{"id":5034,"date":"2023-12-13T11:15:52","date_gmt":"2023-12-13T05:15:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=5034"},"modified":"2023-06-18T20:59:03","modified_gmt":"2023-06-18T14:59:03","slug":"5034","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/5034\/","title":{"rendered":"\u00d4ng Gioan, Ng\u01b0\u1eddi L\u00e0m Ch\u1ee9ng"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00d4NG GIOAN, NG\u01af\u1edcI L\u00c0M CH\u1ee8NG (Gioan 1,6-8.19-28 \u2013 CN III MV &#8211; B)<\/strong><\/p>\n<p><strong>S\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a Gioan l\u00e0 l\u00e0m ch\u1ee9ng cho \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. S\u1ee9 m\u1ea1ng n\u00e0y quan tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i trong L\u1eddi T\u1ef1a c\u1ee7a Tin M\u1eebng Gioan, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn hai l\u1ea7n.<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh<\/strong><\/p>\n<p><em>Tin M\u1eebng IV<\/em> c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>M\u1edf \u0111\u1ea7u trong \u0111\u00f3 c\u00f3 L\u1eddi T\u1ef1a l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>b\u00e0i suy ni\u1ec7m cao s\u00e2u v\u1ec1 m\u1ea7u nhi\u1ec7m Ng\u00f4i L\u1eddi (<em>Ga<\/em> 1,1-18), v\u00e0 C\u00e1c ch\u1ee9ng t\u1eeb v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, do Gioan T\u1ea9y Gi\u1ea3, Anr\u00ea v\u00e0 Nathanaen n\u00eau ra (1,19-51). B\u1ea3n v\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc trong Ph\u1ee5ng v\u1ee5 h\u00f4m nay g\u1ed3m m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111o\u1ea1n nh\u1ecf tr\u00edch t\u1eeb L\u1eddi T\u1ef1a (1,6-8) v\u00e0 \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u tr\u00edch t\u1eeb C\u00e1c ch\u1ee9ng t\u1eeb (1,19-28).<\/p>\n<p><strong>2.- B\u1ed1 c\u1ee5c<a href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/12\/Sermon_of_John_the_Baptist.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-5035\" title=\"Sermon_of_John_the_Baptist\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/12\/Sermon_of_John_the_Baptist-300x205.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"205\" srcset=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/12\/Sermon_of_John_the_Baptist-300x205.jpg 300w, http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/12\/Sermon_of_John_the_Baptist.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/strong><\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 chia th\u00e0nh hai ph\u1ea7n:<\/p>\n<p>1) Gioan l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9ng (1,6-8);<\/p>\n<p>2) Gioan l\u00e0m ch\u1ee9ng (1,19-28):<\/p>\n<p>a) L\u00e0m ch\u1ee9ng cho ph\u00e1i \u0111o\u00e0n s\u1ee9 gi\u1ea3 (1,19-23),<\/p>\n<p>b) L\u00e0m ch\u1ee9ng cho ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau (1,24-28).<\/p>\n<p><strong>3.- V\u00e0i \u0111i\u1ec3m ch\u00fa gi\u1ea3i<\/strong><\/p>\n<p><em>&#8211; l\u1eddi ch\u1ee9ng <\/em>(19): \u0110i\u1ec3m \u0111\u00e1ng l\u01b0u \u00fd nh\u1ea5t, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 ch\u1ecdn ra t\u1eeb trong ng\u00f4n ng\u1eef thu\u1ed9c ng\u00e0nh t\u01b0 ph\u00e1p t\u1eeb ng\u1eef \u201cl\u1eddi ch\u1ee9ng\/l\u00e0m ch\u1ee9ng\u201d (<em>martyria<\/em>: 14 l\u1ea7n trong <em>Ga<\/em>)<a title=\"\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-includes\/js\/tinymce\/plugins\/paste\/pasteword.htm?ver=342-201106302#_ftn1\">[1]<\/a>[1], v\u00e0 \u0111\u00e3 d\u00f9ng t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 m\u1edf ra ho\u1ea1t c\u1ea3nh n\u00e0y, c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ed9ng t\u1eeb t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng l\u00e0 \u201cl\u00e0m ch\u1ee9ng\u201d (<em>martyre\u00f4<\/em>: 33 l\u1ea7n trong <em>Ga<\/em>; 2 l\u1ea7n trong <em>TMNL<\/em>). C\u0169ng ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng c\u00e1c t\u1eeb ng\u1eef <em>martyria<\/em> v\u00e0 <em>martyrein<\/em> xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong \u0111a s\u1ed1 c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a <em>TM IV<\/em> ngo\u1ea1i tr\u1eeb c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng 6, 9, 11, 14, 16, 17 v\u00e0 20; tuy th\u1ebf, c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y c\u0169ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u201cl\u00e0m ch\u1ee9ng\u201d. C\u00e1c <em>TMNL<\/em> \u01b0a d\u00f9ng c\u00e1c t\u1eeb nh\u01b0 \u201cc\u00f4ng b\u1ed1\u201d (<em>k\u00earyss\u00f4<\/em>) ho\u1eb7c \u201cloan b\u00e1o Tin M\u1eebng\u201d (<em>euangelizomai<\/em>. R\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c gi\u1ea3 <em>TM IV<\/em> \u0111\u00e3 d\u00f9ng ng\u00f4n ng\u1eef t\u01b0 ph\u00e1p do ho\u00e0n c\u1ea3nh trong \u0111\u00f3 ng\u00e0i vi\u1ebft <em>Tin M\u1eebng<\/em> (gi\u1eefa ho\u1eb7c cu\u1ed1i nh\u1eefng n\u0103m 90 [?], l\u00fac m\u00e0 quan h\u1ec7 gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i v\u00e0 c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean kh\u00e1 c\u0103ng th\u1eb3ng: x. <em>Ga<\/em> 9,22; 12,42; 15,26\u201316,2).<\/p>\n<p><em>&#8211; ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i t\u1eeb Gi\u00earusalem <\/em>(19): B\u1edfi v\u00ec h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 c\u1eed c\u00e1c t\u01b0 t\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7y L\u00eavi \u0111i, h\u1eb3n \u201cng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i t\u1eeb Gi\u00earusalem\u201d ch\u00ednh l\u00e0 gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Do Th\u00e1i gi\u00e1o.<\/p>\n<p><em>&#8211; \u00f4ng tuy\u00ean b\u1ed1 th\u1eb3ng th\u1eafn<\/em> (20): d\u1ecbch s\u00e1t l\u00e0 \u201c\u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ed1i\u201d.<\/p>\n<p><em>&#8211; v\u1ecb ng\u00f4n s\u1ee9<\/em> (21): \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 dung m\u1ea1o ng\u00f4n s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ee9a trong <em>\u0110nl<\/em> 18,18.<\/p>\n<p><em>&#8211; c\u1edfi quai d\u00e9p<\/em> (27): \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u1ed9t<em> <\/em>n\u00f4 l\u1ec7. Khi ch\u1ee7 nh\u00e0 \u0111i th\u0103m b\u1ea1n, ng\u01b0\u1eddi n\u00f4 l\u1ec7 \u0111i theo. Tr\u01b0\u1edbc khi ch\u1ee7 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o nh\u00e0 b\u1ea1n, ng\u01b0\u1eddi n\u00f4 l\u1ec7 c\u00fai xu\u1ed1ng c\u1edfi quai d\u00e9p cho ch\u1ee7, v\u00e0 \u0111\u1ee9ng c\u1ea7m hai chi\u1ebfc d\u00e9p ch\u1edd ch\u1ee7.<\/p>\n<p><strong>4.- \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n<\/strong><\/p>\n<p><em>* Gioan l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9ng (6-8)<\/em><\/p>\n<p>\u201cC\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa sai \u0111\u1ebfn, t\u00ean l\u00e0 Gioan\u201d (<em>Ga<\/em> 1,6). <em>TM IV<\/em> \u0111\u00e3 gi\u1edbi thi\u1ec7u Gioan b\u1eb1ng m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2u nh\u01b0 th\u1ebf ngay gi\u1eefa L\u1eddi T\u1ef1a. \u0110\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Ng\u00f4i L\u1eddi, ng\u00f4i v\u1ecb Thi\u00ean Ch\u00faa to\u00e0n n\u0103ng lu\u00f4n lu\u00f4n \u201cc\u00f3\u201d t\u1eeb mu\u00f4n thu\u1edf \u0111\u1ebfn mu\u00f4n \u0111\u1eddi mu\u00f4n ki\u1ebfp (1,1-5), \u0111\u00e2y l\u00e0 Gioan, m\u1ed9t<em> <\/em>con ng\u01b0\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t hi\u1ec7n, \u0111i t\u1eeb h\u01b0 v\u00f4 ra cu\u1ed9c s\u1ed1ng. Sau khi \u0111\u00e3 n\u00eau b\u1eadt s\u1ef1 cao v\u1eddi v\u00f4 bi\u00ean c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, t\u00e1c gi\u1ea3 mau m\u1eafn x\u00e1c \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 cao c\u1ea3 c\u1ee7a Gioan: \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa sai ph\u00e1i v\u00e0 c\u00f3 s\u1ee9 m\u1ea1ng l\u00e0m ch\u1ee9ng cho \u00e1nh s\u00e1ng: \u201c\u00d4ng \u0111\u1ebfn <em>\u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng<\/em>, v\u00e0 l\u00e0m ch\u1ee9ng v\u1ec1 \u00e1nh s\u00e1ng\u201d (1,7).\u00a0<\/p>\n<p>Sau L\u1eddi T\u1ef1a, t\u00e1c gi\u1ea3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u00e1ch trang tr\u1ecdng, v\u00e0 c\u0169ng b\u1eb1ng m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2u n\u00f3i v\u1ec1 Gioan: \u201cV\u00e0 \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi ch\u1ee9ng c\u1ee7a \u00f4ng Gioan\u201d (1,19). Ch\u00fang ta s\u1ebd suy ng\u1eabm v\u1ec1 t\u01b0 c\u00e1ch v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m ch\u1ee9ng c\u1ee7a Gioan.