{"id":7366,"date":"2021-07-25T22:43:52","date_gmt":"2021-07-25T16:43:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=7366"},"modified":"2021-08-09T16:40:21","modified_gmt":"2021-08-09T10:40:21","slug":"duc-giesu-hoa-banh-ra-nhieu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/duc-giesu-hoa-banh-ra-nhieu\/","title":{"rendered":"\u0110\u1ee9c Gi\u00easu H\u00f3a B\u00e1nh Ra Nhi\u1ec1u"},"content":{"rendered":"<p align=\"center\"><strong>(Gioan 6,1-15 \u2013 Ch\u00faa Nh\u1eadt XVII TN &#8211; B)<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>\u0110\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0110\u1ea5ng uy quy\u1ec1n v\u00e0 t\u1ed1t l\u00e0nh \u0111\u1ebfn th\u1ebf, ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf hai th\u00e1i \u0111\u1ed9, l\u00e0 c\u1edfi m\u1edf v\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng.<\/strong><\/em><strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-7377\" title=\"feed3\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2012\/07\/feed3.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2012\/07\/feed3.jpg 400w, http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2012\/07\/feed3-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/>Truy\u1ec1n th\u1ed1ng <em>Tin M\u1eebng<\/em> r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u00e3 g\u00e1n m\u1ed9t<em> <\/em>t\u1ea7m quan tr\u1ecdng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho ph\u00e9p l\u1ea1 h\u00f3a b\u00e1nh ra nhi\u1ec1u, b\u1edfi v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 ph\u00e9p l\u1ea1 duy nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 b\u1ed1n <em>Tin M\u1eebng<\/em> ghi l\u1ea1i. \u0110\u00e0ng kh\u00e1c, b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt v\u1ec1 bi\u1ebfn c\u1ed1 n\u00e0y chi\u1ebfm m\u1ed9t<em> <\/em>v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan tr\u1ecdng trong m\u1ed7i <em>Tin M\u1eebng<\/em>: c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i b\u00e0i n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111\u1ec9nh cao trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u1eb1m b\u00e0y t\u1ecf quy\u1ec1n n\u0103ng thi\u00ean sai c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 kho\u1ea3nh kh\u1eafc c\u00e1c th\u00ednh gi\u1ea3 ph\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tin v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi. Ri\u00eang trong <em>TM IV<\/em>, ch\u01b0\u01a1ng 6 l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed5ng h\u1ee3p s\u1ee9 v\u1ee5 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1ea1i Galil\u00ea, l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>trong nh\u1eefng m\u1ea1c kh\u1ea3i s\u00e2u s\u1eafc nh\u1ea5t v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 cho th\u1ea5y c\u00e1ch r\u00f5 n\u00e9t nh\u1ea5t ch\u1ecdn l\u1ef1a \u0111\u1ee9c tin m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, nh\u00ecn v\u00e0o chi ti\u1ebft, ta th\u1ea5y b\u1ea3n v\u0103n <em>TM<\/em> <em>Ga<\/em> kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea3n v\u0103n <em>TMNL<\/em> \u1edf nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m. \u0110i\u1ec3m kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u00e0 ch\u00ednh y\u1ebfu n\u1eb1m n\u01a1i c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch c\u00e2u truy\u1ec7n (xem b\u00e0i di\u1ec5n t\u1eeb c\u1ee7a <em>Ga <\/em>6, t\u1eeb c. 26). S\u1ef1 c\u1ed1 x\u1ea3y ra \u0111\u01b0\u1ee3c <em>TM IV<\/em> x\u00e1c \u0111\u1ecbnh b\u1eb1ng nh\u1eefng chi ti\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n: \u201cb\u00ean kia Bi\u1ec3n H\u1ed3 Galil\u00ea, c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 Bi\u1ec3n H\u1ed3 Tib\u00earia\u201d (c. 1); \u201cc\u00f3 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o d\u00e2n ch\u00fang \u0111i theo Ng\u01b0\u1eddi, b\u1edfi h\u1ecd t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng ki\u1ebfn nh\u1eefng d\u1ea5u l\u1ea1 Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u00e0m cho nh\u1eefng k\u1ebb \u0111au \u1ed1m\u201d (c. 2; x. 2,23: t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi <em>Mc<\/em> 6,31-33; <em>Mt<\/em> 14,13-14 v\u00e0 15,30-31); \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin ch\u00e2n th\u1eadt (sau 2,23 c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ec1 cu\u1ed1i truy\u1ec7n ch. 6); kh\u00e1i ni\u1ec7m \u201cd\u1ea5u l\u1ea1\u201d (c. 14) \u0111\u1ec3 g\u1ecdi \u201cph\u00e9p l\u1ea1\u201d \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a <em>TM IV<\/em>, v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 \u201c\u0111\u1eb7c t\u00ednh hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng b\u00ean ngo\u00e0i c\u1ea7n v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 \u0111\u1ec3 n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ngh\u0129a \u0111\u00edch th\u1ef1c\u201d (d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ec9 quan t\u00e2m t\u1edbi chuy\u1ec7n l\u1ea1 l\u00f9ng th\u00f4i: x. cc. 14-15.26).