{"id":2346,"date":"2014-04-30T16:28:03","date_gmt":"2014-04-30T10:28:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=2346"},"modified":"2014-05-30T18:43:04","modified_gmt":"2014-05-30T12:43:04","slug":"chua-nh%e1%ba%adt-l%e1%bb%85-thang-thien-a-hay-lam-tr%e1%bb%9f-thanh-mon-d%e1%bb%87","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/chua-nh%e1%ba%adt-l%e1%bb%85-thang-thien-a-hay-lam-tr%e1%bb%9f-thanh-mon-d%e1%bb%87\/","title":{"rendered":"Ch\u00faa Nh\u1eadt L\u1ec5 Th\u0103ng Thi\u00ean A &#8211; H\u00e3y L\u00e0m Tr\u1edf Th\u00e0nh M\u00f4n \u0110\u1ec7"},"content":{"rendered":"<p><strong>S\u1ee9 v\u1ee5 c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 ti\u1ebfp n\u1ed1i v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng s\u1ee9 v\u1ee5 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn m\u1ecdi d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi.<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p><span class=\"scripture_reference\" refid=\"322.946979\">Matthew 28:16-20<\/span><em>:<sup> 16<\/sup> M\u01b0\u1eddi m\u1ed9t m\u00f4n \u0111\u1ed3 tr\u1ea9y \u0111i Galil\u00ea, l\u00ean n\u00fai \u00d0\u1ee9c Y\u00easu \u0111\u00e3 h\u1eb9n v\u1edbi h\u1ecd. <sup>17<\/sup> Th\u1ea5y Ng\u00e0i, h\u1ecd ph\u1ee5c l\u1ea1y Ng\u00e0i, v\u00e0 h\u1ecd ho\u00e0i nghi. <sup>18<\/sup> \u00d0\u1ee9c Y\u00easu ti\u1ebfn l\u1ea1i v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi h\u1ecd, r\u1eb1ng: &#8220;M\u1ecdi quy\u1ec1n n\u0103ng tr\u00ean tr\u1eddi d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho Ta. <sup>19<\/sup> V\u1eady c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi h\u00e3y \u0111i th\u00e2u n\u1ea1p m\u00f4n \u0111\u1ed3 kh\u1eafp mu\u00f4n d\u00e2n, thanh t\u1ea9y ch\u00fang nh\u00e2n danh Cha v\u00e0 Con v\u00e0 Th\u00e1nh Th\u1ea7n, <sup>20<\/sup> D\u1ea1y ch\u00fang gi\u1eef h\u1ebft m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u Ta \u0111\u00e3 truy\u1ec1n cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i&#8221;.&#8221;V\u00e0 n\u00e0y Ta s\u1ebd \u1edf v\u1edbi c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i m\u1ecdi ng\u00e0y cho \u0111\u1ebfn t\u1eadn th\u1ebf&#8221;.<a href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/easter23-ascension1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-2347\" title=\"easter23-ascension1\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/easter23-ascension1-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/easter23-ascension1-225x300.jpg 225w, http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/easter23-ascension1.jpg 460w\" sizes=\"auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/a><\/em><\/p>\n<p>\u0110o\u1ea1n 28:16-20 l\u00e0 cao \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ch\u01b0\u01a1ng 28, b\u00e0n v\u1ec1 s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu. Thi\u00ean s\u1ee9 \u0111\u00e3 cho c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef th\u1ea5y m\u1ed3 tr\u1ed1ng, v\u00e0 loan b\u00e1o s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi thi\u00ean s\u1ee9 c\u00f2n b\u1ea3o h\u1ecd \u0111i loan b\u00e1o tin n\u1ea7y cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 n\u00f3i cho h\u1ecd bi\u1ebft cu\u1ed9c h\u1eb9n t\u1ea1i Galil\u00eaa (28:1-7). Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1, Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u00e3 hi\u1ec7n ra cho c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 t\u00e1i x\u00e1c nh\u1eadn cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi (28:8-10). \u0110o\u1ea1n \u0111ang b\u00e0n \u0111\u00e2y n\u00f3i \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 gi\u1eefa Ch\u00faa Gi\u00easu v\u00e0\u00a0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1i Galil\u00eaa, v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi ban cho h\u1ecd m\u1ed9t s\u1ee9 m\u1ea1ng. C\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n chia \u0111o\u1ea1n th\u00e0nh hai ph\u1ea7n: &#8211; T\u01b0\u1eddng thu\u1eadt vi\u1ec7c c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Ch\u00faa Gi\u00easu (28:16-18a); &#8211; L\u1eddi Ch\u00faa Gi\u00easu ng\u1ecf v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 (28: 18b-20).