<\/p>\n<p><em>* Gioan l\u00e0m ch\u1ee9ng (19-28)<br \/>\n<\/em>\u00b2 <em>Ga<\/em> 1,19-23<strong><\/strong><\/p>\n<p>V\u1eeba nghe c\u00e2u m\u1edf n\u00e0y, ch\u00fang ta c\u00f3 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng l\u00e0 m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ee3i \u00fd nh\u00ecn v\u00e0o m\u1ed9t<em> <\/em>c\u1ea3nh trong ph\u00f2ng x\u1eed \u00e1n. \u1ea4n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f3 c\u01a1 s\u1edf. Ngay t\u1ee9c kh\u1eafc, t\u00e1c gi\u1ea3 gi\u1edbi thi\u1ec7u Gioan nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111ang b\u1ecb th\u1ea9m v\u1ea5n. B\u1ea3n v\u0103n n\u00f3i, \u201cng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i\u201d, h\u1eb3n \u0111\u00e2y l\u00e0 gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Do Th\u00e1i gi\u00e1o, \u0111\u00e3 g\u1eedi m\u1ed9t<em> <\/em>ph\u00e1i \u0111o\u00e0n \u0111\u1ebfn \u0111\u1eb7t c\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi cho Gioan. Ph\u00e1i \u0111o\u00e0n \u0111\u00f3 g\u1ed3m c\u00f3 c\u00e1c t\u01b0 t\u1ebf v\u00e0 m\u1ea5y th\u1ea7y L\u00eavi, t\u1ee9c \u0111\u00e2y l\u00e0 gi\u1edbi ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 ch\u0103m s\u00f3c \u0110\u1ec1n Th\u1edd Gi\u00earusalem. C\u00e2u h\u1ecfi th\u1ee9 nh\u1ea5t h\u1ecd \u0111\u1eb7t ra c\u00f3 v\u1ebb nh\u1eb9 nh\u00e0ng, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec th\u00e2m \u0111\u1ed9c: \u201c\u00d4ng l\u00e0 ai?\u201d, c\u00e2u h\u1ecfi b\u1eadt ra nh\u01b0 m\u1ed9t ki\u1ec3m tra v\u1ec1 l\u00fd l\u1ecbch. Tuy nhi\u00ean, c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a Gioan th\u00ec l\u1ea1i c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00f3 tr\u1ea7m tr\u1ecdng. Thay v\u00ec khai l\u00fd l\u1ecbch, \u00f4ng l\u1ea1i tr\u1ea3 l\u1eddi trang tr\u1ecdng, h\u1ea7u nh\u01b0 l\u00e0 n\u00f3i l\u00ean m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi th\u1ec1, r\u1eb1ng \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00f3. \u00d4ng tuy\u00ean x\u01b0ng r\u1eb1ng \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 <em>\u0110\u1ea5ng Kit\u00f4<\/em>.<br \/>\nTh\u1ebf l\u00e0 ph\u00e1i \u0111o\u00e0n ch\u00ednh th\u1ee9c th\u00fac \u00e9p \u00f4ng ti\u1ebfp, \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi h\u1ebft c\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi nh\u1eb1m \u0111i\u1ec1u tra l\u00fd l\u1ecbch c\u1ee7a \u00f4ng. C\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi tu\u00f4n ra th\u1eadt nhanh. \u201c\u00d4ng c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 \u00f4ng \u00calia kh\u00f4ng?\u201d v\u00e0 \u201c\u00d4ng c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1ecb ng\u00f4n s\u1ee9 ch\u0103ng?\u201d. V\u1edbi c\u1ea3 hai c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y, v\u1ecb ch\u1ee9ng nh\u00e2n v\u1eabn c\u1ee9 tr\u1ea3 l\u1eddi \u201cKh\u00f4ng!\u201d. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00e3 c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ef1c b\u1ed9i kh\u00f3 ch\u1ecbu, ph\u00e1i \u0111o\u00e0n h\u1ecfi: \u201cTh\u1ebf \u00f4ng l\u00e0 ai?\u201d. Tuy b\u1ecb th\u00fac b\u00e1ch nh\u01b0 th\u1ebf, nh\u01b0ng v\u1edbi gi\u1ecdng h\u1eb3n l\u00e0 nh\u1eb9 nh\u00e0ng v\u00e0 v\u1eabn trang tr\u1ecdng m\u00e0 nghe ra th\u00ec c\u00f3 v\u1ebb kh\u00f4i h\u00e0i n\u1eefa, v\u1ecb ch\u1ee9ng nh\u00e2n \u0111\u00e1p b\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd tr\u00edch t\u1eeb s\u00e1ch <em>Isaia<\/em>: \u201cT\u00f4i l\u00e0 ti\u1ebfng ng\u01b0\u1eddi h\u00f4 [= ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi h\u00f4] trong hoang \u0111\u1ecba: H\u00e3y s\u1eeda \u0111\u01b0\u1eddng cho th\u1eb3ng \u0111\u1ec3 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa \u0111i\u201d (x. <em>Is<\/em> 40,3).<\/p>\n<p>Trong c\u00e1c cu\u1ed9c x\u1eed \u00e1n, vi\u1ec7c x\u00e1c minh l\u00fd l\u1ecbch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee9ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>chuy\u1ec7n th\u1ee7 t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n nhanh ch\u00f3ng, nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y, l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf v\u1edbi v\u1ecb ch\u1ee9ng nh\u00e2n t\u00ean l\u00e0 Gioan. \u00d4ng c\u1ee9 to\u00e0n lo tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ai th\u00f4i \u2013 nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>ki\u1ec3u x\u00e1c minh l\u00fd l\u1ecbch ti\u00eau c\u1ef1c \u2013 ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00f3i \u00f4ng l\u00e0 ai. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, khi \u00f4ng x\u00e1c minh v\u1ec1 \u00f4ng, b\u1ea3n l\u00fd l\u1ecbch t\u1ef1 khai c\u1ee7a \u00f4ng l\u1ea1i cho bi\u1ebft \u00f4ng l\u00e0 \u201cti\u1ebfng ng\u01b0\u1eddi h\u00f4\u201d (ti\u1ebfng n\u00f3i, <em>ph\u00f4n\u00ea<\/em>).<\/p>\n<p>H\u00ecnh \u1ea3nh v\u1ecb ch\u1ee9ng nh\u00e2n c\u1ee9 tr\u00e1nh n\u00e9 n\u00eau l\u00fd l\u1ecbch g\u00f3p ph\u1ea7n l\u00e0m cho t\u1ea5n bi k\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec3n khai. \u00d3c t\u00f2 m\u00f2 c\u1ee7a ch\u00fang ta b\u1ecb k\u00edch th\u00edch. C\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi ph\u00e1t sinh: \u0110\u1ea5ng Kit\u00f4 l\u00e0 ai m\u00e0 Gioan n\u00f3i \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi? V\u00e0 n\u1ebfu Gioan ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>ti\u1ebfng n\u00f3i, th\u00ec \u00f4ng ph\u1ea3i n\u00f3i g\u00ec?\u00a0<\/p>\n<p>Ho\u1ea1t c\u1ea3nh cu\u1ed9c th\u1ea9m v\u1ea5n v\u1eeba r\u1ed3i kh\u00f4ng c\u00f3 trong c\u00e1c <em>TMNL<\/em>. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng suy di\u1ec5n v\u1ec1 \u0110\u1ea5ng M\u00easia th\u00ec \u0111\u00e3 qu\u00e1 quen thu\u1ed9c t\u1ea1i Pal\u00e9ttina v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 i. L\u00fac \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111ang ch\u1edd \u0111\u1ee3i m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ed1 g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t tr\u1edf l\u1ea1i. Trong <em>TM<\/em> <em>Lc<\/em>, ta th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t t\u00edn nhi\u1ec7m Gioan (x. <em>Lc<\/em> 3,15); r\u1ed3i c\u00f3 chuy\u1ec7n vua H\u00ear\u00f4\u0111\u00ea b\u0103n kho\u0103n v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Gioan (<em>Lc<\/em> 9,7-9). Nh\u1eefng tin \u0111\u1ed3n v\u00e0 suy \u0111o\u00e1n nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 b\u1ed1i c\u1ea3nh cho c\u00e2u h\u1ecfi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1eb7t ra cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 Gioan khi h\u1ecd \u0111\u1ebfn g\u1eb7p \u0110\u1ee9c Gi\u00easu theo \u00fd \u00f4ng (x. <em>Mt<\/em> 11,2-6; <em>Lc<\/em> 7,18-23) c\u0169ng nh\u01b0 cho c\u00e1c c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 n\u00eau ra khi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi ta b\u1ea3o Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 ai (<em>Mt<\/em> 16,13-16; <em>Mc<\/em> 8,27-29; <em>Lc<\/em> 9,18-20). D\u00f9 sao, \u0110\u1ea5ng Kit\u00f4 s\u1ebd l\u00e0 v\u1ecb vua l\u00fd t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 \u0110av\u00edt; Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd kh\u00f4i ph\u1ee5c quy\u1ec1n t\u1ef1 ch\u1ee7 tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 quy t\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i \u0111ang t\u1ea3n m\u00e1c l\u1ea1i. Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 nh\u01b0 ng\u00f4n s\u1ee9 \u00calia, m\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng tin l\u00e0 s\u1ebd tr\u1edf l\u1ea1i v\u00e0o Ng\u00e0y c\u1ee7a Ch\u00faa (x. <em>Ml<\/em> 3,23). Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 ch\u00ednh M\u00f4s\u00ea tr\u1edf l\u1ea1i. Gioan \u0111\u00e3 th\u1ec1 l\u00e0 \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ea5t c\u1ee9 dung m\u1ea1o tr\u1ee9 danh n\u00e0o nh\u01b0 th\u1ebf, nh\u1eefng dung m\u1ea1o \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c mong ch\u1edd tha thi\u1ebft. \u00d4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u201cti\u1ebfng n\u00f3i\u201d.<\/p>\n<p>\u00b2 <em>Ga<\/em> 1,24-28<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, cu\u1ed9c th\u1ea9m v\u1ea5n v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c. Ng\u01b0\u1eddi ta h\u1ecfi th\u1ebf th\u00ec t\u1ea1i sao \u00f4ng l\u1ea1i l\u00e0m ph\u00e9p r\u1eeda. T\u00e1c gi\u1ea3 ghi nh\u1eadn l\u00e0 trong nh\u00f3m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i, c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c ph\u00e1i Pharis\u00eau, t\u1ee9c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Do-th\u00e1i gi\u1eef th\u1eadt nghi\u00eam nh\u1eb7t Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea. Nh\u01b0 th\u1ebf, Gioan v\u1eeba m\u1ea1nh m\u1ebd t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111\u1ed3ng h\u00f3a m\u00ecnh v\u1edbi b\u1ea5t c\u1ee9 dung m\u1ea1o c\u00e1nh chung n\u00e0o \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n ch\u00fang ch\u1edd \u0111\u1ee3i, v\u1eeba l\u00e0m ch\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 th\u1ebf gi\u1edbi Do Th\u00e1i.