<\/p>\n<p>\u201cS\u00e1ch c\u00e1c D\u1ea5u l\u1ea1\u201d c\u1ee7a <em>TM Ga<\/em> l\u00e0 t\u1eeb ch. 2 \u0111\u1ebfn h\u1ebft ch. 12. Ch\u01b0\u01a1ng n\u00f3i v\u1ec1 \u201cB\u00e1nh tr\u01b0\u1eddng sinh\u201d (6,1-71) n\u1eb1m trong ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n c\u00f3 b\u1ed1 c\u1ee5c sau \u0111\u00e2y:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>C\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c, c\u00e1c d\u1ea5u l\u1ea1 v\u00e0 c\u00e1c cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (d\u1ecbp c\u00e1c \u0111\u1ea1i l\u1ec5 Do Th\u00e1i) (5,1\u201310,42)<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">B (5,1-47) : C\u00f4ng vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, Con Thi\u00ean Ch\u00faa, ch\u1eefa ng\u01b0\u1eddi n\u1eb1m li\u1ec7t (v\u00e0o m\u1ed9t ng\u00e0y sa-b\u00e1t)<\/p>\n<p style=\"padding-left: 90px;\">C (6,1-71) : D\u1ea5u l\u1ea1 nu\u00f4i n\u0103m ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi \u0103n no do b\u00e1nh h\u1eb1ng s\u1ed1ng (tr\u01b0\u1edbc l\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua)<\/p>\n<p style=\"padding-left: 120px;\">D (7,1\u20138,59) : \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc h\u1eb1ng s\u1ed1ng v\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng cho tr\u1ea7n gian (d\u1ecbp l\u1ec5 L\u1ec1u)<\/p>\n<p style=\"padding-left: 120px;\">D\u2019(9,1-41) : H\u00e0nh vi ban kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u00ecn cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00f9 b\u1edfi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a tr\u1ea7n gian (v\u00e0o m\u1ed9t ng\u00e0y sa-b\u00e1t)<\/p>\n<p style=\"padding-left: 90px;\">C\u2019 (10,1-21) : C\u00e1c d\u1ee5 ng\u00f4n v\u1ec1 \u0111\u00e0n chi\u00ean, c\u1eeda, vi\u1ec7c trao ban m\u1ea1ng s\u1ed1ng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1ee5c t\u1eed nh\u00e2n l\u00e0nh<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">B\u2019(10,22-42) : C\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u00e0 ch\u00e2n t\u00ednh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0110\u1ea5ng Kit\u00f4, Con Thi\u00ean Ch\u00faa (d\u1ecbp l\u1ec5 Cung hi\u1ebfn).<\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh b\u1ed1 c\u1ee5c t\u1ed5ng qu\u00e1t c\u1ee7a ch\u01b0\u01a1ng 6 theo m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed3ng t\u00e2m nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">a) cc. 1-15: C\u1ea3nh v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7, \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u00edch danh<\/p>\n<p style=\"padding-left: 90px;\">b) cc. 16-21: C\u1ea3nh v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7<\/p>\n<p style=\"padding-left: 120px;\">c) cc. 22-59: Di\u1ec5n t\u1eeb c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu<\/p>\n<p style=\"padding-left: 90px;\">b\u2019) cc. 60-65: C\u1ea3nh v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">a\u2019) cc. 66-71: C\u1ea3nh v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7, \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u00edch danh<\/p>\n<p><strong>2.- B\u1ed1 c\u1ee5c<\/strong><\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 chia th\u00e0nh ba ph\u1ea7n:<\/p>\n<p>1) Ho\u00e0n c\u1ea3nh (6,1-4);<\/p>\n<p>2) D\u1ea5u l\u1ea1 b\u00e1nh h\u00f3a nhi\u1ec1u (6,5-13);<\/p>\n<p>3) Ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (6,14-15).<\/p>\n<p><strong>3.- V\u00e0i \u0111i\u1ec3m ch\u00fa gi\u1ea3i<\/strong><\/p>\n<p><em>&#8211; \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00ean n\u00fai<\/em> (3.15): Qu\u1ea3 n\u00fai n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean trong <em>Kinh Th\u00e1nh<\/em> v\u00e0 c\u00e1c <em>Tin M\u1eebng<\/em> (x. <em>Mc<\/em> 9,2; <em>Mt<\/em> 5,1; 15,29; 28,16) nh\u01b0 l\u00e0 khung c\u1ea3nh cho m\u1ed9t<em> <\/em>m\u1ea1c kh\u1ea3i.<\/p>\n<p><em>&#8211; v\u00e0 ng\u1ed3i \u0111\u00f3<\/em> (3): \u0110\u00e2y l\u00e0 t\u01b0 th\u1ebf c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi cai tr\u1ecb v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y.<\/p>\n<p><em>&#8211; quan ti\u1ec1n <\/em>(6): M\u1ed9t quan ti\u1ec1n l\u00e0 l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u00e0y l\u00e0m c\u00f4ng.