{"id":5835,"date":"2024-02-24T03:57:08","date_gmt":"2024-02-23T21:57:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=5835"},"modified":"2024-06-09T16:39:27","modified_gmt":"2024-06-09T10:39:27","slug":"d%e1%bb%a9c-giesu-bi%e1%ba%bfn-d%e1%bb%95i-hinh-d%e1%ba%a1ng","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/d%e1%bb%a9c-giesu-bi%e1%ba%bfn-d%e1%bb%95i-hinh-d%e1%ba%a1ng\/","title":{"rendered":"\u0110\u1ee9c Gi\u00easu Bi\u1ebfn \u0110\u1ed5i H\u00ecnh D\u1ea1ng"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\"><strong><a href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/8.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5836\" style=\"border: 1px solid black;\" title=\"8\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/8.png\" alt=\"\" width=\"350\" height=\"484\" srcset=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/8.png 350w, http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/8-216x300.png 216w\" sizes=\"auto, (max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/a><\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><strong>(M\u00e1cc\u00f4 9,2-10 \u2013 L\u1ec5 Hi\u1ec3n Dung &#8211; B)<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Con Thi\u00ean Ch\u00faa theo b\u1ea5t c\u1ee9 ki\u1ec3u n\u00e0o, nh\u01b0ng l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi Con duy nh\u1ea5t c\u00f3 tr\u1ecdn v\u1eb9n t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 Cha Ng\u01b0\u1eddi.<\/strong>\u00a0<strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh<\/strong><\/p>\n<p>Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh tr\u00ecnh, m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y, t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Mc<\/em> \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y d\u1ecdc theo t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a ng\u00e0i v\u1edbi t\u1eeb ng\u1eef \u201ccon \u0111\u01b0\u1eddng\u201d (<em>hodos<\/em>), \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n 8,27\u201310,45: \u1edf \u0111\u00e2y ch\u00fang ta th\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u1edf tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 (8,27; 9,33.34; 10,32). Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u1eafc \u0111i nh\u1eafc l\u1ea1i c\u00e1ch Ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng. Ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 r\u1eb1ng, m\u1ed9t<em> <\/em>b\u00ean, do ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh m\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd th\u1ef1c hi\u1ec7n theo l\u1ec7nh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, b\u00ean kia do k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 mu\u1ed1n kh\u1eed tr\u1eeb Ng\u01b0\u1eddi, Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i ch\u1ecdn l\u1ef1a gi\u1eefa \u0111\u00e1nh li\u1ec1u m\u1ea1ng s\u1ed1ng v\u00e0 ph\u1ea3n b\u1ed9i s\u1ee9 m\u1ea1ng. V\u00ec \u0111\u00e3 ch\u1ecdn v\u00e2ng l\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa, Ng\u01b0\u1eddi \u0111i l\u00ean Gi\u00earusalem.<\/p>\n<p>Bi\u1ebfn c\u1ed1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i h\u00ecnh d\u1ea1ng l\u00e0 c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a \u0111o\u1ea1n trung t\u00e2m 8,27\u201310,45 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ef1c ti\u1ebfp li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n Ph\u00ear\u00f4 tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 l\u1eddi loan b\u00e1o \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1ec1 Th\u01b0\u01a1ng Kh\u00f3 (8,27\u20139,1).<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta c\u00f3 l\u00fd khi coi b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt v\u1ec1 Hi\u1ec3n Dung nh\u01b0 l\u00e0 c\u00e1i tr\u1ee5c c\u1ee7a <em>TM<\/em> <em>Mc<\/em>.\u00a0 \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng r\u00f5 khi ng\u01b0\u1eddi ta nh\u1eadn th\u1ea5y b\u00e0i n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng t\u00e1ch kh\u1ecfi ng\u1eef c\u1ea3nh: ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u1ed1i c\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1ec1 Quang L\u00e2m g\u1ea7n k\u1ec1 (9,1) v\u1edbi cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn v\u1ec1 \u00calia ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc (9,11-13) th\u00ec th\u1ea5y t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ec3 v\u0103n kh\u00f4ng b\u1ecb c\u1eaft \u0111\u1ee9t g\u00ec c\u1ea3 (V\u1edbi l\u1ea1i c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ee7a c\u00e1c b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i v\u1edbi nhau b\u1eb1ng c\u00e1c li\u00ean t\u1eeb <em>kai<\/em>: 9,1: \u201c<em>V\u00e0 <\/em>Ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i\u201d; 9,2: \u201c<em>V\u00e0 <\/em>Ng\u01b0\u1eddi l\u00ean n\u00fai\u2026\u201d; 9,11: \u201c<em>V\u00e0 <\/em>c\u00e1c \u00f4ng h\u1ecfi \u2026\u201d).<\/p>\n<p>Sau khi \u0111\u00e3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng gian kh\u1ed5 m\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn n\u1ebfu mu\u1ed1n \u0111i theo Ng\u01b0\u1eddi, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu th\u00eam: \u201cT\u00f4i b\u1ea3o th\u1eadt c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi: trong s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf \u0111\u00e2y, c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb s\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u1ebfm c\u00e1i ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc khi th\u1ea5y Tri\u1ec1u \u0110\u1ea1i Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ea7y uy l\u1ef1c\u201d (9,1). Theo t\u00e1c gi\u1ea3, bi\u1ebfn c\u1ed1 Tri\u1ec1u \u0110\u1ea1i (N\u01b0\u1edbc) Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1ebfn l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Tin M\u1eebng (1,14-15). C\u00f2n \u201cuy l\u1ef1c\u201d c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa th\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u l\u1ed9 v\u00e0o ng\u00e0y Quang L\u00e2m. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 th\u1ebf nhi\u1ec1u l\u1ea7n (x. 12,18-27; 13,24-27; 14,61-62).<\/p>\n<p>N\u1ebfu t\u1ea1m b\u1ecf b\u00e0i Hi\u1ec3n Dung sang m\u1ed9t b\u00ean, ta th\u1ea5y cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn sau \u0111\u00f3 b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c \u00calia tr\u1edf l\u1ea1i (9,11-13). \u0110\u1ed3ng ho\u00e1 Gioan T\u1ea9y Gi\u1ea3 v\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1edbi \u00calia v\u00e0 c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9 Israel ng\u00e0y x\u01b0a l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c <em>Mc<\/em> th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn, \u1edf \u0111\u00e2y, c\u0169ng nh\u01b0 \u1edf trong 6,14-16 v\u00e0 8,27-29. Cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn \u1ea5y tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean c\u00f3 t\u1ea7m m\u1ee9c c\u00e1nh chung, b\u1edfi v\u00ec ng\u00f4n s\u1ee9 <em>Malakhi<\/em> \u0111\u00e3 loan b\u00e1o \u00calia s\u1ebd tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m v\u1ecb ti\u1ec1n h\u00f4 c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng M\u00easia (x. <em>Ml <\/em>3,23-24). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 nh\u00ecn nh\u1eadn Gioan T\u1ea9y Gi\u1ea3 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 n\u00e0y (<em>Mc<\/em> 1,2-8; x. <em>Lc<\/em> 1,17). N\u00f3i t\u00f3m, cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c ng\u00f4n s\u1ee9 \u00calia tr\u1edf l\u1ea1i, cho d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n n\u01a1i Gioan T\u1ea9y Gi\u1ea3, \u0111\u01b0\u1ee3c gh\u00e9p r\u1ea5t t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0o m\u1ed9t l\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu\u00a0 li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn bi\u1ebfn c\u1ed1 N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>V\u1eady, b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt Hi\u1ec3n Dung \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1p v\u00e0o \u0111\u00e2y l\u00e0 do n\u1ec1n th\u1ea7n h\u1ecdc c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 v\u00e0 do c\u1ea5u tr\u00fac ng\u00e0i cung c\u1ea5p cho t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a ng\u00e0i, nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n gi\u1ea3i th\u00edch s\u1ef1 ch\u1eadm tr\u1ec5 c\u1ee7a Quang L\u00e2m. N\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady,\u00a0 t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 h\u00e0i ho\u00e0 \u0111\u00e1ng ph\u1ee5c b\u1edfi v\u00ec c\u00e2u n\u00f3i v\u1ec1 Quang L\u00e2m c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u01b0\u1ee3c minh ho\u1ea1 v\u00e0 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc trong bi\u1ebfn c\u1ed1 Hi\u1ec3n Dung. S\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a \u00calia \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn trong bi\u1ebfn c\u1ed1 n\u00e0y, g\u1ee3i ra c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u00calia sau \u0111\u00f3. Khi \u0111\u00f3, vi\u1ec5n c\u1ea3nh Quang L\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eb7p l\u1ea1i, c\u00e0ng th\u00eam long tr\u1ecdng.<\/p>\n<p><strong>2.- B\u1ed1 c\u1ee5c<\/strong><\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 chia th\u00e0nh ba ph\u1ea7n:<\/p>\n<p>1) \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u01b0a ba m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111i (9,2a-b);<\/p>\n<p>2) \u0110\u1ee9c Gi\u00easu bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i h\u00ecnh d\u1ea1ng (9,2c-8);<\/p>\n<p>3) \u0110\u1ee9c Gi\u00easu truy\u1ec1n l\u1ec7nh gi\u1eef k\u00edn nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 bi\u1ebft (9,9-10).<\/p>\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i \u0111\u00e3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 \u201c\u0111\u00f3ng khung\u201d v\u1eeba ch\u00ednh x\u00e1c v\u1eeba tinh t\u1ebf, \u1edf cc. 2 v\u00e0 8. M\u1ed9t \u0111\u00e0ng, <em>Mc<\/em> vi\u1ebft r\u1eb1ng \u201c\u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111em c\u00e1c \u00f4ng Ph\u00ear\u00f4, Giac\u00f4b\u00ea v\u00e0 Gioan \u0111i theo m\u00ecnh. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a c\u00e1c \u00f4ng \u0111i ri\u00eang ra m\u1ed9t ch\u1ed7, ch\u1ec9 m\u00ecnh c\u00e1c \u00f4ng th\u00f4i, t\u1edbi m\u1ed9t ng\u1ecdn n\u00fai cao\u201d. \u0110\u00e0ng kh\u00e1c, \u00f4ng n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cC\u00e1c \u00f4ng ch\u1ee3t nh\u00ecn chung quanh, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ea5y ai n\u1eefa, ch\u1ec9 c\u00f2n \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1edbi c\u00e1c \u00f4ng m\u00e0 th\u00f4i\u201d: ki\u1ec3u \u0111\u00f3ng khung n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u1ecf ra b\u00ean ngo\u00e0i cc. 9-10 l\u00e0 hai c\u00e2u ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng hai ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 ri\u00eang c\u1ee7a <em>TM<\/em> <em>Mc<\/em>, l\u00e0 b\u00ed m\u1eadt thi\u00ean sai v\u00e0 s\u1ef1 kh\u00f4ng hi\u1ec3u c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7, \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ed9t m\u1ea1c kh\u1ea3i ri\u00eang cho ba m\u00f4n \u0111\u1ec7 th\u00e2n t\u00edn: T\u00e1c gi\u1ea3 <em>Mc<\/em> cho hi\u1ec3u r\u1eb1ng mu\u1ed1n kh\u00e1m ph\u00e1 ra ch\u00e2n t\u00ednh c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng M\u00easia, c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn nh\u1eadp d\u1ea7n d\u1ea7n. B\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt Hi\u1ec3n Dung n\u00e0y nh\u01b0 mu\u1ed1n l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a cu\u1ed9c d\u1eabn nh\u1eadp ti\u1ec7m ti\u1ebfn v\u00e0o m\u1ea7u nhi\u1ec7m \u0110\u1ea5ng M\u00easia: th\u1ecb ki\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0nh ri\u00eang cho ba m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn ri\u00eang l\u00ean m\u1ed9t ng\u1ecdn n\u00fai; l\u1ec7nh truy\u1ec1n t\u1eeb tr\u1eddi l\u00e0 h\u00e3y ch\u1ec9 l\u1eafng nghe Ng\u01b0\u1eddi Con; cu\u1ed1i c\u00f9ng, l\u1ec7nh truy\u1ec1n gi\u1eef k\u00edn m\u1ea1c kh\u1ea3i n\u00e0y.