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>chi ti\u1ebft n\u00e0o trong c\u00e1c ngu\u1ed3n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng Do Th\u00e1i n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u1ea5ng Kit\u00f4, \u00calia ho\u1eb7c M\u00f4s\u00ea, ho\u1eb7c v\u1ecb ng\u00f4n s\u1ee9 n\u00e0o s\u1ebd l\u00e0m ph\u00e9p r\u1eeda. Nh\u01b0 th\u1ebf c\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u0103t ra cho Gioan l\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 quy\u1ec1n. Do quy\u1ec1n n\u00e0o m\u00e0 \u00f4ng l\u00e0m ph\u00e9p r\u1eeda? M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 Gioan l\u1ea1i n\u00e9 tr\u00e1nh c\u00e2u h\u1ecfi. \u00d4ng ch\u1ec9 tr\u1ea3 l\u1eddi theo c\u00e1ch b\u00ed \u1ea9n. \u201cTi\u1ebfng n\u00f3i\u201d ch\u1ec9 nh\u00ecn nh\u1eadn r\u1eb1ng \u00f4ng l\u00e0m ph\u00e9p r\u1eeda trong n\u01b0\u1edbc. Nh\u01b0ng r\u1ed3i \u00f4ng n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cc\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb \u0111ang \u1edf gi\u1eefa c\u00e1c \u00f4ng m\u00e0 c\u00e1c \u00f4ng kh\u00f4ng bi\u1ebft. Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd \u0111\u1ebfn sau t\u00f4i v\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng c\u1edfi quai d\u00e9p cho Ng\u01b0\u1eddi\u201d (<em>Ga<\/em> 1,26-27).<\/p>\n<p>D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u1edf \u0111\u00e2y Gioan quy chi\u1ebfu v\u1ec1 m\u1ed9t<em> <\/em>truy\u1ec1n th\u1ed1ng Do Th\u00e1i n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u1ea5ng M\u00easia s\u1ebd c\u1ee9 \u1edf trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u0103m t\u1ed1i cho t\u1edbi khi Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00calia gi\u1edbi thi\u1ec7u cho Israel. L\u1eddi \u00f4ng n\u00f3i, \u201cT\u00f4i th\u00ec t\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Kit\u00f4\u201d h\u00e0m \u00fd l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Kit\u00f4 \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1eb7t \u0111\u00e2u \u0111\u00e2y, nh\u01b0ng \u0111ang c\u00f2n \u1ea9n m\u00ecnh, v\u00e0 tuy \u1ea9n m\u00ecnh, Ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t v\u0129 \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p>T\u00e1c gi\u1ea3 <em>TM IV<\/em> kh\u00f4ng nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a Gioan l\u00e0 l\u00e0m ph\u00e9p r\u1eeda cho \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u01b0 c\u00e1c <em>TMNL<\/em> (<em>Mt<\/em> 3,1-17; <em>Mc<\/em> 1,2-11; <em>Lc<\/em> 3,1-20); do \u0111\u00f3 ng\u00e0i kh\u00f4ng g\u1ecdi Gioan l\u00e0 \u201cT\u1ea9y Gi\u1ea3\u201d (<em>Mt<\/em> 3,1) hay \u201cng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ph\u00e9p r\u1eeda\u201d (<em>Mc<\/em> 1,4). N\u1ebfu ng\u00e0i c\u00f3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn ph\u00e9p r\u1eeda \u1ea5y ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c tra h\u1ecfi th\u00f4i. <em>TM IV<\/em> c\u0169ng kh\u00f4ng gi\u1edbi thi\u1ec7u Gioan l\u00e0 nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>dung m\u1ea1o ng\u00f4n s\u1ee9 k\u00eau g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ta mau mau ho\u00e1n c\u1ea3i v\u00ec N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn g\u1ea7n. Ng\u00e0i ch\u1ec9 quan t\u00e2m x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u00e2n t\u00ednh c\u1ee7a Gioan l\u00e0 \u201cti\u1ebfng n\u00f3i\u201d th\u00f4i; \u00f4ng ph\u1ea3i n\u00f3i \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3. Th\u1eadt ra c\u1ea3 b\u1ed1n <em>TM<\/em> \u0111\u1ec1u v\u1eadn d\u1ee5ng b\u1ea3n v\u0103n <em>Is<\/em> 40,3 (<em>Mt<\/em> 3,3; <em>Mc<\/em> 1,3; <em>Lc<\/em> 3,4), nh\u01b0ng trong <em>TM IV<\/em>, ch\u00ednh Gioan l\u1ea1i g\u00e1n cho m\u00ecnh vai tr\u00f2 l\u00e0m ti\u1ebfng n\u00f3i: t\u00e1c gi\u1ea3 mu\u1ed1n nh\u00e2n v\u1eadt Gioan c\u1ee7a m\u00ecnh \u201cn\u00f3i cho ch\u00ednh m\u00ecnh\u201d. Trong khi c\u00e1c <em>TMNL<\/em> tr\u00edch <em>Is<\/em> 40,3 nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi b\u00ecnh <em>v\u1ec1<\/em> Gioan, c\u00e2u n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c <em>Ga<\/em> 1,23 tr\u00edch nh\u01b0 l\u00e0 l\u1eddi <em>c\u1ee7a<\/em> ch\u00ednh Gioan.