{"id":8783,"date":"2022-01-13T19:33:08","date_gmt":"2022-01-13T13:33:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=8783"},"modified":"2022-01-14T17:23:14","modified_gmt":"2022-01-14T11:23:14","slug":"tiec-cuoi-cana","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/tiec-cuoi-cana\/","title":{"rendered":"Ti\u1ec7c C\u01b0\u1edbi Cana"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left;\" align=\"right\">TI\u1ec6C C\u01af\u1edaI CANA (Gioan 2,1-12 \u2013 CN II TN &#8211; C)<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Kit\u00f4 ban r\u01b0\u1ee3u chan h\u00f2a ni\u1ec1m vui, d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc v\u0129nh c\u1eedu \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebft l\u1eadp. Ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc c\u0169, giao \u01b0\u1edbc theo ch\u1eef vi\u1ebft, th\u00e0nh r\u01b0\u1ee3u \u00e2n s\u1ee7ng, r\u01b0\u1ee3u Th\u00e1nh Th\u1ea7n.<\/p>\n<p><b>1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh<\/b><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-8805\" alt=\"cana\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/cana.jpg\" width=\"411\" height=\"545\" srcset=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/cana.jpg 411w, http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/cana-226x300.jpg 226w\" sizes=\"auto, (max-width: 411px) 100vw, 411px\" \/>V\u1ec1 \u0111o\u1ea1n v\u0103n <i>Ga<\/i> 2,1-12, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t ra c\u00e2u h\u1ecfi sau \u0111\u00e2y: c\u00e2u truy\u1ec7n Cana m\u1edf ra m\u1ed9tph\u00e2n \u0111o\u1ea1n m\u1edbi (g\u1ecdi l\u00e0 \u201cS\u00e1ch c\u00e1c d\u1ea5u l\u1ea1\u201d, ch. 2\u201312) ho\u1eb7c kh\u00e9p l\u1ea1i m\u1ed9tb\u00e0i t\u1ef1a mang t\u00ednh t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt (1,19\u20132,12)?<\/p>\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ecdn \u0111\u1eb7t truy\u1ec7n Cana v\u00e0o cu\u1ed1i b\u00e0i t\u1ef1a t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt. Trong ch. 1, sau B\u00e0i T\u1ef1a (1,1-18), t\u00e1c gi\u1ea3 gi\u1edbi thi\u1ec7u g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t v\u1ecb T\u1ea9y Gi\u1ea3, v\u1ecb ch\u1ee9ng nh\u00e2n, \u201cb\u1ea1n c\u1ee7a ch\u00e0ng r\u1ec3\u201d (3,29), ng\u01b0\u1eddi ban ph\u00e9p r\u1eeda \u0111\u1ec3 \u201cNg\u01b0\u1eddi [= \u0110\u1ee9c Gi\u00easu] \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecf ra cho d\u00e2n \u00cdt-ra-en\u201d (1,31). S\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a Gioan l\u00e0 b\u00e0y t\u1ecf ch\u00e2n t\u00ednh thi\u00ean sai c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. V\u00ec l\u00fd do n\u00e0y, Anr\u00ea v\u00e0 m\u1ed9t m\u00f4n \u0111\u1ec7 n\u1eefa \u0111\u00e3 \u0111i theo Th\u1ea7y (1,35-40). Anr\u00ea l\u1ea1i \u0111i g\u1eb7p Sim\u00f4n v\u00e0 b\u1ea3o: \u201cCh\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 g\u1eb7p \u0110\u1ea5ng M\u00easia\u201d (1,41); chuy\u1ec7n c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra v\u1edbi Nathanaen (1,45-51). T\u1ea5t c\u1ea3 k\u1ebft th\u00fac t\u1ea1i Cana, v\u1edbi vi\u1ec7c ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1ecf vinh quang ra (2,11).<\/p>\n<p>C\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng l\u00fd do kh\u00e1c khi\u1ebfn ph\u1ea3i \u0111i theo chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng n\u00e0y. C\u00f3 th\u1ec3 k\u1ec3 ra hai l\u00fd do: 1) C\u00e1ch t\u00ednh c\u00e1c ng\u00e0y l\u00e0m th\u00e0nh m\u1ed9ttu\u1ea7n. \u201c<i>H\u00f4m sau<\/i>, \u00f4ng Gioan th\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda m\u00ecnh\u201d (1,29). \u201c<i>H\u00f4m sau<\/i> \u00f4ng Gioan l\u1ea1i \u0111\u1ee9ng \u0111\u00f3\u201d (1,35). \u201c<i>H\u00f4m sau<\/i>, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111i t\u1edbi mi\u1ec1n Galil\u00ea\u201d (1,43). Cu\u1ed1i c\u00f9ng, \u201c<i>ng\u00e0y th\u1ee9 ba<\/i> c\u00f3 ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi t\u1ea1i Cana mi\u1ec1n Galil\u00ea\u201d (2,1). \u0110\u00e2y \u0111\u00fang l\u00e0 m\u1ed9ttu\u1ea7n, v\u00e0 ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 b\u1ea3y. 2) C\u1ea7n ghi nh\u1eadn vi\u1ec7c t\u00e1c gi\u1ea3 t\u00edch l\u0169y c\u00e1c danh hi\u1ec7u Kit\u00f4 h\u1ecdc. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u201cChi\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d (1,29.36), \u201c\u0110\u1ea5ng l\u00e0m ph\u00e9p r\u1eeda trong Th\u00e1nh Th\u1ea7n\u201d (1,33), l\u00e0 \u201cRabbi\u201d (1,38.49), l\u00e0 \u201c\u0110\u1ea5ng M\u00easia\u201d (1,41), l\u00e0 \u201cCon Thi\u00ean Ch\u00faa, vua \u00cdt-ra-en\u201d (1,49). R\u00f5 r\u00e0ng c\u00e1c danh hi\u1ec7u n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9tt\u1ed5ng h\u1ee3p vi\u1ec7c m\u1ea1c kh\u1ea3i m\u1ea7u nhi\u1ec7m \u0110\u1ee9c Kit\u00f4. \u0110i\u1ec3m t\u1edbi c\u1ee7a c\u1ee5\u1ed9c t\u1ecf m\u00ecnh n\u00e0y l\u00e0 Cana: \u201c\u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1ecf vinh quang c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi\u201d (2,11). Vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1ecf m\u00ecnh ra t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi vi\u1ec7c c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e1p l\u1ea1i: \u201cV\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 tin v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi\u201d (2,11). T\u1edbi \u0111\u00e2y, c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 g\u1ed3m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tin \u0111\u00e3 th\u00e0nh h\u00ecnh; \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u00f4ng khai.<\/p>\n<p>V\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 coi \u0111\u00e2y l\u00e0 D\u1eabn nh\u1eadp b\u1eb1ng m\u1ed9t d\u1ea5u l\u1ea1 l\u1ecbch s\u1eed: Truy\u1ec7n Ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi Cana k\u1ebft th\u00fac ph\u1ea7n D\u1eabn nh\u1eadp v\u00e0 \u0111\u01b0a v\u00e0o \u201cS\u00e1ch c\u00e1c d\u1ea5u l\u1ea1 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu\u201d, n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 \u0111o\u1ea1n v\u0103n \u201cl\u00e0m c\u1ea7u\u201d.<\/p>\n<p><b>2.- B\u1ed1 c\u1ee5c<\/b><\/p>\n<p>B\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t\u201cd\u1ea5u l\u1ea1\u201d, n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm b\u1ed1 c\u1ee5c theo c\u00e1ch c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e9p l\u1ea1. Nh\u01b0ng ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm ra b\u1ed1 c\u1ee5c theo c\u1ea5u tr\u00fac \u0111\u1ed3ng t\u00e2m sau:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\">A = Ph\u1ea7n t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt (2,1-3);<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">B = C\u00e1c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i (2,4-8):<\/p>\n<p style=\"padding-left: 90px;\">Th\u00e2n m\u1eabu \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu,<\/p>\n<p style=\"padding-left: 90px;\">Th\u00e2n m\u1eabu \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 c\u00e1c k\u1ebb h\u1ea7u b\u00e0n,<\/p>\n<p style=\"padding-left: 90px;\">\u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 c\u00e1c k\u1ebb h\u1ea7u b\u00e0n;<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\">A\u2019= Ph\u1ea7n t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt (2,9-11).<\/p>\n<p><b>3.- V\u00e0i \u0111i\u1ec3m ch\u00fa gi\u1ea3i<\/b><\/p>\n<p><i>&#8211; Ng\u00e0y th\u1ee9 ba<\/i> (1): Chi ti\u1ebft th\u1eddi gian n\u00e0y c\u00f3 m\u1ee5c \u0111\u00edch n\u1ed1i k\u1ebft ph\u00e9p l\u1ea1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1edbi n\u00fai Sinai (<i>Xh<\/i> 19,1.10-11.16) v\u00e0 cu\u1ed9c Ph\u1ee5c Sinh (<i>Ga<\/i> 2,19-22; x. 7,30; 8,20\u2026).<\/p>\n<p>Nh\u01b0 th\u1ebf, Cana m\u1ed9t \u0111\u00e0ng l\u00e0 phi\u00ean b\u1ea3n c\u1ee7a nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra t\u1ea1i n\u00fai Sinai, \u0111\u00e0ng kh\u00e1c, l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi ti\u00ean b\u00e1o m\u00e0o \u0111\u1ea7u cho m\u1ea1c kh\u1ea3i t\u1ed1i h\u1eadu ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb cu\u1ed9c Ph\u1ee5c Sinh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4.<\/p>\n<p><i>&#8211; t\u1ea1i Cana mi\u1ec1n Galil\u00ea<\/i> (1a v\u00e0 11a): Trong <i>T\u00e2n \u01af\u1edbc<\/i>, th\u00e0nh n\u00e0y ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c <i>Ga<\/i> nh\u1eafc t\u1edbi (x. c\u1ea3 21,2). Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng ng\u01b0\u1eddi ta ngh\u0129 \u0111\u1ebfn Khirbet Qana, c\u00e1ch Nadar\u00e9t 15 c\u00e2y s\u1ed1. \u0110\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i h\u1ebbo l\u00e1nh, kh\u00f4ng m\u1ea5y quan tr\u1ecdng.<\/p>\n<p><i>&#8211; C\u00f3 ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi<\/i>:\u00a0 Theo t\u1eadp t\u1ee5c th\u1eddi \u1ea5y, m\u1ed9t \u0111\u00e1m c\u01b0\u1edbi k\u00e9o d\u00e0i t\u1eeb ba ng\u00e0y \u0111\u1ebfn m\u1ed9t tu\u1ea7n (ba ng\u00e0y: tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u1ed9t qu\u1ea3 ph\u1ee5 t\u00e1i gi\u00e1). Khung c\u1ea3nh ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi n\u1ed1i k\u1ebft c\u00e2u truy\u1ec7n Cana v\u1edbi \u0111\u1ec1 t\u00e0i quen thu\u1ed9c trong <i>C\u1ef1u \u01af\u1edbc<\/i>: h\u00f4n l\u1ec5 c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng M\u00easia v\u1edbi D\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi. Trong <i>TM IV<\/i>, Gioan Ti\u1ec1n H\u00f4 s\u1ebd gi\u1edbi thi\u00eau \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 ch\u00e0ng r\u1ec3 (3,29); c\u00f2n trong c\u00e1c <i>TMNL<\/i>, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1ef1 coi m\u00ecnh l\u00e0 ch\u00e0ng r\u1ec3 (<i>Mc<\/i> 2,19; <i>Mt<\/i> 9,15; <i>Lc<\/i> 5,34), v\u00e0 \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi nh\u01b0 m\u1ed9t ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi (<i>Mt<\/i> 22,1-14). Cu\u1ed1i c\u00f9ng, s\u00e1ch <i>Kh<\/i> c\u0169ng v\u1eadn d\u1ee5ng t\u1edbi \u0111\u1ec1 t\u00e0i n\u00e0y \u0111\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 s\u1ef1 k\u1ebft th\u00fac th\u1eddi hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u00e0 s\u1ef1 khai m\u1edf th\u1eddi t\u01b0\u01a1ng lai (<i>Kh<\/i> 19,7-9; 21,2; so v\u1edbi <i>Ep<\/i> 5,22tt). Theo t\u1eadp t\u1ee5c, ch\u00ednh ch\u00e0ng r\u1ec3 cung c\u1ea5p r\u01b0\u1ee3u (x. c. 10).<\/p>\n<p><i>&#8211; c\u00f3 th\u00e2n m\u1eabu \u0110\u1ee9c Gi\u00easu<\/i>:<b><i>\u00a0 <\/i><\/b>\u0110\u1ee9c Trinh N\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u l\u00e0 \u201c<i>th\u00e2n m\u1eabu \u0110\u1ee9c Gi\u00easu<\/i>\u201d, r\u1ed3i \u1edf c. 4, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u1ea1i g\u1ecdi m\u1eb9 l\u00e0 \u201c<i>b\u00e0<\/i>\u201d. M\u1ed9t s\u1ef1 c\u1ed1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 l\u1ea1i x\u1ea3y ra tr\u00ean N\u00fai S\u1ecd trong <i>Ga<\/i> 19,25-27; nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e2u truy\u1ec7n N\u00fai S\u1ecd c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m chung v\u1edbi c\u00e2u truy\u1ec7n Cana. C\u00f3 th\u1ec3 coi hai c\u00e2u truy\u1ec7n n\u00e0y l\u00e0m n\u00ean m\u1ed9t th\u1ee9 c\u1ea5u tr\u00fac \u201c\u0111\u00f3ng khung\u201d.<\/p>\n<p><i>&#8211; H\u1ecd h\u1ebft r\u01b0\u1ee3u r\u1ed3i<\/i> (3): Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 mu\u1ed1n coi l\u1eddi n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 ghi nh\u1eadn m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n. Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 l\u1ebd n\u00ean th\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u k\u00edn \u0111\u00e1o v\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng \u0110\u1ee9c Maria b\u00e0y t\u1ecf v\u1edbi Con. Qu\u1ea3 v\u1eady, l\u1eddi \u0110\u1ee9c Maria n\u00f3i v\u1edbi gia nh\u00e2n (c. 5) cho th\u1ea5y r\u1eb1ng b\u00e0 c\u00f3 xin \u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3.<\/p>\n<p><i>&#8211; Th\u01b0a b\u00e0 (gynai)<\/i> (4): M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i g\u1ecdi m\u1eb9 l\u00e0 \u2019<i>imm\u00e2<\/i>, \u201cm\u1eb9 c\u1ee7a con\u201d. V\u00ec th\u1ebf danh hi\u1ec7u \u201cb\u00e0\u201d (<i>gyn\u00ea<\/i>; femme, woman) \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu d\u00f9ng m\u00e0 g\u1ecdi \u0110\u1ee9c Maria c\u00f3 v\u1ebb k\u1ef3 l\u1ea1. Trong th\u1ef1c t\u1ebf, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u0169ng s\u1eed d\u1ee5ng danh x\u01b0ng \u1ea5y \u0111\u1ec3 g\u1ecdi c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef kh\u00e1c trong <i>TM IV<\/i> (4,21: b\u00e0 Samari; 20,13: b\u00e0 Maria M\u00e1c\u0111ala) v\u00e0 trong c\u00e1c <i>TMNL<\/i> (<i>Mt<\/i> 15,28; <i>Lc<\/i> 13,12). D\u00f9 sao, \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu v\u1edbi <i>Ga<\/i> 19,25-27, danh x\u01b0ng n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a ti\u00eau c\u1ef1c. R\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 qua ti\u1ebfng \u201cb\u00e0\u201d (E. Farahian \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb d\u1ecbch trong ti\u1ebfng \u00dd l\u00e0 \u201csignora\u201d), \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ec1 ra m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f4ng khai h\u01a1n \u0111\u1ec3 g\u1ecdi m\u1eb9 ru\u1ed9t c\u1ee7a m\u00ecnh t\u1ea1i n\u01a1i c\u00f4ng c\u1ed9ng. Ngo\u00e0i ra, v\u1edbi t\u1eeb ng\u1eef n\u00e0y, ch\u1eafc ch\u1eafn \u1edf b\u00ecnh di\u1ec7n bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng, c\u00f3 m\u1ed9t g\u1ecdi \u00fd \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c t\u1ea1o d\u1ef1ng: \u0110\u1ee9c Maria xu\u1ea5t hi\u1ec7n ra nh\u01b0 l\u00e0 Ev\u00e0 m\u1edbi, ho\u1eb7c h\u01a1n n\u1eefa, nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a d\u00e2n Israel, ho\u1eb7c t\u1ed1t h\u01a1n n\u1eefa, nh\u01b0 l\u00e0 Israel \u0111\u00edch th\u1eadt.