<\/p>\n<p><em>&#8211; thu l\u1ea1i<\/em> (12): \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 \u201cnh\u1eb7t l\u1ea1i\u201d (nh\u01b0 trong <em>Mc<\/em> 6,43 v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n v\u0103n song song) m\u00e0 l\u00e0 \u201cquy t\u1ee5\u201d (<em>synagein<\/em>) c\u00e1c mi\u1ebfng v\u1ee5n.<\/p>\n<p><strong>4.- \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n<\/strong><\/p>\n<p><em>* Ho\u00e0n c\u1ea3nh (1-4)<\/em><\/p>\n<p>C\u00e1c chi ti\u1ebft t\u00e1c gi\u1ea3 cung c\u1ea5p khi\u1ebfn ta c\u00f3 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt ch\u00ednh x\u00e1c. Tuy nhi\u00ean, ch\u00fang ta s\u1ebd g\u1eb7p nhi\u1ec1u y\u1ebfu t\u1ed1 g\u1ee3i t\u1edbi m\u1ed9t qu\u00e1 kh\u1ee9, ho\u1eb7c mang t\u00ednh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng: gi\u1ed1ng nh\u01b0 M\u00f4s\u00ea, c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0111i theo \u0110\u1ee9c Gi\u00easu;\u00a0 \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0111i theo Ng\u01b0\u1eddi v\u00ec c\u00f9ng l\u00fd do nh\u01b0 d\u00e2n Israel khi h\u1ecd theo M\u00f4s\u00ea: nh\u1eefng d\u1ea5u l\u1ea1 l\u1edbn lao Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u00e0m; \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00ean n\u00fai v\u00e0 ng\u1ed3i xu\u1ed1ng, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 M\u00f4s\u00ea l\u00ean n\u00fai \u0111\u1ec3 d\u1ea1y d\u1ed7 d\u00e2n ch\u00fang. Ngo\u00e0i ra, chi ti\u1ebft \u201cl\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua\u201d v\u1eeba k\u00edn \u0111\u00e1o g\u1ee3i \u0111\u1ebfn c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (l\u00e0 l\u00fac \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ban m\u00ecnh Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e1nh \u0111\u00edch th\u1ef1c ban s\u1ef1 s\u1ed1ng), v\u1eeba g\u1ee3i l\u1ea1i vi\u1ec7c M\u00f4s\u00ea \u0111\u01b0a con c\u00e1i Israel ra kh\u1ecfi Ai C\u1eadp v\u00e0 ph\u00e9p l\u1ea1 man-na. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 g\u00e1n gh\u00e9p, v\u00ec t\u00e1c gi\u1ea3 <em>TM IV<\/em> th\u00edch th\u00e1p c\u00e1c m\u1ea1c kh\u1ea3i c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0o trong khung c\u00e1c \u0111\u1ea1i l\u1ec5 nh\u01b0 V\u01b0\u1ee3t Qua, L\u1ec1u, Cung hi\u1ebfn. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1eeba ho\u00e0n t\u1ea5t v\u1eeba v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec c\u00e1c \u0111\u1ea1i l\u1ec5 c\u1ee7a Israel nh\u1eafm t\u1edbi v\u00e0 loan b\u00e1o. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 M\u00f4s\u00ea m\u1edbi s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u01b0a d\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi trong m\u1ed9t cu\u1ed9c xu\u1ea5t h\u00e0nh m\u1ed1i \u0111\u1ec3 \u0111i t\u1eeb ki\u1ebfp n\u00f4 l\u1ec7 sang t\u1ef1 do.<\/p>\n<p><em>* D\u1ea5u l\u1ea1 b\u00e1nh h\u00f3a nhi\u1ec1u (5-13)<\/em><\/p>\n<p>Trong c\u00e1c <em>TMNL<\/em>, ch\u00ednh c\u00e1c t\u00f4ng \u0111\u1ed3 l\u01b0u \u00fd \u0110\u1ee9c Gi\u00easu r\u1eb1ng \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0103n c\u1ea3. C\u00f2n \u1edf \u0111\u00e2y s\u00e1ng ki\u1ebfn l\u1ea1i ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb \u0110\u1ee9c Gi\u00easu: \u201cNg\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 bi\u1ebft m\u00ecnh s\u1eafp l\u00e0m g\u00ec r\u1ed3i\u201d (c. 6). Trong c\u00e1c<em> TMNL<\/em>, c\u00e1c t\u00f4ng \u0111\u1ed3 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>nh\u00f3m; \u1edf \u0111\u00e2y, ta c\u00f3 Phil\u00edpph\u00ea, r\u1ed3i Anr\u00ea. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu h\u1ecfi Phil\u00edpph\u00ea m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2u \u0111\u01a1n gi\u1ea3n: \u201cTa mua \u0111\u00e2u ra b\u00e1nh cho h\u1ecd \u0103n \u0111\u00e2y?\u201d (<em>Ga<\/em> 6,5). R\u1ed3i trong m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi b\u00ecnh lu\u1eadn ri\u00eang (c. 6), t\u00e1c gi\u1ea3 <em>TM IV<\/em> gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu h\u1ecfi v\u1eady kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u1eabu nhi\u00ean. C\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau ra l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1eed (<em>peiraz\u00f4<\/em>) Phil\u00edpph\u00ea v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a \u00f4ng, c\u00f2n Ng\u01b0\u1eddi th\u00ec Ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft Ng\u01b0\u1eddi s\u1eafp l\u00e0m g\u00ec. \u0110\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y khi\u1ebfn ta nh\u1edb t\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1 Xu\u1ea5t H\u00e0nh, trong \u0111\u00f3 Thi\u00ean Ch\u00faa \u201cth\u1eed\u201d d\u00e2n Ng\u00e0i: R\u00f5 r\u00e0ng t\u00e1c gi\u1ea3 gi\u1ea3i th\u00edch truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nu\u00f4i \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng d\u01b0\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng <em>Kinh Th\u00e1nh<\/em> n\u00f3i v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa (Yhwh) ban man-na cho d\u00e2n Ng\u00e0i \u0103n trong th\u1eddi Xu\u1ea5t H\u00e0nh (x. <em>Ga<\/em> 6,25-40). S\u00e1ch <em>\u0110nl<\/em> gi\u1ea3i th\u00edch c\u00e1c bi\u1ebfn c\u1ed1 Xu\u1ea5t H\u00e0nh v\u1eeba nh\u01b0 l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 v\u1eeba nh\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng th\u1eed th\u00e1ch (x. <em>\u0110nl<\/em> 4,34; 7,19; 29,2; so s\u00e1nh v\u1edbi 8,16; 13,4; x. <em>Xh<\/em> 16,4; 15,25; 20,20). Theo c\u00f9ng m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e1ch nh\u01b0 th\u1ebf, t\u00e1c gi\u1ea3 tuy r\u00f5 r\u00e0ng th\u1ea5y vi\u1ec7c nu\u00f4i \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>d\u1ea5u ch\u1ec9 (<em>s\u00eameion<\/em>, <em>Ga<\/em> 6,26.30), \u1edf \u0111\u00e2y l\u1ea1i c\u00f4ng b\u1ed1 r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>th\u1eed th\u00e1ch.<\/p>\n<p>M\u1ea9u \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi Phil\u00edpph\u00ea cho th\u1ea5y th\u1eadt r\u00f5 l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea5n \u0111\u1ec1. Ri\u00eang \u0110\u1ee9c Gi\u00easu th\u00ec \u0111ang l\u00e0m ch\u1ee7 t\u00ecnh th\u1ebf (nh\u01b0 \u1edf c\u00e1c d\u1ecbp kh\u00e1c: 10,18; 11,6-15; 13,1; 18,4; 19,28). N\u1ebfu c\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra cho Phil\u00edpph\u00ea th\u00ec ch\u1eafc l\u00e0 v\u00ec c\u00e1c s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra nh\u01b0 th\u1ebf. C\u00f2n n\u1ebfu Phil\u00edpph\u00ea v\u00e0 Anr\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc t\u1edbi \u0111\u00edch danh \u1edf \u0111\u00e2y h\u1eb3n l\u00e0 v\u00ec c\u00e1c \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi B\u00e9txai\u0111a, t\u1ee9c thu\u1ed9c v\u00f9ng Bi\u1ec3n H\u1ed3, n\u01a1i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111ang hi\u1ec7n di\u1ec7n, n\u00ean c\u00e1c \u00f4ng bi\u1ebft r\u00f5 l\u00e0 v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y, kh\u00f3 mong t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf v\u00f9ng n\u00e0y.<\/p>\n<p>S\u1ef1 can thi\u1ec7p c\u1ee7a Anr\u00ea c\u0169ng nh\u1eafm cho th\u1ea5y r\u1eb1ng ho\u00e0n c\u1ea3nh n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed1i tho\u00e1t v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n con ng\u01b0\u1eddi; nh\u01b0 v\u1eady, \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 \u0111\u1ebfn t\u1eeb Thi\u00ean Ch\u00faa. Ngo\u00e0i ra, c\u00f3 nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft nh\u1eafc l\u1ea1i <em>C\u1ef1u \u01af\u1edbc<\/em>: t\u1eeb ng\u1eef \u201cem b\u00e9\u201d (<em>paidarion<\/em>) v\u00e0 c\u1ee5m t\u1eeb \u201cn\u0103m chi\u1ebfc b\u00e1nh l\u00faa m\u1ea1ch\u201d \u0111\u01b0a ta tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi <em>2 V<\/em> 4,42-44: \u00calisa h\u00f3a b\u00e1nh ra nhi\u1ec1u; \u201cc\u00e1 nh\u1ecf\u201d (<em>opsaria<\/em>) nh\u1eafc \u0111\u1ebfn <em>Ds<\/em> 11,22: n\u00eau b\u1eadt s\u1ef1 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 quy\u1ec1n n\u0103ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p>Trong c\u00e1c <em>TMNL<\/em>, c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 ph\u00e2n ph\u00e1t b\u00e1nh v\u00e0 c\u00e1; \u1edf \u0111\u00e2y, ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ph\u00e2n ph\u00e1t (c. 11). \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch t\u00e1c gi\u1ea3 <em>TM IV<\/em> t\u1eadp trung ch\u00fa \u00fd v\u00e0o \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. So s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c <em>TMNL<\/em>, ch\u00fang ta th\u1ea5y r\u00f5 \u0111i\u1ec3m n\u00e0y. Trong khi c\u00e1c <em>TMNL<\/em> quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 l\u1eddi rao gi\u1ea3ng c\u1ee7a Th\u1ea7y ch\u00ed th\u00e1nh, <em>TM IV<\/em> l\u1ea1i ch\u1ee7 y\u1ebfu nh\u1eafm \u0111\u1ebfn \u201ccon ng\u01b0\u1eddi\u201d \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, v\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n ngay \u1edf nh\u1eefng d\u00f2ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a <em>TM<\/em>: t\u00e1c gi\u1ea3 ch\u1ec9 n\u00f3i qua v\u1ec1 ph\u00e9p r\u1eeda, nh\u01b0ng n\u00f3i r\u00f5 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 ai (<em>Ga<\/em> 1,29-34); nh\u00e2n ti\u1ec7n n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean, th\u00ec n\u00f3i cho bi\u1ebft \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 ai v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ed1ng hi\u1ebfn \u0111i\u1ec1u g\u00ec (1,35-51); v\u00e0 khi n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u00f4n \u0111\u1ec7, th\u00ec ng\u00e0i n\u00eau b\u1eadt t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 (ph\u1ea3i \u0111i t\u00ecm \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, ph\u1ea3i khao kh\u00e1t Ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n<p>C\u00f3 nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft khi\u1ebfn b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u00f3 m\u1ed9t m\u00e0u s\u1eafc Th\u00e1nh Th\u1ec3. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, c\u1eed ch\u1ec9 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u1ea7m l\u1ea5y b\u00e1nh v\u00e0 ph\u00e2n ph\u00e1t (c. 11) d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 g\u1ee3i nh\u1eafc \u0111\u1ebfn b\u1eefa t\u1ed1i cu\u1ed1i c\u00f9ng. Qu\u1ea3 th\u1eadt t\u00e1c gi\u1ea3 <em>TM IV<\/em> kh\u00f4ng k\u1ec3 l\u1ea1i vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp B\u00ed t\u00edchTh\u00e1nh Th\u1ec3, nh\u01b0ng c\u1ea3 ng\u00e0i l\u1eabn ngu\u1ed3n c\u1ee7a ng\u00e0i kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn bi\u1ebfn c\u1ed1 n\u00e0y. \u0110\u1ed9ng t\u1eeb \u201cph\u00e2n ph\u00e1t\u201d (<em>diadidonai<\/em>) c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c vay m\u01b0\u1ee3n t\u1eeb nghi th\u1ee9c Th\u00e1nh Th\u1ec3. C\u00f4ng th\u1ee9c \u201ct\u1ea1 \u01a1n\u201d (<em>eucharistein<\/em>: c. 11) c\u0169ng th\u1ebf. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, cc. 12-13 c\u00f3 ch\u1ee9a hai y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o l\u00e0 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u201cthu l\u1ea1i\u201d (<em>synagein<\/em>) v\u00e0 danh t\u1eeb \u201cc\u00e1c mi\u1ebfng th\u1eeba\u201d (<em>klasmata<\/em>) thu\u1ed9c v\u1ec1 nghi th\u1ee9c Th\u00e1nh Th\u1ec3 v\u00e0 ta th\u1ea5y c\u00f3 trong s\u00e1ch <em>\u0110i\u0111akh\u00ea<\/em> (9,4). C\u00f2n c\u00f4ng th\u1ee9c \u201ck\u1ebbo ph\u00ed \u0111i\u201d (c. 12b) khi\u1ebfn ta ngh\u0129 t\u1edbi s\u1ef1 c\u1ea9n th\u1eadn c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh khi thu l\u1ea1i c\u00e1c m\u1ea9u M\u00ecnh th\u00e1nh Ch\u00faa.<\/p>\n<p>Khi d\u00f9ng \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u201cthu l\u1ea1i\u201d theo ngh\u0129a \u201cquy t\u1ee5\u201d (kh\u00e1c v\u1edbi <em>Mc<\/em> 6,43 v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n song song d\u00f9ng \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u201cnh\u1eb7t l\u1ea1i\u201d), h\u1eb3n t\u00e1c gi\u1ea3 <em>TM IV<\/em> mu\u1ed1n nh\u1eafc \u0111\u1ebfn B\u00ed t\u00edchTh\u00e1nh Th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ee5c \u0111\u00edch t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u201c\u0111\u1ec3 quy t\u1ee5 con c\u00e1i Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111ang t\u1ea3n m\u00e1c kh\u1eafp n\u01a1i v\u1ec1 m\u1ed9t m\u1ed1i\u201d (<em>Ga<\/em> 11,52).<\/p>\n<p>\u1ede \u0111\u00e2y ch\u00fang ta th\u1ea5y <em>TM IV<\/em> mu\u1ed1n g\u1ee3i l\u1ea1i ph\u00e9p l\u1ea1 man-na trong sa m\u1ea1c cho \u0111o\u00e0n d\u00e2n b\u01b0\u1edbc \u0111i d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a M\u00f4s\u00ea. Nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 M\u00f4s\u00ea t\u00e1i hi\u1ec7n, Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 M\u00f4s\u00ea ch\u00e2n ch\u00ednh cao tr\u1ecdng h\u01a1n M\u00f4s\u00ea ng\u00e0y x\u01b0a. Trong sa m\u1ea1c, ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u1ee3ng man-na c\u1ea7n thi\u1ebft (<em>Xh<\/em> 16,4.16-18). \u1ede \u0111\u00e2y, l\u01b0\u1ee3ng b\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c ban d\u1ed3i d\u00e0o: thu l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi hai th\u00fang c\u0169ng d\u1ed3i d\u00e0o nh\u01b0 l\u01b0\u1ee3ng r\u01b0\u1ee3u t\u1ea1i Cana, nh\u1eb1m ch\u1ee9ng t\u1ecf \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u0111\u00edch \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a n\u1ed7i ni\u1ec1m ch\u1edd mong c\u1ee7a Israel. M\u01b0\u1eddi hai l\u00e0 con s\u1ed1 ho\u00e0n h\u1ea3o: ph\u00e9p l\u1ea1 b\u00e1nh nu\u00f4i no n\u00ea \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m no th\u1ecfa c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 s\u1ebd \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>Ph\u00e9p l\u1ea1 b\u00e1nh n\u00e0y c\u00f2n nh\u1eafc nh\u1edb \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u00calisa cho m\u1ed9t \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0103n no, v\u00ec \u1edf hai n\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00e1c b\u00e1nh l\u00faa m\u1ea1ch, em b\u00e9 trai, v\u1ea5n n\u1ea1n v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e1 \u00edt so v\u1edbi nhu c\u1ea7u, s\u1ef1 no n\u00ea l\u1ea1 l\u00f9ng. Nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 s\u1ef1 n\u1ed1i ti\u1ebfp t\u1eeb <em>C\u1ef1u \u01af\u1edbc<\/em> sang <em>T\u00e2n \u01af\u1edbc<\/em>, t\u1eeb \u00calisa sang \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, nh\u01b0 t\u1eeb h\u00e0nh tr\u00ecnh \u0111\u1ebfn \u0111\u00edch \u0111i\u1ec3m.