<\/p>\n<p><strong>3.- V\u00e0i \u0111i\u1ec3m ch\u00fa gi\u1ea3i<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; <em>s\u00e1u ng\u00e0y sau <\/em>(2): To\u00e0n b\u00e0i g\u1ee3i t\u1edbi <em>Xh<\/em> 24. C\u0169ng nh\u01b0 M\u00f4s\u00ea, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00ean n\u00fai v\u1edbi ba b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh n\u00eau r\u00f5 t\u00ean (<em>Xh<\/em> 24,1.9). T\u1edbi ng\u00e0y th\u1ee9 b\u1ea3y, Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00f3i v\u1edbi M\u00f4s\u00ea; qua s\u00e1u ng\u00e0y, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00ean n\u00fai v\u00e0 c\u00f3 ti\u1ebfng Thi\u00ean Ch\u00faa ph\u00e1n. T\u00e1c gi\u1ea3 Riesenfield nh\u1ea5n m\u1ea1nh t\u1edbi chi ti\u1ebft \u201cs\u00e1u ng\u00e0y sau\u201d m\u00e0 cho r\u1eb1ng \u0111\u1ea5y l\u00e0 bi\u1ebfn c\u1ed1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1ecf m\u00ecnh ra l\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00easia (truy\u1ec1n th\u1ed1ng d\u00e0nh ng\u00e0y th\u1ee9 b\u1ea3y \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u0103ng quang l\u00e0m vua). \u0110\u00e1m m\u00e2y, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 trong <em>Xh<\/em> 24,16t, l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p><em>&#8211; m\u1ed9t ng\u1ecdn n\u00fai cao<\/em>: Ta kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e2y l\u00e0 ng\u1ecdn n\u00fai n\u00e0o, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ee3i t\u1edbi n\u00fai Sinai (theo <em>Xh<\/em> 24). Ng\u1ecdn n\u00fai l\u00e0 n\u01a1i c\u00f3 c\u00e1c cu\u1ed9c th\u1ea7n hi\u1ec3n: Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00f3i v\u1edbi M\u00f4s\u00ea tr\u00ean n\u00fai (<em>Xh<\/em> 24,15tt); Ng\u00e0i t\u1ecf m\u00ecnh ra v\u1edbi \u00calia tr\u00ean n\u00fai (<em>1 V<\/em> 19,8).<\/p>\n<p>&#8211; <em>Ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i h\u00ecnh d\u1ea1ng<\/em>: Kh\u00f4ng c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m n\u00e0o trong qu\u00e1 kh\u1ee9, d\u00f9 l\u00e0 kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a M\u00f4s\u00ea \u1edf tr\u00ean n\u00fai Sinai, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap h\u00ecnh dung s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i h\u00ecnh d\u1ea1ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u1edf \u0111\u00e2y. \u0110i\u1ec1u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 khi Ng\u01b0\u1eddi \u1edf trong vinh quang thi\u00ean qu\u1ed1c, c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u1eabn nh\u1eadn ra Ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00f3 \u201cy ph\u1ee5c r\u1ef1c r\u1ee1, tr\u1eafng tinh kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ee3 n\u00e0o \u1edf tr\u1ea7n gian gi\u1eb7t tr\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady\u201d (c. 3). Th\u1eadt ra \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u201c\u00e1nh s\u00e1ng ch\u00f3i l\u1ecdi\u201d, l\u00e0 m\u00e0u s\u1eafc c\u1ee7a nh\u1eefng th\u1ef1c t\u1ea1i thi\u00ean qu\u1ed1c v\u00e0 c\u00e1nh chung. Cu\u1ed9c Hi\u1ec3n Dung kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ebfn c\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 theo d\u1ea1ng th\u00e1i b\u1ecb \u0111\u1ed9ng (c. 2: <em>metemorph\u00f4th\u00ea<\/em>, aorist passive) \u0111\u1ec3 cho th\u1ea5y r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t m\u00ecnh trong bi\u1ebfn c\u1ed1 n\u00e0y.<\/p>\n<p>&#8211; <em>th\u1ea5y \u00f4ng \u00calia c\u00f9ng \u00f4ng M\u00f4s\u00ea<\/em> (4): Theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng, M\u00f4s\u00ea c\u00f3 vai tr\u00f2 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng trong l\u1ecbch s\u1eed d\u00e2n Ch\u00faa. Th\u1ee9 t\u1ef1 \u00calia\u2013M\u00f4s\u00ea c\u1ee7a ri\u00eang t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Mc<\/em> t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi v\u1ecb tr\u00ed quan tr\u1ecdng h\u01a1n m\u00e0 \u00calia c\u00f3 trong <em>TM II<\/em>. Ngo\u00e0i ra, \u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t dung m\u1ea1o mang t\u00ednh kh\u1ea3i huy\u1ec1n v\u00e0 thi\u00ean sai h\u01a1n M\u00f4s\u00ea. Tuy nhi\u00ean, c. 5, v\u1edbi t\u00ean M\u00f4s\u00ea \u1edf tr\u01b0\u1edbc, ta nh\u1eadn ra d\u1ea5u v\u1ebft c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng m\u00e0 <em>Mc<\/em> ch\u01b0a x\u00f3a \u0111i. D\u00f9 sao, s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a hai \u00f4ng ch\u1ee9ng t\u1ecf \u201cN\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn g\u1ea7n\u201d. Hai \u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u1eeba cho th\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu hi\u1ec7p th\u00f4ng v\u1edbi thi\u00ean gi\u1edbi, v\u1eeba gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch v\u00e0 s\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><em>&#8211; \u0111\u00e0m \u0111\u1ea1o v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu<\/em>: <em>Mc<\/em> kh\u00f4ng cho bi\u1ebft \u0111\u1ec1 t\u00e0i cu\u1ed9c trao \u0111\u1ed5i gi\u1eefa \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1edbi \u00calia v\u00e0 M\u00f4s\u00ea.