{"id":9114,"date":"2019-03-13T11:10:46","date_gmt":"2019-03-13T05:10:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=9114"},"modified":"2019-03-08T05:39:16","modified_gmt":"2019-03-07T23:39:16","slug":"suy-niem-chua-nhat-iii-mua-chay-c","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/suy-niem-chua-nhat-iii-mua-chay-c\/","title":{"rendered":"Suy Ni\u1ec7m Ch\u00faa Nh\u1eadt III M\u00f9a Chay &#8211; C"},"content":{"rendered":"<p><i>Tin M\u1eebng h\u00f4m nay \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn hai \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng cho s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a c\u1ee7a b\u00e0i \u0111\u1ecdc I v\u00e0 b\u00e0i \u0111\u1ecdc II. \u0110\u1ec1 t\u00e0i th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u1ec1 vi\u1ec7c <b>&#8220;Thi\u00ean Ch\u00faa \u00e2n c\u1ea7n ch\u0103m s\u00f3c d\u00e2n Ng\u00e0i&#8221;<\/b> (b\u1ea3n v\u0103n c\u1ee7a s\u00e1ch Xu\u1ea5t H\u00e0nh v\u00e0 d\u1ee5 ng\u00f4n c\u1ee7a Tin M\u1eebng Lu-ca); \u0111\u1ec1 t\u00e0i th\u1ee9 hai v\u1ec1 <b>&#8220;nh\u1eefng ai t\u1ef1 ph\u1ee5 l\u00e0 m\u00ecnh c\u00f4ng ch\u00ednh&#8221;<\/b> (l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ee7a th\u00e1nh Phao-l\u00f4 v\u00e0 l\u1eddi c\u1ea3nh gi\u00e1c c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00ea-su).<\/i><\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><b><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-5900\" alt=\"jeus clean the temple2\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/jeus-clean-the-temple2.jpg\" width=\"355\" height=\"477\" srcset=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/jeus-clean-the-temple2.jpg 355w, http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/jeus-clean-the-temple2-223x300.jpg 223w\" sizes=\"auto, (max-width: 355px) 100vw, 355px\" \/>Xh 3: 1-8a, 13-15<\/b><\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><i>Thi\u00ean Ch\u00faa si\u00eau vi\u1ec7t m\u1eb7c kh\u1ea3i Danh Ng\u00e0i, Ng\u00e0i l\u00e0 H\u1eefu Th\u1ec3 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng l\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng tr\u1eafc \u1ea9n tr\u01b0\u1edbc c\u1ea3nh c\u00f9ng kh\u1ed1n c\u1ee7a d\u00e2n Ng\u00e0i v\u00e0 sai \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea ra \u0111i gi\u1ea3i ph\u00f3ng d\u00e2n Ng\u00e0i kh\u1ecfi c\u1ea3nh \u0111\u1eddi t\u00f4i m\u1ecdi.<\/i><\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><b>1Cr 10: 1-6, 10-12<\/b><\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><i>Th\u00e1nh Phao-l\u00f4 nh\u1eafc nh\u1edf cho c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu C\u00f4-rin-t\u00f4 \u0111\u1ee9c khi\u00eam t\u1ed1n. Th\u00e2m ch\u00ed nh\u1eefng ai \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho nh\u1eefng \u01a1n tr\u1ee3 l\u1ef1c d\u1ed3i d\u00e0o h\u01a1n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0 d\u00e2n Do th\u00e1i trong hoang \u0111\u1ecba v\u00e0 nh\u1eefng Ki-t\u00f4 h\u1eefu nh\u1edd c\u00e1c b\u00ed t\u00edch, h\u00e3y coi ch\u1eebng \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 m\u00ecnh sa v\u00e0o t\u1ed9i l\u1ed7i.<\/i><\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><b>Lc 13: 1-9<\/b><\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><i>Tin M\u1eebng Lu-ca thu\u1eadt l\u1ea1i hai s\u1ef1 c\u1ed1 nghi\u00eam tr\u1ecdng: cu\u1ed9c th\u1ea3m s\u00e1t c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ga-li-l\u00ea v\u00e0 m\u1ed9t tai n\u1ea1n th\u1ea3m kh\u00f3c g\u00e2y n\u00ean c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a m\u01b0\u1eddi t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi Giu-\u0111\u00ea. T\u1eeb \u0111\u00f3, Ch\u00faa Gi\u00ea-su r\u00fat ra m\u1ed9t b\u00e0i h\u1ecdc: Ng\u00e0i t\u00e1ch bi\u1ec7t tai h\u1ecda v\u00e0 t\u1ed9i l\u1ed7i, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai tin m\u00ecnh c\u00f4ng ch\u00ednh, Ng\u00e0i nh\u1eafc nh\u1edf cho h\u1ecd bi\u1ebft r\u1eb1ng h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u00e2n, v\u00ec th\u1ebf c\u00e1i ch\u1ebft c\u0169ng \u0111e d\u1ecda h\u1ecd; tuy nhi\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1eabn ra c\u00f4ng vun x\u1edbi tr\u01b0\u1edbc khi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1eb7t c\u00e2y n\u00e0o kh\u00f4ng \u0111\u01a1m hoa k\u1ebft tr\u00e1i. <\/i><\/p>\n<p><b><br \/>\n<\/b><b>B\u00c0I \u0110\u1eccC I (Xh 3: 1-8a, 13-15)<\/b><\/p>\n<p>S\u00e1ch