nh thai \u0111\u00edch x\u00e1c l\u00e0 \u0111i ng\u01b0\u1ee3c \u00fd \u0111\u1ecbnh m\u00e0 Ch\u00faa \u0111\u00e3 ghi kh\u1eafc trong h\u00e0nh vi ph\u1ed1i ng\u1eabu c\u1ee7a mu\u00f4n v\u1eadt. B\u1eb1ng vi\u1ec7c tr\u00e1nh thai, ch\u00fang ta kh\u00f4ng gi\u00fap t\u1ef1 nhi\u00ean; ch\u00fang ta c\u1ea3n tr\u1edf, ph\u00e1 ngang hay l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/p>\n<p><strong>13. C\u00d3 \u0110I\u1ec0U G\u00cc SAI L\u1ea6M KHI \u0110I NG\u01af\u1ee2C L\u1ea0I T\u1ef0 NHI\u00caN ? TA C\u00d3 TH\u1ec2 L\u00c0M M\u1ed8T S\u1ed0 \u0110I\u1ec0U \u201cNG\u01af\u1ee2C T\u1ef0 NHI\u00caN\u201c, M\u00c0 KH\u00d4NG H\u1eb2N PHI LU\u00c2N L\u00dd HAY PH\u1ea0M T\u1ed8I TR\u1ea6M TR\u1eccNG, NH\u01af TH\u1ec2 \u0110I B\u1eb0NG \u0110\u00d4I TAY V\u00c0 \u0110\u1ee8NG NG\u01af\u1ee2C B\u1eb0NG \u0110\u1ea6U KH\u00d4NG ? T\u1ea0I SAO \u0110I NG\u01af\u1ee2C L\u1ea0I T\u1ef0 NHI\u00caN TRONG H\u00c0NH \u0110\u1ed8NG PH\u1ed0I NG\u1eaaU S\u1ebc TR\u1ede N\u00caN \u0110I\u1ec0U T\u1ec6 H\u1ea0I ?<\/strong><\/p>\n<p>S\u1ef1 vi ph\u1ea1m lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean trong tr\u00e1nh thai l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 r\u1ea5t nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u00ec li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb l\u1edbn lao c\u1ee7a ph\u00e1i t\u00ednh, s\u1ef1 s\u1ed1ng, v\u00e0 s\u1ef1 c\u1ed9ng t\u00e1c con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa. Gi\u00e1o H\u1ed9i kh\u00f4ng d\u1ea1y t\u00ecnh d\u1ee5c l\u00e0 x\u1ea5u. Tr\u00e1i l\u1ea1i, t\u00ecnh d\u1ee5c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t t\u1ed1t, v\u00ec qua n\u00f3 Thi\u00ean Ch\u00faa ban cho con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed9ng t\u00e1c s\u00e1ng t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u00fang \u0111\u1eafn t\u00ecnh d\u1ee5c trong h\u00f4n nh\u00e2n l\u00e0 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u00e0 \u0111\u1eb9p l\u00f2ng Ch\u00faa. Trong \u00fd ngh\u0129a n\u00e0y, t\u00ecnh d\u1ee5c l\u00e0 thi\u00eang li\u00eang. S\u1ef1 l\u1ea1m d\u1ee5ng ho\u1eb7c d\u00f9ng sai t\u00ecnh d\u1ee5c nh\u01b0 m\u1ed9t quy\u1ec1n, g\u00e2y h\u1ed7n lo\u1ea1n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c nghi\u00eam tr\u1ecdng. \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 s\u1ec9 nh\u1ee5c \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec1n t\u1ea1o h\u00f3a c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p>Khi b\u1eb1ng vi\u1ec7c tr\u00e1nh thai, c\u00e1c \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng n\u1eafm l\u1ea5y kh\u1ea3 n\u0103ng s\u00e1ng t\u1ea1o ti\u1ec1m t\u00e0ng t\u1eeb h\u00e0nh vi ph\u1ed1i ng\u1eabu t\u00ecnh d\u1ee5c, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u1ed9t quy\u1ec1n ch\u1ec9 d\u00e0nh ri\u00eang cho Thi\u00ean Ch\u00faa, quy\u1ec1n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trong ph\u00e1n x\u00e9t chung cu\u1ed9c v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. H\u1ecd chi\u1ebfm l\u1ea5y t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 k\u1ebb n\u1eafm gi\u1eef ngu\u1ed3n g\u1ed1c s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ee9 kh\u00f4ng l\u00e0 k\u1ebb c\u1ed9ng s\u1ef1 v\u1edbi quy\u1ec1n s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Trong vi\u1ec5n c\u1ea3nh n\u00e0y, tr\u00e1nh thai \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1n x\u00e9t c\u00e1ch kh\u00e1ch quan, l\u00e0 b\u1ea5t ch\u00ednh s\u00e2u s\u1eafc kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ec7n minh, d\u00f9 v\u1edbi b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fd do n\u00e0o. Suy ngh\u0129 hay ph\u00e1t bi\u1ec3u ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, l\u00e0 \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi th\u00e1i \u0111\u1ed9 x\u00e1c nh\u1eadn r\u1eb1ng ho\u00e0n c\u1ea3nh s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ee3p l\u1ec7, t\u1eeb \u0111\u00f3 ph\u1ee7 nh\u1eadn Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 Ch\u00faa. ( Gio-an Phao-l\u00f4 2, H\u1ed9i ngh\u1ecb v\u1ec1 Tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a b\u1eadc Cha M\u1eb9, 17.9.1983 )<\/p>\n<p><strong>14. NH\u01afNG CH\u00daNG TA \u0110ANG S\u1ed0NG TRONG M\u1ed8T X\u00c3 H\u1ed8I \u0110A NGUY\u00caN. NHI\u1ec0U NG\u01af\u1edcI TH\u00c0NH TH\u1eacT TIN TR\u00c1NH THAI KH\u00d4NG PHI LU\u00c2N L\u00dd. C\u00d3 TH\u1ec2 TH\u1eeaA NH\u1eacN M\u1ed8T CH\u01af\u01a0NG TR\u00ccNH TR\u00c1NH THAI \u0110\u1ec2 M\u1ed6I NG\u01af\u1edcI T\u1ef0 CH\u1eccN L\u1ea4Y PH\u01af\u01a0NG PH\u00c1P M\u00c0 L\u01af\u01a0NG T\u00c2M H\u1ecc CHO PH\u00c9P KH\u00d4NG ?<\/strong><\/p>\n<p>Quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u00e1nh thai \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng tr\u00ean lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean. Theo \u0111\u00fang ngh\u0129a n\u00e0y, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u1eef trong m\u1ecdi th\u1eddi \u0111\u1ea1i. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, tr\u00e1nh thai l\u00e0 phi lu\u00e2n l\u00fd (m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1ch quan), ngay c\u1ea3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai kh\u00f4ng nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c, gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u1ea5t c\u1ee9 gi\u00e1o hu\u1ea5n n\u00e0o kh\u00e1c \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng tr\u00ean lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean, th\u00ed d\u1ee5 s\u1ef1 phi lu\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a t\u1ed9i gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi hay t\u1ed9i tr\u1ed9m c\u1eafp.