<\/p>\n<p><em>&#8211; ch\u00fang con xin d\u1ef1ng ba c\u00e1i l\u1ec1u<\/em> (5): Khi ba nh\u00e2n v\u1eadt thi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e0m \u0111\u1ea1o v\u1edbi nhau, ba t\u00f4ng \u0111\u1ed3, nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u201cph\u00e0m phu t\u1ee5c t\u1eed\u201d, \u1edf c\u00e1ch xa. Do \u0111\u00f3, khi ng\u1ecf l\u1eddi v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u00e0 ch\u1ec9 th\u01b0a Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u201cTh\u1ea7y\u201d (<em>rabbi<\/em>) v\u00e0 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng ba l\u1ec1u, Ph\u00ear\u00f4 \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf s\u1ef1 ng\u1ee1 ng\u00e0ng h\u1ee5t h\u1eabng c\u1ee7a m\u00ecnh. \u0110\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 l\u00e0 nh\u1eafm duy tr\u00ec ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u00e1c \u00f4ng \u0111ang tr\u1ea3i nghi\u1ec7m. Tuy nhi\u00ean, ta ch\u1ec9 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb n\u00e0y n\u1ebfu ta \u0111\u1eb7t n\u00f3 v\u00e0o trong khung c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a L\u1ec5 L\u1ec1u. L\u1ec5 n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i k\u1ef7 ni\u1ec7m 40 n\u0103m d\u00e2n Israel \u0111\u00e3 s\u1ed1ng trong sa m\u1ea1c, d\u01b0\u1edbi l\u1ec1u, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa (Yhwh), v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u00e0i che ch\u1edf (\u0111\u00e1m m\u00e2y s\u00e1ng). Nh\u00e2n danh\u00a0 d\u00e2n t\u1ed9c m\u00ecnh, M\u00f4s\u00ea \u0111\u00e3 y\u00eau c\u1ea7u vua Phara\u00f4 \u0111\u1ec3 cho d\u00e2n \u0111i v\u00e0o sa m\u1ea1c \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1eed h\u00e0nh l\u1ec5 m\u1eebng \u0110\u1ee9c Ch\u00faa. L\u1ec5 n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00f9ng h\u1ee3p v\u1edbi cu\u1ed9c th\u1ea7n hi\u1ec3n t\u1ea1i n\u00fai Sinai, nh\u01b0ng th\u1eadt ra, n\u00f3 bao tr\u00f9m nh\u1eefng n\u0103m d\u00e0i tr\u01b0\u1edbc khi v\u00e0o \u0110\u1ea5t H\u1ee9a. Ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i \u0111\u00e3 ghi gi\u1eef r\u1ed3i nh\u1edb nhung \u0111\u1eddi s\u1ed1ng du m\u1ee5c n\u00e0y v\u00e0 \u0111\u00e3 k\u1ebft tinh n\u00f3 v\u00e0o L\u1ec5 L\u1ec1u, k\u00e9o d\u00e0i m\u1ed9t tu\u1ea7n, \u0111\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac chu k\u1ef3 L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua v\u00e0 l\u1ec5 Ng\u0169 Tu\u1ea7n. Trong Do Th\u00e1i gi\u00e1o h\u1eadu l\u01b0u \u0111\u00e0y, L\u1ec5 n\u00e0y c\u00f3 ch\u1ee9a n\u1ed7i ni\u1ec1m ch\u1edd mong \u0110\u1ea5ng M\u00easia.<\/p>\n<p>Th\u1eadt ra, v\u00ec m\u1ed1i b\u1eadn t\u00e2m c\u1ee7a <em>Mc<\/em> l\u00e0 cho th\u1ea5y h\u00e0nh tr\u00ecnh \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7, n\u00ean \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb n\u00e0y c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 ch\u1ee9ng t\u1ecf \u00f4ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u g\u00ec (t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u1edf 8,32t): Do mu\u1ed1n duy tr\u00ec ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac thi\u00ean gi\u1edbi, \u00f4ng l\u1ea1i \u0111ang mu\u1ed1n tr\u00e1nh nh\u1eefng \u0111au kh\u1ed5 ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i \u0111i v\u00e0o.<\/p>\n<p><em>&#8211; kinh ho\u00e0ng<\/em> (6): T\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh: \u201cTh\u1eadt ra, \u00f4ng kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u1ea3i n\u00f3i g\u00ec, v\u00ec c\u00e1c \u00f4ng kinh ho\u00e0ng\u201d (9,6; xem 14,40: t\u00ecnh tr\u1ea1ng ng\u00e2y d\u1ea1i \u1edf v\u01b0\u1eddn Gh\u1ebfts\u00eamani). S\u1ef1 kinh ho\u00e0ng n\u00e0y (t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 s\u1ef1 kinh ho\u00e0ng c\u1ee7a c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef khi s\u1ee9 th\u1ea7n hi\u1ec7n ra t\u1ea1i m\u1ed9, x. 16,5-8) ch\u1ee9ng t\u1ecf c\u00e1c \u00f4ng kh\u00f3 m\u00e0 hi\u1ec3u, th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u, t\u1ea7m m\u1ee9c thi\u00ean sai c\u1ee7a nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 h\u00e0nh vi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Ph\u00ear\u00f4 \u0111\u00e3 minh gi\u1ea3i sai cu\u1ed9c t\u1ecf m\u00ecnh c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng M\u00easia tr\u00ean n\u00fai; t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i ra \u0111\u1ec1u mang v\u1ebb ng\u1edd ngh\u1ec7ch v\u00ec \u00f4ng kinh h\u00e3i tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 \u0111\u1ed9t nh\u1eadp c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ea7n thi\u00eang. V\u00e0 khi <em>Mc<\/em> ghi nh\u1eadn \u1edf c. 8 r\u1eb1ng \u201cc\u00e1c \u00f4ng ch\u1ee3t nh\u00ecn quanh, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ea5y ai n\u1eefa, ch\u1ec9 c\u00f2n \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1edbi c\u00e1c \u00f4ng m\u00e0 th\u00f4i\u201d, ta l\u1ea1i kh\u00f4ng nghe ra nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi\u00a0 tr\u00e1ch nh\u1eafm \u0111\u1ebfn \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u00f4ng \u0111\u1ed3 l\u00e0 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng bi\u1ebft ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u1ef1a v\u00e0o l\u00f2ng tin m\u00e0 nh\u00ecn ra \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng s\u1ed1ng c\u00f9ng c\u00e1c th\u00e1nh c\u1ee7a <em>C\u1ef1u \u01af\u1edbc<\/em> v\u00e0 s\u1ed1ng trong t\u00ecnh th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi Cha Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 sao? Khi c\u0169ng nh\u1eefng v\u1ecb t\u00f4ng \u0111\u1ed3 n\u00e0y t\u1ef1 h\u1ecfi c\u00e2u \u201ct\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft s\u1ed1ng l\u1ea1i\u201d ngh\u0129a l\u00e0 g\u00ec, th\u00ec \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ecfi v\u1ec1 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u00edn \u0111i\u1ec1u (b\u1edfi v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t t\u00edn \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, tr\u1eeb ph\u00e1i Sa\u0111\u1ed1c, ch\u1ea5p nh\u1eadn), nh\u01b0ng l\u00e0 b\u0103n kho\u0103n v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu: C\u00e1c \u00f4ng \u0111ang v\u1ea5p ph\u1ea1m v\u00ec c\u00e1i ch\u1ebft m\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu s\u1ebd ph\u1ea3i \u0111i qua. Ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00easia s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5t l\u00ean tr\u1eddi nh\u01b0 \u00calia, nh\u01b0 M\u00f4s\u00ea sao? Ch\u1eb3ng l\u1ebd Ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i ph\u1ea3i xu\u1ed1ng c\u00f5i ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc khi s\u1ed1ng l\u1ea1i? <em>Mc<\/em> \u0111\u00e3 n\u00eau b\u1eadt s\u1ef1 t\u0103m t\u1ed1i c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4ng \u0111\u1ed3 d\u1ecdc theo t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi (x. 4,13.40-41; 6,50-52; 8,17-21; 9,32; 10,24.26.32.38).<\/p>\n<p>&#8211; <em>T\u1eeb \u0111\u00e1m m\u00e2y <\/em>(7): \u0110\u00e1m m\u00e2y l\u00e0 t\u1ea5m ph\u00f4ng tr\u00ean \u0111\u00f3 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i h\u00ecnh d\u1ea1ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u00calia v\u00e0 M\u00f4s\u00ea \u0111i ra \u0111\u1ec3 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 ti\u1ebfng Ch\u00faa Cha ph\u00e1t ra; \u00calia v\u00e0 M\u00f4s\u00ea l\u1ea1i bi\u1ebfn m\u1ea5t v\u00e0o \u0111\u00f3, v\u00e0 c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u00e1m m\u00e2y, c\u0169ng bi\u1ebfn m\u1ea5t vinh quang c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Nh\u01b0 trong cu\u1ed9c Xu\u1ea5t h\u00e0nh, \u0111\u00e1m m\u00e2y t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n g\u1ea7n k\u1ec1 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. \u0110\u00e1m m\u00e2y n\u00e0y l\u00e0 t\u1ea5m m\u00e0n ng\u0103n c\u00e1ch m\u1ed9t th\u1eddi gian n\u1eefa nh\u1eefng th\u1ef1c t\u1ea1i tr\u1ea7n th\u1ebf v\u1edbi nh\u1eefng th\u1ef1c t\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi. \u0110\u00e1m m\u00e2y n\u00e0y \u0111\u00e3 x\u00e9 ra khi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ebfn th\u1ebf gian v\u00e0 nh\u1eadn ph\u00e9p r\u1eeda. \u0110\u00e1m m\u00e2y n\u00e0y l\u00e0 n\u01a1i \u0110\u1ea5ng Ph\u1ee5c Sinh bi\u1ebfn m\u1ea5t v\u00e0o h\u00f4m sau ng\u00e0y s\u1ed1ng l\u1ea1i v\u00e0 theo l\u1eddi s\u1ea5m <em>\u0110anien<\/em>; tr\u00ean \u0111\u00e1m m\u00e2y n\u00e0y, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu s\u1ebd t\u00e1i hi\u1ec7n v\u00e0o th\u1eddi t\u1eadn th\u1ebf \u0111\u1ec3 quy t\u1ee5 nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn.<\/p>\n<p><em>&#8211; \u0110\u00e2y l\u00e0 con Ta y\u00eau d\u1ea5u <\/em>(7): S\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a \u0111\u00e1m m\u00e2y v\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1eeba gi\u1ea3i ngh\u0129a cu\u1ed9c Hi\u1ec3n Dung v\u1eeba tr\u1ea3 l\u1eddi cho ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4.<\/p>\n<p>So v\u1edbi L\u1eddi n\u00f3i t\u1ea1i Ph\u00e9p R\u1eeda (1,11), l\u1eddi c\u00f4ng b\u1ed1 n\u00e0y kh\u00f4ng th\u00eam g\u00ec m\u1edbi v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, Con Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00easia, nh\u01b0ng l\u1eddi n\u00e0y \u0111\u01b0a l\u1ea1i m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh quan tr\u1ecdng cho l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 (8,29). V\u1ecb t\u00f4ng \u0111\u1ed3 ch\u1ec9 tuy\u00ean x\u01b0ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00easia; Tr\u1eddi Cao ch\u1ee9ng th\u1ef1c Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Con y\u00eau d\u1ea5u c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. N\u1ebfu th\u1ecb ki\u1ebfn v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu hi\u1ec3n dung gi\u1edbi thi\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc vinh quang c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0o ng\u00e0y Ph\u1ee5c Sinh v\u00e0 ng\u00e0y Quang L\u00e2m, Ti\u1ebfng N\u00f3i l\u1ea1i ch\u1ee9ng th\u1ef1c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 Con lu\u00f4n s\u1ed1ng th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi Ch\u00faa Cha v\u00e0 g\u1ee3i \u00fd r\u1eb1ng Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb\u00a0 mu\u00f4n \u0111\u1eddi (ti\u1ec1n h\u1eefu). L\u1eddi g\u1eedi g\u1eafm cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ea9y cu\u1ed9c truy\u1ec7n tr\u00f2 c\u1ee7a \u00calia v\u00e0 M\u00f4s\u00ea v\u00e0o h\u00e0ng th\u1ee9 y\u1ebfu; k\u1ec3 t\u1eeb nay ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u0110\u1ea5ng duy nh\u1ea5t m\u00e0 c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu ph\u1ea3i l\u1eafng nghe; Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0110\u1ea5ng trung gian duy nh\u1ea5t c\u1ee7a Giao \u01af\u1edbc M\u1edbi trong \u0111\u00f3 \u00calia, M\u00f4s\u00ea v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1 v\u00e0o.<\/p>\n<p><em>&#8211; truy\u1ec1n cho c\u00e1c \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 l\u1ea1i <\/em>(9): \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1ec7nh im l\u1eb7ng cu\u1ed1i c\u00f9ng trong <em>Mc<\/em>, l\u1ec7nh n\u00e0y c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>\u00fd ngh\u0129a c\u0103n b\u1ea3n cho c\u1ea3 c\u00e1c l\u1ec7nh kh\u00e1c v\u1edbi c\u00f9ng m\u1ed9t<em> <\/em>gi\u1edbi h\u1ea1n v\u1ec1 th\u1eddi gian. B\u1eb1ng c. 9 n\u00e0y, t\u00e1c gi\u1ea3 h\u01b0\u1edbng b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt Hi\u1ec3n Dung v\u1ec1 Ph\u1ee5c Sinh: b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt nh\u01b0 th\u1ebf n\u1ed1i k\u1ebft s\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 l\u1eddi loan b\u00e1o v\u1ec1 Tri\u1ec1u \u0110\u1ea1i Thi\u00ean Ch\u00faa. Nh\u1eefng g\u00ec ba m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 th\u1ea5y tr\u00ean n\u00fai l\u00e0m cho c\u00e1c \u00f4ng th\u00e0nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 ho\u00e0n t\u1ea5t c\u1ee7a l\u1eddi h\u1ee9a 9,1. Sau l\u1ec7nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, t\u00e1c gi\u1ea3 d\u1eebng l\u1ea1i v\u1edbi m\u00f4n \u0111\u1ec7. C\u00e1c \u00f4ng tu\u00e2n gi\u1eef l\u1ec7nh truy\u1ec1n (<em>ton logon ekrat\u00easan<\/em> c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 l\u00e0 \u201cghi nh\u1edb k\u00fd \u1ee9c\u201d, theo ki\u1ec3u n\u00f3i La-tinh <em>[memoria] tenere<\/em>), nh\u01b0ng tranh lu\u1eadn xem \u201ct\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft s\u1ed1ng l\u1ea1i\u201d ngh\u0129a l\u00e0 g\u00ec, ch\u1eafc ch\u1eafn theo ngh\u0129a l\u00e0 \u201ccu\u1ed9c s\u1ed1ng l\u1ea1i c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu\u201d.