<\/p>\n<p><i>&#8211; Chuy\u1ec7n \u0111\u00f3 can g\u00ec \u0111\u1ebfn b\u00e0 v\u00e0 con? <\/i>(4): d\u1ecbch s\u00e1t: \u201cGi\u1eefa t\u00f4i v\u00e0 b\u00e0, n\u00e0o c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec?\u201d (NTT). <i>Ti emoi kai soi<\/i> (Hp: <i>mah-li w\u00e2l\u00e2k<\/i>): \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3 quen thu\u1ed9c trong v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng Hy L\u1ea1p, R\u00f4-ma v\u00e0 S\u00ea-m\u00edt \u0111\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 s\u1ef1 \u01b0ng thu\u1eadn ho\u1eb7c b\u1ea5t thu\u1eadn gi\u1eefa hai ho\u1eb7c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. Ch\u1ec9 c\u00f3 v\u0103n c\u1ea3nh m\u1edbi gi\u00fap th\u1ea5y r\u00f5 c\u00e1c s\u1eafc th\u00e1i c\u1ee7a m\u1ed7i tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p.<\/p>\n<p><i>&#8211; Gi\u1edd c\u1ee7a con ch\u01b0a \u0111\u1ebfn <\/i>(4): N\u1ebfu quan t\u00e2m t\u1edbi \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a thu\u1eadt ng\u1eef \u201c<i>Gi\u1edd c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu<\/i>\u201d theo <i>TM Ga<\/i>, v\u00e0 t\u1edbi gi\u00e1 tr\u1ecb bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a r\u01b0\u1ee3u, ch\u00fang ta s\u1ebd th\u1ea5y r\u00f5. \u201c<i>Gi\u1edd c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu<\/i>\u201d l\u00e0 Gi\u1edd Kh\u1ed5 N\u1ea1n\u2013Ph\u1ee5c Sinh; c\u00f2n r\u01b0\u1ee3u t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho L\u1eddi m\u1ea1c kh\u1ea3i, Tin M\u1eebng c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0 Lu\u1eadt m\u1edbi s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecf l\u1ed9 tr\u1ecdn v\u1eb9n khi \u0111\u1ebfn \u201cGi\u1edd\u201d Ng\u01b0\u1eddi \u0111i qua th\u1ebf gian n\u00e0y m\u00e0 v\u1ec1 v\u1edbi Cha Ng\u01b0\u1eddi (x. <i>Ga<\/i> 13,1).<\/p>\n<p><i>&#8211; R\u01b0\u1ee3u<\/i> (3): <i>C\u1ef1u \u01af\u1edbc<\/i>, truy\u1ec1n th\u1ed1ng Do Th\u00e1i gi\u00e1o c\u0169ng nh\u01b0 ch\u00ednh v\u0103n c\u1ea3nh c\u1ee7a <i>TM<\/i> <i>Ga<\/i> cung c\u1ea5p cho ch\u00fang ta c\u00e1c \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a \u201cr\u01b0\u1ee3u\u201d.<\/p>\n<p>* <i>Th\u1eddi thi\u00ean sai v\u00e0 c\u00e1nh chung<\/i>:<\/p>\n<p>C\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9 n\u00f3i r\u1eb1ng khi Thi\u00ean Ch\u00faa quy t\u1ee5 con c\u00e1i t\u1ea3n m\u00e1c l\u01b0u \u0111\u00e0y v\u1ec1 v\u00e0 cho h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh c\u01b0, r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m kh\u00e1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho h\u1ecd d\u01b0 d\u1eadt (<i>Am<\/i> 9,13; <i>Ge<\/i> 2,24; <i>Gr<\/i> 31,12; <i>Ge<\/i> 2,19-16). R\u01b0\u1ee3u n\u00e0y l\u1ea1i c\u00f3 ph\u1ea9m ch\u1ea5t r\u1ea5t t\u1ed1t (<i>Hs<\/i> 14,8; <i>Is<\/i> 25,6; <i>Dcr<\/i> 9,17). R\u01b0\u1ee3u v\u00e0 s\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng kh\u00f4ng (<i>Is<\/i> 55,1). Trong <i>Hs<\/i> 2,21-22 v\u00e0 <i>Is<\/i> 62,5, s\u1ef1 ph\u00ec nhi\u00eau c\u1ee7a hoa m\u1ea7u ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c gh\u00e9p v\u00e0o h\u00ecnh \u1ea3nh cu\u1ed9c h\u00f4n nh\u00e2n gi\u1eefa Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 D\u00e2n Ng\u00e0i. Cu\u1ed9c h\u00f4n nh\u00e2n n\u00e0y t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng Giao \u01af\u1edbc m\u1edbi k\u00fd k\u1ebft v\u1edbi con c\u00e1i Israel, \u0111\u01b0\u1ee3c quy t\u1ee5 v\u1ec1 (<i>Ge<\/i> 31,8-10.31-37). C\u00f3 hai b\u1ea3n v\u0103n tr\u1ef1c ti\u1ebfp mang t\u00ednh thi\u00ean sai, <i>St<\/i> 27,28-29 v\u00e0 <i>St<\/i> 49,10-12: Th\u1eddi \u0111\u1ea1i thi\u00ean sai \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 b\u1eb1ng m\u1ed9t gi\u1ecdng v\u0103n \u0111\u1ea7y h\u00ecnh \u1ea3nh:\u201cr\u01b0\u1ee3u m\u1edbi d\u1ed3i d\u00e0o\u201d (<i>St<\/i> 27,28); mu\u1ed1n bu\u1ed9c con l\u1eeba, \u0110\u1ea5ng M\u00easia ch\u1ec9 c\u00f3 d\u00e2y nho; mu\u1ed1n gi\u1eb7t \u00e1o, Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 c\u00f3 r\u01b0\u1ee3u; v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u l\u00e0m c\u1eb7p m\u1eaft Ng\u01b0\u1eddi ng\u1eddi s\u00e1ng (<i>St<\/i> 49,11-12).<\/p>\n<p>Trong <i>Di\u1ec5m ca<\/i>, \u201c<i>r\u01b0\u1ee3u<\/i>\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng 8 l\u1ea7n \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng t\u00ecnh y\u00eau n\u1ed3ng n\u00e0n c\u1ee7a \u0111\u00f4i nam n\u1eef (<i>Dc<\/i> 1,2-4; 2,4; 4,10; 5,1; 7,3-10; 8,2).<\/p>\n<p><i>* R\u01b0\u1ee3u v\u00e0 L\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa<\/i>:<\/p>\n<p>Trong <i>C\u1ef1u \u01af\u1edbc<\/i>, Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea (ho\u1eb7c L\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa) \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong quan h\u1ec7 v\u1edbi r\u01b0\u1ee3u, trong hai \u0111o\u1ea1n: <i>Gr<\/i> 23,9 v\u00e0 <i>Cn<\/i> 9,25. S\u1ef1 Kh\u00f4n Ngoan \u0111\u00e3 d\u1ecdn ti\u1ec7c v\u00e0 m\u1eddi kh\u00e1ch, th\u1eadt ra l\u00e0 Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea. Theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng <i>Kinh Th\u00e1nh<\/i>, v\u1ecb hi\u1ec1n nh\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi suy g\u1eabm v\u00e0 \u0111\u00e0o s\u00e2u Torah. V\u00e0 r\u01b0\u1ee3u c\u1ee7a s\u1ef1 Kh\u00f4n Ngoan l\u00e0 Lu\u1eadt Thi\u00ean Ch\u00faa. Trong <i>Hc<\/i> 24,17, s\u1ef1 Kh\u00f4n Ngoan l\u1ea1i t\u1ef1 v\u00ed m\u00ecnh v\u1edbi m\u1ed9t c\u00e2y nho (x. <i>Ga<\/i> 15,1). Nh\u01b0 v\u1eady, ta c\u00f3 chu\u1ed7i c\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m: Torah = Kh\u00f4n Ngoan = c\u00e2y nho = r\u01b0\u1ee3u.<\/p>\n<p><i>\u00a0* R\u01b0\u1ee3u l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Torah \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ea5ng M\u00easia gi\u1ea3i th\u00edch:<\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-family: VNI-Times; font-size: medium;\">a) <\/span>\u00a0 <span style=\"text-decoration: underline;\">Truy\u1ec1n th\u1ed1ng Do Th\u00e1i gi\u00e1o<\/span>:<\/p>\n<p>R\u01b0\u1ee3u c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Torah \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ea5ng M\u00easia gi\u1ea3i th\u00edch: V\u1ecb n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1edd mong nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7y chuy\u00ean m\u00f4n v\u1ec1 Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea (x. <i>Targ<\/i> <i>Dc<\/i> 8,12). C\u00f2n khi b\u1ea3n Midrash <i>St<\/i> <i>R<\/i> 98,9\u201349,11 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u1ea5ng M\u00easia \u201c&#8230; gi\u1eb7t \u00e1o m\u00ecnh trong r\u01b0\u1ee3u\u201d (<i>St<\/i> 49,11), \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd vi\u1ebft l\u1ea1i nh\u1eefng c\u00e2u Lu\u1eadt cho ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 m\u00ecnh, t\u1ee9c s\u1ebd \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129a v\u00e0 l\u1ed1i gi\u1ea3i th\u00edch Torah. C\u00f2n Ng\u01b0\u1eddi gi\u1eb7t \u201c\u00e1o cho\u00e0ng trong m\u00e1u c\u1ee7a nho\u201d, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd s\u1eeda ch\u1eefa c\u00e1c l\u1ed1i gi\u1ea3i th\u00edch sai l\u1ea1c.<\/p>\n<p>b) <span style=\"text-decoration: underline;\">T\u00e2n \u01af\u1edbc<\/span>: x. <i>Mt<\/i> 5,17.21-22.27-28.31-32.33-34.38-39.43-44. C\u00e1c <i>TMNL<\/i> v\u00ed gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng M\u00easia v\u1edbi r\u01b0\u1ee3u m\u1edbi, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 ch\u00e0ng r\u1ec3 c\u1ee7a l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi thi\u00ean sai. R\u01b0\u1ee3u m\u1edbi t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho Tin M\u1eebng c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, M\u1ea1c kh\u1ea3i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi; r\u01b0\u1ee3u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 pha tr\u1ed9n v\u1edbi r\u01b0\u1ee3u c\u0169 c\u1ee7a Do Th\u00e1i gi\u00e1o (<i>Mt<\/i> 9,14-17;\u00a0 <i>Mc<\/i> 2,18-22;\u00a0 <i>Lc<\/i> 5,33-39).<\/p>\n<p><i>* Gi\u00e1 tr\u1ecb bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a r\u01b0\u1ee3u Cana<\/i>:<\/p>\n<p>Trong th\u1ea7n h\u1ecdc <i>Gioan<\/i>, L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u201c<i>S\u1ef1 Th\u1eadt<\/i>\u201d (<i>Ga<\/i> 8,31-32; 18,37; 17,8.14.17..), v\u00e0 \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 L\u1eddi n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng h\u00f3a v\u1edbi ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu: \u201cTh\u1ea7y l\u00e0 S\u1ef1 Th\u1eadt\u201d(14,6; x. 8,32-26). Tin M\u1eebng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadp th\u1ec3 c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng nh\u1ea5t n\u01a1i b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 trong nh\u1eefng bi\u1ebfn c\u1ed1 li\u00ean h\u1ec7 t\u1edbi b\u1ea3n th\u00e2n con ng\u01b0\u1eddi \u0111ang loan b\u00e1o Tin M\u1eebng n\u00e0y, l\u00e0 Ng\u00f4i L\u1eddi l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi: \u201cTh\u1ea7y l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng, b\u00e1nh ban s\u1ef1 s\u1ed1ng, s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i, s\u1ef1 s\u1ed1ng&#8230;\u201d. V\u1eady, L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 l\u00e0 M\u1ea1c kh\u1ea3i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, Tin M\u1eebng c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta n\u00f3i \u201cr\u01b0\u1ee3u\u201d t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng L\u1eddi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 l\u00e0 do nh\u1eefng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh sau:<\/p>\n<p><i>1) <span style=\"text-decoration: underline;\">C\u1eb7p m\u1eabu Sinai \u2013 Cana<\/span><\/i>:<\/p>\n<p>Chu\u1ed7i nh\u1eefng ng\u00e0y khai m\u1ea1c s\u1ee9 m\u1ea1ng ng\u00f4n s\u1ee9 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ed9t \u00fd t\u01b0\u1edfng th\u1ea7n h\u1ecdc. Cu\u1ed9c th\u1ea7n hi\u1ec3n \u1edf Sinai v\u00e0 nh\u1eefng ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 (theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng Do Th\u00e1i gi\u00e1o) l\u00e0 m\u1eabu cho \u0111o\u1ea1n v\u0103n <i>Gioan<\/i> (1,19-2,12). Theo m\u1ed9t chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng Kit\u00f4 h\u1ecdc, t\u00e1c gi\u1ea3 ch\u00fa gi\u1ea3i l\u1ea1i tu\u1ea7n l\u1ec5 v\u1edbi ch\u00f3p \u0111\u1ec9nh l\u00e0 vi\u1ec7c Thi\u00ean Ch\u00faa ban Torah t\u1ea1i Sinai, v\u00e0o \u201c<i>ng\u00e0y<\/i> <i>th\u1ee9 ba<\/i>\u201d.<\/p>\n<p>\u201c<i>Ng\u00e0y th\u1ee9 ba<\/i>\u201d c\u1ee7a Cana t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng ho\u00e0n to\u00e0n v\u1edbi \u201c<i>ng\u00e0y th\u1ee9 ba<\/i>\u201dc\u1ee7a Sinai. C\u0169ng nh\u01b0 \u1edf Sinai, Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 b\u00e0y t\u1ecf vinh quang c\u1ee7a Ng\u00e0i khi ban Torah v\u00e0o \u201c<i>ng\u00e0y th\u1ee9 ba<\/i>\u201d, th\u00ec \u1edf Cana, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 b\u00e0y t\u1ecf vinh quang c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi khi ban m\u1ed9t th\u1ee9 r\u01b0\u1ee3u ngon h\u01a1n c\u0169ng v\u00e0o \u201c<i>ng\u00e0y th\u1ee9<\/i> <i>ba<\/i>\u201d;\u00a0 r\u01b0\u1ee3u n\u00e0y t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p M\u1ea1c kh\u1ea3i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><i>2) <span style=\"text-decoration: underline;\">\u0110\u1ed9ng t\u1eeb \u201cgi\u1eef\u201d (c. 10)<\/span><\/i>:<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n ti\u1ec7c n\u00f3i v\u1edbi t\u00e2n lang: \u201c&#8230; C\u00f2n anh, anh l\u1ea1i <i>gi\u1eef <\/i>(HL. <i>tet\u00ear\u00eakas<\/i>) r\u01b0\u1ee3u ngon cho \u0111\u1ebfn m\u00e3i b\u00e2y gi\u1edd\u201d. \u0110\u1ed9ng t\u1eeb <b><i>\u201c<\/i><\/b><i>gi\u1eef<\/i>\u201d l\u00e0 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a t\u1eeb v\u1ef1ng <i>Gioan<\/i> khi \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn L\u1eddi\u2013\u0110i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, v\u00e0 L\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 L\u1eddi c\u1ee7a Ch\u00faa Cha. T\u00e1c gi\u1ea3 <i>Gioan<\/i> \u0111\u00e3 d\u00f9ng \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u1ea5y theo ngh\u0129a n\u00e0y \u00edt ra 25 l\u1ea7n (8,51-52; 14,23; 15,20; 17,6; <i>Kh<\/i> 3,8 \/ <i>Kh<\/i> 3,10 \/ 14,24 \/ <i>1 Ga<\/i> 2,5 <i>= <\/i>8,55 \/ <i>Kh<\/i> 1,3; x. 22,7.9 \/ <i>Kh<\/i> 2,26 \/ <i>1 Ga<\/i> 2,3; 3,22.24; 5,3 \/ <i>Kh<\/i> 12,17 \/ <i>Kh<\/i> 14,12.\u00a0 <span style=\"text-decoration: underline;\">L\u01b0u \u00fd<\/span>: <i>Mc<\/i> ch\u1ec9 d\u00f9ng 1 l\u1ea7n (<i>Mc<\/i> 7,9); <i>Mt<\/i> 3 l\u1ea7n (<i>Mt<\/i> 27,36.54; 28,4); <i>Lc<\/i> 1 l\u1ea7n (<i>Cv<\/i> 15,5).<\/p>\n<p><i>3) <span style=\"text-decoration: underline;\">N\u01b0\u1edbc thanh t\u1ea9y c\u1ee7a t\u1eadp t\u1ee5c Do Th\u00e1i<\/span><\/i>:<\/p>\n<p>R\u01b0\u1ee3u \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ban l\u1ea1i l\u1ea5y t\u1eeb n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ef1ng trong c\u00e1c chum d\u00f9ng v\u00e0o \u201cvi\u1ec7c thanh t\u1ea9y theo th\u00f3i t\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i\u201d (c. 6). N\u01b0\u1edbc n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01b0\u1edbc ph\u00e0m t\u1ee5c, m\u00e0 l\u00e0 n\u01b0\u1edbc d\u00f9ng trong nghi l\u1ec5, \u0111\u1ec3 thanh t\u1ea9y c\u00e1c th\u1ef1c kh\u00e1ch (x. <i>Mc<\/i> 7,2-5; <i>Mt<\/i> 15,2; <i>Lc<\/i> 11,38-39). Ch\u00ednh n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu bi\u1ebfn th\u00e0nh r\u01b0\u1ee3u. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 k\u1ec3 t\u1eeb nay, \u201cvi\u1ec7c thanh t\u1ea9y\u201d kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i k\u1ebft v\u1edbi vi\u1ec7c gi\u1eef Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea n\u1eefa (t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng b\u1eb1ng <i>n\u01b0\u1edbc<\/i> <i>trong s\u00e1u chum<\/i>), m\u00e0 l\u00e0 v\u1edbi vi\u1ec7c gi\u1eef Tin M\u1eebng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, gi\u1eef L\u1eddi c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi (t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng b\u1eb1ng <i>r\u01b0\u1ee3u ngon<\/i>).<\/p>\n<p>Th\u1eadt ra, \u0111\u00e2y l\u00e0 gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 <i>Ga<\/i> v\u1ec1 vi\u1ec7c\u201cthanh t\u1ea9y\u201d. C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cthanh t\u1ea9y\u201d nh\u1edd L\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 loan b\u00e1o cho h\u1ecd (15,3). S\u1ee9 \u0111i\u1ec7p m\u1ea1c kh\u1ea3i c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 l\u00e0 S\u1ef1 Th\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i tho\u00e1t c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 kh\u1ecfi n\u00f4 l\u1ec7 t\u1ed9i l\u1ed7i (8,32.34-36). Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u1edf l\u1ea1i trong \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u00f3n nh\u1eadn Tin M\u1eebng c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi (<i>Ga<\/i> 15,7; <i>1 Ga<\/i> 3,6) th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u1eefa, m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1nh h\u00f3a (<i>1 Ga<\/i> 3,6). L\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t h\u1ea1t gi\u1ed1ng (<i>1 Ga<\/i> 3,9; x. <i>Lc<\/i> 8,11; <i>1 Pr<\/i> 1,23; <i>Gc<\/i> 1,18; <i>1 Cr<\/i> 4,15). Nh\u1edd t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a L\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng s\u1ef1 d\u1eef v\u00e0 \u00edt sa v\u00e0o t\u1ed9i l\u1ed7i h\u01a1n (<i>1 Ga<\/i> 2,14). \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u201cx\u00f3a b\u1ecf t\u1ed9i tr\u1ea7n gian\u201d (1,29): Ng\u01b0\u1eddi \u201cthanh t\u1ea9y\u201d con ng\u01b0\u1eddi b\u1eb1ng L\u1eddi S\u1ef1 Th\u1eadt c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><i>4) <span style=\"text-decoration: underline;\">R\u01b0\u1ee3u Cana, bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ea1c kh\u1ea3i\u00a0 c\u00e1nh chung c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4<\/span><\/i>:<\/p>\n<p>R\u01b0\u1ee3u Cana kh\u00f4ng nh\u1eefng l\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a L\u1eddi m\u1ea1c kh\u1ea3i c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, m\u00e0 c\u00f2n di\u1ec5n t\u1ea3 chi\u1ec1u k\u00edch c\u00e1nh chung c\u1ee7a L\u1eddi n\u00e0y, trong t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 L\u1eddi t\u1ed1i h\u1eadu v\u00e0 v\u0129nh vi\u1ec5n.<\/p>\n<p>Ch\u1eb3ng h\u1ea1n <i>Ga<\/i> 1,45: Phil\u00edpph\u00ea n\u00f3i v\u1edbi Nathanaen: \u201c\u0110\u1ea5ng m\u00e0 S\u00e1ch Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea v\u00e0 c\u00e1c Ng\u00f4n S\u1ee9 n\u00f3i t\u1edbi, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 g\u1eb7p, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00f4ng Gi\u00easu, con \u00f4ng Giuse, ng\u01b0\u1eddi Nadar\u00e9t\u201d. T\u1eeb M\u00f4s\u00ea v\u00e0 c\u00e1c Ng\u00f4n s\u1ee9, ta chuy\u1ec3n qua \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i \u1edf 1,16-17. D\u1ea5u l\u1ea1 Cana l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 chu\u1ea9n nh\u1eadn mang t\u00ednh ng\u00f4n s\u1ee9 cho ni\u1ec1m ch\u1edd mong c\u00e1nh chung xo\u00e1y v\u00e0o con ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4.<\/p>\n<p>Khi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ra l\u1ec7nh \u0111\u1ed5 c\u00e1c chum \u201c\u0111\u1ea7y t\u1edbi mi\u1ec7ng\u201d (c. 7), \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1ed5 nhi\u1ec1u t\u1ed1i \u0111a, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cho\u00e0n to\u00e0n\u201d<i>.<\/i> Sau \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 chuy\u1ec7n \u201cc\u00f2n n\u1eefa\u201d, \u201csau \u0111\u00f3\u201d ho\u1eb7c \u201cth\u00eam n\u1eefa\u201d. L\u1eddi Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ea7y m\u1ee9c M\u1ea1c kh\u1ea3i. L\u1eddi Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u201cngu\u1ed3n sung m\u00e3n\u201d (1,16). Tuy nhi\u00ean, s\u1ef1 sung m\u00e3n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o cho m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc (x. <i>Dt<\/i> 1,1). <i>R\u01b0\u1ee3u<\/i> Ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y t\u1eeb <i>n\u01b0\u1edbc<\/i> c\u1ee7a Do Th\u00e1i gi\u00e1o v\u00e0 thay th\u1ebf th\u1ee9 r\u01b0\u1ee3u b\u1ecb thi\u1ebfu. Nhi\u1ec7m c\u1ee5c Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea b\u1ecb v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 v\u1ec1 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng b\u1edfi L\u1eddi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, l\u00e0 L\u1eddi loan b\u00e1o m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u r\u0103n \u201cm\u1edbi\u201d (<i>Ga<\/i> 13,34), \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a Giao \u01af\u1edbc M\u1edbi gi\u1eefa Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi trong \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 hi\u1ec3n vinh (x. <i>Ga<\/i> 14,20).<\/p>\n<p>T\u01b0\u01a1ng quan gi\u1eefa Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea v\u00e0 L\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 tuy\u1ec7t v\u1eddi b\u1eb1ng hai lo\u1ea1i r\u01b0\u1ee3u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecdn t\u1ea1i Cana. M\u1ed9t lo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2n lang ph\u00e0m t\u1ee5c d\u1ecdn, th\u00ec v\u1eeba b\u1ecb thi\u1ebfu (c. 3). Nh\u01b0ng c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ee9 r\u01b0\u1ee3u kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed1ng hi\u1ebfn b\u1edfi T\u00e2n Lang \u0111\u00edch th\u1ef1c l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (x. ch\u00fa gi\u1ea3i cc. 9e-10a). Th\u1ee9 r\u01b0\u1ee3u \u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n ti\u1ec7c \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ng\u1ea7n ng\u1ea1i tuy\u00ean b\u1ed1 l\u00e0 \u201cngon (t\u1ed1t)\u201d (HL.<i> kal\u00f4n<\/i>), trong khi th\u1ee9 r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ea7u c\u00f3 m\u1ed9t ph\u1ea9m ch\u1ea5t k\u00e9m h\u01a1n (c. 10; HL.<i> to elass\u00f4<\/i>).<\/p>\n<p>Nh\u1eefng g\u00ec xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1ea1i Cana l\u00e0 nh\u01b0 h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a m\u1ed9t m\u1edf \u0111\u1ea7u, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m ch\u1ee9ng trong <i>TM IV<\/i> b\u1edfi nh\u1eefng m\u1ea9u \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i kh\u00e1c, trong \u0111\u00f3 nh\u1eafc l\u1ea1i s\u1ef1 cao tr\u1ecdng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 nh\u1eefng \u00e2n ban c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, so v\u1edbi nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt ho\u1eb7c nh\u1eefng \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf c\u1ee7a <i>C\u1ef1u \u01af\u1edbc<\/i>: h\u01a1n Giac\u00f3p (4,12), M\u00f4s\u00ea (5,46; 6,32-35), Abraham (8,58), \u0110\u1ec1n Th\u1edd (2,19-21; x. 4,21-23), Gioan T\u1ea9y Gi\u1ea3 (1,26-33), nh\u01b0 Gioan \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 (3,29-30): \u201c&#8230; Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i n\u1ed5i b\u1eadt l\u00ean, c\u00f2n th\u1ea7y ph\u1ea3i lu m\u1edd \u0111i (Hl. <i>elattousthai<\/i>; t\u1eeb n\u00e0y c\u00f9ng m\u1ed9t ng\u1eef c\u0103n v\u1edbi <i>elass\u00f4<\/i>, 2,10)\u201d.<\/p>\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, r\u01b0\u1ee3u m\u1edbi Cana, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i \u201ccho \u0111\u1ebfn m\u00e3i b\u00e2y gi\u1edd\u201d (c. 10), l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 cho th\u1ea5y th\u1eddi \u0111\u1ea1i thi\u00ean sai \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u. T\u00e1c gi\u1ea3 <i>Ga<\/i> s\u1eed d\u1ee5ng 4 l\u1ea7n thu\u1eadt ng\u1eef \u201ccho \u0111\u1ebfn b\u00e2y gi\u1edd\u201d (HL. <i>e\u00f4s<\/i> <i>arti<\/i>; 2,10; 5,17; 16,24; <i>1 Ga<\/i> 2,8-9). B\u1eb1ng ki\u1ec3u n\u00f3i \u1ea5y, t\u00e1c gi\u1ea3 mu\u1ed1n \u00e1m ch\u1ec9 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ch\u1eb7ng c\u1ee7a L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee9u \u0111\u1ed9, l\u00e0 nh\u1eefng ch\u1eb7ng \u0111i tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb cho ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Th\u1eddi c\u00e1nh chung \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn khi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>Trong c\u00e1c l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi nh\u00e2n lo\u1ea1i, r\u01b0\u1ee3u ngon \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i tr\u01b0\u1edbc. Trong l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1edbi D\u00e2n Ng\u00e0i, r\u01b0\u1ee3u ngon l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i sau c\u00f9ng, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 s\u1ef1 ho\u00e0n h\u1ea3o, l\u00e0 \u00e2n ban t\u1ed1i h\u1eadu (x. <i>Ga<\/i> 4,10).<\/p>\n<p><i>5) <span style=\"text-decoration: underline;\">Quan h\u1ec7 gi\u1eefa r\u01b0\u1ee3u Cana v\u1edbi \u201cng\u00e0y th\u1ee9 ba\u201d v\u00e0 \u201cGi\u1edd c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu\u201d<\/span><\/i>:<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, c\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef \u201c<i>ng\u00e0y th\u1ee9 ba<\/i>\u201d (c. 1) v\u00e0 \u201c<i>Gi\u1edd c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu<\/i>\u201d \u0111\u01b0a l\u1ea1i cho d\u1ea5u l\u1ea1 Cana m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a c\u00e1nh chung: c\u1ea3 hai thu\u1eadt ng\u1eef quy h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 nh\u1eefng bi\u1ebfn c\u1ed1 cu\u1ed1i \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng C\u1ee9u th\u1ebf, v\u1ec1 cu\u1ed9c Kh\u1ed5 N\u1ea1n quang vinh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Y\u1ebfu t\u1ed1 \u201c<i>r\u01b0\u1ee3u<\/i>\u201d c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t vai tr\u00f2 trong chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng c\u00e1nh chung n\u00e0y. Ch\u00fang ta n\u00f3i r\u1eb1ng \u201c<i>r\u01b0\u1ee3u<\/i>\u201d t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho S\u1ef1 Th\u1eadt Ph\u00fac \u00c2m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu rao gi\u1ea3ng, v\u00e0 \u0111\u00e3 nh\u1eadp th\u1ec3 n\u01a1i ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n Ng\u00f4i L\u1eddi nh\u1eadp th\u1ec3. Th\u1ebf nh\u01b0ng l\u1eddi cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p n\u00e0y, ngh\u0129a l\u00e0 vi\u1ec7c m\u1ea1c kh\u1ea3i ho\u00e0n to\u00e0n v\u1ec1 ch\u00e2n t\u00ednh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, ch\u1ec9 n\u00ean r\u00f5 khi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111i qua th\u1ebf gian n\u00e0y m\u00e0 v\u1ec1 v\u1edbi Cha Ng\u01b0\u1eddi (x. <i>Ga<\/i> 13,1). \u201c<i>V\u00e0o ng\u00e0y \u1ea5y<\/i>\u201d, c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 bi\u1ebft r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu b\u1eb1ng Cha Ng\u01b0\u1eddi trong th\u1ea7n t\u00ednh (14,20a; x. 10,31-33; 5,18), v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi li\u00ean k\u1ebft h\u1ecd v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng v\u1edbi Cha Ng\u01b0\u1eddi (14,20b). \u0110\u00e2y l\u00e0 ng\u00e0y x\u1ea3y ra Giao \u01af\u1edbc M\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd k\u1ebft gi\u1eefa Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp n\u1ed1i v\u00e0 ho\u00e0n t\u1ea5t Giao \u01af\u1edbc c\u0169.<\/p>\n<p>Sau Ph\u1ee5c Sinh, T\u00f4ma nh\u1eadn bi\u1ebft \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u201c\u0110\u1ee9c Ch\u00faa v\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d c\u1ee7a \u00f4ng (20,28); n\u01a1i Ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1eddi h\u1ee9a th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c Ng\u00f4n s\u1ee9 nh\u1eafc l\u1ea1i: \u201cC\u00e1c ng\u01b0\u01a1i s\u1ebd l\u00e0 d\u00e2n c\u1ee7a Ta, v\u00e0 Ta s\u1ebd l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i\u201d.<\/p>\n<p>Trong th\u1eddi c\u1ee7a m\u1ea7u nhi\u1ec7m Ph\u1ee5c Sinh \u1ea5y, M\u1ea1c kh\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t b\u1eb1ng d\u1ee5 ng\u00f4n ho\u1eb7c h\u00ecnh \u1ea3nh n\u1eefa (16,25). Nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1nh Th\u1ea7n h\u01b0\u1edbng d\u1eabn (16,13-14), c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 kh\u00f4ng c\u00f2n d\u00e1m h\u1ecfi: \u201cNg\u01b0\u1eddi l\u00e0 ai?\u201d n\u1eefa (21,12; x. 16,23). K\u1ec3 t\u1eeb nay, c\u00e1c \u00f4ng bi\u1ebft Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u201c\u0110\u1ee9c Ch\u00faa, <i>Kyrios<\/i>\u201d(21,12).