<\/p>\n<p>D\u00f9 trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ph\u1ea3i chi\u1ebfu c\u1ed1 \u0111\u1ebfn t\u1ea7ng l\u1edbp ng\u01b0\u1eddi d\u1ed1t k\u00e9m kh\u00f3 thay \u0111\u1ed5i, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ec7n minh cho m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh tr\u00e1nh thai t\u00e0i tr\u1ee3 b\u1edfi nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, trong m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c m\u00e0 90% d\u00e2n s\u1ed1 t\u1ef1 nh\u1eadn c\u00f3 ni\u1ec1m tin t\u00f4n gi\u00e1o, d\u1ea1y r\u1eb1ng tr\u00e1nh thai g\u00e2y n\u00ean \u0111\u1ed3i b\u1ea1i ( kho\u1ea3ng 80% l\u00e0 Ki-t\u00f4 Gi\u00e1o v\u00e0 10% l\u00e0 H\u1ed3i Gi\u00e1o ).<\/p>\n<p>Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh d\u00e2n s\u1ed1 hi\u1ec7n h\u00e0nh c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Philippines \u0111\u1eb7t tr\u1ecdng t\u00e2m v\u00e0o tr\u00e1nh thai, \u0111ang x\u00fac ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn s\u1ef1 nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Philippines. Ngay c\u1ea3 vi\u1ec7c gi\u1edbi thi\u1ec7u r\u1ea5t h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 \u201ck\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a gia \u0111\u00ecnh theo t\u1ef1 nhi\u00ean\u201d c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh thai, trong khi ph\u1ea3i xem n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ed1i s\u1ed1ng thanh t\u1ecbnh v\u00e0 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><strong>15. CHI\u1ebeN D\u1ecaCH TUY\u00caN TRUY\u1ec0N TR\u00c1NH THAI C\u00d3 CH\u1ed0NG L\u1ea0I \u0110\u01af\u1ee2C T\u1ec6 N\u1ea0N PH\u00c1 THAI \u0110ANG LAN TR\u00c0N KH\u00d4NG ? PH\u1ea2I CH\u0102NG KHI C\u00d3 \u201cNHI\u1ec0U PH\u1ee4 N\u1eee TR\u00c1NH THAI\u201d TH\u00cc S\u1ebc C\u00d3 \u201c\u00cdT PH\u1ee4 N\u1eee PH\u1ea2I PH\u00c1 THAI\u201d ?<\/strong><\/p>\n<p>Khi ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ef1 th\u1eadt r\u1eb1ng ph\u00e1 thai l\u00e0 t\u1ed9i tr\u1ea7m tr\u1ecdng h\u01a1n tr\u00e1nh thai, th\u00ec c\u1ea3 hai h\u00e0nh vi n\u00e0y \u0111\u1ec1u sai v\u00e0 ch\u1ee9ng t\u1ecf \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. H\u01a1n n\u1eefa, ta \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng s\u1ef1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn th\u1ef1c h\u00e0nh tr\u00e1nh thai l\u00e0m t\u0103ng, thay v\u00ec gi\u1ea3m thi\u1ec3u \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ph\u00e1 thai. \u0110\u00f3 l\u00e0 b\u1edfi s\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1ee3i c\u1ee7a tr\u00e1nh thai gi\u00fap d\u1ec5 d\u00e0ng quan h\u1ec7 t\u00ecnh d\u1ee5c ngo\u00e0i h\u00f4n nh\u00e2n.<\/p>\n<p><strong>16. NH\u01afNG N\u1ebeU GIA \u0110\u00ccNH H\u1ecc C\u00d3 HO\u00c0N C\u1ea2NH TH\u1ef0C S\u1ef0 KH\u00d3 KH\u0102N, TH\u1ef0C S\u1ef0 KH\u00d4NG TH\u1ec2 C\u00d3 TH\u00caM CON N\u1eeeA ? THI\u00caN CH\u00daA C\u00d3 TH\u1ec2 \u00c1C NGHI\u1ec6T, V\u1eaaN C\u1ea4M TR\u00c1NH THAI KH\u00d4NG ?<\/strong><\/p>\n<p>N\u1ebfu \u0111\u00f4i b\u1ea1n \u1edf trong ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n nghi\u00eam tr\u1ecdng, c\u00f3 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1ee5 thai (kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tr\u00e1nh thai) m\u00e0 kh\u00f4ng phi lu\u00e2n l\u00fd v\u00e0 gi\u1eef g\u00ecn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m gi\u00e1 con ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 ti\u1ebft d\u1ee5c theo chu k\u1ef3 tu\u1ea7n ho\u00e0n t\u1ef1 nhi\u00ean. B\u1eb1ng th\u00e1i \u0111\u1ed9 t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 ti\u1ebfn tri\u1ec3n t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi, ti\u1ebft d\u1ee5c theo chu k\u1ef3 t\u1ef1 nhi\u00ean \u201cd\u1eabn \u0111\u1ebfn kh\u00e1m ph\u00e1 v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa s\u00e1ng t\u1ea1o, kh\u00e1m ph\u00e1 s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng x\u1ee9ng h\u1ee3p, v\u00e0 \u0111\u1ea1t kinh nghi\u1ec7m tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh trong t\u00ecnh y\u00eau ch\u00e2n ch\u00ednh gi\u1eefa hai v\u1ee3 ch\u1ed3ng\u201d ( H\u1ed9i ngh\u1ecb c\u00e1c Gi\u00e1m M\u1ee5c Philippines, T\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 S\u1ef1 s\u1ed1ng ). H\u01a1n n\u1eefa, v\u1edbi c\u00e1ch nh\u00ecn Ki-t\u00f4 Gi\u00e1o, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111oan ch\u1eafc r\u1eb1ng: \u201ckh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 m\u00e2u thu\u1eabn th\u1ef1c s\u1ef1 n\u00e0o gi\u1eefa lu\u1eadt c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1ec1 truy\u1ec1n sinh v\u1edbi nhu c\u1ea7u nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng t\u00ecnh y\u00eau ch\u00e2n ch\u00ednh trong h\u00f4n nh\u00e2n\u201d ( FC. 33 ).