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>Truy\u1ec7n v\u1ec1 Gioan trong <em>TM IV<\/em> l\u00e0 truy\u1ec7n c\u1ee7a ri\u00eang t\u00e1c gi\u1ea3. Ng\u00e0i c\u00f3 c\u00e1ch th\u1ee9c ri\u00eang c\u0169ng nh\u01b0 ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 v\u0103n phong ri\u00eang m\u00e0 mi\u00eau t\u1ea3 Gioan, m\u00e0 chia s\u1ebb c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a ng\u00e0i v\u1ec1 \u00f4ng. \u1ede \u0111\u00e2y ho\u1ea1t c\u1ea3nh \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>cu\u1ed9c x\u1eed \u00e1n g\u1ed3m hai giai \u0111o\u1ea1n th\u1ea9m v\u1ea5n Gioan. Ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a ch\u01b0\u01a1ng 1 (v\u00e0 c\u1ee7a c\u1ea3 <em>TM IV<\/em>) ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi b\u1ea7u kh\u00ed c\u1ee7a ph\u00f2ng x\u1eed \u00e1n: Ng\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 l\u1eddi ch\u1ee9ng (<em>martyria<\/em>, c. 19), l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng (<em>homologe\u00f4<\/em>, 2 l\u1ea7n trong c. 20), v\u00e0 vi\u1ec7c ch\u1ed1i (<em>arneomai<\/em>, c. 20); ng\u00e0i c\u0169ng vi\u1ebft v\u1ec1 vi\u1ec7c h\u1ecfi (<em>er\u00f4ta\u00f4<\/em>, cc. 19.21.25) v\u00e0 tr\u1ea3 l\u1eddi (<em>apokrinomai<\/em>, cc. 21; <em>apokrisis<\/em>, c. 22) v\u00e0 v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i (<em>apostell\u00f4<\/em>, cc. 19.22.24)<a title=\"\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-includes\/js\/tinymce\/plugins\/paste\/pasteword.htm?ver=342-201106302#_ftn2\">[2]<\/a>[2].<\/p>\n<p><em>+ K\u1ebft lu\u1eadn<\/em><\/p>\n<p>T\u1eeb ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n <em>Ga<\/em> 1,6-8, ta th\u1ea5y Gioan kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh to\u00e0n quy\u1ec1n; \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa sai \u0111\u1ebfn v\u1edbi m\u1ed9t<em> <\/em>m\u1ee5c ti\u00eau r\u00f5 r\u1eb9t: \u201c<em>l\u00e0m ch\u1ee9ng<\/em> v\u1ec1 \u00e1nh s\u00e1ng\u201d (cc. 7.8). S\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a \u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn trong vi\u1ec5n t\u01b0\u1ee3ng v\u0169 tr\u1ee5, si\u00eau l\u1ecbch s\u1eed, nh\u01b0ng vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 ch\u1ee9ng nh\u00e2n v\u00e0 ch\u1ec9 l\u00e0 ch\u1ee9ng nh\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i. Nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a \u00f4ng t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c l\u00e0m cho Israel nh\u1eadn bi\u1ebft \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Tuy nhi\u00ean, t\u00e1c gi\u1ea3 c\u0169ng mu\u1ed1n n\u00f3i m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng h\u01a1n khi tinh t\u1ebf \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed1i l\u1eadp dung m\u1ea1o Gioan, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa sai \u0111\u1ebfn (1,6), v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0 t\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7y L\u00eavi \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi Do-th\u00e1i g\u1eedi \u0111\u1ebfn t\u1eeb Gi\u00earusalem (1,19). Cu\u1ed9c th\u1ea9m v\u1ea5n c\u00f3 th\u1eadt, nh\u01b0ng \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ee5ng ch\u1ea1m gi\u1eefa hai \u0111o\u00e0n ti\u1ec1n qu\u00e2n.<\/p>\n<p><strong>5.- G\u1ee3i \u00fd suy ni\u1ec7m<\/strong><\/p>\n<p>1. S\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a Gioan l\u00e0 l\u00e0m ch\u1ee9ng cho \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. S\u1ee9 m\u1ea1ng n\u00e0y quan tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i trong L\u1eddi T\u1ef1a, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn hai l\u1ea7n: m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 \u201cch\u1ee9ng nh\u00e2n\u201d (<em>Ga<\/em> 1,6) v\u00e0 l\u1ea7n kia th\u00ec nh\u1eafc l\u1ea1i l\u1eddi ch\u1ee9ng c\u1ee7a \u00f4ng (1,15). Do \u0111\u00f3, c\u1ee9 theo <em>TM IV<\/em>, h\u1eb3n l\u00e0 \u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cGioan ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9ng\u201d. Danh hi\u1ec7u m\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0110\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng g\u00e1n cho \u00f4ng, \u201cGioan v\u1ecb Ti\u1ec1n H\u00f4\u201d, m\u1edf ra hai s\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a \u00f4ng, l\u00e0m ph\u00e9p r\u1eeda v\u00e0 l\u00e0m ch\u1ee9ng.