<\/p>\n<p><em>C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Ch\u00faa Gi\u00easu (28:16-18a)<\/em><\/p>\n<p>\u0110o\u1ea1n n\u1ea7y m\u00f4 t\u1ea3 ch\u1ee7 y\u1ebfu h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7. Theo l\u1eddi nh\u1eafn b\u1ea3o c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu qua c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef, c\u00e1c \u00f4ng \u0111\u1ebfn Galil\u00eaa (c. 16). \u201cNh\u00f3m m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t m\u00f4n \u0111\u1ec7\u201d l\u00e0m ch\u00fang ta ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u201cnh\u00f3m m\u01b0\u1eddi hai m\u00f4n \u0111\u1ec7\u201d (10:1; 11:1). H\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00faa tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1o hu\u1ea5n h\u1ecd ri\u00eang v\u1ec1 vi\u1ec7c truy\u1ec1n gi\u00e1o (10:1-11:1) v\u00e0 cho h\u1ecd tham d\u1ef1 b\u1eefa Ti\u1ec7c ly (26:20). H\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 nh\u00f3m m\u01b0\u1eddi hai n\u1eefa, m\u00e0 l\u00e0 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t, do thi\u1ebfu Giu\u0111a Iscari\u1ed1t (26:14.47). Galil\u00eaa l\u00e0 n\u01a1i Ch\u00faa Gi\u00easu ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 g\u1eb7p h\u1ecd (28:10). Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u00e0 n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y v\u1edbi (26:32). T\u1eeb th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u1edf v\u01b0\u1eddn C\u00e2y D\u1ea7u cho \u0111\u1ebfn l\u00fac \u1ea5y, c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ea5y Ch\u00faa Gi\u00easu. H\u1ecd \u0111i c\u1ea3 nh\u00f3m l\u00ean Galil\u00eaa l\u1ea7n n\u1ea7y v\u00ec hy v\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y l\u1ea1i Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>V\u1ec1 l\u1ea1i Galil\u00eaa g\u1eb7p Ch\u00faa Gi\u00easu ph\u1ee5c sinh g\u1ee3i cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 nh\u1edb l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u00f3. H\u1ecd \u0111\u00e3 lu\u00f4n b\u00ean c\u1ea1nh Ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc khi Ng\u01b0\u1eddi l\u00ean Gi\u00earusalem (4:12-16:20). H\u1ecd v\u1eeba l\u00e0 m\u00f4n \u0111\u1ec7, v\u1eeba l\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ee9ng nh\u00e2n v\u1ec1 l\u1eddi gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m. Khi th\u1ea5y l\u1ea1i Ch\u00faa Gi\u00easu trong vinh quang ph\u1ee5c sinh, ch\u1eafc ch\u1eafn h\u1ecd nh\u1edb l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1ec1 cu\u1ed9c kh\u1ed5 n\u1ea1n, c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi (16:21; 17:22tt; 20:17-19); do \u0111\u00f3 h\u1ecd c\u00f3 th\u00eam kinh nghi\u1ec7m v\u1ec1 Ch\u00faa Gi\u00easu trong giai \u0111o\u1ea1n kh\u1ed5 n\u1ea1n ph\u1ee5c sinh m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 t\u1eebng ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i v\u00e0 ch\u1ea1y tr\u1ed1n (x. 16:22tt; 20:20-23). V\u1eady tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i, h\u1ecd \u0111\u00e3 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m tr\u1ecdn v\u1eb9n v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 Ch\u00faa Gi\u00easu.