<\/p>\n<p>Ph\u1ea3i k\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u201ct\u00ednh th\u1ec3 x\u00e1c\u201d v\u00e0 nh\u1eefng th\u1eddi k\u1ef3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee5 thai. C\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 m\u1ecdi gia \u0111\u00ecnh, nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1c v\u1ee3 ch\u1ed3ng tr\u1ebb \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft, nh\u1edd th\u00f4ng tin v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c r\u00f5 r\u00e0ng, k\u1ecbp th\u1eddi v\u00e0 nghi\u00eam ch\u1ec9nh&#8230; S\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ec3 bi\u1ebft ki\u1ec1m ch\u1ebf. Nh\u1ea5t l\u00e0 s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ee9c khi\u1ebft t\u1ecbnh v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 gi\u00e1o d\u1ee5c th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean theo h\u01b0\u1edbng \u1ea5y&#8230; \u0110\u1ee9c khi\u1ebft t\u1ecbnh kh\u00f4ng ph\u1ee7 nh\u1eadn hay mi\u1ec7t th\u1ecb t\u00ednh d\u1ee5c con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng \u0111\u00fang h\u01a1n n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t n\u0103ng l\u1ef1c tinh th\u1ea7n bi\u1ebft b\u1ea3o v\u1ec7 t\u00ecnh y\u00eau kh\u1ecfi nh\u1eefng nguy hi\u1ec3m c\u1ee7a s\u1ef1 \u00edch k\u1ef7 v\u00e0 c\u1ee7a t\u00ednh b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 \u0111\u01b0a t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ebfn m\u1ee9c th\u1ec3 hi\u1ec7n tr\u1ecdn v\u1eb9n&#8230;<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c d\u00f9ng l\u00fd tr\u00ed v\u00e0 \u00fd ch\u00ed t\u1ef1 do \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee7 b\u1ea3n n\u0103ng t\u1ea5t nhi\u00ean \u0111\u00f2i ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 kh\u1ed5 ch\u1ebf, v\u00ec ch\u1ec9 nh\u1eefng bi\u1ec3u l\u1ed9 t\u00ecnh y\u00eau trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u1ee3 ch\u1ed3ng m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u h\u00f2a trong khu\u00f4n kh\u1ed5, nh\u1ea5t l\u00e0 trong vi\u1ec7c gi\u1eef s\u1ef1 ti\u1ebft d\u1ee5c theo chu k\u1ef3 t\u1ef1 nhi\u00ean. K\u1ef7 lu\u1eadt ri\u00eang n\u00e0y c\u1ee7a s\u1ef1 thanh khi\u1ebft \u0111\u00f4i b\u1ea1n, kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ea1i g\u00ec cho t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng, m\u00e0 c\u00f2n \u0111em l\u1ea1i cho t\u00ecnh y\u00eau \u1ea5y m\u1ed9t gi\u00e1 tr\u1ecb nh\u00e2n b\u1ea3n r\u1ea5t cao.<\/p>\n<p>K\u1ef7 lu\u1eadt n\u00e0y \u0111\u00f2i h\u1ecfi lu\u00f4n c\u1ed1 g\u1eafng, nh\u01b0ng nh\u1edd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a n\u00f3, v\u1ee3 ch\u1ed3ng ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n v\u1eb9n nh\u00e2n c\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh, gi\u00e0u c\u00f3 th\u00eam c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb tinh th\u1ea7n, \u0111em l\u1ea1i cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh hoa qu\u1ea3 trong s\u00e1ng v\u00e0 b\u00ecnh an, gi\u00fap gi\u1ea3i quy\u1ebft nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00e1c, gi\u00fap quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn b\u1ea1n m\u00ecnh, \u00fd th\u1ee9c tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh \u00edch k\u1ef7 l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9 c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau. Nh\u1edd \u0111\u00f3, cha m\u1eb9 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng s\u00e2u xa v\u00e0 h\u1eefu hi\u1ec7u h\u01a1n trong vi\u1ec7c gi\u00e1o d\u1ee5c con c\u00e1i ( Tr\u00edch FC 33 ).<\/p>\n<p><strong>III. L\u01af\u01a0NG T\u00c2M C\u1ea6N \u0110\u01af\u1ee2C GI\u00c1O D\u1ee4C V\u00c0 H\u01af\u1edaNG D\u1eaaN B\u1edeI GI\u00c1O HU\u1ea4N<\/strong><\/p>\n<p><strong>17. T\u1ea0I SAO C\u00d3 M\u1ed8T S\u1ed0 NG\u01af\u1edcI HI\u1ec2U BI\u1ebeT NHI\u1ec0U, XEM RA T\u1ed0T \u0110\u1ea0O, NGAY C\u1ea2 M\u1ed8T V\u00c0I LINH M\u1ee4C, CHO R\u1eb0NG TR\u00c1NH THAI L\u00c0 \u0110\u01af\u1ee2C ?<\/strong><\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00e0o m\u00e0 nh\u1eefng Kyt\u00f4-h\u1eefu \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111i theo gi\u00e1o hu\u1ea5n trong s\u00e1ng c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i, h\u1ecd kh\u00f4ng tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t Ki-t\u00f4 h\u1eefu t\u1ed1t l\u00e0nh. V\u00e0 n\u1ebfu m\u1ed9t Linh M\u1ee5c kh\u00f4ng gi\u1ea3ng d\u1ea1y h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i, \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 khi \u0111\u00f3 \u00d4ng kh\u00f4ng l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 m\u1ed9t Linh M\u1ee5c. R\u1ea5t c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng, h\u1ecd hi\u1ec3u sai t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a Gi\u00e1o Hu\u1ea5n Gi\u00e1o H\u1ed9i, v\u00e0 h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u1eafc ch\u1eafn, h\u1ecd \u0111\u00e3 l\u00fang t\u00fang trong kh\u00e1i ni\u1ec7m Ki-t\u00f4 gi\u00e1o v\u1ec1 lu\u00e2n l\u00fd v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m.<\/p>\n<p>1<strong>8. \u0110\u1ee8C GI\u00c1O HO\u00c0NG PHAOL\u00d4 VI \u0110\u00c3 C\u00d3 TH\u1ec2 SAI L\u1ea6M KHI K\u1ebeT \u00c1N VI\u1ec6C TR\u00c1NH THAI TRONG TH\u00d4NG \u0110I\u1ec6P HUMANAE VITAE KH\u00d4NG ? \u0110\u00c3 C\u00d3 NG\u01af\u1edcI N\u00d3I R\u1eb0NG NG\u00c0I C\u00d3 TH\u1ec2 SAI L\u1ea6M, V\u00cc TH\u00d4NG \u0110I\u1ec6P \u0110\u00c3 KH\u00d4NG D\u00d9NG \u0110\u1ebeN \u201cQUY\u1ec0N V\u00d4 NG\u1ed8\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Khi Gi\u00e1o Hu\u1ea5n d\u1ea1y tr\u00e1nh thai l\u00e0 phi \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi d\u1ea1y b\u1ea3o ki\u00ean \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i, kh\u00f4ng h\u1ec1 do ch\u1ecdn l\u1ef1a t\u00f9y ti\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb Gi\u00e1o Ho\u00e0ng c\u00f4 \u0111\u1ed9c. H\u01a1n n\u1eefa, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quan tr\u1ecdng cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi trong ch\u00fang ta, cho h\u00e0nh vi lu\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a