Xu\u1ea5t H\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 <i>\u201cTin M\u1eebng C\u1ef1u \u01af\u1edbc\u201d<\/i>. <i>\u201cTin M\u1eebng\u201d<\/i> m\u00e0 s\u00e1ch thu\u1eadt l\u00e0 Tin M\u1eebng v\u1ec1 vi\u1ec7c Thi\u00ean Ch\u00faa can thi\u1ec7p v\u00e0o l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a d\u00e2n Do th\u00e1i \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng d\u00e2n kh\u1ecfi mi\u1ec1n \u0111\u1ea5t n\u00f4 l\u1ec7 v\u00e0 d\u1eabn \u0111\u01b0a d\u00e2n v\u00e0o m\u1ed9t x\u1ee9 s\u1edf t\u1ed1t \u0111\u1eb9p h\u01a1n, ti\u00ean tr\u01b0ng m\u1ed9t cu\u1ed9c gi\u1ea3i ph\u00f3ng kh\u00e1c v\u00e0 cu\u1ed9c xu\u1ea5t h\u00e0nh kh\u00e1c v\u1ec1 N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi. Nh\u01b0 v\u1eady, s\u00e1ch Xu\u1ea5t H\u00e0nh kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 <i>\u201ccu\u1ed9c xu\u1ea5t h\u00e0nh\u201d<\/i> ra kh\u1ecfi \u0111\u1ea5t Ai-c\u1eadp, nh\u01b0ng c\u00f2n c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 l\u1ed9 tr\u00ecnh t\u00e2m linh. Nh\u1eefng m\u00f3c \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a l\u1ed9 tr\u00ecnh n\u00e0y l\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea v\u00e0 m\u1eb7c kh\u1ea3i m\u1ea7u nhi\u1ec7m Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p><b>1. Xu\u1ea5t x\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n:<\/b><\/p>\n<p>C\u00f3 nhi\u1ec1u d\u1ecb b\u1ea3n v\u1ec1 \u01a1n g\u1ecdi c\u1ee7a \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea. B\u1ea3n v\u0103n ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc h\u00f4m nay l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng d\u1ecb b\u1ea3n \u0111\u00f3, nh\u1eefng d\u1ecb b\u1ea3n kh\u00e1c mu\u1ed9n th\u1eddi h\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p th\u1ea5y \u1edf Xh 6: 2-13 v\u00e0 6: 28-7: 7. Hai d\u1ecb b\u1ea3n n\u00e0y thu\u1ed9c ch\u1ee9ng li\u1ec7u T\u01b0 T\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi nh\u01b0 th\u1ebf v\u00ec ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c so\u1ea1n th\u1ea3o b\u1edfi c\u00e1c t\u01b0 t\u1ebf \u0110\u1ec1n Th\u1edd Gi\u00ea-ru-sa-lem trong th\u1eddi k\u1ef3 l\u01b0u \u0111\u00e0y \u1edf Ba-by-lon v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 t\u01b0 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>Theo nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t, khi \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng g\u1ecdi c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, th\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 r\u1eddi b\u1ecf \u0111\u1ea5t Ai-c\u1eadp t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m r\u1ed3i. Sau khi \u0111\u00e3 l\u1edbn l\u00ean trong cung \u0111\u00ecnh Pha-ra-on v\u00e0 \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c \u01b0u vi\u1ec7t, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n s\u1ed1ng c\u01a1 c\u1ef1c m\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u00e0o \u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu. M\u1ed9t ng\u00e0y kia th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Ai-c\u1eadp \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Do th\u00e1i, \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea \u0111\u00e3 x\u00f4ng v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi Ai-c\u1eadp, gi\u1ebft ch\u1ebft v\u00e0 v\u00f9i th\u00e2y ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y trong c\u00e1t. S\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ea1i l\u1ed9, \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea s\u1ee3 b\u1ecb tr\u1ea3 th\u00f9 n\u00ean ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u00e0 l\u00e1nh n\u1ea1n t\u1ea1i d\u00e2n Ma-\u0111i-an, d\u00e2n du m\u1ee5c v\u00e0 s\u1ed1ng ngh\u1ec1 ch\u0103n nu\u00f4i. \u1ede \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbi m\u1ed9t trong b\u1ea3y c\u00f4 con g\u00e1i c\u1ee7a th\u1ea7y t\u01b0 t\u1ebf Ma-\u0111i-an, t\u00ean l\u00e0 Git-r\u00f4.