<\/p>\n<p><strong>4.- \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n<\/strong><\/p>\n<p><em>* \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u01b0a ba m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111i (2a-b)<\/em><\/p>\n<p>Cu\u1ed9c Hi\u1ec3n Dung l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>truy\u1ec7n n\u1eefa trong \u0111\u00f3 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u01b0a ri\u00eang ba m\u00f4n \u0111\u1ec7 ch\u1ecdn l\u1ecdc l\u00e0 Ph\u00ear\u00f4, Giac\u00f4b\u00ea v\u00e0 Gioan \u0111i (x. ch\u1eefa con g\u00e1i Gia-ia, 5,35-43). Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecdn m\u1ed9t<em> <\/em>qu\u1ea3 n\u00fai cao, bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u00ecnh tr\u1ea1ng g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa; Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecdn s\u1ef1 c\u00f4 qu\u1ea1nh v\u00e0 bi\u1ec7t l\u1eadp. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u01b0a c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111i xa cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y x\u00f4 b\u1ed3 n\u00e1o nhi\u1ec7t. \u0110i\u1ec1u m\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 ph\u1ea3i hi\u1ec3u l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ho\u00e0n to\u00e0n l\u1ea1 th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 ngo\u1ea1n m\u1ee5c ho\u1eb7c g\u00e2y c\u1ea3m gi\u00e1c m\u1ea1nh. Ho\u00e0n c\u1ea3nh m\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecdn v\u00e0 b\u1ed1 tr\u00ed cho th\u1ea5y r\u1eb1ng Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n t\u1ea1o ra m\u1ed9t \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng t\u1ee9c th\u1eddi v\u00e0 h\u1eddi h\u1ee3t tr\u00ean m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, nh\u01b0ng Ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i m\u1ed9t v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi c\u00e1ch s\u00e2u xa v\u00e0 b\u1ec1n v\u1eefng. Ch\u1ec9 b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u1ec3 cho m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o n\u01a1i c\u00f4 t\u1ecbch v\u00e0 \u0111\u1ebfn g\u1ea7n Thi\u00ean Ch\u00faa, ba m\u00f4n \u0111\u1ec7 m\u1edbi \u1edf trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng thu\u1eadn l\u1ee3i m\u00e0 b\u01b0\u1edbc m\u1ed9t<em> <\/em>b\u01b0\u1edbc quy\u1ebft li\u1ec7t \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 hi\u1ec3u bi\u1ebft m\u1ea7u nhi\u1ec7m b\u1ea3n th\u00e2n \u0110\u1ee9c Gi\u00easu.<\/p>\n<p><em>* \u0110\u1ee9c Gi\u00easu bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i h\u00ecnh d\u1ea1ng (2c-8)<\/em><\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i h\u00ecnh d\u1ea1ng tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t c\u00e1c \u00f4ng. Nh\u1eefng g\u00ec x\u1ea3y ra tr\u00ean n\u00fai l\u00e0 nh\u1eafm cho c\u00e1c \u00f4ng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i cho Ng\u01b0\u1eddi. B\u00e2y gi\u1edd c\u00e1c \u00f4ng hi\u1ec3u r\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n quan thu\u1ed9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea7n th\u1ebf n\u01a1i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng di\u1ec5n t\u1ea3 h\u1ebft th\u1ef1c t\u1ea1i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi; h\u1ecd c\u0169ng nh\u1eadn th\u1ea5y r\u1eb1ng Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng b\u1ecb giam h\u00e3m trong c\u00e1c gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a th\u1ef1c t\u1ea1i tr\u1ea7n th\u1ebf. \u0110\u00e0ng sau ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n nh\u00e2n lo\u1ea1i tr\u1ea7n th\u1ebf c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, c\u00f3 \u1ea9n gi\u1ea5u th\u1ef1c t\u1ea1i th\u1ea7n linh si\u00eau ph\u00e0m c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. \u1ede \u0111\u00e2y kh\u00f4ng nh\u1eefng c\u00e1c gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a th\u1ef1c t\u1ea1i tr\u1ea7n th\u1ebf b\u1ecb v\u01b0\u1ee3t qua, m\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng ranh gi\u1edbi c\u1ee7a th\u1eddi gian c\u0169ng b\u1ecb v\u01b0\u1ee3t qua. B\u00ean c\u1ea1nh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u00calia v\u00e0 M\u00f4s\u00ea, hai g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t n\u1ed5i b\u1eadt trong l\u1ecbch s\u1eed d\u00e2n Israel. C\u00e1c ng\u00e0i t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho s\u1ef1 \u00e2n c\u1ea7n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n (M\u00f4s\u00ea) v\u00e0 cu\u1ed9c tranh \u0111\u1ea5u c\u1ee7a Ng\u00e0i cho d\u00e2n (\u00calia). S\u1ee9 m\u1ea1ng v\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed v\u1edbi s\u1ee9 m\u1ea1ng v\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a hai ng\u00e0i. Hai ng\u00e0i l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ecb b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. S\u1ef1 ki\u1ec7n \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u1edf gi\u1eefa hai ng\u00e0i v\u00e0 hai ng\u00e0i th\u01b0a chuy\u1ec7n v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho ba m\u00f4n \u0111\u1ec7 m\u1ed9t b\u1eb1ng ch\u1ee9ng n\u1eefa \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 ai: Ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Nh\u01b0ng Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng thu\u1ed9c v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a d\u00e2n Israel \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa h\u01b0\u1edbng d\u1eabn. Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd ph\u1ea3i \u0111\u01b0a s\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a M\u00f4s\u00ea v\u00e0 \u00calia \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 ho\u00e0n t\u1ea5t. Ti\u1ebfng N\u00f3i t\u1eeb tr\u1eddi v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 x\u00e1c nh\u1eadn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. Ngo\u00e0i l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 \u0111\u00e3 nh\u00ecn nh\u1eadn \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Kit\u00f4 (8,29), b\u00e2y gi\u1edd c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u00f2n hi\u1ec3u \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00f3 quan h\u1ec7 th\u1ebf n\u00e0o v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, c\u00e1c \u00f4ng c\u0169ng hi\u1ec3u h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a quan h\u1ec7 n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c \u00f4ng: v\u00ec Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Con Thi\u00ean Ch\u00faa, c\u00e1c \u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e2ng nghe l\u1eddi Ng\u01b0\u1eddi. T\u01b0\u01a1ng quan c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1edbi lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi t\u00f9y thu\u1ed9c quan h\u1ec7 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p>Sau khi \u0111\u00e3 m\u1ea1c kh\u1ea3i r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 Con y\u00eau d\u1ea5u, r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 t\u00f4i t\u1edb, m\u00e0 \u1edf trong m\u1ed9t<em> <\/em>t\u01b0\u01a1ng quan v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng do b\u1ea3n ch\u1ea5t, Thi\u00ean Ch\u00faa c\u00f2n tuy\u00ean b\u1ed1 v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u00ed m\u1eadt \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 b\u00e2y gi\u1edd ba m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0a v\u00e0o. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng ch\u1ec9 bi\u1ebft Thi\u00ean Ch\u00faa xa xa l\u00e0 Ch\u00faa t\u1ec3, nh\u01b0 M\u00f4s\u00ea v\u00e0 \u00calia bi\u1ebft, nh\u01b0ng bi\u1ebft Thi\u00ean Ch\u00faa nh\u01b0 l\u00e0 Cha, trong m\u1ed9t<em> <\/em>t\u01b0\u01a1ng quan g\u1ea7n g\u0169i v\u00e0 th\u00e2n t\u00ecnh nh\u1ea5t. B\u1edfi v\u00ec ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>t\u01b0\u01a1ng quan g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u01a1n v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft cao s\u00e2u h\u01a1n v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0110\u1ea5ng gi\u00fap ch\u00fang ta c\u00f3 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft t\u1ed1i h\u1eadu v\u00e0 v\u0129nh vi\u1ec5n v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00faa (x. <em>Ga<\/em> 1,18; <em>Mc<\/em> 12,6). Cho t\u1edbi nay, Israel \u0111\u00e3 nghe l\u1eddi M\u00f4s\u00ea v\u00e0 \u00calia, b\u00e2y gi\u1edd h\u1ecd ph\u1ea3i nghe l\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu.<\/p>\n<p>Cu\u1ed9c Hi\u1ec3n Dung l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111\u1ec9nh cao trong m\u1ea1c kh\u1ea3i v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. \u1ede \u0111\u00e2y, Ng\u01b0\u1eddi t\u1ecf m\u00ecnh ra cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 trong th\u1ef1c t\u1ea1i si\u00eau ph\u00e0m c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, trong quan h\u1ec7 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed Israel, trong t\u01b0\u01a1ng quan c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa. C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea1c kh\u1ea3i s\u00e2u xa nh\u1ea5t v\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Ta ch\u1ec9 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 v\u0129 \u0111\u1ea1i v\u00e0 s\u00e2u th\u1eb3m c\u1ee7a m\u1ea1c kh\u1ea3i n\u00e0y trong m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ta hi\u1ec3u Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 ai: ch\u1ec9 t\u1eeb \u0111i\u1ec3m n\u00e0y ta m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u n\u1ed9i dung c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u sau \u0111\u00e2y: Thi\u00ean Ch\u00faa t\u1ef1 m\u1ea1c kh\u1ea3i ra nh\u01b0 l\u00e0 Cha, \u0111\u1ea7y t\u00ecnh y\u00eau, c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu; \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 Con y\u00eau d\u1ea5u c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa; trong l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, t\u00ecnh y\u00eau t\u1eeb ph\u1ee5 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecf b\u00e0y ra. C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 bi\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 trong cu\u1ed9c Hi\u1ec3n Dung.<\/p>\n<p><em>* \u0110\u1ee9c Gi\u00easu truy\u1ec1n l\u1ec7nh gi\u1eef k\u00edn nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 bi\u1ebft (9-10)<\/em><\/p>\n<p>Sau m\u1ea1c kh\u1ea3i \u1ea5y, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu truy\u1ec1n c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 gi\u1eef im l\u1eb7ng. H\u1ecd c\u00f2n c\u1ea7n c\u00f3 th\u1eddi gian v\u00e0 ph\u1ea3i tham d\u1ef1 v\u00e0o cu\u1ed9c Th\u01b0\u01a1ng Kh\u00f3, c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ch\u1ea5t \u0111\u00edch th\u1ef1c v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a t\u01b0 c\u00e1ch Con Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Khi \u0111\u00f3, h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thinh l\u1eb7ng n\u1eefa, tr\u00e1i l\u1ea1i h\u1ecd ph\u1ea3i \u0111i l\u00e0m ch\u1ee9ng c\u00f4ng khai.<\/p>\n<p>+ <em>K\u1ebft lu\u1eadn<\/em><\/p>\n<p>N\u01a1i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1eddi c\u1ee7a Con Thi\u00ean Ch\u00faa. C\u00e1c \u00f4ng s\u1ebd ghi nh\u1edb nh\u1eefng l\u1eddi Ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111au kh\u1ed5 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn vinh quang (8,31-9,1) v\u00e0 s\u1ebd nghi\u1ec1n ng\u1eabm nh\u1eefng ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng m\u1ea7u nhi\u1ec7m c\u1ee7a \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 m\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u1ea1c kh\u1ea3i cho c\u00e1c \u00f4ng (9,9-13). L\u1eddi n\u00f3i trong \u00e1nh s\u00e1ng n\u00e0y l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 m\u00e0 t\u1eeb bao \u0111\u1eddi, d\u00e2n t\u1ed9c Do Th\u00e1i v\u00e0 to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n lo\u1ea1i v\u1eabn mong ch\u1edd, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng \u0111\u00edch v\u1eadn m\u1ec7nh c\u1ee7a m\u00ecnh sao?