ch\u00fang ta, kh\u00f4ng \u1edf ch\u1ed7 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 sai, m\u00e0 l\u00e0 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00fang ho\u1eb7c sai. Khi d\u1ea1y b\u1ea3o vi\u1ec7c gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t l\u00e0 phi lu\u00e2n l\u00fd, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng quy\u1ec1n v\u00f4 ng\u1ed9, m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u01b0a ra y\u1ebfu t\u1ed1 kh\u00f4ng th\u1ec3 sai l\u1ea7m \u0111\u1ec3 quy k\u1ebft l\u00e0 phi lu\u00e2n l\u00fd. Th\u1ea9m quy\u1ec1n th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i lu\u00f4n t\u00f4n tr\u1ecdng l\u1eddi tuy\u00ean d\u1ea1y c\u00f3 t\u00ednh ch\u00e2n th\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n<p>M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i l\u1ea5y \u00fd ch\u00ed v\u00e0 l\u00fd tr\u00ed k\u00ednh c\u1ea9n tu\u00e2n ph\u1ee5c c\u00e1ch \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1eefng gi\u00e1o hu\u1ea5n ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a Gi\u00e1o Ho\u00e0ng R\u00f4ma, d\u00f9 khi Ng\u00e0i kh\u00f4ng tuy\u00ean b\u1ed1 t\u1eeb th\u01b0\u1ee3ng t\u00f2a. Nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 k\u00ednh tr\u1ecdng, nh\u1eadn bi\u1ebft gi\u00e1o hu\u1ea5n t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng, v\u00e0 ch\u00e2n th\u00e0nh ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u00e1c ph\u00e1n quy\u1ebft c\u1ee7a Ng\u00e0i, theo \u0111\u00fang t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 \u00fd mu\u1ed1n Ng\u00e0i tr\u00ecnh b\u00e0y, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t bi\u1ec3u l\u1ed9 qua t\u00ednh ch\u1ea5t c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u, ho\u1eb7c qua vi\u1ec7c Ng\u00e0i nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb m\u1ed9t gi\u00e1o thuy\u1ebft, hay qua c\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3 c\u1ee7a Ng\u00e0i ( LG 25 ).<\/p>\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh l\u1eddi d\u1ea1y kh\u00f4ng ng\u1edbt trong gi\u00e1o hu\u1ea5n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb Gi\u00e1o Ho\u00e0ng c\u1eadn \u0111\u1ea1i ph\u1ea3i gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00ean \u00e1n tr\u00e1nh thai. \u0110\u1ee9c Gi\u00e1o Ho\u00e0ng Gio-an Phao-l\u00f4 2 \u0111\u00e3 duy tr\u00ec b\u1eb1ng l\u1eadp \u0111i l\u1eadp l\u1ea1i gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p Humanae Vitae trong nhi\u1ec1u th\u1ec3 lo\u1ea1i v\u0103n ki\u1ec7n gi\u00e1o ho\u00e0ng, nh\u1eafc l\u1ea1i m\u1ed1i li\u00ean k\u1ebft c\u00e1c l\u1eddi gi\u00e1o hu\u1ea5n m\u1ea1nh m\u1ebd n\u00e0y tr\u00ean h\u1ebft, v\u1ec1 n\u1ec1n t\u1ea3ng t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a gi\u00e1o hu\u1ea5n v\u00e0 lu\u1eadt c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Do \u0111\u00f3, \u0111\u00e2y l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 r\u1ea5t m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng gi\u00e1o hu\u1ea5n v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t phi lu\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a tr\u00e1nh thai kh\u00f4ng th\u1ec3 sai l\u1ea7m, \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng tr\u00ean \u01a1n v\u00f4 ng\u1ed9 m\u00e0 th\u1ea9m quy\u1ec1n gi\u00e1o hu\u1ea5n th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng v\u00e0 ph\u1ed5 qu\u00e1t c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ( x. LG 25 ).<\/p>\n<p><strong>19. GI\u00c1O HU\u1ea4N N\u00c0Y C\u00d3 TH\u1ec2 S\u1ebc \u0110\u01af\u1ee2C \u0110I\u1ec0U CH\u1ec8NH NH\u01af LU\u1eacT \u0102N CHAY, KI\u00caNG C\u1eee, CHO VAY L\u00c3I&#8230; \u0110\u00c3 T\u1eeaNG THAY \u0110\u1ed4I TRONG QU\u00c1 KH\u1ee8 KH\u00d4NG ?<\/strong><\/p>\n<p>Khi n\u00f3i gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u1ec1 s\u1ef1 phi lu\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a tr\u00e1nh thai \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng tr\u00ean lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i trong c\u1ed1t l\u00f5i, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 khai tri\u1ec3n m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i ch\u00ednh b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a gi\u00e1o hu\u1ea5n. C\u00e1c lu\u1eadt l\u1ec7 \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng v\u1ec1 \u0103n chay, ki\u00eang c\u1eef kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng nguy\u00ean l\u00fd c\u1ee7a lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng tr\u00ean s\u1ef1 r\u00e8n luy\u1ec7n k\u1ef7 lu\u1eadt trong Gi\u00e1o H\u1ed9i. Gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u1ec1 s\u1ef1 phi lu\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a cho vay l\u00e3i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i trong c\u1ed1t y\u1ebfu, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n theo kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 ti\u1ec1n t\u1ec7 t\u00f9y thu\u1ed9c \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a ti\u1ec1n v\u1ed1n. Cho vay n\u1eb7ng l\u00e3i v\u1eabn l\u00e0 phi \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, tuy nhi\u00ean t\u00ecm ki\u1ebfm l\u1ee3i t\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u00e0nh vi cho vay n\u1eb7ng l\u00e3i, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd v\u00e0 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi lu\u1eadt.