<\/p>\n<p>L\u1eddi Ph\u00fac \u00c2m (\u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng b\u1eb1ng r\u01b0\u1ee3u Cana) nay r\u1ef1c s\u00e1ng l\u00ean n\u01a1i \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 quang vinh.<\/p>\n<p><i>&#8211; Ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o g\u00ec, c\u00e1c anh c\u1ee9 vi\u1ec7c l\u00e0m theo <\/i>(5b): C\u00f3 l\u1ebd \u0110\u1ee9c Maria kh\u00f4ng hi\u1ec3u nh\u1eefng l\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00f3i. M\u1eb9 c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c trong <i>TM IV<\/i>, \u1edf t\u1ea1i m\u1ed9t b\u00ecnh di\u1ec7n h\u1ebft s\u1ee9c c\u00e1ch bi\u1ec7t v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Tuy nhi\u00ean, M\u1eb9 v\u1eabn c\u1ee9 ho\u00e0n to\u00e0n k\u00fd th\u00e1c cho \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Con v\u00e0 chuy\u1ec3n th\u00f4ng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap vi\u1ec7c ch\u00ednh l\u00f2ng tin c\u1ee7a M\u1eb9 \u0111ang m\u1edf ra v\u1edbi v\u00f4 \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p><i>&#8211; M\u1ed7i chum ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3ng hai ho\u1eb7c ba th\u00f9ng<\/i> (6. NTT): M\u1ed9t <i>metr\u00eat\u00eas<\/i> (mesure) kho\u1ea3ng 40 l\u00edt(Hp: <i>\u00eapah<\/i>, \u00e9phah).<\/p>\n<p><i>&#8211; Ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n ti\u1ec7c &#8230; kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u01b0\u1ee3u t\u1eeb \u0111\u00e2u ra <\/i>(9c): D\u1ecdc theo <i>TM IV<\/i>, \u00fd t\u01b0\u1edfng n\u00e0y: \u2018kh\u00f4ng bi\u1ebft ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi (x. 18,36)\u2019 t\u00e1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n d\u01b0\u1edbi nhi\u1ec1u h\u00ecnh th\u1ee9c. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n: 3,8; 4,10; 6,41; 9,29.30; 7,26-27 (x. 19,9).<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e9n m\u1edf cho th\u1ea5y m\u1ea7u nhi\u1ec7m b\u1ea3n th\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi khi x\u1ea3y ra bi\u1ebfn c\u1ed1 Kh\u1ed5 N\u1ea1n\u2013Ch\u1ebft\u2013S\u1ed1ng l\u1ea1i (x. <i>Ga<\/i> 7,33-35; 8,21-23; 23,36; 16,5.28). \u0110\u00e2y s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ea1c kh\u1ea3i v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u00f3 s\u1ee9c soi s\u00e1ng c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu v\u00e0 l\u00e0m cho nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng tin ph\u1ea3i b\u1ebd m\u1eb7t (1,51; 2,18-19; 3,11-15; 5,17.20; 6,62; 8,28; 12,32; 14,19-20).<\/p>\n<p><i>&#8211; C\u00f2n gia nh\u00e2n \u0111\u00e3 m\u00fac n\u01b0\u1edbc th\u00ec bi\u1ebft<\/i> (9d): C\u00e2u n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ghi nh\u1eadn v\u1ec1 s\u1ef1 ki\u1ec7n. C\u00e1c \u201cgia nh\u00e2n\u201d l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 v\u00e2ng theo l\u1ec7nh \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, theo l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Maria (cc. 7-9).<\/p>\n<p>S\u1ef1 v\u00e2ng ph\u1ee5c ch\u00ednh x\u00e1c c\u1ee7a c\u00e1c gia nh\u00e2n khi\u1ebfn ch\u00fang ta nh\u1edb l\u1ea1i l\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 h\u1ee9a cho ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi (14,21). Nh\u01b0 v\u1eady, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1ecf m\u00ecnh ra cho ai y\u00eau m\u1ebfn Ng\u01b0\u1eddi b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u01b0a L\u1eddi Ng\u01b0\u1eddi ra th\u1ef1c h\u00e0nh. Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd c\u00f9ng v\u1edbi Ch\u00faa Cha \u0111\u1ebfn l\u1eadp c\u01b0 n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y (14,23). Ai y\u00eau m\u1ebfn \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 l\u00e0 gia nh\u00e2n \u0111\u00edch th\u1eadt c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, Ch\u00faa Cha s\u1ebd \u201cqu\u00fd tr\u1ecdng\u201d (t\u00f4n vinh) k\u1ebb \u1ea5y (12,26).<\/p>\n<p>Ba th\u00e0nh ng\u1eef sau \u0111\u00e2y li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi nhau:\u201c<i>ph\u1ee5c v\u1ee5 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u2013 V\u00e2ng theo L\u1eddi Ng\u01b0\u1eddi \u2013 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 t\u1ecf m\u00ecnh ra<\/i>\u201d. Ai \u201cph\u1ee5c v\u1ee5\u201d \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u201cv\u00e2ng theo \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi\u201d (v\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i), \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 s\u1ebd t\u1ecf m\u00ecnh ra cho ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y. Gia nh\u00e2n \u1edf Cana \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng nghi\u1ec7m \u0111i\u1ec1u tr\u00ean r\u00f5 r\u00e0ng. H\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u201cr\u01b0\u1ee3u ngon\u201d (= m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n c\u1ee7a th\u1ef1c t\u1ea1i \u0110\u1ee9c Kit\u00f4) \u201ct\u1eeb \u0111\u00e2u \u0111\u1ebfn\u201d, ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 v\u00e2ng l\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u00e0 m\u00fac n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed5 \u0111\u1ea7y c\u00e1c chum. Th\u00e1nh Gioan c\u00f3 n\u00f3i: \u201cC\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ch\u00fang ta nh\u1eadn ra r\u1eb1ng ch\u00fang ta bi\u1ebft Thi\u00ean Ch\u00faa: \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u00fang ta tu\u00e2n gi\u1eef c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi\u201d (<i>1 Ga<\/i> 2,3).<\/p>\n<p>Trong <i>TM IV<\/i>, hai vi\u1ec5n t\u01b0\u1ee3ng l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc th\u01b0\u1eddng l\u1ed3ng v\u00e0o nhau. Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1c c\u00e2u 7c, 8d, 9d \u0111\u00e3 gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u00e1c \u201cgia nh\u00e2n\u201d \u1edf Cana nh\u01b0 l\u00e0 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh cho \u0111\u1eddi \u201cph\u1ee5c v\u1ee5\u2013v\u00e2ng\u00a0 l\u1eddi\u201d m\u00e0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u00f2i h\u1ecfi trong Giao \u01af\u1edbc m\u1edbi (x. <i>Ga<\/i> 13,34; 15,14).<\/p>\n<p><i>&#8211; \u00f4ng<\/i> <i>g\u1ecdi t\u00e2n lang l\u1ea1i v\u00e0 n\u00f3i&#8230;<\/i>(9e-10a): C\u00e2u n\u00e0y khi\u1ebfn ch\u00fang ta ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed9t t\u00e2n lang kh\u00e1c, t\u00e2n lang \u0111\u00edch th\u1eadt, \u0111ang ch\u1ee7 tr\u00ec ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi: \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. B\u1edfi v\u00ec ch\u00ednh Ng\u01b0\u1eddi\u00a0 \u0111\u00e3 gi\u1eef r\u01b0\u1ee3u ngon l\u1ea1i \u201ccho \u0111\u1ebfn m\u00e3i b\u00e2y gi\u1edd\u201d.<\/p>\n<p>Trong <i>TM<\/i> <i>Ga<\/i> (3,25-30), Gioan Ti\u1ec1n H\u00f4 gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u01b0 l\u00e0 T\u00e2n Lang v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c mong \u0111\u1ee3i, v\u00e0 tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng, khi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 l\u00e0m \u201cb\u1ea1n c\u1ee7a t\u00e2n lang\u201d (c. 29), ng\u01b0\u1eddi lo m\u1ecdi c\u00f4ng vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb cho l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi (x. \u201c\u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i tr\u01b0\u1edbc\u201d: c. 28; l\u00e0m ch\u1ee9ng cho \u0110\u1ee9c Gi\u00easu: c. 26; x. 1,31). Nay T\u00e2n Lang \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn v\u00e0 c\u00f3 c\u00f4 d\u00e2u (3,29), \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7; c\u00f2n Gioan th\u00ec vui s\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe ti\u1ebfng Ng\u01b0\u1eddi (c. 29) r\u1ed3i r\u00fat lui v\u00e0o b\u00f3ng t\u1ed1i (c. 30).<\/p>\n<p>S\u00e1ch <i>Kh\u1ea3i huy\u1ec1n<\/i> c\u0169ng ca t\u1ee5ng l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi c\u1ee7a Chi\u00ean Con v\u1edbi Gi\u00earusalem m\u1edbi (19,7-8; 21,2).<\/p>\n<p>V\u00ec t\u00e1c gi\u1ea3 <i>TM<\/i> tr\u00ecnh b\u00e0y D\u1ea5u l\u1ea1 Cana ph\u1ecfng theo nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u1ec1 N\u00fai Sinai, ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1edb r\u1eb1ng Giao \u01af\u1edbc Sinai \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y d\u01b0\u1edbi bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng h\u00f4n l\u1ec5 k\u1ec3 t\u1eeb n\u1ec1n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng ng\u00f4n s\u1ee9 (x. <i>Hs<\/i> 2,16-25; <i>Is<\/i> 50,1; 54,4-8; 62,4-5; <i>Gr<\/i> 2,1-2; 3,1-13&#8230;). Trong kh\u1ed1i <i>T\u00e2n \u01af\u1edbc<\/i> c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc <i>Ga<\/i>, ta c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ec3 ra: <i>Mt<\/i> 22,1-14; 25,1-13 (C\u00e1c d\u1ee5 ng\u00f4n v\u1ec1 N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi nh\u01b0 ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi); <i>Mc<\/i> 2,18-20 (\u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1ef1 gi\u1edbi thi\u1ec7u nh\u01b0 l\u00e0 \u201cCh\u00e0ng R\u1ec3\u201d); <i>2 Cr<\/i> 11,2; <i>Ep<\/i> 5,25-33 (\u0110\u1ee9c Kit\u00f4-H\u00f4n Phu v\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i-Hi\u1ec1n Th\u00ea).<\/p>\n<p>Lo\u1ea1i h\u00ecnh \u1ea3nh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng r\u1ea5t ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Do Th\u00e1i gi\u00e1o. Ch\u00ednh th\u00e1nh \u00c2utinh \u0111\u00e3 vi\u1ebft: \u201cH\u00f4n phu (ch\u00fa r\u1ec3) c\u1ee7a ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi \u1ea5y l\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa hi\u1ec7n th\u00e2n&#8230;\u201d.<\/p>\n<p><i>&#8211; \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 l\u00e0m d\u1ea5u l\u1ea1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00e0y <\/i>(11a): Nhi\u1ec1u nh\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i (C.K. Barrett; Olsson) ghi ch\u00fa r\u1eb1ng t\u00e1c gi\u1ea3 <i>TM<\/i> coi ph\u00e9p l\u1ea1 Cana kh\u00f4ng nh\u1eefng nh\u01b0 l\u00e0 d\u1ea5u l\u1ea1 \u201c\u0111\u1ea7u ti\u00ean\u201d, m\u00e0 c\u00f2n nh\u01b0 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c d\u1ea5u l\u1ea1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n. B\u1edfi v\u00ec Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 vi\u1ebft:\u201c<i>Taut\u00ean epoi\u00easan arch\u00ean t\u00ean<\/i> <i>s\u00eamei\u00f4n I\u00easous &#8230;<\/i>\u201d (NAB: Jesus did this as the beginning of his signs; TOB: Tel fut &#8230; le commencement des signes de J\u00e9sus; NTT: D\u1ea5u l\u1ea1 \u0111\u1ea7u h\u1ebft n\u00e0y, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 l\u00e0m &#8230;). T\u1eeb ng\u1eef <i>arch\u00ea <\/i>(kh\u1edfi \u0111\u1ea7u, b\u1eaft \u0111\u1ea7u) g\u00e2y ra m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00f3 kh\u0103n; v\u00ec th\u1ebf ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a v\u00e0o nh\u1eefng d\u1ecb b\u1ea3n, ch\u1eb3ng h\u1ea1n <i>pr\u00f4t\u00ean<\/i> (= th\u1ee9 nh\u1ea5t).<\/p>\n<p>D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 trong <i>Ga<\/i>, t\u1eeb <i>arch\u00ea <\/i>kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u s\u1ee9 v\u1ee5 c\u00f4ng khai c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, nh\u01b0 trong <i>Lc<\/i> (3,23; <i>Cv<\/i> 10,37), c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1eddi rao gi\u1ea3ng c\u1ee7a Gioan Ti\u1ec1n H\u00f4 trong hoang \u0111\u1ecba (<i>Mc<\/i> 1,1), th\u1eadm ch\u00ed c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean (<i>Ga<\/i> 1,35-51). Nh\u01b0ng t\u1eeb \u1ea5y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 kho\u1ea3nh kh\u1eafc ch\u00ednh x\u00e1c m\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ecf m\u00ecnh ra cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 (x. <i>Ga<\/i> 15,27; 16,4; <i>1 Ga<\/i> 1,1-3). V\u1eady vi\u1ec7c m\u1ea1c kh\u1ea3i ti\u1ec7m ti\u1ebfn c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u1edfi s\u1ef1 t\u1ea1i Cana mi\u1ec1n Galil\u00ea, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u1ecdc theo s\u00e1ch <i>Tin M\u1eebng<\/i> (x. Ignace de la Potterie). Origi\u00ean\u00ea g\u1ecdi d\u1ea5u l\u1ea1 Cana l\u00e0 <i>\u201cproh\u00eagoumenon s\u00eameion\u201d<\/i>, m\u1ed9t d\u1ea5u ch\u1ec9 \u201c\u01b0u vi\u1ec7t\u201d. Zerwick &amp; <i>Gr<\/i>osvenor gi\u1ea3i th\u00edch: \u201csuch was the first of the signs that Jesus did; Jesus did this as his initial sign\u201d.<\/p>\n<p>V\u1eady r\u01b0\u1ee3u m\u1edbi \u1edf Cana kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u201cd\u1ea5u l\u1ea1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean\u201d, m\u00e0 c\u0169ng c\u00f2n l\u00e0 \u201c\u0111i\u1ec3n h\u00ecnh\u201d, \u201cnguy\u00ean m\u1eabu\u201d (arch\u00e9type) c\u1ee7a nh\u1eefng d\u1ea5u l\u1ea1 kh\u00e1c. C\u0169ng nh\u01b0 d\u1ea5u l\u1ea1 Cana, c\u00e1c d\u1ea5u l\u1ea1 ti\u1ebfp sau \u0111\u1ec1u nh\u1eafm \u201cb\u00e0y t\u1ecf\u201d vinh quang c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 kh\u01a1i l\u00ean ni\u1ec1m tin v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi. Ch\u00fang chu\u1ea9n b\u1ecb cho d\u1ea5u l\u1ea1 c\u1ee7a \u201c<i>ng\u00e0y th\u1ee9 ba<\/i>\u201d, c\u1ee7a \u201c<i>Gi\u1edd c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu<\/i>\u201d, ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1ee3c coi v\u1eeba nh\u01b0 d\u1ea5u \u1ea5n v\u1eeba nh\u01b0 \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><i>&#8211; v\u00e0 b\u00e0y t\u1ecf vinh quang c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi <\/i>(11b):\u0110\u1ed9ng t\u1eeb \u201cb\u00e0y t\u1ecf\u201d (HL. <i>phanero\u00f4<\/i>; manifester; make clear\/visible, show) c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a t\u1eeb v\u1ef1ng <i>Ga<\/i>. T\u00e1c gi\u1ea3 \u01b0u ti\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 \u201cm\u1ea1c kh\u1ea3i\u201d (x. <i>Ga<\/i> 1,31; 2,11; 3,21; 7,4; 9,3; 17,6; 21,1; <i>1 Ga<\/i> 1,2; 2,19; 3,2; 4,9).