<\/p>\n<p>Chi ti\u1ebft \u201ctr\u00ean m\u1ed9t ng\u1ecdn n\u00fai\u201d, <em>eis to horos<\/em>, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o \u1edf c\u00e2u n\u1ea7y so v\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi Ch\u00faa Gi\u00easu n\u00f3i qua c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef. Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u00e3 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u s\u1ee9 v\u1ee5 b\u1eb1ng b\u00e0i gi\u1ea3ng \u1edf tr\u00ean n\u00fai (5:1), v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1eb7t t\u1ea1i \u0111\u00f3. Ti\u1ebfp theo l\u00e0 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kh\u00e1c c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 lu\u00f4n lu\u00f4n t\u1ea1i \u201cm\u1ed9t ng\u1ecdn n\u00fai\u201d \u1edf Galil\u00eaa (x. 8:1; 14:23; 15:29; 28:16). B\u00e2y gi\u1edd, l\u00fac Ng\u01b0\u1eddi s\u1eafp k\u1ebft th\u00fac th\u1eddi gian t\u1ea1i th\u1ebf v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb v\u1ec1 v\u1edbi Ch\u00faa Cha, Ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi l\u00ean n\u00fai t\u1ea1i Galil\u00eaa n\u1ea7y \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n giao s\u1ee9 m\u1ea1ng cho h\u1ecd. Nh\u01b0 th\u1ebf, h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong t\u01b0\u01a1ng quan m\u1eadt thi\u1ebft v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi. \u01a0n g\u1ecdi v\u00e0 s\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec1u ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>\u00a0Th\u1ea5y Ch\u00faa Gi\u00easu, c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 ph\u1ee5c l\u1ea1y Ng\u01b0\u1eddi. C\u1eed ch\u1ec9 n\u1ea7y \u00e1m ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eadn bi\u1ebft Ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 s\u1ed1ng l\u1ea1i t\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft. Theo sau h\u00e0nh vi n\u1ea7y l\u00e0 \u201ch\u1ecd nghi ng\u1edd\u201d (c. 17b). Math\u00ea\u00f4 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng n\u00f3i h\u1ecd nghi ng\u1edd \u0111i\u1ec1u g\u00ec, m\u00e0 ch\u1ec9 ghi nh\u1eadn s\u1ef1 ki\u1ec7n. Theo ng\u1eef ph\u00e1p \u201c<em>oi de<\/em>\u201d c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 \u201cm\u1ed9t s\u1ed1\u201d trong c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7, v\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u l\u00e0 \u201ch\u1ecd\u201d, ch\u1ec9 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 (x. 2:5; 4:20, 22; 14:17, 33; 15:34; 16:7, 14; 20:5, 31; 21:25; 22:19; 26:15; 26:67; 27:4, 21, 23; 28:15). \u0110\u1ed9ng t\u1eeb \u201c<em>distaz\u014d<\/em>\u201d, \u201cnghi ng\u1edd\u201d, xem ra \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch v\u1edbi vi\u1ec7c ph\u1ee5c l\u1ea1y, v\u00ec vi\u1ec7c n\u1ea7y h\u00e0m \u00fd l\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 tin v\u00e0 nh\u1eadn bi\u1ebft Ch\u00faa Gi\u00easu s\u1ed1ng l\u1ea1i. \u0110\u1ed9ng t\u1eeb <em>distaz\u014d<\/em> ch\u1ec9 xu\u1ea5t hi\u1ec7n hai l\u1ea7n trong T\u00e2n \u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ea3 hai n\u1eb1m trong tin m\u1eebng Matth\u00ea\u00f4 (14:31; 28:17). Th\u00ec aorist c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng t\u1eeb cho bi\u1ebft \u0111\u1ed9ng t\u1eeb h\u00e0m \u00fd m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng qua mau trong qu\u00e1 kh\u1ee9, ch\u1ee9 kh\u00f4ng k\u00e9o d\u00e0i nh\u01b0 m\u1ed9t t\u00ecnh tr\u1ea1ng. Ph\u00ear\u00f4 b\u1ecb tr\u00e1ch \u201cnghi ng\u1edd\u201d v\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 tin t\u01b0\u1edfng th\u00edch \u0111\u00e1ng v\u1edbi \u0111i\u1ec1u \u00f4ng \u0111ang l\u00e0m. C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u0169ng th\u1ebf. H\u1ecd nghi ng\u1edd