<\/p>\n<p>\u201cQua vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 b\u1ea3n ch\u1ea5t h\u00e0nh vi tr\u00e1nh thai l\u00e0 b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p, \u0110\u1ee9c Phao-l\u00f4 6 mu\u1ed1n d\u1ea1y r\u1eb1ng ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c d\u00e0nh cho v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y kh\u00f4ng cho ph\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng lu\u1eadt tr\u1eeb. Kh\u00f4ng m\u1ed9t ai hay m\u1ed9t ho\u00e0n c\u1ea3nh x\u00e3 h\u1ed9i n\u00e0o, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn gi\u1edd ho\u1eb7c m\u00e3i m\u00e3i v\u1ec1 sau, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t h\u00e0nh vi h\u1ee3p ph\u00e1p trong ch\u00ednh b\u1ea3n ch\u1ea5t h\u01a1n th\u1ebf\u201d ( Gio-an Phao-l\u00f4 2, H\u1ed9i Ngh\u1ecb Qu\u1ed1c T\u1ebf v\u1ec1 Th\u1ea7n H\u1ecdc Lu\u00e2n L\u00fd, th\u00e1ng 12 n\u0103m 1988 ).<\/p>\n<p><strong>20. T\u00d4I \u0110\u01af\u1ee2C KHUY\u00caN R\u1eb0NG C\u00d3 TH\u1ec2 NGHE THEO L\u01af\u01a0NG T\u00c2M THAY TH\u1ebe CHO GI\u00c1O HU\u1ea4N N\u00c0Y C\u1ee6A GI\u00c1O H\u1ed8I, V\u00cc X\u00c9T CHO C\u00d9NG, L\u01af\u01a0NG T\u00c2M L\u00c0 TH\u01af\u1edaC \u0110O LU\u00c2N L\u00dd G\u1ea6N S\u00c1T T\u00d4I NH\u1ea4T<\/strong><\/p>\n<p>L\u01b0\u01a1ng t\u00e2m l\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1n x\u00e9t v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c m\u00e0 ch\u00fang ta d\u00e0nh cho t\u1eebng h\u00e0nh vi ri\u00eang bi\u1ec7t, \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng tr\u00ean lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd. L\u01b0\u01a1ng t\u00e2m kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng ph\u00e1n x\u00e9t c\u00f3 t\u00ednh t\u1ef1 tr\u1ecb hay t\u1ef1 \u0111\u1eb7t ra nh\u1eefng lu\u1eadt l\u1ec7 ri\u00eang. Ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4 h\u1eefu c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i h\u01b0\u1edbng d\u1eabn, m\u1ed7i khi h\u1ecd v\u1eadn d\u1ee5ng ti\u1ebfng l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m, n\u1ebfu kh\u00f4ng, b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd b\u1ecb l\u1ea7m l\u1eabn ho\u1eb7c l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m h\u1ecd sai l\u1ea1c. Do \u0111\u00f3 kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 quy lu\u1eadt ho\u00e0n ch\u1ec9nh so v\u1edbi lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd. V\u00ec th\u1ebf, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4 h\u1eefu c\u00f3 b\u1ed5n ph\u1eadn r\u00e8n luy\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m trong nh\u1eefng h\u00e0nh vi lu\u00e2n l\u00fd. N\u1ebfu h\u1ecd th\u1edd \u01a1 vi\u1ec7c gi\u00e1o d\u1ee5c n\u00e0y, s\u1ef1 sai l\u1ea7m v\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y n\u00ean t\u1ed9i \u0111\u00e1ng khi\u1ec3n tr\u00e1ch.<\/p>\n<p>Tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m \u0111\u00e3 chu\u1ea9n x\u00e1c, khi \u0111\u1eb7t nghi ng\u1edd tr\u00ean s\u1ef1 th\u1eadt d\u1ea1y b\u1edfi th\u1ea9m quy\u1ec1n Gi\u00e1o H\u1ed9i, l\u00e0 h\u00e0m \u00fd t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00e1i ni\u1ec7m Ki-t\u00f4 gi\u00e1o trong c\u1ea3 hai l\u00e3nh v\u1ef1c: th\u1ea9m quy\u1ec1n gi\u00e1o hu\u1ea5n v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m ( \u0110\u1ee9c Gi\u00e1o Ho\u00e0ng Gio-an Phao-l\u00f4 2, nh\u01b0 tr\u00ean ).<\/p>\n<p>\u0110\u00f4i khi, v\u1edbi ch\u1ec9 m\u1ed9t \u00fd t\u01b0\u1edfng m\u01a1 h\u1ed3 r\u1eb1ng l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m l\u00e0 g\u00ec, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 v\u1ec1 n\u00f3 nh\u01b0 \u201cm\u1ed9t ti\u1ebfng n\u00f3i nh\u1ecf\u201d d\u1ea1y ch\u00fang ta l\u00e0m \u0111i\u1ec1u g\u00ec, m\u00e0 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tham kh\u1ea3o lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd. Theo c\u00e1ch n\u00e0y, ch\u00fang ta l\u1eabn l\u1ed9n l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m v\u1edbi \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n ri\u00eang hay c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng ch\u1ee7 quan, ch\u00fang ta c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea7m l\u1eabn gi\u1eefa c\u00e1m d\u1ed7 c\u1ee7a ma qu\u1ef7 v\u1edbi ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m.<\/p>\n<p><strong>21. \u1ede M\u1ed8T S\u1ed0 QU\u1ed0C GIA NH\u01af HOA K\u1ef2, C\u00d3 T\u00ccNH TR\u1ea0NG \u0110A S\u1ed0 KI-T\u00d4 H\u1eeeU KH\u00d4NG TU\u00c2N THEO L\u1edcI D\u1ea0Y C\u1ee6A \u0110\u1ee8C GI\u00c1O HO\u00c0NG V\u1ec0 V\u1ea4N \u0110\u1ec0 N\u00c0Y. VI\u1ec6N L\u1ebc GI\u00c1O H\u1ed8I C\u0168NG L\u00c0 \u201cD\u00c2N CH\u00daA\u201d, TA C\u00d3 TH\u1ec2 XEM NH\u1eeeNG L\u1edcI D\u1ea0Y N\u00c0Y, C\u0168NG CH\u1ec8 L\u00c0 C\u00c1CH DI\u1ec4N T\u1ea2 \u201cC\u1ea2M TH\u1ee8C \u0110\u1ee8C TIN\u201d KH\u00d4NG ?