<\/p>\n<p>C\u00f2n \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a t\u1eeb \u201cvinh quang\u201d (HL. <i>doxa<\/i>) \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat t\u1eeb <i>C\u1ef1u \u01af\u1edbc<\/i>. Theo ngh\u0129a \u0111en, t\u1eeb H\u00edp-ri <i>kab\u00f4d <\/i>h\u00e0m ch\u1ee9a m\u1ed9t \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 \u201ctr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng\u201d (\u0111\u1ed9ng t\u1eeb <i>kab\u00ead<\/i>: c\u00e2n n\u1eb7ng). Theo ngh\u0129a b\u00f3ng, t\u1eeb n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201ctr\u1ecdng (quan tr\u1ecdng, tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i)\u201d, ngh\u0129a l\u00e0 \u201cgi\u00e1 tr\u1ecb\u201d, \u201ct\u1ea7m quan tr\u1ecdng\u201d c\u1ee7a m\u1ed9t h\u1eefu th\u1ec3, \u201cs\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh\u201d m\u00e0 h\u1eefu th\u1ec3 \u1ea5y g\u1ee3i ra; t\u00f3m, l\u00e0 \u201cb\u1ea3n t\u00ednh\u201d, \u201cb\u1ea3n l\u0129nh (nh\u00e2n c\u00e1ch)\u201d c\u1ee7a k\u1ebb \u1ea5y, d\u00f9 k\u1ebb \u1ea5y l\u00e0 ai.<\/p>\n<p>Th\u1ebf m\u00e0 trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng <i>C\u1ef1u \u01af\u1edbc<\/i>, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa (Yhwh) m\u1ea1c kh\u1ea3i \u201cvinh quang\u201d c\u1ee7a Ng\u00e0i ra b\u1eb1ng nh\u1eefng bi\u1ec3u l\u1ed9 b\u00ean ngo\u00e0i c\u1ee7a ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n Ng\u00e0i, ngh\u0129a l\u00e0 xuy\u00ean qua \u201cnh\u1eefng vi\u1ec7c v\u0129 \u0111\u1ea1i\u201d, \u201cnh\u1eefng vi\u1ec7c k\u1ef3 di\u1ec7u\u201d (= ph\u00e9p l\u1ea1) \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n trong cu\u1ed9c T\u1ea1o d\u1ef1ng v\u00e0 trong L\u1ecbch s\u1eed D\u00e2n Ng\u00e0i (x. <i>Tv<\/i> 19\/18B,2; <i>Ds<\/i> 14,21.22; <i>Xh<\/i> 14,18; 16,7; 24,25t; 29,43; 40,34; <i>1 V<\/i> 8,10t&#8230;). Con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n \u0110\u1ee9c Ch\u00faa l\u00e0 ai ho\u1eb7c \u201cvinh quang\u201d c\u1ee7a Ng\u00e0i l\u00e0 th\u1ebf n\u00e0o, khi suy ngh\u0129 v\u1ec1 s\u1ef1 t\u1ecfa r\u1ea1ng c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n Ng\u00e0i trong c\u00f4ng cu\u1ed9c t\u1ea1o d\u1ef1ng v\u00e0 trong l\u1ecbch s\u1eed\u00a0 D\u00e2n Thi\u00ean Ch\u00faa tuy\u1ec3n ch\u1ecdn.<\/p>\n<p>T\u1ea1i Cana, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0m d\u1ea5u l\u1ea1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t bi\u1ec3u l\u1ed9 \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1ec1 \u201cvinh quang\u201d c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9t kh\u1edfi \u0111\u1ea7u cho c\u00f4ng cu\u1ed9c m\u1ea1c kh\u1ea3i v\u1ec1 m\u1ea7u nhi\u1ec7m b\u1ea3n th\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c t\u00f4ng \u0111\u1ed3 c\u00f3 hi\u1ec3u g\u00ec ch\u0103ng ?<\/p>\n<p>* Tr\u01b0\u1edbc Ph\u1ee5c Sinh, v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n, v\u00e0o ngay ng\u00e0y c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng ki\u1ebfn d\u1ea5u l\u1ea1 Cana, d\u0129 nhi\u00ean c\u00e1c \u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u th\u1ea5u b\u00ed m\u1eadt s\u00e2u xa c\u1ee7a ch\u00e2n t\u00ednh \u0110\u1ee9c Kit\u00f4. C\u00e1c \u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh si\u00eau vi\u1ec7t c\u1ee7a ch\u00e2n t\u00ednh n\u00e0y. C\u1ee9 cho \u0111i l\u00e0 ni\u1ec1m tin c\u1ee7a c\u00e1c \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u01a1i l\u00ean b\u1edfi m\u1ed9t<i> ph\u00e9p l\u1ea1\u2013d\u1ea5u ch\u1ec9<\/i>, th\u00ec mu\u1ed1n h\u1ee3p l\u00fd, n\u00ean suy ra l\u00e0 c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi Nathanaen, ni\u1ec1m tin \u1ea5y c\u00f3 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 t\u01b0 c\u00e1ch M\u00easia c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (x. <i>Ga<\/i> 1,47-50; r\u1ed3i 7,31; 10,41-42; 12,37-42).<\/p>\n<p>* Sau Ph\u1ee5c Sinh, H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c soi s\u00e1ng tr\u1ecdn v\u1eb9n v\u1ec1 m\u1ea7u nhi\u1ec7m \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Th\u1ebf l\u00e0 khi nh\u1edb l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra t\u1ea1i Cana, t\u00e1c gi\u1ea3 <i>Gioan<\/i> (c\u0169ng nh\u01b0 to\u00e0n th\u1ec3 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Kit\u00f4 h\u1eefu) \u0111\u00e3 hi\u1ec3u r\u1eb1ng, ngay \u1edf d\u1ea5u l\u1ea1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00e0y, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ef1 m\u1ea1c kh\u1ea3i ra nh\u01b0 \u201cH\u00f4n Phu th\u1ea7n linh c\u1ee7a ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi thi\u00ean sai\u201d, ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi c\u1ee7a Giao \u01af\u1edbc m\u1edbi, trong \u0111\u00f3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng th\u1ef1c \u201c<i>ng\u00e0y th\u1ee9<\/i> <i>ba<\/i>\u201dc\u1ee7a Ph\u1ee5c Sinh, khi \u201c<i>Gi\u1edd c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu<\/i>\u201d\u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn (x. <i>Ga<\/i> 14,20).<\/p>\n<p>Ph\u1ee5ng V\u1ee5 l\u1ec5 Hi\u1ec3n Linh ch\u00fa gi\u1ea3i th\u1eadt \u0111\u00fang h\u00ecnh \u1ea3nh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng mang t\u00ednh ng\u00f4n s\u1ee9 c\u1ee7a Cana, khi h\u00e1t l\u00ean \u0110i\u1ec7p ca c\u1ee7a Th\u00e1nh ca <i>Benedictus<\/i>: \u201cT\u00e2n N\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i, ng\u00e0y h\u00f4m nay \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i hi\u1ec7p c\u00f9ng \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, v\u1ecb Lang Qu\u00e2n th\u1ed1ng tr\u1ecb N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi&#8230; N\u01b0\u1edbc h\u00f3a r\u01b0\u1ee3u ngon, l\u00e0m vui l\u00f2ng th\u1ef1c kh\u00e1ch\u201d.<\/p>\n<p><i>&#8211; C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 tin v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi<\/i> (11c): Trong <i>TM IV<\/i>, \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u201c<i>\u0111\u1ee9c tin<\/i>\u201d l\u00e0 \u0111\u1ec1 t\u00e0i c\u0103n b\u1ea3n. \u0110\u1ed9ng t\u1eeb \u201c<i>tin<\/i>\u201d (HL.<i> pisteu\u00f4<\/i> c\u00f3 3 c\u00e1ch d\u00f9ng:<\/p>\n<p>&#8211; tin \u201cai\u201d (HL.<i> pisteuein tini<\/i>) ngh\u0129a l\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y l\u00e0 th\u1eadt: 2,22; 4,21-50; <i>1 Ga<\/i> 3,23;<\/p>\n<p>&#8211; tin \u201cv\u00e0o ai\u201d (HL. <i>pisteuein eis tina<\/i>) h\u00e0m \u00fd g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y: 2,11; 3,16.18.36; 4,39;<\/p>\n<p>&#8211; tin \u201cv\u00e0o danh ai\u201d (HL. <i>pisteuein eis to onoma tinos<\/i>): \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3 ho\u00e0n h\u1ea3o nh\u1ea5t v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin.<\/p>\n<p>T\u00e1c gi\u1ea3 <i>Gioan<\/i> l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t \u0111\u00e3 d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y trong <i>T\u00e2n \u01af\u1edbc<\/i> (1,12; 2,23; 3,18; <i>1 Ga<\/i> 5,13). \u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi theo n\u1ed9i dung c\u1ee7a t\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y. \u201cTin v\u00e0o danh Con M\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d (<i>Ga<\/i> 3,18) c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 trong t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 \u201cCon M\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d.<\/p>\n<p><i>&#8211; Sau \u0111\u00f3 (meta touto &#8230;)<\/i> (12a): M\u1ed9t v\u00e0i t\u00e1c gi\u1ea3 (J.H. Bernard; A. Feuillet) c\u00f3 l\u00fd m\u00e0 cho r\u1eb1ng, trong ng\u00f4n ng\u1eef <i>Ga<\/i>, c\u00f4ng th\u1ee9c <i>meta touto<\/i> (= sau vi\u1ec7c \u1ea5y; apr\u00e8s quoi) c\u00f3 \u00fd nh\u1eafm t\u1ea1o ra m\u1ed9t li\u00ean h\u1ec7 l\u00f4-g\u00edch gi\u1eefa nh\u1eefng g\u00ec \u0111i tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec ti\u1ebfp sau, y nh\u01b0 th\u1ec3 \u0111o\u1ea1n sau l\u00e0 m\u1ed9t h\u1eadu qu\u1ea3 ho\u1eb7c m\u1ed9t minh h\u1ecda m\u1edbi c\u1ee7a \u0111o\u1ea1n tr\u01b0\u1edbc. T\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 d\u00f9ng 4 l\u1ea7n, lu\u00f4n lu\u00f4n trong quan h\u1ec7 v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (<i>Ga<\/i> 2,12; 11,7-11; 19,28). \u00dd ngh\u0129a r\u1ea5t g\u1ea7n v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a \u201c<i>tauta<\/i> (ho\u1eb7c<i> touto<\/i>) <i>eip\u00f4n<\/i>\u201d (= \u201ckhi \u0111\u00e3 n\u00f3i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y xong\u201d; ho\u1eb7c: \u201csau khi \u0111\u00e3 n\u00f3i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y\u201d) (<i>Ga<\/i> 7,9; 9,6; 11,18.43; 13,21; 18,1; 20,20-22).<\/p>\n<p>C\u00f2n thu\u1eadt ng\u1eef <i>meta tauta<\/i> (= sau c\u00e1c bi\u1ebfn c\u1ed1 \u1ea5y) th\u00ec kh\u00e1c: n\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 chuy\u1ec3n m\u1ea1ch v\u1ec1 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng th\u00f4i, m\u1ed9t chuy\u1ec3n m\u1ea1ch kh\u00f4ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, gi\u1eefa hai \u0111o\u1ea1n (<i>Ga<\/i> 3,22; 5,1.14;\u00a0 6,1; 7,1; 13,7; 19,38; 21,1).<\/p>\n<p>V\u1eady, t\u01b0\u01a1ng quan gi\u1eefa 2,1-11 v\u00e0 2,12 l\u00e0 th\u1ebf n\u00e0o? Ph\u1ea7n ti\u1ebfp c\u1ee7a c. 12 s\u1ebd cho th\u1ea5y.<\/p>\n<p><i>&#8211; Ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng v\u1edbi th\u00e2n m\u1eabu, anh em v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 xu\u1ed1ng Caph\u00e1cnaum <\/i>(12bc): \u1ede \u0111\u1ea7u b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt, \u0110\u1ee9c Trinh N\u1eef Maria \u1edf m\u1ed9t b\u00ean, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u1edf m\u1ed9t b\u00ean, nh\u01b0 l\u00e0 hai nh\u00f3m \u0111\u1ebfn d\u1ef1 ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi theo nh\u1eefng n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c nhau. Nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i b\u00e0i, \u0110\u1ee9c Trinh N\u1eef, c\u00e1c anh em v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu xu\u1ea5t hi\u1ec7n ra nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00f3m duy nh\u1ea5t si\u1ebft ch\u1eb7t quanh Ng\u01b0\u1eddi. Ch\u1eafc h\u1eb3n t\u00e1c gi\u1ea3 mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u00e3 x\u00edch l\u1ea1i g\u1ea7n nhau nh\u1edd ni\u1ec1m tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, m\u00e0 \u0110\u1ee9c Trinh N\u1eef (c. 5) v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 (c. 11) \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf. H\u01a1n n\u1eefa, tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n \u0111\u1ee9c tin, kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa b\u00e0 con h\u1ecd h\u00e0ng (th\u00e2n m\u1eabu v\u00e0 c\u00e1c anh em) v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7.<\/p>\n<p><b>4.- \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n<\/b><\/p>\n<p><i>* Ph\u1ea7n t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt (1-3):<\/i><\/p>\n<p>Chi ti\u1ebft th\u1eddi gian \u201cng\u00e0y th\u1ee9 ba\u201d \u0111\u00e1nh d\u1ea5u tu\u1ea7n l\u1ec5 khai m\u1ea1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu; nh\u01b0ng chi ti\u1ebft n\u00e0y c\u0169ng nh\u1eafc l\u1ea1i nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u1edbn thu\u1ed9c l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee9u \u0111\u1ed9 x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 ba: \u0110\u1ee9c Ch\u00faa t\u1ecf m\u00ecnh ra cho D\u00e2n Ng\u00e0i v\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 ba tr\u00ean n\u00fai Sinai (<i>Xh<\/i> 19,10-11; x. 19,16). Nh\u01b0ng d\u1ef1a v\u00e0o <i>Hs<\/i> 6,2, chi ti\u1ebft \u201cng\u00e0y th\u1ee9 ba\u201d c\u00f2n c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 cu\u1ed9c Ph\u1ee5c Sinh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (\u201ctheo l\u1eddi Kinh Th\u00e1nh\u201d: <i>Lc<\/i> 24,46 v\u00e0 <i>1 Cr<\/i> 15,4). C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i t\u00e1c gi\u1ea3 <i>Ga<\/i> minh nhi\u00ean thi\u1ebft l\u1eadp quan h\u1ec7 gi\u1eefa \u201c<i>ng\u00e0y th\u1ee9 ba<\/i>\u201d v\u00e0\u201c<i>s\u1ef1 ch\u1ebft\u2013s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i<\/i>\u201d c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (x. 2,19-22). Trong <i>TM IV<\/i>, c\u00f4ng th\u1ee9c \u201c<i>ng\u00e0y th\u1ee9 ba<\/i>\u201d c\u0169ng li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi \u201c<i>Gi\u1edd c\u1ee7a \u0110\u1ee9c<\/i> <i>Gi\u00easu<\/i>\u201d (x. 2,1-4): \u0111\u00e2y l\u00e0 ki\u1ec3u n\u00f3i \u0111\u1ec3 g\u1ecdi ba bi\u1ebfn c\u1ed1 Kh\u1ed5 N\u1ea1n \u2013 Ch\u1ebft \u2013 S\u1ed1ng L\u1ea1i c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng C\u1ee9u th\u1ebf, coi nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ea1i duy nh\u1ea5t (x. 2,4; 7,30; 8,20; 13,1&#8230;).<\/p>\n<p>\u201cT\u1ea1i Cana mi\u1ec1n Galil\u00ea\u201d (1a v\u00e0 11a): \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t chi ti\u1ebft \u0111\u1ecba l\u00fd, nh\u01b0ng h\u1eb3n c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t l\u00fd do th\u1ea7n h\u1ecdc. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau h\u1ecfi Nic\u00f4\u0111\u00eam\u00f4: \u201cC\u1ea3 \u00f4ng n\u1eefa, \u00f4ng c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Galil\u00ea sao? \u00d4ng c\u1ee9 nghi\u00ean c\u1ee9u, r\u1ed3i s\u1ebd th\u1ea5y: kh\u00f4ng m\u1ed9t ng\u00f4n s\u1ee9 n\u00e0o xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb Galil\u00ea c\u1ea3!\u201d (7,52). \u0110\u1ea5y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi l\u00e0 \u201c<i>s\u1ef1 m\u1ec9a mai th\u1ea7n h\u1ecdc c\u1ee7a Tin M\u1eebng IV<\/i>\u201d: Cho \u0111\u1ebfn nay, ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00f4n s\u1ee9 xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb mi\u1ec1n Galil\u00ea; th\u1ebf m\u00e0, b\u00e2y gi\u1edd t\u1ea1i Cana mi\u1ec1n Galil\u00ea, l\u1ea1i x\u1ea3y ra cu\u1ed9c t\u1ecf m\u00ecnh \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a V\u1ecb Ng\u00f4n s\u1ee9 si\u00eau \u0111\u1eb3ng, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu Nadar\u00e9t, \u0110\u1ea5ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i \u0111\u1ebfn trong Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea v\u00e0 c\u00e1c Ng\u00f4n s\u1ee9 (<i>Ga<\/i> 1,45). V\u1ecb Ng\u00f4n s\u1ee9 c\u00e1nh chung (x. <i>Ga<\/i> 6,14) xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb Nadar\u00e9t, m\u1ed9t th\u00f4n l\u00e0ng m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 g\u00ec t\u1ed1t ph\u00e1t sinh t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c (<i>Ga<\/i> 1,46).<\/p>\n<p>Theo t\u1eadp t\u1ee5c th\u1eddi \u1ea5y, m\u1ed9t \u0111\u00e1m c\u01b0\u1edbi k\u00e9o d\u00e0i t\u1eeb ba ng\u00e0y \u0111\u1ebfn m\u1ed9t tu\u1ea7n. Th\u00e2n m\u1eabu \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00f3 \u0111\u1ebfn d\u1ef1: t\u00e1c gi\u1ea3 kh\u00f4ng g\u1ecdi t\u00ean b\u00e0 ra, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 \u1edf 19,25-27: R\u00f5 r\u00e0ng t\u00e1c gi\u1ea3 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Trinh N\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 ra b\u1eb1ng c\u00e1c danh hi\u1ec7u \u201c<i>th\u00e2n m\u1eabu \u0110\u1ee9c Gi\u00easu<\/i>\u201d v\u00e0 \u201c<i>b\u00e0<\/i>\u201d h\u01a1n l\u00e0 \u0111\u1ebfn t\u00ean th\u1eadt c\u1ee7a b\u00e0. Trong ng\u00f4n ng\u1eef <i>Kinh Th\u00e1nh<\/i> \u2013 Do Th\u00e1i gi\u00e1o, D\u00e2n Israel th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh dung nh\u01b0 m\u1ed9t \u201cph\u1ee5 n\u1eef\u201d (x. <i>Is<\/i> 52,2; <i>Dcr<\/i> 9,9). Do \u0111\u00f3, ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u l\u00fd do khi\u1ebfn \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00f3i v\u1edbi th\u00e2n m\u1eabu nh\u01b0 th\u1ebf (\u201cTh\u01b0a b\u00e0\u201d): \u0110\u1ee9c Gi\u00easu coi th\u00e2n m\u1eabu ch\u00ednh l\u00e0 hi\u1ec7n th\u00e2n D\u00e2n Israel \u0111\u00e3 t\u1edbi th\u1eddi vi\u00ean m\u00e3n. Ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb ng\u1eef <i>\u201cb\u00e0\u201d<\/i> trong <i>TM Ga<\/i> t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi h\u00ecnh \u1ea3nh \u201c<i>thi\u1ebfu n\u1eef Sion<\/i>\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c <i>TM<\/i> <i>Lc<\/i> g\u00e1n cho \u0110\u1ee9c Maria (<i>Lc<\/i> 1,28; x. <i>Dcr<\/i> 2,14).<\/p>\n<p>T\u00e1c gi\u1ea3 <i>TM<\/i> ghi nh\u1eadn l\u00e0 s\u1ef1 c\u1ed1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean kh\u1edfi \u0111\u1ea7u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u00f4ng khai c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 m\u1ed9tti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c ghi l\u1ea1i m\u1ed9ts\u1ef1 ki\u1ec7n, h\u1eb3n t\u00e1c gi\u1ea3 mu\u1ed1n v\u1eadn d\u1ee5ng h\u00ecnh \u1ea3nh \u201cti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi\u201d nh\u1eb1m nh\u1eafc l\u1ea1i giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1edbi D\u00e2n Ng\u00e0i, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t g\u1ee3i t\u1edbi s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u00e1nh chung, khi Thi\u00ean Ch\u00faa k\u00fd k\u1ebft giao \u01b0\u1edbc v\u1edbi to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n lo\u1ea1i. S\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n n\u1eefa, h\u00ecnh \u1ea3nh l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi nh\u1eafc l\u1ea1i giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng M\u00easia v\u1edbi D\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi (x. <i>Hs<\/i> 2,16-25).<\/p>\n<p>\u0110ang gi\u1eefa ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi th\u00ec h\u1ebft r\u01b0\u1ee3u \u2026<\/p>\n<p><i>* C\u00e1c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i (4-8)<\/i><\/p>\n<p>(1) Th\u00e2n m\u1eabu \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu<\/p>\n<p>Th\u00e2n m\u1eabu Ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: \u201cH\u1ecd h\u1ebft r\u01b0\u1ee3u r\u1ed3i\u201d (3). C\u00f3 l\u1ebd n\u00ean th\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u k\u00edn \u0111\u00e1o v\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng \u0110\u1ee9c Maria b\u00e0y t\u1ecf v\u1edbi Con. Qu\u1ea3 v\u1eady, l\u1eddi \u0110\u1ee9c Maria n\u00f3i v\u1edbi gia nh\u00e2n (c. 5) cho th\u1ea5y r\u1eb1ng b\u00e0 c\u00f3 xin \u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3. Ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u00e0 b\u1ea3n v\u0103n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 r\u00f5 \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Maria \u0111\u00e3 xin m\u1ed9t ph\u00e9p l\u1ea1 (x. <i>Ga<\/i> 4,47; 11,3.21-22). Nh\u01b0ng ph\u1ea3i tr\u1ee3 gi\u00fap th\u1ebf n\u00e0o th\u00ec b\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5. B\u00e0 kh\u00f4ng xin r\u00f5 r\u00e0ng m\u1ed9t ph\u00e9p l\u1ea1. C\u00f3 l\u1ebd b\u00e0 c\u00f3 bi\u1ebft s\u1ee9 m\u1ea1ng thi\u00ean sai c\u1ee7a Con m\u00ecnh; nh\u01b0ng b\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i ph\u00e9p l\u1ea1 nh\u01b0 chuy\u1ec7n h\u1ebft s\u1ee9c t\u1ef1 nhi\u00ean ch\u0103ng? V\u1ea3 l\u1ea1i, h\u1eb3n l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng n\u1ebfu \u0110\u1ee9c Maria d\u00e1m xin m\u1ed9t ph\u00e9p l\u1ea1, l\u1ea1i l\u00e0 ph\u00e9p l\u1ea1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean, \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 k\u00e9o d\u00e0i m\u1ed9t l\u1ec5 h\u1ed9i trong l\u00e0ng? C\u00f3 l\u1ebd \u1edf \u0111\u00e2y, v\u1edbi t\u1ea5m l\u00f2ng v\u1eeba \u0111\u1ea7y s\u1ef1 ch\u00fa t\u00e2m \u00e2n c\u1ea7n v\u1eeba \u0111\u1ea7y c\u1ea3m th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef, \u0110\u1ee9c Maria \u0111\u00e3 k\u00eau \u0111\u1ebfn \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, m\u00e0 m\u01a1 h\u1ed3 hy v\u1ecdng r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu s\u1ebd l\u00e0m \u201cm\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3\u201d, r\u1eb1ng Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd can thi\u1ec7p c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3, m\u00e0 M\u1eb9 c\u0169ng ch\u1eb3ng bi\u1ebft th\u1ebf n\u00e0o c\u1ea3.<\/p>\n<p>B\u1eb1ng c\u00e2u n\u00f3i \u201cChuy\u1ec7n \u0111\u00f3 can g\u00ec \u0111\u1ebfn b\u00e0 v\u00e0 con?\u201d (4), \u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng l\u00e0m \u201cph\u00e9p l\u1ea1\u201d m\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi g\u00e1n cho Th\u00e2n m\u1eabu l\u00e0 c\u00f3 \u00fd xin. Nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u1ea1i li\u00ean k\u1ebft \u0111i\u1ec1u Th\u00e2n m\u1eabu xin (cho c\u00f3 r\u01b0\u1ee3u) v\u1edbi thu\u1eadt ng\u1eef \u201cGi\u1edd\u201d khi\u1ebfn \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 ng\u1edd ng\u1ee3 l\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 nh\u1eefng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p>\u201c<i>Gi\u1edd<\/i>\u201d c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 Gi\u1edd Kh\u1ed5 N\u1ea1n\u2013Ph\u1ee5c Sinh, l\u00e0 kho\u1ea3nh kh\u1eafc t\u1ed1i h\u1eadu trong \u0111\u00f3 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1ecf m\u00ecnh ra; c\u00f2n r\u01b0\u1ee3u, theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng Do Th\u00e1i gi\u00e1o v\u00e0 c\u00e1c Gi\u00e1o Ph\u1ee5 (vd: th\u00e1nh \u00c2utinh), t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho L\u1eddi m\u1ea1c kh\u1ea3i, Tin M\u1eebng c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0 Lu\u1eadt m\u1edbi s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecf l\u1ed9 tr\u1ecdn v\u1eb9n khi \u0111\u1ebfn \u201cGi\u1edd\u201d Ng\u01b0\u1eddi \u0111i qua th\u1ebf gian n\u00e0y m\u00e0 v\u1ec1 v\u1edbi Cha Ng\u01b0\u1eddi (x. <i>Ga<\/i> 13,1). Th\u00e2n m\u1eabu Ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 r\u01b0\u1ee3u v\u1eadt ch\u1ea5t, c\u00f2n \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u1ea1i n\u00f3i t\u1edbi r\u01b0\u1ee3u thi\u00eang li\u00eang, bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a L\u1eddi m\u1ea1c kh\u1ea3i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban tr\u1ecdn khi t\u1edbi Gi\u1edd Kh\u1ed5 N\u1ea1n\u2013Ph\u1ee5c Sinh. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n \u0111i t\u1eeb b\u00ecnh di\u1ec7n c\u00e1c th\u1ef1c t\u1ea1i v\u1eadt ch\u1ea5t sang b\u00ecnh di\u1ec7n nh\u1eefng th\u1ef1c t\u1ea1i thi\u00eang li\u00eang, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng b\u1edfi nh\u1eefng th\u1ef1c t\u1ea1i v\u1eadt ch\u1ea5t (nh\u01b0 ch\u1eb3ng h\u1ea1n, \u0110\u1ec1n Th\u1edd: 2,19-22; t\u00e1i sinh: 3,4; n\u01b0\u1edbc: 4,13-14; th\u1ee9c \u0103n: 4,31-34; b\u00e1nh: 6,26-27; gi\u1ea5c ng\u1ee7: 11,11-14).<\/p>\n<p>Th\u00e2n m\u1eabu n\u00f3i v\u1ec1 r\u01b0\u1ee3u v\u1eadt ch\u1ea5t, c\u00f2n \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u1ea1i n\u00f3i t\u1edbi r\u01b0\u1ee3u thi\u00eang li\u00eang, bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a L\u1eddi m\u1ea1c kh\u1ea3i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban tr\u1ecdn khi t\u1edbi Gi\u1edd Kh\u1ed5 N\u1ea1n\u2013Ph\u1ee5c Sinh. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c bi\u00eat gi\u1eefa \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 Th\u00e2n m\u1eabu Ng\u01b0\u1eddi. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n \u0111i t\u1eeb b\u00ecnh di\u1ec7n c\u00e1c th\u1ef1c t\u1ea1i v\u1eadt ch\u1ea5t sang b\u00ecnh di\u1ec7n nh\u1eefng th\u1ef1c t\u1ea1i thi\u00eang li\u00eang, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng b\u1edfi nh\u1eefng th\u1ef1c t\u1ea1i v\u1eadt ch\u1ea5t. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a l\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu rao gi\u1ea3ng, m\u00e0 <i>TM IV<\/i> minh h\u1ecda r\u00f5 r\u00e0ng (\u0110\u1ec1n Th\u1edd: 2,19-22; t\u00e1i sinh: 3,4; n\u01b0\u1edbc: 4,13-14; th\u1ee9c \u0103n: 4,31-34; b\u00e1nh: 6,26-27; gi\u1ea5c ng\u1ee7: 11,11-14).<\/p>\n<p>Th\u1eadt ra, t\u00e1c gi\u1ea3 kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 r\u00e0ng \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a \u201cr\u01b0\u1ee3u\u201d (x. ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i <i>Ga<\/i> 2,21; 7,39), nh\u01b0ng ng\u00e0i c\u00f3 g\u1ee3i \u00fd \u0111\u1ec3 ta coi \u201cr\u01b0\u1ee3u\u201d l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a L\u1eddi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, c\u1ee7a M\u1ea1c kh\u1ea3i, c\u1ee7a Lu\u1eadt m\u1edbi m\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu mang l\u1ea1i, c\u1ee7a Tin M\u1eebng c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch m\u1edbi. Nhi\u1ec1u Gi\u00e1o Ph\u1ee5 \u0111\u00e3 coi \u201cn\u01b0\u1edbc\u201d trong c\u00e1c chum \u1edf Cana l\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a L\u1ec1 Lu\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c Ng\u00f4n s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng Tin M\u1eebng c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Th\u00e1nh \u00c2utinh \u0111\u00e3 vi\u1ebft: \u201c\u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u00e3 gi\u1eef r\u01b0\u1ee3u t\u1ed1t nh\u1ea5t l\u1ea1i cho \u0111\u1ebfn b\u00e2y gi\u1edd, \u0111i\u1ec1u \u1ea5y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 Tin M\u1eebng c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi\u201d. Trong s\u1ed1 c\u00e1c nh\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, Bultmann kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: \u201cR\u01b0\u1ee3u kh\u00f4ng li\u00ean h\u1ec7 t\u1edbi m\u1ed9t \u01a1n n\u00e0o c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 n\u00f3i ri\u00eang, nh\u01b0ng \u0111\u00fang h\u01a1n t\u1edbi \u01a1n l\u00e0 ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, trong to\u00e0n v\u1eb9n b\u1ea3n th\u00e2n c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, t\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu trong t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 \u0110\u1ea5ng m\u1ea1c kh\u1ea3i&#8230;\u201d.<\/p>\n<p>Trong th\u1ef1c t\u1ebf, <i>C\u1ef1u \u01af\u1edbc<\/i>, truy\u1ec1n th\u1ed1ng Do Th\u00e1i gi\u00e1o c\u0169ng nh\u01b0 ch\u00ednh v\u0103n c\u1ea3nh c\u1ee7a <i>TM<\/i> <i>Ga<\/i> cung c\u1ea5p cho ch\u00fang ta nhi\u1ec1u \u00e1nh s\u00e1ng.<\/p>\n<p>Chu\u1ed7i nh\u1eefng ng\u00e0y khai m\u1ea1c s\u1ee9 m\u1ea1ng ng\u00f4n s\u1ee9 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ed9t \u00fd t\u01b0\u1edfng th\u1ea7n h\u1ecdc. Cu\u1ed9c th\u1ea7n hi\u1ec3n \u1edf Sinai v\u00e0 nh\u1eefng ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 (theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng Do Th\u00e1i gi\u00e1o) l\u00e0 m\u1eabu cho \u0111o\u1ea1n v\u0103n <i>Ga<\/i> (1,19\u20132,12). Theo m\u1ed9t chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng Kit\u00f4 h\u1ecdc, t\u00e1c gi\u1ea3 ch\u00fa gi\u1ea3i l\u1ea1i tu\u1ea7n l\u1ec5 v\u1edbi \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m l\u00e0 vi\u1ec7c Thi\u00ean Ch\u00faa ban Torah t\u1ea1i Sinai, v\u00e0o \u201c<i>ng\u00e0y<\/i> <i>th\u1ee9 ba<\/i>\u201d.