<\/p>\n<p>2. Gioan l\u00e0 ch\u1ee9ng nh\u00e2n c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng (1,6-8). \u0110i\u1ec1u ngh\u1ecbch l\u00fd l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng l\u1ea1i c\u1ea7n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t<em> <\/em>ch\u1ee9ng nh\u00e2n. \u00c1nh s\u00e1ng th\u1eadt \u0111ang r\u1ea1ng soi cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi (x. 1,9), th\u1ebf m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111ang t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi \u00e1nh huy ho\u00e0ng c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng n\u00e0y. Nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>kho b\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n gi\u1ea5u, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u00e1nh s\u00e1ng n\u00e0y c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1; ch\u1ec9 sau \u0111\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng m\u1edbi t\u1ecfa r\u1ea1ng v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c s\u1ef1 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 th\u1ef1c t\u1ea1i ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ch\u1ec9 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf b\u1ec1 m\u1eb7t, v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ea5t c\u1ee9 ai c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn Ng\u01b0\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u1ecf m\u00ecnh ra v\u1edbi cung c\u00e1ch \u00e1p \u0111\u1ea3o, Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u00e9p bu\u1ed9c b\u1ea5t c\u1ee9 ai; ng\u01b0\u1eddi ta lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 s\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n Ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u00f2i h\u1ecfi t\u1ef1 do quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Ch\u00ednh v\u00ec Ng\u01b0\u1eddi \u1edf trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u1ea9n m\u00ecnh, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u1ea7n c\u00f3 nh\u1eefng ch\u1ee9ng nh\u00e2n. Gioan l\u00e0 ch\u1ee9ng nh\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, gi\u00fap cho ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1nh s\u00e1ng. Nh\u01b0ng c\u1ea3 l\u1eddi ch\u1ee9ng c\u1ee7a Gioan c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>b\u1eb1ng c\u1edb b\u00f3 bu\u1ed9c: m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i tin nh\u1edd \u00f4ng (1,7). Ch\u1ec9 ai nh\u1edd \u00f4ng m\u00e0 tin th\u00ec m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng.<\/p>\n<p>3. Gioan n\u00f3i nh\u01b0 ch\u1ee9ng nh\u00e2n v\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh t\u00ednh kh\u1ea3 t\u00edn c\u1ee7a ch\u00ednh \u00f4ng. \u00d4ng n\u00f3i th\u1eb3ng ra \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ai (1,19-21) v\u00e0 \u00f4ng l\u00e0 ai (1,22-23) v\u00e0 ai s\u1ebd \u0111\u1ebfn sau \u00f4ng (1,25-27). Ngay trong L\u1eddi T\u1ef1a, t\u00e1c gi\u1ea3 <em>TM<\/em> \u0111\u00e3 cho bi\u1ebft: \u201c\u00d4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng, nh\u01b0ng \u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng v\u1ec1 \u00e1nh s\u00e1ng\u201d (1,8). Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u00f4ng n\u00f3i \u00f4ng kh\u00f4ng l\u00e0 ai, nh\u01b0 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh che m\u1ea5t \u0110\u1ea5ng \u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0m ch\u1ee9ng cho, n\u1ebfu nh\u01b0 \u00f4ng lo kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e2n. R\u1ed3i khi ph\u1ea3i n\u00f3i \u00f4ng l\u00e0 ai, th\u00ec \u00f4ng cho bi\u1ebft \u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 ti\u1ebfng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi h\u00f4 trong hoang \u0111\u1ecba: ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh <em>Kinh Th\u00e1nh<\/em> loan b\u00e1o, \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa quy \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ebfng n\u00f3i loan b\u00e1o r\u1eb1ng Ch\u00faa \u0111ang \u0111\u1ebfn v\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi ta d\u1ecdn l\u00f2ng \u0111\u00f3n ti\u1ebfp Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>4. V\u1ec1 