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea \u0111\u00e3 s\u1ed1ng l\u1ea1i cu\u1ed9c s\u1ed1ng du m\u1ee5c c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ph\u1ee5. \u0110\u1ed1i v\u1edbi \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea, th\u1eddi gian tha ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y l\u00e0 th\u1eddi chu\u1ea9n b\u1ecb t\u00e2m l\u00fd cho cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 c\u1ee7a \u00f4ng v\u1edbi v\u1ecb Thi\u00ean Ch\u00faa cha \u00f4ng m\u00ecnh. B\u1ea5y gi\u1edd, \u00f4ng \u0111ang ch\u0103n \u0111\u00e0n gia s\u00fac cho b\u1ed1 v\u1ee3 m\u00ecnh. Khi m\u00f9a h\u00e8 t\u1edbi, \u00f4ng \u0111i t\u00ecm nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng c\u1ecf mi\u1ec1n n\u00fai xanh t\u01b0\u01a1i h\u01a1n. V\u00ec th\u1ebf, \u00f4ng d\u1eabn \u0111\u00e0n v\u1eadt qua b\u00ean kia sa m\u1ea1c, \u0111\u1ebfn <i>\u201cn\u00fai c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d<\/i> \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi n\u00fai Kh\u00f4-r\u1ebfp. Ch\u00ednh \u1edf n\u01a1i \u0111\u00f3 m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa s\u1ebd y\u00eau c\u1ea7u \u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb m\u1ee5c t\u1eed c\u1ee7a d\u00e2n Ng\u00e0i.<\/p>\n<p>Chuy\u1ec7n t\u00edch v\u1ec1 \u01a1n g\u1ecdi c\u1ee7a \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea n\u00e0y tr\u1ed9n l\u1eabn v\u00e0 hi\u1ec7p nh\u1ea5t hai truy\u1ec1n th\u1ed1ng. Hai truy\u1ec1n th\u1ed1ng n\u00e0y xu\u1ea5t x\u1ee9 t\u1eeb nh\u1eefng ch\u00e2n tr\u1eddi kh\u00e1c nhau v\u00e0 c\u00e1ch xa nhau \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng hai th\u1ebf k\u1ef7. M\u1ed7i truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111em \u0111\u1ebfn cho c\u00e2u chuy\u1ec7n s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh. Truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t xu\u1ea5t x\u1ee9 t\u1eeb c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c ph\u01b0\u01a1ng Nam, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ee9ng li\u1ec7u Gia-v\u00edt, v\u00ec Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Gia-v\u00ea. Truy\u1ec1n th\u1ed1ng Do th\u00e1i k\u00ednh tr\u1ecdng t\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00ean khi g\u1eb7p t\u00ean n\u00e0y th\u00ec \u0111\u1ecdc <i>\u201cA-\u0111\u00f4-nai\u201d<\/i>, ngh\u0129a l\u00e0 <i>\u201cCh\u00faa c\u1ee7a t\u00f4i\u201d<\/i> v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch <i>\u201c\u0110\u1ee9c Ch\u00faa\u201d<\/i>. Ch\u1ee9ng li\u1ec7u n\u00e0y thu\u1ed9c th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng Nguy\u00ean. Truy\u1ec1n th\u1ed1ng th\u1ee9 hai xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ee9ng li\u1ec7u \u00ca-l\u00f4-h\u00edt, v\u00ec Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi \u00ca-l\u00f4-him. Kh\u00e1c v\u1edbi Gia-v\u00ea, \u00ca-l\u00f4-him kh\u00f4ng l\u00e0 t\u00ean ri\u00eang c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, nh\u01b0ng m\u1ed9t thu\u1eadt ng\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 n\u00f3i l\u00ean m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m chung cho Thi\u00ean Ch\u00faa hay Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf, nh\u01b0 ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p th\u1ea5y c\u00e1ch n\u00f3i: <i>\u201cTa l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa (Gia-v\u00ea), Thi\u00ean Ch\u00faa (\u00ca-l\u00f4-him) c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i\u201d<\/i>, hay <i>\u201c\u0110\u1ee9c Ch\u00faa (Gia-v\u00ea), Thi\u00ean Ch\u00faa (\u00ca-l\u00f4-him) c\u1ee7a anh em\u201d<\/i>. V\u00ec th\u1ebf, t\u1eeb <i>\u201c\u00ca-l\u00f4-him\u201d<\/i> \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch l\u00e0 <i>\u201cThi\u00ean Ch\u00faa\u201d<\/i>. Ch\u1ee9ng li\u1ec7u n\u00e0y thu\u1ed9c th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 t\u00e1m tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng \u0111i v\u00e0o nh\u1eefng chi ti\u1ebft qu\u00e1 chi li v\u00e0 b\u00e1c h\u1ecdc c\u1ee7a khoa ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u00ecnh s\u1eed, ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u1ea7n x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng chuy\u1ec7n t\u00edch v\u1ec1 \u01a1n g\u1ecdi c\u1ee7a \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea thu\u1ed9c v\u1ec1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng Gia-v\u00edt v\u00e0 chuy\u1ec7n t\u00edch m\u1eb7c kh\u1ea3i Danh Thi\u00ean Ch\u00faa thu\u1ed9c v\u1ec1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u00ca-l\u00f4-h\u00edt.