<\/p>\n<p>\u201c<i>Ng\u00e0y th\u1ee9 ba<\/i>\u201d c\u1ee7a Cana t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng ho\u00e0n to\u00e0n v\u1edbi \u201c<i>ng\u00e0y th\u1ee9 ba<\/i>\u201dc\u1ee7a Sinai. C\u0169ng nh\u01b0 \u1edf Sinai, Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 b\u00e0y t\u1ecf vinh quang c\u1ee7a Ng\u00e0i khi ban Torah v\u00e0o \u201c<i>ng\u00e0y th\u1ee9 ba<\/i>\u201d, th\u00ec \u1edf Cana, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 b\u00e0y t\u1ecf vinh quang c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi khi ban m\u1ed9t th\u1ee9 r\u01b0\u1ee3u ngon h\u01a1n c\u0169ng v\u00e0o \u201c<i>ng\u00e0y th\u1ee9<\/i> <i>ba<\/i>\u201d; r\u01b0\u1ee3u n\u00e0y t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p M\u1ea1c kh\u1ea3i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ed9ng t\u1eeb \u201cgi\u1eef\u201d (\u201cgi\u1eef r\u01b0\u1ee3u\u201d) c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng <i>Ga<\/i> khi n\u00f3i v\u1ec1 L\u1eddi \u2013 \u0110i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. \u0110\u00e0ng kh\u00e1c, c\u00e1c chum \u0111\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc thanh t\u1ea9y theo t\u1eadp t\u1ee5c Do Th\u00e1i t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea b\u1ea5t to\u00e0n (ch\u1ec9 c\u00f3 s\u00e1u chum), gi\u1edd \u0111\u00e2y \u0111\u1ef1ng r\u01b0\u1ee3u tuy\u1ec7t h\u1ea3o, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u00f3 l\u00e0 Tin M\u1eebng, l\u00e0 L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4: Ng\u01b0\u1eddi \u201cthanh t\u1ea9y\u201d con ng\u01b0\u1eddi b\u1eb1ng L\u1eddi S\u1ef1 Th\u1eadt c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho th\u1ea5y Lu\u1eadt c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ef1 ho\u00e0n h\u1ea3o khi b\u1ea3o t\u00f4i t\u1edb \u0111\u1ed5 c\u00e1c chum \u201c<i>\u0111\u1ea7y t\u1edbi mi\u1ec7ng<\/i>\u201d (c. 7).<\/p>\n<p>T\u01b0\u01a1ng quan gi\u1eefa Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea v\u00e0 L\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 tuy\u1ec7t v\u1eddi b\u1eb1ng hai lo\u1ea1i r\u01b0\u1ee3u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecdn t\u1ea1i Cana. M\u1ed9t lo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2n lang ph\u00e0m t\u1ee5c d\u1ecdn, th\u00ec v\u1eeba b\u1ecb thi\u1ebfu (c. 3). Nh\u01b0ng c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ee9 r\u01b0\u1ee3u kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed1ng hi\u1ebfn b\u1edfi T\u00e2n Lang \u0111\u00edch th\u1ef1c l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (x. ch\u00fa gi\u1ea3i cc. 9e-10a). Th\u1ee9 r\u01b0\u1ee3u \u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n ti\u1ec7c \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ng\u1ea7n ng\u1ea1i tuy\u00ean b\u1ed1 l\u00e0 \u201c<i>ngon (t\u1ed1t)<\/i>\u201d (HL.<i> kal\u0153n<\/i>), trong khi th\u1ee9 r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ea7u c\u00f3 m\u1ed9t ph\u1ea9m ch\u1ea5t k\u00e9m h\u01a1n (c. 10; HL.<i> to elass\u0153<\/i>).<\/p>\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, r\u01b0\u1ee3u m\u1edbi Cana, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i \u201c<i>cho \u0111\u1ebfn m\u00e3i b\u00e2y gi\u1edd<\/i>\u201d (c. 10), l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 cho th\u1ea5y th\u1eddi \u0111\u1ea1i thi\u00ean sai \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u. T\u00e1c gi\u1ea3 <i>Ga<\/i> s\u1eed d\u1ee5ng 4 l\u1ea7n thu\u1eadt ng\u1eef \u201c<i>cho \u0111\u1ebfn b\u00e2y gi\u1edd<\/i>\u201d (HL. <i>[h]e\u0153s<\/i> <i>arti<\/i>; 2,10; 5,17; 16,24; <i>1 Ga<\/i> 2,8-9). B\u1eb1ng ki\u1ec3u n\u00f3i \u1ea5y, t\u00e1c gi\u1ea3 mu\u1ed1n \u00e1m ch\u1ec9 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ch\u1eb7ng c\u1ee7a L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee9u \u0111\u1ed9, l\u00e0 nh\u1eefng ch\u1eb7ng \u0111i tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb cho ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Th\u1eddi c\u00e1nh chung \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn khi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>Trong c\u00e1c l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi nh\u00e2n lo\u1ea1i, r\u01b0\u1ee3u ngon \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i tr\u01b0\u1edbc. Trong l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1edbi D\u00e2n Ng\u00e0i, r\u01b0\u1ee3u ngon l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i sau c\u00f9ng, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 s\u1ef1 ho\u00e0n h\u1ea3o, l\u00e0 \u00e2n ban t\u1ed1i h\u1eadu (x. <i>Ga<\/i> 4,10).<\/p>\n<p>(2) Th\u00e2n m\u1eabu \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 c\u00e1c k\u1ebb h\u1ea7u b\u00e0n<\/p>\n<p>D\u00f9 b\u1ecb \u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1eeb ch\u1ed1i, d\u00f9 kh\u00f4ng hi\u1ec3u c\u00e1c \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Con, M\u1eb9 v\u1eabn c\u1ee9 ho\u00e0n to\u00e0n k\u00fd th\u00e1c cho \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Con v\u00e0 chuy\u1ec3n th\u00f4ng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap vi\u1ec7c ch\u00ednh l\u00f2ng tin c\u1ee7a M\u1eb9 \u0111ang m\u1edf ra v\u1edbi v\u00f4 \u0111\u1ecbnh: \u201cNg\u01b0\u1eddi b\u1ea3o g\u00ec, c\u00e1c anh c\u1ee9 vi\u1ec7c l\u00e0m theo\u201d (c. 5b). C\u00e2u n\u00e0y khi\u1ebfn ta ngh\u0129 \u0111\u1ebfn l\u1eddi c\u1ee7a Phara\u00f4: \u201cC\u1ee9 \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u00f4ng Giuse; \u00f4ng b\u1ea3o g\u00ec, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y l\u00e0m theo\u201d (<i>St<\/i> 41,55). Ch\u00fang ta c\u00f2n ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb trung gian trong <i>C\u1ef1u \u01af\u1edbc<\/i> n\u00f3i l\u00ean l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 m\u1eddi g\u1ecdi to\u00e0n d\u00e2n ch\u1ecdn \u0110\u1ee9c Ch\u00faa: T\u00f9y ho\u00e0n c\u1ea3nh, v\u1ecb trung gian \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb ng\u00f4n s\u1ee9 (<i>Er<\/i> 19,3-8; 24,3-8 [M\u00f4s\u00ea]; <i>Gr<\/i> 42-43,4 [Gi\u00ear\u00eamia]), m\u1ed9t v\u1ecb vua (<i>2 V<\/i> 23,1-3 [Gi\u00f4sigiahu]; <i>2 Sb<\/i> 15,9-15 [Axa]), m\u1ed9t th\u1ee7 l\u00e3nh (<i>Gs<\/i> 1; 24,1-28 [Gi\u00f4su\u00ea]; <i>Nkm<\/i> 5,1-13 [N\u01a1kh\u00eamia]; <i>1 Mc<\/i>b 13,1-9 [Sim\u00f4n]), m\u1ed9t t\u01b0 t\u1ebf (<i>Er<\/i> 10,10-12 [\u00c9tra]), m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ea7n (<i>Lc<\/i> 1,26-28 [Gabriel]). V\u1ecb n\u00e0y \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 s\u1ee9 gi\u1ea3 gi\u1eefa \u0110\u1ee9c Ch\u00faa v\u00e0 c\u00e1c anh em m\u00ecnh (<i>Dnl<\/i> 5,5). V\u1ecb n\u00e0y m\u1eddi g\u1ecdi ch\u1ecdn l\u1ef1a, nh\u01b0ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng vi\u1ec7c nh\u1eadn l\u1ea5y cho m\u00ecnh nh\u1eefng y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng m\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i di\u1ec7n, \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng (x. <i>Gs<\/i> 24,15; <i>Nkm<\/i> 5,10). Do b\u1ea3n v\u0103n Cana g\u1ea7n v\u1edbi b\u1ea3n v\u0103n Sinai, ch\u00fang ta th\u1ea5y Th\u00e2n M\u1eabu \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00f3 vai tr\u00f2 nh\u01b0 M\u00f4s\u00ea (so s\u00e1nh <i>Ga<\/i> 1,3-5 v\u1edbi <i>Dnl<\/i> 5,5), \u0111\u1ec3 r\u1ed3i t\u1ea1i Sinai, \u00e2n ban L\u1ec1 Lu\u1eadt \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c trao t\u1eb7ng sau khi D\u00e2n \u0111\u00e3 tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin; v\u00e0 t\u1ea1i Cana, \u00e2n ban r\u01b0\u1ee3u m\u1edbi (bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Lu\u1eadt m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu mang \u0111\u1ebfn) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 t\u1ea1o c\u01a1 h\u1ed9i cho x\u1ea3y ra nh\u1edd \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Maria \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng truy\u1ec1n cho c\u00e1c gia nh\u00e2n.<\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ed7 c\u1eaft ngang sau l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Maria (\u201cNg\u01b0\u1eddi b\u1ea3o g\u00ec, c\u00e1c anh c\u1ee9 l\u00e0m theo\u201d), \u0111\u1ec3 th\u00e1p v\u00e0o m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n m\u00f4 t\u1ea3 gi\u00fap hi\u1ec3u nh\u1eefng g\u00ec x\u1ea3y ra sau \u0111\u00f3: \u201c\u1ede \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0111\u1eb7t s\u00e1u chum \u0111\u00e1 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c thanh t\u1ea9y theo th\u00f3i t\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i, m\u1ed7i chum ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3ng t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ho\u1eb7c m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i l\u00edt n\u01b0\u1edbc\u201d (c. 6). \u0110o\u1ea1n v\u0103n n\u00e0y cung c\u1ea5p cho \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 hai th\u00f4ng tin: a)\u00a0 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc kh\u00e1 l\u1edbn; b) nghi th\u1ee9c thanh t\u1ea9y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i. V\u1edbi hai th\u00f4ng tin n\u00e0y, \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u kh\u00e1 h\u01a1n nh\u1eefng g\u00ec s\u1ebd x\u1ea3y \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>(3) \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 c\u00e1c k\u1ebb h\u1ea7u b\u00e0n<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 b\u1ea3o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u b\u00e0n hai c\u00e2u: \u201cC\u00e1c anh \u0111\u1ed5 \u0111\u1ea7y n\u01b0\u1edbc v\u00e0o chum \u0111i\u201d v\u00e0: \u201cB\u00e2y gi\u1edd c\u00e1c anh m\u00fac v\u00e0 \u0111em cho \u00f4ng qu\u1ea3n ti\u1ec7c\u201d (c. 7). C\u00e1c gia nh\u00e2n kh\u00f4ng n\u00f3i m\u1ed9t l\u1eddi, h\u1ecd v\u00e2ng l\u1eddi th\u1eadt ch\u00ednh x\u00e1c, h\u1ecd \u201cgi\u1eef\u201d \u0111\u00fang c\u00e1c l\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu truy\u1ec1n. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, h\u1ecd \u201cl\u00e0m \u0111\u1ea7y\u201d, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ho\u00e0n h\u1ea3o, nh\u1eefng g\u00ec c\u00f2n v\u01a1i, nh\u1eefng g\u00ec ch\u01b0a ho\u00e0n h\u1ea3o, trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u0169. K\u1ebf \u0111\u00f3, h\u1ecd m\u00fac n\u01b0\u1edbc t\u1eeb nh\u1eefng chum \u0111\u00e1 (t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng Lu\u1eadt c\u0169 b\u1ea5t to\u00e0n) \u0111\u01b0a cho \u00f4ng qu\u1ea3n ti\u1ec7c \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng th\u1ef1c (n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 h\u00f3a th\u00e0nh r\u01b0\u1ee3u h\u1ea3o h\u1ea1ng). \u0110\u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 d\u1ea5u l\u1ea1.<\/p>\n<p><i>* Ph\u1ea7n t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt (9-11)<\/i><\/p>\n<p>Khi n\u1ebfm n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 bi\u1ebfn th\u00e0nh r\u01b0\u1ee3u, \u201cng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n ti\u1ec7c&#8230; kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u01b0\u1ee3u t\u1eeb \u0111\u00e2u ra(c. 9c)\u201d, v\u00ec \u00f4ng kh\u01a1ng \u201cl\u00e0m\u201d c\u00e1c l\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu truy\u1ec1n, \u00f4ng kh\u00f4ng \u201cgi\u1eef\u201d l\u1eddi Ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0ng \u201cc\u00f2n gia nh\u00e2n \u0111\u00e3 m\u00fac n\u01b0\u1edbc th\u00ec bi\u1ebft\u201d (c. 9d), b\u1edfi v\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 v\u00e2ng theo l\u1ec7nh \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, theo l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Maria (cc. 7-9). S\u1ef1 v\u00e2ng ph\u1ee5c ch\u00ednh x\u00e1c c\u1ee7a c\u00e1c gia nh\u00e2n khi\u1ebfn ch\u00fang ta nh\u1edb l\u1ea1i l\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 h\u1ee9a: \u201cAi c\u00f3 v\u00e0 gi\u1eef c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a Th\u1ea7y, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y m\u1edbi l\u00e0 k\u1ebb y\u00eau m\u1ebfn Th\u1ea7y. M\u00e0 ai y\u00eau m\u1ebfn Th\u1ea7y, th\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c Cha c\u1ee7a Th\u1ea7y y\u00eau m\u1ebfn. Th\u1ea7y s\u1ebd y\u00eau m\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, v\u00e0 s\u1ebd t\u1ecf m\u00ecnh ra cho ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y\u201d (14,21; x. 14,23; 12,26).<\/p>\n<p>\u201cNg\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n ti\u1ec7c m\u1edbi g\u1ecdi t\u00e2n lang l\u1ea1i v\u00e0 n\u00f3i..<i>.