nh\u00e2n v\u1eadt cao tr\u1ecdng m\u00e0 \u00f4ng l\u00e0m ch\u1ee9ng cho, Gioan ch\u1ec9 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh hai \u0111i\u1ec1u: Ng\u01b0\u1eddi \u0111ang \u1edf gi\u1eefa h\u1ecd, nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng nh\u1eadn bi\u1ebft Ng\u01b0\u1eddi; Ng\u01b0\u1eddi cao tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ch\u00ednh Gioan c\u0169ng kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng ph\u1ee5c v\u1ee5 Ng\u01b0\u1eddi theo c\u00e1ch th\u1ee9c c\u1ee7a m\u1ed9t<em> <\/em>n\u00f4 l\u1ec7. \u1ea8n m\u00ecnh v\u00e0 cao tr\u1ecdng v\u1eabn l\u00e0 hai n\u00e9t ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng t\u1ecfa r\u1ea1ng trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u1ea9n t\u00e0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng ch\u00e2n th\u1eadt duy nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>5. B\u1ea5t c\u1ee9 Kit\u00f4 h\u1eefu n\u00e0o h\u00f4m nay c\u0169ng c\u1ea7n th\u1ea5y m\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ee9ng nh\u00e2n nh\u01b0<em> <\/em>Gioan. H\u1ecd bi\u1ebft m\u00ecnh kh\u00f4ng l\u00e0 g\u00ec c\u1ea3 khi s\u00e1nh v\u1edbi \u0110\u1ea5ng h\u1ecd ph\u1ea3i l\u00e0m ch\u1ee9ng cho. Tuy nhi\u00ean, ch\u00ednh \u0110\u1ea5ng \u1ea5y l\u1ea1i mu\u1ed1n ch\u1ecdn h\u1ecd \u0111\u1ec3 t\u1ecf m\u00ecnh ra cho th\u1ebf gi\u1edbi. T\u00ecnh tr\u1ea1ng cao c\u1ea3 m\u00e0 th\u1eadt ra th\u1ea5p h\u00e8n, th\u1ea5p h\u00e8n nh\u01b0ng c\u0169ng cao c\u1ea3, \u0111\u00e3 l\u00e0 t\u01b0 c\u00e1ch c\u1ee7a Gioan, th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 th\u00e2n ph\u1eadn c\u1ee7a m\u1ecdi Kit\u00f4 h\u1eefu.<\/p>\n<p><strong><em>Lm PX V\u0169 Phan Long, ofm<\/em><\/strong><\/p>\n<div><br clear=\"all\" \/><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-includes\/js\/tinymce\/plugins\/paste\/pasteword.htm?ver=342-201106302#_ftnref1\"><span style=\"font-family: Times New Roman;\">[1]<\/span><\/a><span style=\"font-family: Times New Roman;\">[1] T\u1eeb ng\u1eef <em>martyria<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng 4 l\u1ea7n trong <em>TMNL <\/em>(<em>Mc<\/em> 14,55.56.59 v\u00e0 <em>Lc<\/em> 22,71), c\u1ea3 4 l\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 cu\u1ed9c x\u1eed \u00e1n \u0110\u1ee9c Gi\u00easu.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><span style=\"font-family: Times New Roman;\">\u00a0[2] C\u00e2u truy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong m\u1ed9t<em> <\/em>t\u00e1c ph\u1ea9m trong \u0111\u00f3 c\u00e1c t\u1eeb ng\u1eef r\u00f5 r\u00e0ng mang m\u00e0u s\u1eafc ph\u00e1p l\u00fd, nh\u01b0 k\u1ebft \u00e1n (<em>kat\u00eagore\u00f4<\/em>, 5,45; 8,6), v\u00e0 thuy\u1ebft ph\u1ee5c (<em>elench\u00f4<\/em>, 3,20; 8,46; 16,8), b\u1ea3o v\u1ec7 (<em>parakl\u00eatos<\/em>, 14,16.26; 15,26; 16,7), \u00e1n x\u1eed (<em>krisis<\/em>, 3,19; 5,22.24.27.29.30; 7,24; 8,16; 12,31; 16,8.11) v\u00e0 x\u00e9t x\u1eed (<em>krin\u00f4<\/em>, 3,17.18 (2x); 5,22.30; 7,24 (2x).51; 8,15 (2x).16.26.50; 12,47 (2x).48 (2x); 16,11; 18,31).\u00a0 <\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d4NG GIOAN, NG\u01af\u1edcI L\u00c0M CH\u1ee8NG (Gioan 1,6-8.19-28 \u2013 CN III MV &#8211; B) S\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a Gioan l\u00e0 l\u00e0m ch\u1ee9ng cho \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. S\u1ee9 m\u1ea1ng n\u00e0y quan tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i trong L\u1eddi T\u1ef1a c\u1ee7a Tin M\u1eebng Gioan, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn hai l\u1ea7n.\u00a0 1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh Tin M\u1eebng IV c\u00f3 m\u1ed9t M\u1edf \u0111\u1ea7u trong \u0111\u00f3 &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/5034\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,4],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-phaolo","4":"post-5034","6":"format-standard","7":"category-suy-niem-loi-chua","8":"category-thanh-kinh"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5034","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5034"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5034\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11762,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5034\/revisions\/11762"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}