<\/strong><\/p>\n<p>Nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc c\u0103n b\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 thu\u1ed9c ph\u1ea1m vi lu\u00e2n l\u00fd kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1eb1ng b\u1ea7u phi\u1ebfu, b\u1edfi l\u1ebd \u00fd ngh\u0129a b\u00f3 bu\u1ed9c c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ebfn t\u1eeb Thi\u00ean Ch\u00faa, theo lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean. Nhi\u1ec7m v\u1ee5 cai qu\u1ea3n trong Gi\u00e1o H\u1ed9i, \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp b\u1edfi Ch\u00faa Ki-t\u00f4, kh\u00f4ng nh\u01b0 m\u1ed9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 d\u00e2n ch\u1ee7. \u0110\u00fang h\u01a1n, Ng\u00e0i \u0111\u00e3 thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t ph\u1ea9m tr\u1eadt \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 D\u00e2n Ch\u00faa b\u1eb1ng vi\u1ec7c th\u1ef1c thi c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac ba nhi\u1ec7m v\u1ee5: gi\u00e1o hu\u1ea5n, th\u00e1nh h\u00f3a v\u00e0 cai qu\u1ea3n. C\u1ea3m th\u1ee9c \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 s\u1ef1 di\u1ec5n t\u1ea3 \u0111\u1ee9c tin ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i khi tin t\u01b0\u1edfng \u0111i\u1ec1u g\u00ec m\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c: \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ea7n; trong khi th\u1ea9m quy\u1ec1n gi\u00e1o hu\u1ea5n l\u00e0 s\u1ef1 di\u1ec5n t\u1ea3 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i khi Gi\u00e1o H\u1ed9i gi\u1ea3ng d\u1ea1y: \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ee7. T\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00f3i tr\u00ean cho th\u1ea5y r\u1ea5t c\u1ea7n tr\u1ee3 gi\u00fap nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ee9c tin Ki-t\u00f4 gi\u00e1o. Kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u1ea5u gi\u1ebfm v\u1ec1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng \u0111ang \u1edf trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng ph\u1ea3i c\u1ea5p b\u00e1ch c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c t\u00e1i rao gi\u1ea3ng Tin M\u1eebng.<\/p>\n<p><strong>IV. T\u1ef0 KI\u1ec0M CH\u1ebe V\u00c0 T\u1ef0 CH\u1ee6 V\u1edaI HI\u1ec2U BI\u1ebeT L\u00c0 KH\u1ea2 THI V\u00c0 SINH \u00cdCH L\u1ee2I<\/strong><\/p>\n<p><strong>22. GI\u00c1O H\u1ed8I C\u00d3 D\u1ea0Y CH\u00daNG TA N\u00caN C\u00d3 NHI\u1ec0U CON C\u00c1I T\u00d9Y THEO KH\u1ea2 N\u0102NG SINH L\u00dd CHO PH\u00c9P KH\u00d4NG ?<\/strong><\/p>\n<p>Trong khi Gi\u00e1o H\u1ed9i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, tu\u00e2n theo hu\u1ea5n th\u1ecb chung c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa: \u201cH\u00e3y sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf th\u1eadt nhi\u1ec1u, cho \u0111\u1ea7y m\u1eb7t \u0111\u1ea5t v\u00e0 th\u1ed1ng tr\u1ecb m\u1eb7t \u0111\u1ea5t\u201d ( St1, 28 ), th\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u con c\u00e1i t\u00f9y theo kh\u1ea3 n\u0103ng sinh l\u00fd. Theo lu\u1eadt Ch\u00faa, Gi\u00e1o H\u1ed9i khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m cha m\u1eb9 th\u1ef1c hi\u1ec7n tr\u00e1ch nhi\u1ec7m trong sinh s\u1ea3n.<\/p>\n<p><strong>23. C\u00d3 \u0110I\u1ec0U G\u00cc KH\u00c1C NHAU GI\u1eeeA GI\u00c1O HU\u1ea4N V\u1ec0 TR\u00c1CH NHI\u1ec6M TRONG SINH S\u1ea2N V\u00c0 TR\u00c1NH THAI ?<\/strong><\/p>\n<p>B\u00ecnh di\u1ec7n quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a tr\u00e1ch nhi\u1ec7m trong sinh s\u1ea3n l\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng tr\u1eadt t\u1ef1 lu\u00e2n l\u00fd kh\u00e1ch quan do Thi\u00ean Ch\u00faa thi\u1ebft l\u1eadp. \u00dd th\u1ee9c n\u00e0y s\u1ebd h\u01b0\u1edbng d\u1eabn \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng nh\u1eadn ra b\u1ed5n ph\u1eadn c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ed1i v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa, ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd, gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i, tr\u00ean m\u1ed9t b\u1eadc thang gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u00fang \u0111\u1eafn.<\/p>\n<p>Khi \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn s\u1ed1 con c\u00e1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed3ng \u00fd th\u1ee9c tr\u00e1ch nhi\u1ec7m trong sinh s\u1ea3n v\u1edbi \u00fd mu\u1ed1n tr\u00e1nh c\u00f3 con. Tr\u00e1ch nhi\u1ec7m trong sinh s\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n \u201cb\u1eb1ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cao th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 th\u1eadn tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 d\u01b0\u1ee1ng nu\u00f4i m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh sung t\u00fac, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb nh\u1eefng l\u00fd do nghi\u00eam t\u00fac v\u00e0 ph\u1ea3i t\u00f4n tr\u1ecdng lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng sinh th\u00eam con trong m\u1ed9t th\u1eddi gian \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 hay v\u00f4 h\u1ea1n\u201d ( HV10 ).<\/p>\n<p>Tr\u00e1ch nhi\u1ec7m trong sinh s\u1ea3n c\u00f2n \u0111\u00f2i h\u1ecfi ki\u1ebfn th\u1ee9c hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng ti\u1ebfn tr\u00ecnh sinh h\u1ecdc trong truy\u1ec1n sinh, \u0111\u1ed3ng quan tr\u1ecdng v\u1edbi r\u00e8n luy\u1ec7n t\u1ef1 ki\u1ec1m ch\u1ebf v\u00e0 t\u1ef1 ch\u1ee7 b\u1ea3n n\u0103ng, c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 \u0111am m\u00ea.<\/p>\n<p><strong>24. \u0110\u00d4I V\u1ee2 CH\u1ed2NG C\u00d3 TH\u1ec2 \u00c1P D\u1ee4NG \u0110I\u1ec0U G\u00cc KHI C\u00d3 \u01af\u1edaC MU\u1ed0N H\u1ea0N CH\u1ebe S\u1ed0 CON C\u00c1I TRONG TH\u1edcI GIAN T\u1ea0M TH\u1edcI HAY V\u00d4 \u0110\u1ecaNH ?