<\/i>\u201d (cc. 9e-10a): C\u00e2u n\u00e0y khi\u1ebfn ch\u00fang ta ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed9t t\u00e2n lang kh\u00e1c, t\u00e2n lang \u0111\u00edch th\u1eadt, \u0111ang ch\u1ee7 tr\u00ec ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi: \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. B\u1edfi v\u00ec ch\u00ednh Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 gi\u1eef r\u01b0\u1ee3u ngon l\u1ea1i \u201ccho \u0111\u1ebfn m\u00e3i b\u00e2y gi\u1edd\u201d. Trong <i>TM IV <\/i>(3,25-30), Gioan Ti\u1ec1n H\u00f4 gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u01b0 l\u00e0 T\u00e2n Lang v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c mong \u0111\u1ee3i, v\u00e0 tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng, khi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 l\u00e0m \u201cb\u1ea1n c\u1ee7a t\u00e2n lang\u201d (c. 29), ng\u01b0\u1eddi lo m\u1ecdi c\u00f4ng vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb cho l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi (x. \u201c\u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i tr\u01b0\u1edbc\u201d: c. 28; l\u00e0m ch\u1ee9ng cho \u0110\u1ee9c Gi\u00easu: c. 26; x. 1,31). Nay, T\u00e2n Lang \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn v\u00e0 c\u00f3 c\u00f4 d\u00e2u (3,29), \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7; c\u00f2n Gioan th\u00ec vui s\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe ti\u1ebfng Ng\u01b0\u1eddi (c. 29) r\u1ed3i r\u00fat lui v\u00e0o b\u00f3ng t\u1ed1i (c. 30). Xem th\u00eam <i>Kh<\/i> 19,7-8; 21,2.<\/p>\n<p>V\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 k\u1ebft lu\u1eadn: \u201c\u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 l\u00e0m d\u1ea5u l\u1ea1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00e0y\u201d(c. 11a): R\u01b0\u1ee3u m\u1edbi \u1edf Cana kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u201cd\u1ea5u l\u1ea1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean\u201d, m\u00e0 c\u0169ng c\u00f2n l\u00e0 \u201c\u0111i\u1ec3n h\u00ecnh\u201d, \u201cnguy\u00ean m\u1eabu\u201d (arch\u00e9type) c\u1ee7a nh\u1eefng d\u1ea5u l\u1ea1 kh\u00e1c. C\u0169ng nh\u01b0 d\u1ea5u l\u1ea1 Cana, c\u00e1c d\u1ea5u l\u1ea1 ti\u1ebfp sau \u0111\u1ec1u nh\u1eafm \u201cb\u00e0y t\u1ecf\u201d vinh quang c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 kh\u01a1i l\u00ean ni\u1ec1m tin v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi. Ch\u00fang chu\u1ea9n b\u1ecb cho d\u1ea5u l\u1ea1 c\u1ee7a \u201c<i>ng\u00e0y th\u1ee9 ba<\/i>\u201d, c\u1ee7a \u201c<i>Gi\u1edd c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu<\/i>\u201d, ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1ee3c coi v\u1eeba nh\u01b0 d\u1ea5u \u1ea5n v\u1eeba nh\u01b0 \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. \u201cC\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 tin v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi\u201d (c. 11c), ngh\u0129a l\u00e0 g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, trong khi ch\u1edd \u0111\u1ee3i m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3 s\u1ebd tin \u201cv\u00e0o danh Ng\u01b0\u1eddi\u201d, ngh\u0129a l\u00e0 tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 trong t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 \u201cCon M\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d.<\/p>\n<p>\u201cSau \u0111\u00f3, Ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng v\u1edbi th\u00e2n m\u1eabu, anh em v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 xu\u1ed1ng Caph\u00e1cnaum v\u00e0 \u1edf l\u1ea1i \u0111\u00f3 \u00edt ng\u00e0y\u201d(c. 12). C\u00e2u n\u00e0y l\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec3n ti\u1ebfp [n\u00f3i v\u1ec1 th\u1eddi gian v\u00e0 kh\u00f4ng gian] \u0111\u01b0a sang \u0111o\u1ea1n sau.<\/p>\n<p><i>+ K\u1ebft lu\u1eadn<\/i><br \/>\n\u0110\u01b0\u1ee3c m\u1eddi \u0111\u1ebfn Cana d\u1ef1 ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn trong t\u01b0 c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n, c\u00f3 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u00f9ng \u0111i theo. Th\u00e2n m\u1eabu Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi d\u1ef1 ti\u1ec7c. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u201cd\u1ea5u l\u1ea1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean\u201d: bi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc th\u00e0nh r\u01b0\u1ee3u ngon \u0111\u1ec3 c\u1ee9u ch\u1eefa m\u1ed9t \u0111\u00e1m c\u01b0\u1edbi. \u0110\u1ed1i v\u1edbi t\u00e1c gi\u1ea3 <i>Gioan<\/i>, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 vi\u1ebft trong L\u1eddi T\u1ef1a c\u1ee7a <i>Tin M\u1eebng<\/i>: \u201cL\u00fac kh\u1edfi \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 c\u00f3 Ng\u00f4i L\u1eddi\u201d (<i>Ga<\/i> 1,1), th\u00ec \u201ckh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u00e1c d\u1ea5u l\u1ea1\u201d n\u00e0y, ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c k\u1ef3 di\u1ec7u c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng ch\u1ee9ng th\u1ef1c cho t\u01b0 c\u00e1ch M\u00easia c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1ch t\u1ecf b\u00e0y trong th\u1eddi gian vinh quang v\u0129nh c\u1eedu c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. T\u00e1c gi\u1ea3 ghi l\u1ea1i \u201cd\u1ea5u l\u1ea1\u201d n\u00e0y \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta tin r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Kit\u00f4, Con Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta tin ch\u00fang ta c\u00f3 s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi nh\u1edd danh Ng\u01b0\u1eddi\u00a0 (x. <i>Ga<\/i> 20,30-31).<\/p>\n<p><b>5.- G\u1ee3i \u00fd suy ni\u1ec7m<\/b><\/p>\n<p>1. R\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi, n\u1ebfu m\u1ed9t \u0111\u00e0ng phong ph\u00fa \u00fd ngh\u0129a, th\u00ec \u0111\u00e0ng kh\u00e1c c\u0169ng r\u1ea5t d\u1ecb ngh\u0129a. Ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi, d\u1ea5u ch\u1ec9 t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a ni\u1ec1m vui v\u00e0 ni\u1ec1m h\u00e2n hoan, b\u1ecb \u0111e d\u1ecda b\u1edfi n\u1ed7i bu\u1ed3n do h\u1ebft r\u01b0\u1ee3u. Giao \u01b0\u1edbc gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef t\u1ef1 n\u00f3 r\u1ea5t m\u1ecfng gi\u00f2n, v\u00e0 c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ecdi th\u1ef1c t\u1ea1i d\u01b0\u1edbi \u00e1nh m\u1eb7t tr\u1eddi, n\u00f3 b\u1ecb \u0111e d\u1ecda b\u1edfi b\u1ea1o ch\u00faa kh\u1eafc nghi\u1ec7t l\u00e0 s\u1ef1 ch\u1ebft. Ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng t\u00edch c\u1ef1c: n\u00f3 g\u1ee3i t\u1edbi t\u00ecnh y\u00eau, s\u1ef1 chung th\u1ee7y, s\u1ef1 phong nhi\u00eau, s\u1ef1 s\u1ed1ng. Nh\u01b0ng n\u00f3 c\u0169ng b\u1ecb \u0111e d\u1ecda b\u1edfi n\u1ed7i bu\u1ed3n, s\u1ef1 th\u1ea5t trung, s\u1ef1 \u0111au kh\u1ed5. B\u1ea3n v\u0103n <i>Tin M\u1eebng<\/i> cho ch\u00fang ta th\u1ea5y r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 ban r\u01b0\u1ee3u chan h\u00f2a ni\u1ec1m vui, d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc v\u0129nh c\u1eedu \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebft l\u1eadp. Ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc c\u0169, giao \u01b0\u1edbc theo ch\u1eef vi\u1ebft, th\u00e0nh r\u01b0\u1ee3u \u00e2n s\u1ee7ng, r\u01b0\u1ee3u Th\u00e1nh Th\u1ea7n.<br \/>\n2. R\u01b0\u1ee3u l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a ni\u1ec1m vui c\u1ee7a Tin M\u1eebng, c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, c\u1ee7a Th\u00e1nh Th\u1ea7n, c\u1ee7a sinh l\u1ef1c m\u1edbi tu\u00f4n tr\u00e0o ra t\u1eeb s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 Ph\u1ee5c Sinh. Ni\u1ec1m vui s\u1ebd \u0111\u01b0a l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi kh\u1ecfi n\u1ed7i bu\u1ed3n, kh\u1ecfi s\u1ef1 ch\u00e1n ch\u01b0\u1eddng do L\u1ec1 Lu\u1eadt. V\u00e0 r\u01b0\u1ee3u v\u1eeba chan h\u00f2a v\u1eeba h\u1ea3o h\u1ea1ng. \u0110\u1eddi Kit\u00f4 h\u1eefu kh\u00f4ng bao gi\u1edd thi\u1ebfu r\u01b0\u1ee3u l\u00e0 ph\u00fac l\u00e0nh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 ai trong ch\u00fang ta d\u00e1m ngh\u0129 r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ngang t\u1ea7m v\u1edbi ph\u00fac l\u00e0nh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa? Ai d\u00e1m n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00ednh \u00edch k\u1ef7 kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u1ea5n l\u01b0\u1edbt t\u00ecnh y\u00eau n\u01a1i m\u00ecnh? Ai l\u1ea1i kh\u00f4ng b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng t\u00edch ng\u00e0y qua ng\u00e0y do t\u1ed9i l\u1ed7i? Do \u0111\u00f3, s\u1ef1 trung th\u00e0nh l\u00e0 m\u1ed9t \u01a1n ta ph\u1ea3i h\u1ebft l\u00f2ng c\u1ea7u xin. Ch\u00ednh \u00e2n hu\u1ec7 d\u1ed3i d\u00e0o Thi\u00ean Ch\u00faa ban gi\u00fap ta th\u1eafng v\u01b0\u1ee3t n\u1ed7i lo s\u1ee3 v\u1ec1 c\u00e1c gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ch\u00fang ta. Ch\u00fang ta b\u1ecb d\u00ednh c\u1ee9ng v\u00e0o m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, d\u1ec5 m\u1ec7t nh\u1ecdc, b\u1ecb \u0111\u1ee7 th\u1ee9 s\u1ef1 d\u1eef kh\u1ed1ng ch\u1ebf, ch\u00fang ta m\u1ecfng gi\u00f2n v\u00e0 d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng ni\u1ec1m tin v\u00e0o Ch\u00faa s\u1ebd chi\u1ebfn th\u1eafng m\u1ecdi s\u1ef1 d\u1eef v\u00e0 ban cho ch\u00fang ta s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi.<br \/>\n3. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u1eddi \u0110\u1ee9c Maria n\u00f3i v\u1edbi gia nh\u00e2n \u1edf Cana l\u00e0 \u201c<i>di ch\u00fac thi\u00eang li\u00eang c\u1ee7a M\u1eb9<\/i>\u201d (A. Serra), b\u1edfi v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a M\u1eb9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 <i>Tin M\u1eebng<\/i> ghi l\u1ea1i. \u0110\u1ee9c Maria s\u1ebd kh\u00f4ng n\u00f3i n\u1eefa, nh\u01b0ng M\u1eb9 \u0111\u00e3 n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ch\u00ednh y\u1ebfu. M\u1eb9 \u0111\u00e2u c\u00f3 b\u1ed5n ph\u1eadn m\u1edf c\u1eeda s\u1ed5 khi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 c\u00f3 v\u1ebb mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng c\u00e1c c\u1eeda ra v\u00e0o! Trong t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 \u201cM\u1eb9\u201d c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh, M\u1eb9 c\u1ea7u nguy\u1ec7n v\u00e0 chuy\u1ec3n c\u1ea7u \u0111\u1ec3 con c\u00e1i M\u1eb9 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean m\u1edf l\u00f2ng ra v\u1edbi c\u00e1c l\u1eddi c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu, nh\u1eefng l\u1eddi v\u1eeba n\u1eb7ng \u00fd ngh\u0129a v\u1eeba c\u00f3 s\u1ee9c gi\u1ea3i ph\u00f3ng. \u0110\u1ea5y l\u00e0 \u201cnh\u1eefng l\u1eddi ban s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi\u201d (<i>Ga<\/i> 6,68).<\/p>\n<p>H\u00f4m nay, ch\u00fang ta l\u00e0 nh\u1eefng gia nh\u00e2n c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u00e1m c\u01b0\u1edbi, ch\u00fang ta c\u00f3 kh\u00f4n ngoan \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n nh\u1eadn l\u1eddi M\u1eb9 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb ch\u0103ng?<\/p>\n<p>4. Cha M. Thurian (+1996) \u0111\u00e3 vi\u1ebft: \u201c\u0110\u1ebfn cu\u1ed1i b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt, \u0110\u1ee9c Maria v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 l\u00e0m th\u00e0nh c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n thi\u00ean sai, h\u1ee3p nh\u1ea5t trong ni\u1ec1m tin v\u00e0o Con Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1ebfn bi\u1ec3u l\u1ed9 vinh quang c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi; \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 n\u00f2ng c\u1ed1t c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i \u0111ang v\u00e2y quanh \u0110\u1ee9c Ch\u00faa c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u00e0 l\u1eafng nghe L\u1eddi Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Ch\u00faa Cha. \u0110\u1ee9c Maria hi\u1ec7n di\u1ec7n v\u1edbi c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n Gi\u00e1o H\u1ed9i n\u00e0y v\u00e0 ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111ang nh\u00ecn nh\u00f3m v\u00e2y quanh m\u00ecnh m\u00e0 n\u00f3i: \u2018\u0110\u00e2y l\u00e0 M\u1eb9 t\u00f4i v\u00e0 \u0111\u00e2y l\u00e0 anh em t\u00f4i ; b\u1ea5t c\u1ee9 ai th\u1ef1c hi\u1ec7n \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Cha t\u00f4i tr\u00ean tr\u1eddi, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi anh em, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecb em, v\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i\u2019 (x. <i>Mt<\/i> 12,49 v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n v\u0103n song song)\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\" align=\"right\"><b><i>Lm PX V\u0169 Phan Long, ofm<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TI\u1ec6C C\u01af\u1edaI CANA (Gioan 2,1-12 \u2013 CN II TN &#8211; C) \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 ban r\u01b0\u1ee3u chan h\u00f2a ni\u1ec1m vui, d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc v\u0129nh c\u1eedu \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebft l\u1eadp. Ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc c\u0169, giao \u01b0\u1edbc theo ch\u1eef vi\u1ebft, th\u00e0nh r\u01b0\u1ee3u \u00e2n s\u1ee7ng, r\u01b0\u1ee3u Th\u00e1nh Th\u1ea7n. 1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh V\u1ec1 \u0111o\u1ea1n v\u0103n &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/tiec-cuoi-cana\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8805,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-phaolo","4":"post-8783","6":"format-standard","7":"has-post-thumbnail","8":"category-thanh-kinh"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8783","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8783"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8783\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12918,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8783\/revisions\/12918"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8805"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8783"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8783"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8783"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}