<\/p>\n<p><b>2. \u01a0n g\u1ecdi c\u1ee7a \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea:<\/b><\/p>\n<p><i>\u201cThi\u00ean s\u1ee9 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa hi\u1ec7n ra v\u1edbi \u00f4ng trong \u0111\u00e1m l\u1eeda t\u1eeb gi\u1eefa b\u1ee5i c\u00e2y\u201d<\/i>. Trong C\u1ef1u \u01af\u1edbc, di\u1ec5n ng\u1eef <i>\u201cthi\u00ean s\u1ee9 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d<\/i> \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 ch\u00ednh Thi\u00ean Ch\u00faa (x. St 16: 7). Nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00e2y th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c th\u1ea7n hi\u1ec3n: Thi\u00ean Ch\u00faa t\u1ef1 t\u1ecf m\u00ecnh ra.<\/p>\n<p>Thi\u00ean Ch\u00faa t\u1ecf m\u00ecnh ra trong c\u1ea3nh tr\u00ed <i>\u201cc\u00e2y cao b\u00f3ng c\u1ea3\u201d<\/i> l\u00e0 m\u1ed9t n\u00e9t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng r\u1ea5t kinh \u0111i\u1ec3n \u1edf mi\u1ec1n C\u1eadn \u0110\u00f4ng, \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9, c\u0169ng nh\u01b0 \u1edf Hy-l\u1ea1p c\u1ed5 x\u01b0a. V\u00ec c\u00e2y c\u1ed1i \u0111\u00e2m ch\u1ed3i n\u1ea9y l\u1ed9c, thay c\u00e0nh \u0111\u1ed5i l\u00e1 theo m\u00f9a l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng s\u1ef1 s\u1ed1ng, nh\u01b0ng nh\u1ea5t l\u00e0, c\u00e2y cao b\u00f3ng c\u1ea3 t\u1ea1o n\u00ean b\u1ea7u kh\u00ed uy nghi\u00eam, linh th\u00e1nh. Th\u00e1nh k\u00fd \u0111\u00e3 lo\u1ea1i b\u1ecf h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y nh\u1edd \u0111\u1ebfn ng\u1ecdn l\u1eeda. Thi\u00ean Ch\u00faa \u00cdt-ra-en l\u00e0 \u0110\u1ea5ng si\u00eau vi\u1ec7t kh\u00f4ng nh\u1eadn b\u1ea5t k\u1ef3 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng v\u1eadt ch\u1ea5t n\u00e0o, nh\u01b0ng ch\u1ec9 ch\u1ea5p nh\u1eadn t\u1ecf m\u00ecnh ra qua \u00e1nh s\u00e1ng (\u0111\u00e1m m\u00e2y chi\u1ebfu s\u00e1ng) hay ng\u1ecdn l\u1eeda, nh\u01b0 \u1edf trong c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u00e0y ng\u1ecdn l\u1eeda ch\u00e1y b\u1eebng nh\u01b0ng kh\u00f4ng thi\u00eau h\u1ee7y b\u1ee5i c\u00e2y di\u1ec5n t\u1ea3 t\u00ednh si\u00eau vi\u1ec7t c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Ch\u00fang ta ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng t\u1eeb <i>\u201cb\u1ee5i c\u00e2y\u201d<\/i> theo t\u1eeb ng\u1eef Hy-b\u00e1 l\u00e0 <i>\u201csinesh\u201d<\/i>, \u00e2m thanh t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi \u0111\u1ecba danh <i>\u201cXi-nai\u201d<\/i>. Ch\u1eafc h\u1eb3n, t\u00e1c gi\u1ea3 Gia-v\u00edt, v\u1ed1n th\u00edch l\u1ed1i ch\u01a1i ch\u1eef \u0111\u1ed3ng \u00e2m d\u1ecb ngh\u0129a, \u0111\u00e3 mu\u1ed1n g\u1ee3i l\u00ean \u1edf n\u01a1i t\u1eeb ng\u1eef <i>\u201csinesh\u201d<\/i> (\u201cb\u1ee5i c\u00e2y\u201d) n\u00fai th\u00e1nh <i>\u201cXi-nai\u201d<\/i>. Nh\u01b0 v\u1eady, qua t\u1eeb ng\u1eef <i>\u201csinesh\u201d<\/i> n\u00e0y, t\u00e1c gi\u1ea3 mu\u1ed1n chu\u1ea9n b\u1ecb cu\u1ed9c th\u1ea7n hi\u1ec3n uy linh h\u00f9ng v\u0129 trong ng\u1ecdn l\u1eeda b\u1eebng b\u1eebng ch\u00e1y tr\u00ean n\u00fai Xi-nai m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea nh\u01b0ng to\u00e0n th\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ee9ng nh\u00e2n.<\/p>\n<p>Ho\u1ea1t c\u1ea3nh ti\u1ebfp theo cho th\u1ea5y n\u00e9t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Gia-v\u00edt: Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng r\u1ea5t g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi: Ng\u00e0i chuy\u1ec7n tr\u00f2 r\u1ea5t th\u00e2n t\u00ecnh v\u1edbi \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea, nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng l\u00e0 \u0110\u1ea5ng si\u00eau vi\u1ec7t: c\u00f3 m\u1ed9t kho\u1ea3ng c\u00e1ch b\u1ea5t kh\u1ea3 v\u01b0\u1ee3t qua gi\u1eefa Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi: <i>\u201cCh\u1edb l\u1ea1i g\u1ea7n! C\u1edfi d\u00e9p \u1edf ch\u00e2n ra, v\u00ec n\u01a1i ng\u01b0\u01a1i \u0111ang \u0111\u1ee9ng l\u00e0 \u0111\u1ea5t th\u00e1nh\u201d<\/i>. Thi\u00ean Ch\u00faa l\u1ea1i c\u00f2n th\u1ed5 l\u1ed9 t\u1ea5m l\u00f2ng t\u1eeb bi nh\u00e2n \u00e1i c\u1ee7a Ng\u00e0i: <i>\u201cTa \u0111\u00e3 th\u1ea5y r\u00f5 c\u1ea3nh kh\u1ed5 c\u1ef1c c\u1ee7a d\u00e2n Ta\u2026Ta \u0111\u00e3 nghe ti\u1ebfng r\u00ean si\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang\u2026Ta c\u0169ng \u0111\u00e3 th\u1ea5y c\u1ea3nh \u00e1p b\u1ee9c ch\u00fang ph\u1ea3i ch\u1ecbu\u2026\u201d<\/i>. V\u00ec th\u1ebf, Thi\u00ean Ch\u00faa trao g\u1edfi cho \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea s\u1ee9 m\u1ea1ng gi\u1ea3i ph\u00f3ng d\u00e2n Ng\u00e0i.