<\/strong><\/p>\n<p>H\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft d\u1ee5c trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u1ee3 ch\u1ed3ng, ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 quan h\u1ec7 t\u00ecnh \/ d\u1ee5c trong nh\u1eefng th\u1eddi k\u1ef3 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng sinh s\u1ea3n. S\u1ef1 ti\u1ebft d\u1ee5c \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch s\u1ed1ng t\u1ed1t v\u00e0 ph\u00f9 h\u1ee3p lu\u1eadt ( lu\u00e2n l\u00fd ) v\u1edbi ai c\u00f3 l\u00fd do nghi\u00eam t\u00fac v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c \u0111\u00fang \u0111\u1eafn (kh\u00e1c h\u1eb3n n\u00e3o tr\u1ea1ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 s\u1ed1ng ho\u1eb7c t\u00e2m l\u00fd tr\u00e1nh thai). Vi\u1ec7c quan t\u00e2m theo d\u00f5i chu k\u1ef3 sinh s\u1ea3n t\u1ef1 nhi\u00ean trong h\u00f4n nh\u00e2n ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng tr\u00e1i lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd, v\u00ec hai t\u00ednh ch\u1ea5t hi\u1ec7p nh\u1ea5t v\u00e0 m\u1edf ra cho s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft h\u1ee3p khi \u00e1p d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ebf tr\u00ean, th\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch l\u00eca trong b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a h\u00e0nh vi ph\u1ed1i ng\u1eabu v\u1ee3 ch\u1ed3ng. Nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng \u0111\u00f3n m\u1edf s\u1ef1 s\u1ed1ng ngay khi h\u1ecd kh\u00f4ng c\u1ed1 \u00fd d\u1ee9t kho\u00e1t ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 s\u1ed1ng. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ea5t to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n v\u1ecb v\u00e0 trao hi\u1ebfn tr\u1ecdn v\u1eb9n.<\/p>\n<p><strong>25. NH\u01afNG C\u1ea2 HAI NH\u00d3M NG\u01af\u1edcI S\u1eec D\u1ee4NG BI\u1ec6N PH\u00c1P TR\u00c1NH THAI V\u00c0 TI\u1ebeT D\u1ee4C THEO CHU K\u1ef2 SINH S\u1ea2N T\u1ef0 NHI\u00caN, \u0110\u1ec0U MU\u1ed0N C\u00d9NG 1 \u0110I\u1ec0U. V\u1eacY T\u1ea0I SAO KH\u00d4NG D\u00d9NG BI\u1ec6N PH\u00c1P K\u1ef8 THU\u1eacT CHO HI\u1ec6U QU\u1ea2 NH\u1ea4T ?<\/strong><\/p>\n<p>Tr\u00ean quan \u0111i\u1ec3m lu\u00e2n l\u00fd, ng\u01b0\u1eddi s\u1eed d\u1ee5ng bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u00e1nh thai v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c h\u00e0nh ti\u1ebft d\u1ee5c theo chu k\u1ef3 sinh s\u1ea3n t\u1ef1 nhi\u00ean cho m\u1ed9t l\u00fd do ph\u00f9 h\u1ee3p lu\u1eadt, h\u1ecd kh\u00f4ng nh\u1eb1m c\u00f9ng m\u1ee5c ti\u00eau. T\u00ean \u0103n tr\u1ed9m v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau (ti\u1ec1n b\u1ea1c \u0111\u1ec3 ti\u00eau x\u00e0i), nh\u01b0ng t\u00ean tr\u1ed9m s\u1eed d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n phi lu\u00e2n trong khi ng\u01b0\u1eddi kia t\u00f4n tr\u1ecdng lu\u1eadt Ch\u00faa, c\u00f9ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u00f3 ti\u1ec1n ; ch\u01b0a k\u1ec3 c\u00e1ch th\u1ee9c ki\u1ebfm ti\u1ec1n s\u1ebd \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh phong c\u00e1ch ti\u00eau x\u00e0i. C\u00f9ng l\u00e0 ti\u1ec1n,v\u1edbi t\u00ean tr\u1ed9m l\u00e0 phi ph\u00e1p, c\u00f2n v\u1edbi anh c\u00f4ng nh\u00e2n l\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ed1ng.<\/p>\n<p>Bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u00e1nh thai kh\u00e1c bi\u1ec7t s\u00e2u s\u1eafc so v\u1edbi ti\u1ebft d\u1ee5c \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t phi lu\u00e2n. Hi\u1ec3u c\u00e1ch \u0111\u00fang \u0111\u1eafn v\u00e0 ho\u00e0n ch\u1ec9nh, k\u1ebf ho\u1ea1ch gia \u0111\u00ecnh theo t\u1ef1 nhi\u00ean ( NFP ) kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u00e1nh thai nh\u01b0ng l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ebfp s\u1ed1ng t\u00f4n tr\u1ecdng lu\u1eadt Ch\u00faa.<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Gi\u00e1o Ho\u00e0ng Gio-an Phao-l\u00f4 2 \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t n\u00e0y nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>V\u1ec1 m\u1eb7t nh\u00e2n h\u1ecdc v\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd, s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa tr\u00e1nh thai v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng th\u1eddi gian kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee5 thai l\u00e0 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng v\u00e0 s\u00e2u xa h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi ta t\u01b0\u1edfng, b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb hai kh\u00e1i ni\u1ec7m kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c v\u1edbi nhau v\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ec1 t\u00ednh d\u1ee5c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Trong h\u00f4n nh\u00e2n, hai v\u1ee3 ch\u1ed3ng hi\u1ebfn th\u00e2n tr\u1ecdn v\u1eb9n cho nhau. Vi\u1ec7c tr\u00e1nh thai bi\u1ec3u l\u1ed9 s\u1ef1 m\u00e2u thu\u1eabn ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i t\u1ef1 nhi\u00ean, khi h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ef1 hi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi kia c\u00e1ch tr\u1ecdn v\u1eb9n. T\u1eeb \u0111\u00f3, kh\u00f4ng nh\u1eefng h\u1ecd ch\u1ee7 t\u00e2m kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb m\u1edf ng\u1ecf cho s\u1ef1 s\u1ed1ng, h\u1ecd c\u00f2n l\u00e0m sai l\u1ea1c ch\u00e2n l\u00fd n\u1ed9i t\u1ea1i c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng : t\u1ef1 b\u1ea3n ch\u1ea5t l\u00e0 trao ban to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n v\u1ecb.