<\/p>\n<p><strong>5.- G\u1ee3i \u00fd suy ni\u1ec7m<\/strong><\/p>\n<p>1. Nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n trong \u0111\u00f3 x\u1ea3y ra m\u1ea1c kh\u1ea3i cho ba m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>\u00fd ngh\u0129a cho vi\u1ec7c ch\u00fang ta g\u1eb7p g\u1ee1 ri\u00eang t\u01b0 v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa: ph\u1ea3i t\u00e1ch ra kh\u1ecfi cu\u1ed9c s\u1ed1ng x\u00f4 b\u1ed3, n\u00e1o nhi\u1ec7t, v\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 cho \u0110\u1ee9c Gi\u00easu h\u01b0\u1edbng d\u1eabn. Khi \u0111\u00f3, ch\u00fang ta l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nghe Thi\u00ean Ch\u00faa gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0110\u1ee9c Gi\u00easu: \u201c\u0110\u00e2y l\u00e0 Con Ta y\u00eau d\u1ea5u\u201d. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Con Thi\u00ean Ch\u00faa theo b\u1ea5t c\u1ee9 ki\u1ec3u n\u00e0o, nh\u01b0ng l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi Con duy nh\u1ea5t c\u00f3 tr\u1ecdn v\u1eb9n t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 Cha Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>2. B\u00ean c\u1ea1nh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, c\u00f3 M\u00f4s\u00ea v\u00e0 \u00calia. Xuy\u00ean qua s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a hai nh\u00e2n v\u1eadt n\u00e0y, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111i v\u00e0o \u0111\u1ec3 thu\u1ed9c v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed cu\u1ed9c quan h\u1ec7 gi\u1eefa Thi\u00ean Ch\u00faa Israel v\u1edbi d\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>nh\u00e0 tr\u1eeb qu\u1ef7 ho\u1eb7c m\u1ed9t<em> <\/em>th\u1ea7y chuy\u00ean l\u00e0m ph\u00e9p l\u1ea1. S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a hai nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u00e3 t\u1ea1o nh\u1eefng h\u01b0\u1edbng \u0111i quan tr\u1ecdng trong l\u1ecbch s\u1eed d\u00e2n Israel n\u00eau b\u1eadt r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn nh\u00e2n danh Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a hai ng\u00e0i.<\/p>\n<p>3. C\u1ea7n ph\u1ea3i suy ngh\u0129 k\u1ef9 h\u01a1n v\u1ec1 h\u1eadu qu\u1ea3 gi\u1eefa quan h\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a quan h\u1ec7 n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang ta. C\u00e0ng d\u00e0nh th\u00ec gi\u1edd th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng, ch\u00fang ta c\u00e0ng hi\u1ec3u s\u00e2u th\u00eam v\u1ec1 th\u1ef1c t\u1ea1i \u201c\u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 Con Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d, khi \u0111\u00f3, ch\u00fang ta c\u0169ng nh\u1eadn ra nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a th\u1ef1c t\u1ea1i n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang ta. Ch\u00fang ta ph\u1ea3i \u201cv\u00e2ng nghe l\u1eddi\u201d Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p im l\u1eb7ng n\u1eefa. Ch\u00fang ta s\u1ebd ph\u1ea3i ra \u0111i m\u00e0 l\u00e0m ch\u1ee9ng.<\/p>\n<p>4. Ma qu\u1ef7 qu\u1ea3 c\u00f3 h\u00f4 to ch\u00e2n t\u00ednh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00fat ra \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea5t c\u1ee9 h\u1ec7 qu\u1ea3 n\u00e0o cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang nghe ch\u00fang. C\u00f2n \u1edf tr\u00ean ng\u1ecdn n\u00fai n\u00e0y, l\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u00e0 l\u1ec7nh truy\u1ec1n c\u1ee7a Ch\u00faa Cha \u0111i \u0111\u00f4i v\u1edbi nhau. Ch\u1ec9 c\u00f3 ai v\u00e2ng theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh th\u00ec m\u1edbi nh\u00ecn nh\u1eadn th\u1eadt s\u1ef1 l\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u00e0 m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u1edf tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0a t\u1edbi ch\u1ed7 hi\u1ec3u l\u1eddi n\u00e0y tr\u1ecdn v\u1eb9n h\u01a1n. L\u1ec7nh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u1ea5m c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 n\u00f3i v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u v\u1eeba th\u1ea5y (9,9) cho hi\u1ec3u l\u00e0 m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb, nh\u01b0ng n\u00f3i ra b\u00e2y gi\u1edd th\u00ec c\u00f2n qu\u00e1 s\u1edbm. T\u1eeb \u0111\u00f3, ta hi\u1ec3u r\u1eb1ng c\u00e1c ti\u1ebfng la c\u1ee7a ma qu\u1ef7 ho\u00e0n to\u00e0n sai ch\u1ed7 v\u00e0 qu\u00e1 s\u1edbm, v\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n th\u00eam cho vi\u1ec7c hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00e1ch \u0111\u00edch th\u1ef1c.<\/p>\n<p><strong><em>Lm PX V\u0169 Phan Long, ofm<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>Kinhthanhvn.org<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(M\u00e1cc\u00f4 9,2-10 \u2013 L\u1ec5 Hi\u1ec3n Dung &#8211; B) \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Con Thi\u00ean Ch\u00faa theo b\u1ea5t c\u1ee9 ki\u1ec3u n\u00e0o, nh\u01b0ng l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi Con duy nh\u1ea5t c\u00f3 tr\u1ecdn v\u1eb9n t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 Cha Ng\u01b0\u1eddi.\u00a0 1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh tr\u00ecnh, m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng. \u0110i\u1ec1u &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/d%e1%bb%a9c-giesu-bi%e1%ba%bfn-d%e1%bb%95i-hinh-d%e1%ba%a1ng\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-tranquang","4":"post-5835","6":"format-standard","7":"category-thanh-kinh"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5835","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5835"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5835\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11948,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5835\/revisions\/11948"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}