<\/p>\n<p><b>3. M\u1eb7c kh\u1ea3i Danh Thi\u00ean Ch\u00faa:<\/b><\/p>\n<p>C\u00e2u chuy\u1ec7n m\u1eb7c kh\u1ea3i Danh Thi\u00ean Ch\u00faa thu\u1ed9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u00ca-l\u00f4-h\u00edt. Chuy\u1ec7n t\u00edch \u00ca-l\u00f4-h\u00edt v\u1ec1 h\u00ecnh th\u1ee9c th\u00ec kh\u00e1 \u0111\u1ea1m b\u1ea1c: kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ea3nh tr\u00ed n\u00e0o kh\u00e1c ngo\u00e0i b\u1ee5i gai ch\u00e1y \u0111\u1ecf, nh\u01b0ng v\u1ec1 n\u1ed9i dung th\u00ec t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c cao si\u00eau. S\u00e1ch \u0110\u1ec7 Nh\u1ecb Lu\u1eadt v\u1ed1n chuy\u1ec3n t\u1ea3i nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u0169ng g\u1ecdi Thi\u00ean Ch\u00faa: \u201c\u0110\u1ea5ng ng\u1ef1 gi\u1eefa b\u1ee5i gai\u201d (\u0110nl 33: 16).<\/p>\n<p>Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00f3i tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea: Ng\u00e0i t\u1ef1 gi\u1edbi thi\u1ec7u m\u00ecnh. Ng\u00e0i kh\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n xa l\u1ea1: <i>\u201cTa l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean ng\u01b0\u01a1i, Thi\u00ean c\u1ee7a \u00c1p-ra-ham, Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a I-xa-\u00e1c, Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a Gia-c\u00f3p. Gi\u1edd \u0111\u00e2y, ti\u1ebfng r\u00ean si\u1ebft c\u1ee7a con c\u00e1i \u00cdt-ra-en \u0111\u00e3 th\u1ea5u t\u1edbi Ta\u2026B\u00e2y gi\u1edd, ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y \u0111i! Ta sai ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ebfn v\u1edbi Pha-ra-\u00f4 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a d\u00e2n Ta l\u00e0 con c\u00e1i \u00cdt-ra-en ra kh\u1ecfi Ai-c\u1eadp\u201d<\/i>.<\/p>\n<p>\u00d4ng M\u00f4-s\u00ea ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ee9 m\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao ph\u00f3 cho \u00f4ng, nh\u01b0ng n\u00e0i xin Thi\u00ean Ch\u00faa m\u1eb7c kh\u1ea3i Danh Ng\u00e0i cho \u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ec7n b\u1ec1 \u0103n n\u00f3i v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang. L\u00fac \u0111\u00f3, Thi\u00ean Ch\u00faa m\u1eb7c kh\u1ea3i Danh Ng\u00e0i cho \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea. Theo v\u0103n h\u00f3a Do th\u00e1i, t\u00ean ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y. Danh Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u theo nhi\u1ec1u c\u00e1ch kh\u00e1c nhau. Theo c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef Hy b\u00e1, Danh Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch theo s\u00e1t t\u1eeb, ho\u1eb7c \u1edf th\u00ec hi\u1ec7n t\u1ea1i: <i>\u201cTa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Ta l\u00e0\u201d<\/i>, hay \u1edf th\u00ec t\u01b0\u01a1ng lai: <i>\u201cTa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Ta s\u1ebd l\u00e0\u201d<\/i>. D\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u \u1edf hi\u1ec7n t\u1ea1i hay t\u01b0\u01a1ng lai, \u0111i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu \u1edf n\u01a1i Danh Thi\u00ean Ch\u00faa ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <i>\u201cl\u00e0\u201d<\/i>, nh\u01b0 c\u00e2u ti\u1ebfp theo ch\u1ee9ng th\u1ef1c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3: <i>\u201cNg\u01b0\u01a1i n\u00f3i v\u1edbi con c\u00e1i \u00cdt-ra-en th\u1ebf n\u00e0y: \u2018<b>\u0110\u1ea5ng l\u00e0<\/b> sai t\u00f4i \u0111\u1ebfn v\u1edbi anh em\u201d<\/i>: <i>\u201c\u0110\u1ea5ng l\u00e0\u201d<\/i> \u0111\u00f3ng ch\u1ee9c n\u0103ng ch\u1ee7 t\u1eeb c\u1ee7a c\u00e2u.<\/p>\n<p>Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf, th\u00e1nh T\u00f4-ma A-qui-n\u00f4 \u0111\u00e3 gi\u1ea3i th\u00edch Danh Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00e0y theo ngh\u0129a H\u1eefu Th\u1ec3 c\u1ee7a tri\u1ebft gia Hy l\u1ea1p, Aristos, <i>\u201cTa l\u00e0 H\u1eefu Th\u1ec3\u201d<\/i>, ngh\u0129a l\u00e0, Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng, b\u1ea5t bi\u1ebfn. Trong c\u00e1c b\u1ea3n d\u1ecbch Kinh Th\u00e1nh Vi\u1ec7t Nam, m\u1ed7i d\u1ecbch gi\u1ea3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb hi\u1ec3u v\u00e0 d\u1ecbch theo c\u00e1ch ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0 cha Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Thu\u1ea5n: <i>\u201cTa c\u00f3 sao Ta c\u00f3 v\u1eady!