v\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng ho\u00e1 ngay ni\u1ec1m tin v\u00e0o Ch\u00faa Gi\u00easu s\u1ed1ng l\u1ea1i. S\u1ef1 ki\u1ec7n x\u1ea3y ra qu\u00e1 nhanh ch\u00f3ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 suy t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u1ecd. Nh\u01b0 th\u1ebf, \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng t\u1eeb kh\u00f4ng li\u00ean quan tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn l\u00f2ng tin nh\u01b0 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u201c<em>apiste\u014d<\/em>\u201d, \u201ckh\u00f4ng c\u00f3 ni\u1ec1m tin\u201d (Mc 16:11; Lc 24:11). N\u00f3 ch\u1ec9 m\u1ed9t s\u1ef1 kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn ch\u00f3ng qua v\u1ec1 m\u1ed9t bi\u1ebfn c\u1ed1 x\u1ea3y ra v\u1edbi h\u1ecd m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 ngh\u0129 t\u1edbi. \u201cTh\u1edd l\u1ea1y\u201d v\u00e0 \u201cnghi ng\u1edd\u201d v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i \u0111\u00f4i v\u1edbi nhau, d\u00f9 th\u1ee9 t\u1ef1 c\u00f3 thay \u0111\u1ed5i (14:31.33 v\u00e0 28:17), khi m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn c\u00f2n \u201c\u00edt l\u00f2ng tin\u201d (14:31). Ch\u00ednh trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u1ea7y m\u00e0 Ch\u00faa Gi\u00easu c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi khuy\u1ebfn d\u1ee5 ng\u1ecf v\u1edbi h\u1ecd trong nh\u1eefng c\u00e2u ti\u1ebfp theo sau (cc.18-20).<\/p>\n<p><em>L\u1eddi Ch\u00faa Gi\u00easu ng\u1ecf v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 (28:18b-20) <\/em><\/p>\n<p>L\u1eddi n\u1ea7y g\u1ed3m: m\u1ea1c kh\u1ea3i quy\u1ec1n h\u00e0nh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi (c. 18), l\u1ec7nh truy\u1ec1n l\u00e0m m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh m\u00f4n \u0111\u1ec7 (c. 19a) v\u00e0 l\u1eddi h\u1ee9a \u1edf v\u1edbi h\u1ecd lu\u00f4n m\u00e3i (20b).\u00a0<\/p>\n<p>M\u1ea1c kh\u1ea3i quy\u1ec1n h\u00e0nh c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu (c. 18b). \u0110\u1ed9ng t\u1eeb \u201ccho\u201d \u1edf th\u1ec3 th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng \u00e1m ch\u1ec9 Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 t\u00e1c nh\u00e2n. Th\u00ec aorist ch\u1ec9 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra; ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi h\u1ee9a. \u201cT\u1ea5t c\u1ea3 quy\u1ec1n h\u00e0nh\u201d bao h\u00e0m tr\u1ecdn v\u1eb9n m\u1ecdi s\u1ef1 tr\u00ean tr\u1eddi d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t. Matth\u00ea\u00f4 thu\u1eadt l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 quy\u1ec1n h\u00e0nh Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 th\u1ef1c thi: gi\u1ea3ng d\u1ea1y (7:29; 21:23), tha t\u1ed9i (9:6), xua tr\u1eeb ma q\u1ee7y (10:1). Ng\u01b0\u1eddi lu\u00f4n nh\u1eadn Ch\u00faa Cha l\u00e0 ngu\u1ed3n xu\u1ea5t ph\u00e1t m\u1ecdi quy\u1ec1n h\u00e0nh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi (11:25; 28:18; so s\u00e1nh v\u1edbi 4:9), v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn l\u00e3nh quy\u1ec1n n\u0103ng \u1ea5y v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 Con (x. 21:37). D\u00e2n ch\u00fang c\u0169ng nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y n\u01a1i Ch\u00faa Gis\u00eau v\u00e0 h\u1ecd ca ng\u1ee3i Thi\u00ean Ch\u00faa (9:8).<\/p>\n<p>\u00a0Th\u00e2u n\u1ea1p m\u00f4n \u0111\u1ec7 (c. 19a). \u201c<em>Oun<\/em>\u201d, \u201cv\u1eady\u201d, n\u1ed1i k\u1ebft c\u00e2u n\u1ea7y v\u1edbi c\u00e2u \u0111i tr\u01b0\u1edbc, v\u00e0 xem vi\u1ec7c l\u00e0m cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 bi\u1ebft quy\u1ec1n n\u0103ng c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng \u0111\u1ec3 Ng\u01b0\u1eddi sai c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111i.