<\/p>\n<p><em>* Ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (14-15)<\/em><\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i v\u1eabn ch\u1edd \u0111\u1ee3i l\u00e0 v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i thi\u00ean sai, ph\u00e9p l\u1ea1 man-na \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i di\u1ec5n. Do \u0111\u00f3, khi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu h\u00f3a b\u00e1nh ra nhi\u1ec1u, \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng cho r\u1eb1ng Ng\u01b0\u1eddi \u201cl\u00e0 v\u1ecb ng\u00f4n s\u1ee9, \u0110\u1ea5ng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn th\u1ebf gian\u201d (c. 14; x. <em>\u0110nl<\/em> 18,15; <em>Ga<\/em> 1,21). H\u1ecd mu\u1ed1n \u201ct\u00f4n Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vua\u201d, nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u201cl\u1ea1i l\u00e1nh m\u1eb7t, \u0111i l\u00ean n\u00fai m\u1ed9t m\u00ecnh\u201d (c. 15). Chi ti\u1ebft n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 mang t\u00ednh l\u1ecbch s\u1eed. T\u1ea1i Pal\u00e9ttina v\u00e0o th\u1eddi \u1ea5y, do ni\u1ec1m hy v\u1ecdng v\u00e0o \u0110\u1ea5ng M\u00easia, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean x\u1ea3y ra nh\u1eefng cu\u1ed9c n\u1ed5i lo\u1ea1n v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb, nh\u1eefng cu\u1ed9c b\u1ea1o lo\u1ea1n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi R\u00f4ma \u0111\u00e0n \u00e1p t\u00e0n b\u1ea1o. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu mu\u1ed1n tr\u00e1nh th\u1ee9 hi\u1ec3u l\u1ea7m n\u00e0y.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, t\u00e1c gi\u1ea3 <em>TM IV<\/em> ghi l\u1ea1i s\u1ef1 c\u1ed1 n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn l\u1ecbch s\u1eed, nh\u01b0ng c\u00f2n mu\u1ed1n n\u00eau b\u1eadt t\u00ednh ph\u00f9 phi\u1ebfm c\u1ee7a l\u00f2ng nhi\u1ec7t th\u00e0nh c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng. L\u1ebd ra b\u00e1nh v\u1eadt ch\u1ea5t ph\u1ea3i gi\u00fap h\u1ecd hi\u1ec3u \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 l\u00e0 ai. H\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ea5y ph\u00e9p l\u1ea1 l\u00e0 m\u1ed9t \u201cd\u1ea5u ch\u1ec9\u201d ch\u1ee9ng th\u1ef1c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00easia ch\u00e2n ch\u00ednh, nh\u01b0ng l\u00e0 m\u1ed9t x\u00e1c nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn sai l\u1ea7m c\u1ee7a h\u1ecd v\u1ec1 \u0110\u1ea5ng M\u00easia. H\u1ecd ch\u1ec9 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn b\u00e1nh, ch\u1ee9 kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea5ng M\u00easia ban b\u00e1nh. H\u1ecd \u0111\u00e3 \u201c\u0111\u1ecdc\u201d d\u1ea5u ch\u1ec9 theo l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd, n\u00ean kh\u00f4ng n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ngh\u0129a \u0111\u00edch th\u1eadt c\u1ee7a d\u1ea5u ch\u1ec9. Do \u0111\u00f3, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e1nh m\u1eb7t. Ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n cho d\u00e2n ch\u00fang hi\u1ec3u r\u1eb1ng t\u01b0 c\u00e1ch M\u00easia c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u1ed9t b\u00ecnh di\u1ec7n kh\u00e1c. Tuy nhi\u00ean, v\u1ecb Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111i tr\u1ed1n s\u1ef1 ch\u1edd \u0111\u1ee3i c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 l\u1ea1i c\u00f3 m\u1eb7t ngay \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i tho\u00e1t c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 kh\u1ecfi s\u1ee3 h\u00e3i (x. 6,12.21).