\u201d<\/i>, hay b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Ban Ph\u1ee5ng V\u1ee5 Gi\u1edd Kinh: <i>\u201cTa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Hi\u1ec7n H\u1eefu\u201d<\/i>, hay B\u1ea3n D\u1ecbch d\u00f9ng trong Ph\u1ee5ng V\u1ee5: <i>\u201cTa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng H\u1eb1ng H\u1eefu\u201d<\/i>. D\u00f9 nh\u1eefng c\u00e1ch d\u1ecbch kh\u00e1c nhau n\u00e0y, ch\u00fang ta v\u1eabn g\u1eb7p th\u1ea5y \u00e2m h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1ch hi\u1ec3u t\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa theo H\u1eefu Th\u1ec3 c\u1ee7a th\u00e1nh T\u00f4-ma A-qui-n\u00f4. Vi\u1ec7c hi\u1ec3u Danh Thi\u00ean Ch\u00faa theo tri\u1ebft h\u1ecdc Hy l\u1ea1p n\u00e0y \u0111em \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft phong ph\u00fa v\u1ec1 Danh Thi\u00ean Ch\u00faa. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c nh\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u00e1c b\u1ecf c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch n\u00e0y v\u00ec hai l\u00fd do: Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <i>\u201cl\u00e0\u201d<\/i> \u1edf th\u1ec3 <i>\u201cch\u01b0a ho\u00e0n th\u00e0nh\u201d<\/i> n\u00ean kh\u00f4ng di\u1ec5n t\u1ea3 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ho\u00e0n th\u00e0nh, nh\u01b0ng m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111ang ti\u1ebfp di\u1ec5n, ch\u01b0a ch\u1ea5m d\u1ee9t. Th\u1ee9 n\u1eefa, t\u00ednh ch\u1ea5t ni\u1ec1m tin c\u1ee7a d\u00e2n \u00cdt-ra-en th\u00ec th\u1ef1c ti\u1ec3n, t\u00edch c\u1ef1c v\u00e0 n\u0103ng \u0111\u1ed9ng. V\u00ec th\u1ebf, quan ni\u1ec7m si\u00eau h\u00ecnh v\u1ec1 m\u1ed9t H\u1eefu Th\u1ec3 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, b\u1ea5t bi\u1ebfn, t\u1ef1 h\u1eefu th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n xa l\u1ea1 v\u1edbi ni\u1ec1m tin c\u1ee7a d\u00e2n \u00cdt-ra-en. T\u1eeb nh\u1eefng nh\u1eadn x\u00e9t tr\u00ean, c\u00e1c nh\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb hi\u1ec3u Danh Thi\u00ean Ch\u00faa theo hai c\u00e1ch nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p><b>3.1- C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee7 \u00fd tho\u00e1i th\u00e1c: <\/b><\/p>\n<p>L\u1eddi m\u1eb7c kh\u1ea3i <i>\u201cTa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Ta l\u00e0\u201d<\/i> hay <i>\u201cTa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Ta s\u1ebd l\u00e0\u201d<\/i> th\u00ec b\u00ed \u1ea9n \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng th\u1eadt s\u1ef1 mu\u1ed1n trao ban Danh c\u1ee7a Ng\u00e0i, v\u00ec theo t\u01b0 t\u01b0\u1edfng s\u00ea-m\u00edt, bi\u1ebft t\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n linh n\u00e0o \u0111\u00f3, ch\u00ednh l\u00e0 c\u00f3 quy\u1ec1n l\u00e0m ch\u1ee7 v\u1ecb th\u1ea7n \u1ea5y, c\u00f3 quy\u1ec1n \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n sai khi\u1ebfn v\u1ecb th\u1ea7n \u1ea5y, nh\u01b0 vi\u1ec7c g\u1ecdi t\u00ean c\u1ee7a v\u1ecb th\u1ea7n linh trong c\u00e1c c\u00e2u th\u1ea7n ch\u00fa, nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e2u th\u1ea7n ch\u00fa m\u1edbi hi\u1ec7u nghi\u1ec7m. Ch\u00fang ta c\u0169ng g\u1eb7p th\u1ea5y quan ni\u1ec7m n\u00e0y \u1edf n\u01a1i c\u00e2u chuy\u1ec7n A-li-ba-ba v\u00e0 b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i t\u00ean c\u01b0\u1edbp: bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ean c\u1ee7a th\u1ea7n gi\u1eef c\u1eeda \u0111\u1ed9ng l\u00e0 c\u00f3 quy\u1ec1n sai khi\u1ebfn th\u1ea7n m\u1edf hay \u0111\u00f3ng c\u1eeda \u0111\u1ed9ng, hay c\u00e2u chuy\u1ec7n A-la-\u0111en v\u00e0 th\u1ea7n \u0111\u00e8n: bi\u1ebft t\u00ean c\u1ee7a th\u1ea7n \u0111\u00e8n l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee7 v\u00e0 sai khi\u1ebfn th\u1ea7n \u0111\u00e8n th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng g\u00ec m\u00ecnh mu\u1ed1n.<\/p>\n<p>V\u00ec th\u1ebf, trong c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a ch\u00fang ta, Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng th\u1ec3 trao ban Danh Ng\u00e0i v\u00e0o tay c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quy\u1ec1n \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n sai khi\u1ebfn Ng\u00e0i; h\u01a1n n\u1eefa, Ng\u00e0i l\u00e0 m\u1ed9t M\u1ea7u Nhi\u1ec7m v\u00f4 ph\u01b0\u01a1ng d\u00f2 th\u1ea5u, kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. C\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7ng h\u1ed9 b\u1edfi c\u00e1c chuy\u1ec7n t\u00edch Kinh Th\u00e1nh, nh\u01b0 chuy\u1ec7n t\u1ed5 ph\u1ee5 Gia-c\u00f3p