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c ch\u1ecdn theo nh\u1eefng nh\u1ecbp t\u1ef1 nhi\u00ean bao g\u1ed3m nh\u1ecbp s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec3u hi\u1ec7n b\u1eb1ng chu k\u1ef3 sinh s\u1ea3n n\u1eef, c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u00f3n nh\u1eadn s\u1ef1 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, k\u00ednh tr\u1ecdng l\u1eabn nhau, tinh th\u1ea7n tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, s\u1ef1 t\u1ef1 ch\u1ee7 nh\u1edd n\u1ebfp s\u1ed1ng ti\u1ebft d\u1ee5c. \u0110\u00f3n nh\u1eadn v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng h\u00e0i h\u00f2a th\u1eddi gian sinh h\u1ecdc c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 kh\u00f4ng gian \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i c\u1ee7a v\u1ee3 ch\u1ed3ng, ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u1eb7c t\u00ednh th\u1ed1ng nh\u1ea5t gi\u1eefa tinh th\u1ea7n v\u00e0 th\u1ec3 x\u00e1c trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh hi\u1ec7p nh\u1ea5t, n\u01a1i \u0111\u00e2y v\u1ee3 ch\u1ed3ng s\u1ed1ng t\u00ecnh y\u00eau con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi \u0111\u00f2i \/ h\u1ecfi s\u1ed1ng th\u1ee7y chung.<\/p>\n<p>M\u1ed9t khi tinh th\u1ea7n v\u00e0 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed1ng nh\u1ea5t, \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng kinh nghi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb phong ph\u00fa trong \u00e2n \/ \u00e1i, h\u1ecd th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ch\u1ea5t s\u00e2u xa c\u1ee7a h\u00e0nh vi t\u00ednh d\u1ee5c con ng\u01b0\u1eddi, ngay c\u1ea3 trong b\u00ecnh di\u1ec7n th\u1ec3 l\u00fd. Nh\u01b0 th\u1ebf, t\u00ednh d\u1ee5c x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng v\u1edb chi\u1ec1u k\u00edch th\u1ef1c s\u1ef1 nh\u00e2n b\u1ea3n, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ed3 v\u1eadt g\u00e2y tan r\u00e3 s\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t gi\u1eefa tinh th\u1ea7n v\u00e0 th\u1ec3 x\u00e1c trong b\u1ea3n t\u00ednh ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 s\u00e1ng t\u1ea1o theo h\u00ecnh \u1ea3nh m\u00ecnh. ( Tr\u00edch FC 32 )<\/p>\n<p><strong>26. TI\u1ebeT D\u1ee4C THEO CHU K\u1ef2 SINH S\u1ea2N T\u1ef0 NHI\u00caN C\u00d3 KH\u1ea2 THI KH\u00d4NG ? PH\u1ea2I CH\u0102NG N\u00d3 \u0110\u00d2I H\u1eceI QU\u00c1 NHI\u1ec0U \u1ede \u0110\u00d4I V\u1ee2 CH\u1ed2NG ?<\/strong><\/p>\n<p>C\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00ecnh hu\u1ed1ng x\u1ea3y \u0111\u1ebfn trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng, m\u00e0 v\u1ee3 ch\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi s\u1ed1ng ti\u1ebft d\u1ee5c, nh\u01b0 : b\u1ec7nh t\u1eadt, \u0111i xa, ch\u0103m s\u00f3c ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n \u2026 Nh\u01b0 b\u1ea5t c\u1ee9 kh\u1ea3 n\u0103ng n\u00e0o c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, vi\u1ec7c quan h\u1ec7 t\u00ecnh d\u1ee5c \u0111\u00f2i ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00fd tr\u00ed \u0111\u00fang \u0111\u1eafn h\u01b0\u1edbng d\u1eabn, kh\u00f4ng b\u1edfi \u0111am m\u00ea m\u00f9 qu\u00e1ng. T\u00ednh ch\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a lu\u00e2n l\u00fd ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u01b0\u01a1ng cao lu\u00f4n lu\u00f4n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 trong l\u00e3nh v\u1ef1c t\u00ednh d\u1ee5c, m\u00e0 c\u1ea3 trong m\u1ecdi l\u00e3nh v\u1ef1c kh\u00e1c. Vi\u1ec7c ti\u1ebft d\u1ee5c \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ebf ng\u1ef1 b\u1ea3n n\u0103ng, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec3u th\u1ecb n\u00f3i l\u00ean tr\u00e1ch nhi\u1ec7m trong sinh s\u1ea3n. M\u1ed9t khi c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 ch\u1ee7, t\u00ecnh y\u00eau s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean nh\u00e2n b\u1ea3n v\u00e0 ch\u00e2n th\u1eadt h\u01a1n.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, c\u00f3 nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng th\u1ebf \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ef1 ch\u1ee7, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1eady nh\u1edd v\u00e0o \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a b\u00ed t\u00edch h\u00f4n ph\u1ed1i, tinh th\u1ea7n ph\u00f3 th\u00e1c c\u1ee7a con c\u00e1i Ch\u00faa, v\u00e0 n\u1ebfp s\u1ed1ng kh\u1ed5 ch\u1ebf Kit\u00f4-Gi\u00e1o.<\/p>\n<p>H\u01a1n n\u1eefa, nh\u1eefng quy ph\u1ea1m n\u00e0y th\u1eadt ph\u00f9 h\u1ee3p \u0111\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u1ee9c khi\u1ebft t\u1ecbnh c\u1ee7a \u01a1n g\u1ecdi h\u00f4n nh\u00e2n, gi\u00fap tr\u00e1nh xa c\u00e1c t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng trong t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng, v\u00e0 c\u00f2n \u0111em l\u1ea1i m\u1ed9t nh\u00e2n ph\u1ea9m cao qu\u00fd.<\/p>\n<p>B\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Gs. NGUY\u1ec4N QU\u1ed0C \u0110O\u1ea0T (theo Ephata)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GI\u00c1O L\u00dd V\u1ec0 V\u1ea4N \u0110\u1ec0 TR\u00c1NH THAI NH\u1eacP \u0110\u1ec0 M\u1ed9t ph\u1ea7n t\u01b0 th\u1ebf k\u1ef7 t\u1eeb sau th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p Humanae Vitae, \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi x\u1ea3y ra m\u1ed9t s\u1ef1 suy s\u1ee5p chung v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c mang t\u00ean cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng t\u00ecnh d\u1ee5c. T\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y, ng\u00e0y c\u00e0ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i s\u00e2u xa, t\u1eeb phong tr\u00e0o h\u00edp-pi c\u1ed5 v\u00f5 &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/giao-ly-v%e1%bb%81-tranh-thai-hay-ng%e1%bb%aba-thai\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-phaolo","4":"post-2313","6":"format-standard","7":"category-luan-ly"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2313"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2313\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}