\u00a0 M\u1ec7nh l\u1ec7nh <em>manth\u0113teusate<\/em>, \u201ch\u00e3y l\u00e0m cho tr\u1edf th\u00e0nh m\u00f4n \u0111\u1ec7\u201d, c\u00f3 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u1edf th\u1ec3 ph\u00e2n t\u1eeb aorist \u0111i tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u201c\u0111i\u201d, v\u00e0 theo sau l\u00e0 hai \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u1edf th\u1ec3 ph\u00e2n t\u1eeb hi\u1ec7n t\u1ea1i \u201cr\u1eeda t\u1ed9i\u201d v\u00e0 \u201cd\u1ea1y d\u1ed7\u201d. Vi\u1ec7c ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i th\u00e2u n\u1ea1p m\u00f4n \u0111\u1ec7. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y gi\u1ea3 thi\u1ebft l\u00e0 ph\u1ea3i ra \u0111i, v\u00e0 r\u1eeda t\u1ed9i v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y cho ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 m\u1edbi gia nh\u1eadp. \u201cL\u00e0m cho tr\u1edf th\u00e0nh m\u00f4n \u0111\u1ec7\u201d c\u00f3 g\u1ed1c l\u00e0 \u201cm\u00f4n \u0111\u1ec7\u201d. \u201cM\u00f4n \u0111\u1ec7\u201d(<em>math\u0113t\u0113s<\/em>) \u0111\u1ed1i l\u1ea1i l\u00e0 \u201cth\u1ea7y\u201d (<em>didaskalos<\/em>). Th\u1ea7y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi\u00a0 d\u1ea1y (<em>didaskein<\/em>), m\u00f4n \u0111\u1ec7 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc (<em>manthan\u014d<\/em>). T\u01b0\u01a1ng quan tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean gi\u1eefa th\u1ea7y v\u00e0 m\u00f4n \u0111\u1ec7 l\u00e0 d\u1ea1y v\u00e0 h\u1ecdc. Th\u1ea7y \u0111i tr\u01b0\u1edbc d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng (x. 26:23; 28:7), v\u00e0 m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111i theo (x. 4:20.22; 8:23; 19:27.28). M\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng h\u00f3a v\u1edbi s\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a th\u1ea7y m\u00ecnh (10:24).<\/p>\n<p>\u00a0Ch\u00faa Gi\u00easu l\u00e0 \u201cTh\u1ea7y\u201d duy nh\u1ea5t. Khi \u0111i th\u00e2u n\u1ea1p m\u00f4n \u0111\u1ec7, nh\u00f3m m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y cho h\u1ecd, m\u00e0 cho Ch\u00faa Gi\u00easu. \u201cL\u00e0m cho tr\u1edf th\u00e0nh m\u00f4n \u0111\u1ec7\u201d l\u00e0 l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu nh\u01b0 h\u1ecd \u0111ang l\u00e0. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi th\u00f4ng truy\u1ec1n l\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ea5t c\u1ea3 kinh nghi\u1ec7m h\u1ecd \u0111\u00e3 c\u00f3 v\u1ec1 Ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng quan nh\u00e2n v\u1ecb v\u00e0 m\u1eadt thi\u1ebft nh\u01b0 h\u1ecd \u0111ang c\u00f3 v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0 th\u1ebf c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u1ea7y v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 hi\u1ec7n t\u1ea1i. L\u00e0 ngo\u1ea1i \u0111\u1ed9ng t\u1eeb, <em>manth\u0113teusate<\/em> c\u00f3 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 <em>panta ta ethn\u0113 <\/em>\u201ct\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi d\u00e2n t\u1ed9c\u201d (x. 27:57 nh\u01b0 n\u1ed9i \u0111\u1ed9ng t\u1eeb). Kh\u00e1c v\u1edbi vi\u1ec7c gi\u1edbi h\u1ea1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c rao gi\u1ea3ng ch\u1ec9 d\u00e0nh cho d\u00e2n Israel (10:24). \u201c<em>Ethn\u0113<\/em>\u201d, \u201cd\u00e2n t\u1ed9c\u201d, ch\u1ec9 c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c ngo\u00e0i Israel (x. 4:15; 6:32; 10:5-6; 15:24; 20:19). <em>Panta<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o <em>ta ethn\u0113 <\/em>\u0111\u1ec3 ch\u1ec9 t\u00ednh c\u00e1ch ph\u1ed5 qu\u00e1t v\u00e0 to\u00e0n