n\u00e0i xin Thi\u00ean Ch\u00faa: <i>\u201cXin cho t\u00f4i bi\u1ebft t\u00ean Ng\u00e0i\u201d<\/i> (St 32: 30), nh\u01b0ng b\u1ecb t\u1eeb ch\u1ed1i; hay nh\u01b0 chuy\u1ec7n \u00f4ng Ma-n\u00f4-\u00e1c n\u00e0i xin cho bi\u1ebft t\u00ean v\u1ecb s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>\u201cSao \u00f4ng l\u1ea1i h\u1ecfi t\u00ean t\u00f4i? \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u b\u00ed nhi\u1ec7m\u201d<\/i> (Tl 13: 17-18). V\u00ec th\u1ebf, theo v\u0103n m\u1ea1ch c\u1ee7a c\u00e2u chuy\u1ec7n ch\u00fang ta, khi Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00f3i: <i>\u201cTa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Ta l\u00e0\u201d<\/i>, c\u00f3 ngh\u0129a, &#8220;Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa&#8221;, qua \u0111\u00f3 Thi\u00ean Ch\u00faa mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\u201cchuy\u1ec7n \u1ea5y c\u00f3 li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u01a1i\u201d<\/i> hay <i>\u201c\u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u1ed7i b\u1eadn l\u00f2ng c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i\u201d<\/i>.<\/p>\n<p><b>3.2- C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t M\u1eb7c Kh\u1ea3i ti\u1ec7m ti\u1ebfn: <\/b><\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch tr\u00ean g\u1eb7p ph\u1ea3i m\u1ed9t s\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n. Theo v\u0103n m\u1ea1ch, r\u00f5 r\u00e0ng Thi\u00ean Ch\u00faa ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1eb7c kh\u1ea3i Danh Ng\u00e0i. Vi\u1ec7c Thi\u00ean Ch\u00faa m\u1eb7c kh\u1ea3i Danh Ng\u00e0i trong m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a theo \u0111\u00f3 t\u00ean \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi mang t\u00ean \u1ea5y, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 cho r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u00faa ch\u1ee7 \u00fd tho\u00e1i th\u00e1c kh\u00f4ng cho bi\u1ebft t\u00ean m\u00ecnh, nh\u01b0 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a A. B. Davidson: <i>\u201cM\u1eb7c kh\u1ea3i m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa ban cho v\u1ec1 ch\u00ednh m\u00ecnh l\u00e0 m\u1eb7c kh\u1ea3i v\u1ec1 ch\u00ednh Ng\u00e0i nh\u01b0 Ng\u00e0i th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, d\u00f9 Ng\u00e0i kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1eb7c kh\u1ea3i ch\u00ednh m\u00ecnh cho con ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch tr\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d<\/i> (<i>God in the OT<\/i>; in: Dictionary of the Bible, vol. 2, 197). H\u01a1n n\u1eefa, \u1edf cu\u1ed1i c\u00e2u chuy\u1ec7n, Thi\u00ean Ch\u00faa c\u00f2n c\u0103n d\u1eb7n: <i>\u201c\u0110\u00f3 l\u00e0 danh Ta cho \u0111\u1ebfn mu\u00f4n thu\u1edf, \u0111\u00f3 l\u00e0 danh hi\u1ec7u c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i s\u1ebd d\u00f9ng m\u00e0 k\u00eau c\u1ea7u Ta t\u1eeb \u0111\u1eddi n\u1ecd \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi kia\u201d<\/i>.<\/p>\n<p>V\u00ec th\u1ebf, Davidson m\u1eddi g\u1ecdi ch\u00fang ta ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn hai \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <i>\u201cl\u00e0\u201d<\/i> li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho trong c\u00e2u chuy\u1ec7n b\u1ee5i gai ch\u00e1y \u0111\u1ecf n\u00e0y. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a <i>\u201cl\u00e0\u201d<\/i> v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n h\u1eefu th\u1ec3, nh\u01b0ng v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng. Th\u1ee9 n\u1eefa, h\u00ecnh th\u1ee9c ch\u01b0a ho\u00e0n th\u00e0nh c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a \u1edf th\u00ec hi\u1ec7n t\u1ea1i nh\u01b0ng \u1edf th\u00ec t\u01b0\u01a1ng lai. T\u1eeb nh\u1eadn x\u00e9t n\u00e0y, \u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a t\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa nh\u01b0 sau: <i>\u201cXem ra r\u00f5 r\u00e0ng trong quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft, \u2018Ta s\u1ebd l\u00e0\u2019 v\u00e0 \u2018\u0110\u1ea5ng s\u1ebd l\u00e0\u2019 th\u00ec nh\u01b0 nhau: \u2018Ta s\u1ebd l\u00e0\u2019 khi Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00f3i v\u1ec1 ch\u00ednh m\u00ecnh, v\u00e0 \u2018\u0110\u1ea5ng s\u1ebd l\u00e0\u2019 khi Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00f3i v\u1ec1 Ng\u00e0i. \u0110i\u1ec1u Ng\u00e0i s\u1ebd l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 &#8211; Ng\u00e0i s\u1ebd \u1edf (\u201cl\u00e0\u201d) v\u1edbi d\u00e2n Ng\u00e0i nh\u01b0 \u0110\u1ea5ng Tr\u1ee3 Gi\u00fap, \u0110\u1ea5ng Quy\u1ec1n N\u0103ng v\u00e0 \u0110\u1ea5ng Gi\u1ea3i Tho\u00e1t\u201d<\/i> (<i>God in the OT<\/i>, 199).