<\/p>\n<p><em>+ K\u1ebft lu\u1eadn<\/em><\/p>\n<p>D\u1ea5u ch\u1ec9 gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0110\u1ea5ng M\u00easia kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 c\u00f3 ph\u00e9p l\u1ea1 h\u00f3a b\u00e1nh ra nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng l\u00e0 to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n: ph\u00e9p l\u1ea1, ni\u1ec1m h\u1ee9ng kh\u1edfi c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng v\u00e0 vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111i tr\u1ed1n. Mu\u1ed1n hi\u1ec3u \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 ai, ph\u1ea3i hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n gi\u1eefa \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c h\u00f3a b\u00e1nh ra nhi\u1ec1u theo c\u00e1ch hi\u1ec3u c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a theo c\u00e1ch hi\u1ec3u c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Ngo\u00e0i ra, ch\u00fang ta ph\u1ea3i hi\u1ec3u m\u1ee5c ti\u00eau \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u1eafm khi l\u00e0m \u201cd\u1ea5u l\u1ea1\u201d n\u00e0y: t\u1ea5m b\u00e1nh thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i tr\u1edf th\u00e0nh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi, khi ng\u01b0\u1eddi ta t\u1eeb kh\u01b0\u1edbc t\u00ednh \u00edch k\u1ef7, v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 chia s\u1ebb c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a m\u00ecnh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n<p><strong>5.- G\u1ee3i \u00fd suy ni\u1ec7m<\/strong><\/p>\n<p>1. Con s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ea1t t\u1edbi \u0111\u1ec9nh cao v\u1edbi vi\u1ec7c l\u00e0m cho b\u00e1nh h\u00f3a nhi\u1ec1u: kho\u1ea3ng n\u0103m ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng. Nh\u01b0ng sau B\u00e0i gi\u1ea3ng v\u1ec1 b\u00e1nh ban s\u1ef1 s\u1ed1ng t\u1eeb tr\u1eddi xu\u1ed1ng, ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i Nh\u00f3m M\u01b0\u1eddi Hai (<em>Ga<\/em> 6,67). Ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu h\u01b0\u1edbng d\u1eabn m\u1ed9t<em> <\/em>ti\u1ebfn tr\u00ecnh l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf. Ng\u01b0\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng nh\u1eefng g\u00ec Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i l\u00e0m, ch\u1ee9 kh\u00f4ng l\u00e0m m\u1ed9t v\u00e0i chuy\u1ec7n th\u1ecfa hi\u1ec7p t\u00f9y theo s\u1ef1 ch\u1edd \u0111\u1ee3i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang. Ti\u00eau chu\u1ea9n Ng\u01b0\u1eddi nh\u1eafm kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 con s\u1ed1 c\u00e1c k\u1ebb \u0111i theo Ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng l\u00e0 s\u1ee9 m\u1ea1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00faa Cha giao ph\u00f3. N\u1ebfu ch\u00fang ta \u0111\u1eb7t n\u01a1i Ng\u01b0\u1eddi nh\u1eefng ch\u1edd \u0111\u1ee3i sai l\u1ea7m, ch\u00fang ta s\u1ebd th\u1ea5t v\u1ecdng v\u1ec1 Ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, ch\u00fang ta l\u1eafng nghe Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u00f3n nh\u1eadn c\u00e1c \u00e2n hu\u1ec7 Ng\u01b0\u1eddi ban, Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd \u0111\u01b0a ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ed1ng vi\u00ean m\u00e3n.<\/p>\n<p>2. M\u1ecdi s\u1ef1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u01a1i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Kh\u00f4ng ai y\u00eau c\u1ea7u Ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u1ea5y. Trong th\u1eddi gian ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u00f4ng khai, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu lu\u00f4n cho ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y nh\u01b0 v\u1eady: Ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 m\u00ecnh m\u00e0 \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1ec7nh ho\u1eb7c l\u1eddi c\u1ea7u xin, theo tr\u00e1ch nhi\u1ec7m Ch\u00faa Cha giao. Ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng theo s\u00e1ng ki\u1ebfn ri\u00eang, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Ch\u00faa Cha. Ng\u01b0\u1eddi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cho \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0103n; Ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n l\u1ec7nh v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 m\u1eddi d\u00e2n ch\u00fang ng\u1ed3i xu\u1ed1ng. B\u00e1nh th\u00ec ch\u01b0a c\u00f3, th\u1ebf m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 ph\u1ea3i ng\u1ed3i xu\u1ed1ng, c\u00f3 th\u1ee9 t\u1ef1 v\u00e0 g\u1ea7n nhau, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c v\u1ee5, nh\u01b0 trong m\u1ed9t<em> <\/em>b\u1eefa ti\u1ec7c. K\u1ebf \u0111\u00f3 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 c\u01b0 x\u1eed nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi cha gia \u0111\u00ecnh khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eefa \u0103n: c\u1ea7m l\u1ea5y b\u00e1nh, \u0111\u1ecdc l\u1eddi kinh ch\u00fac t\u1ee5ng, t\u1ea1 \u01a1n, r\u1ed3i ph\u00e2n ph\u00e1t b\u00e1nh. T\u1eeb s\u1ed1 t\u00e0i nguy\u00ean ngh\u00e8o n\u00e0n, Ng\u01b0\u1eddi cho \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0103n no n\u00ea. Sau \u0111\u00f3, Ng\u01b0\u1eddi ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 thu gom c\u00e1c m\u1ea9u th\u1eeba. M\u1ed7i vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u01b0\u1eddi b\u1ed1 tr\u00ed v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u00e0 \u0111\u1ec1u di\u1ec5n t\u1ea3 s\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>3. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>kh\u1ea3 n\u0103ng kh\u00f4ng gi\u1edbi h\u1ea1n: kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n hay c\u00e1c nh\u00f3m nh\u1ecf, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ed9t<em> <\/em>m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t \u0111\u00f4ng. Kh\u00f4ng m\u1ed9t<em> <\/em>tr\u1edf ng\u1ea1i n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1edbi h\u1ea1n quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Ph\u1ea7n Ng\u01b0\u1eddi, Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 quy t\u1ee5 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i quanh Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c no th\u1ecfa; Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng lo\u1ea1i tr\u1eeb m\u1ed9t ai, Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee7 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Tuy nhi\u00ean, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra cho lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0: h\u1ecd c\u00f3 bi\u1ebft tr\u00e2n tr\u1ecdng v\u00e0 mu\u1ed1n ch\u1ea5p nh\u1eadn nh\u1eefng g\u00ec Ng\u01b0\u1eddi s\u1eb5n s\u00e0ng ban cho kh\u00f4ng?<\/p>\n<p>4. \u0110\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0111\u00e3 mu\u1ed1n t\u00f4n \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0m vua. B\u1edfi v\u00ec Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 x\u1eed s\u1ef1 m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e1ch uy quy\u1ec1n v\u00e0 t\u1ef1 kh\u1ea3 n\u0103ng ri\u00eang, Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi ta \u00e1p \u0111\u1eb7t cho Ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t<em> <\/em>vai tr\u00f2 trong \u0111\u00f3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ee5c l\u1ee3i theo \u00fd ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd. C\u00e1c vi\u1ec7c quy\u1ec1n l\u1ef1c Ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e0ng to l\u1edbn, c\u00e1c hi\u1ec3u l\u1ea7m c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang c\u00e0ng tr\u1ea7m tr\u1ecdng. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu tr\u00e1nh kh\u1ecfi \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng. Trong B\u00e0i gi\u1ea3ng v\u1ec1 b\u00e1nh h\u1eb1ng s\u1ed1ng, Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd gi\u1ea3i th\u00edch d\u1ea5u l\u1ea1 b\u00e1nh h\u00f3a nhi\u1ec1u. R\u00f5 r\u00e0ng ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh cho Ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i ban cho ch\u00fang ta. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0 x\u1eed y nh\u01b0 th\u1ec3 ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u00f5 h\u01a1n Ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u g\u00ec t\u1ed1t cho ch\u00fang ta. \u0110\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0110\u1ea5ng uy quy\u1ec1n v\u00e0 t\u1ed1t l\u00e0nh \u0111\u1ebfn th\u1ebf, ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf hai th\u00e1i \u0111\u1ed9, l\u00e0 c\u1edfi m\u1edf v\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p><strong><em>Lm PX V\u0169 Phan Long, ofm<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Gioan 6,1-15 \u2013 Ch\u00faa Nh\u1eadt XVII TN &#8211; B) \u0110\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0110\u1ea5ng uy quy\u1ec1n v\u00e0 t\u1ed1t l\u00e0nh \u0111\u1ebfn th\u1ebf, ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf hai th\u00e1i \u0111\u1ed9, l\u00e0 c\u1edfi m\u1edf v\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng. 1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh Truy\u1ec1n th\u1ed1ng Tin M\u1eebng r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u00e3 g\u00e1n m\u1ed9t t\u1ea7m quan tr\u1ecdng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/duc-giesu-hoa-banh-ra-nhieu\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7377,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-phaolo","4":"post-7366","6":"format-standard","7":"has-post-thumbnail","8":"category-thanh-kinh"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7366","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7366"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12408,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7366\/revisions\/12408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7377"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}