v\u1eb9n; v\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 kh\u00f4ng lo\u1ea1i tr\u1eeb d\u00e2n t\u1ed9c Israel (x. Lc 24:47). Ch\u00faa Gi\u00easu s\u1ed1ng l\u1ea1i l\u00e0m cho m\u1ecdi l\u1eddi ti\u00ean b\u00e1o v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00e2n ngo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1eddi rao gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n (21:43; 24:14). H\u01a1n n\u1eefa, v\u00ec \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u00e3nh m\u1ecdi quy\u1ec1n n\u0103ng tr\u00ean tr\u1eddi d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t, quy\u1ec1n n\u0103ng \u1ea5y ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n kh\u1eafp n\u01a1i, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f2n trong gi\u1edbi h\u1ea1n d\u00e2n Israel.<\/p>\n<p>S\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u00e1nh d\u1ea5u s\u1ef1 ch\u1ea5m d\u1ee9t th\u1eddi gian t\u1ea1i th\u1ebf c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi khai m\u1edf s\u1ee9 v\u1ee5 m\u1edbi cho c\u00e1c t\u00f4ng \u0111\u1ed3. S\u1ee9 v\u1ee5 c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 ti\u1ebfp n\u1ed1i v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng s\u1ee9 v\u1ee5 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn m\u1ecdi d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><strong><em>Lm LG \u0110\u1eb7ng Quang Ti\u1ebfn<\/em><\/strong><\/p>\n<div class=\"scripture_popup\" popid=\"322.946979\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='322.946979'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>Matthew 28:16-20<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/matthew\/matthew28.htm#v16' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens Matthew 28:16-20 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>16<\/span>And the eleven disciples went into Galilee, unto the mountain where Jesus had appointed them.<\/div><div class='verse'><span class='verse_number'>17<\/span>And seeing them they adored: but some doubted.<\/div><div class='verse'><span class='verse_number'>18<\/span>And Jesus coming, spoke to them, saying: All power is given to me in heaven and in earth.<\/div><div class='verse'><span class='verse_number'>19<\/span>Going therefore, teach ye all nations; baptizing them in the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Ghost.<\/div><div class='verse'><span class='verse_number'>20<\/span>Teaching them to observe all things whatsoever I have commanded you: and behold I am with you all days, even to the consummation of the world.<\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u1ee9 v\u1ee5 c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 ti\u1ebfp n\u1ed1i v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng s\u1ee9 v\u1ee5 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn m\u1ecdi d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Matthew 28:16-20: 16 M\u01b0\u1eddi m\u1ed9t m\u00f4n \u0111\u1ed3 tr\u1ea9y \u0111i Galil\u00ea, l\u00ean n\u00fai \u00d0\u1ee9c Y\u00easu \u0111\u00e3 h\u1eb9n v\u1edbi h\u1ecd. 17 Th\u1ea5y Ng\u00e0i, h\u1ecd ph\u1ee5c l\u1ea1y Ng\u00e0i, v\u00e0 &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/chua-nh%e1%ba%adt-l%e1%bb%85-thang-thien-a-hay-lam-tr%e1%bb%9f-thanh-mon-d%e1%bb%87\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-phaolo","4":"post-2346","6":"format-standard","7":"category-suy-niem-loi-chua"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2346","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2346"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2346\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11267,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2346\/revisions\/11267"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}