<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, khi Thi\u00ean Ch\u00faa m\u1eb7c kh\u1ea3i Danh Ng\u00e0i cho \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea, Ng\u00e0i n\u00f3i v\u1ec1 ch\u00ednh m\u00ecnh: <i>\u201cTa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Ta s\u1ebd l\u00e0\u201d<\/i>; nh\u01b0ng khi Ng\u00e0i b\u1ea3o \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea n\u00f3i cho d\u00e2n \u00cdt-ra-en v\u1ec1 Ng\u00e0i, Ng\u00e0i n\u00f3i \u1edf ng\u00f4i th\u1ee9 ba: <i>\u201c\u0110\u1ea5ng s\u1ebd l\u00e0\u201d<\/i>. \u0110\u1ed1i v\u1edbi \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea, ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa tr\u1ef1c ti\u1ebfp m\u1eb7c kh\u1ea3i Danh Ng\u00e0i, t\u00ean n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a: <i>\u201cTa s\u1ebd \u1edf v\u1edbi ng\u01b0\u01a1i\u201d<\/i> (3: 12). C\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n \u00cdt-ra-en, m\u00e0 \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea c\u00f3 s\u1ee9 m\u1ea1ng truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t m\u1eb7c kh\u1ea3i n\u00e0y, t\u00ean Ng\u00e0i c\u00f3 ngh\u0129a <i>\u201c\u0110\u1ea5ng s\u1ebd \u1edf v\u1edbi h\u1ecd\u201d<\/i>. Trong c\u1ea3 hai tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <i>\u201cl\u00e0\u201d<\/i> hay <i>\u201c\u1edf\u201d<\/i> nh\u1ea5n m\u1ea1nh kh\u00f4ng tr\u00ean <i>&#8220;s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu&#8221;<\/i> nh\u01b0ng tr\u00ean <i>&#8220;s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n&#8221;<\/i> c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1edbi \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea v\u00e0 v\u1edbi d\u00e2n \u00cdt-ra-en. L\u00fac \u0111\u00f3, <i>\u201cTa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Ta s\u1ebd l\u00e0\u201d<\/i> l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa: <i>\u201cTa th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 \u0110\u1ea5ng hi\u1ec7n di\u1ec7n\u201d<\/i>, ngh\u0129a l\u00e0 <i>\u201cTa th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u1edf c\u00f9ng\u201d<\/i>.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed3ng th\u1eddi, Danh Thi\u00ean Ch\u00faa <i>\u201cTa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Ta s\u1ebd l\u00e0\u201d<\/i> \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u nh\u01b0 <i>\u201c\u0111i\u1ec1u ch\u01b0a x\u00e1c \u0111\u1ecbnh\u201d<\/i>. \u0110i\u1ec1u ch\u01b0a x\u00e1c \u0111\u1ecbnh n\u00e0y ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng nh\u1eefng kh\u1ea3 th\u1ec3 v\u00f4 h\u1ea1n t\u00f9y theo ho\u00e0n c\u1ea3nh. Danh Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7c kh\u1ea3i trong c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea5t k\u1ef3 th\u1ebf h\u1ec7 n\u00e0o c\u1ee7a \u00cdt-ra-en hi\u1ec3u tr\u1ecdn v\u1eb9n, v\u00ec th\u1ebf Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1eabn c\u1ee9 ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u00e0y t\u1ecf t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec Ng\u00e0i s\u1ebd l\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n Ng\u00e0i: <i>\u201cThi\u00ean Ch\u00faa s\u1ebd l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 Ng\u00e0i s\u1ebd ch\u1ee9ng t\u1ecf Ng\u00e0i l\u00e0 cho th\u1ebf h\u1ec7 n\u00e0y \u0111\u1ebfn th\u1ebf h\u1ec7 kh\u00e1c; m\u1ed7i m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i s\u1ebd kh\u00e1m ph\u00e1 nh\u1eefng ph\u1ea9m t\u00ednh m\u1edbi v\u1ec1 S\u1ef1 Hi\u1ec7n Di\u1ec7n c\u1ee7a Ng\u00e0i\u201d<\/i> (C. Westminster, <i>The book of Exodus<\/i>, London: 1908, 22). Ch\u00fang ta g\u1eb7p th\u1ea5y Danh Thi\u00ean Ch\u00faa nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n \u1edf n\u01a1i l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch mang t\u00ednh hi\u1ec7n sinh c\u1ee7a <span class=\"scripture_reference\" refid=\"618.962939\">Isaiah 52:6<\/span>: <i>\u201cV\u00ec v\u1eady, trong ng\u00e0y \u1ea5y, d\u00e2n Ta s\u1ebd nh\u1eadn bi\u1ebft danh Ta, nh\u1eadn bi\u1ebft r\u1eb1ng: ch\u00ednh Ta l\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 ph\u00e1n: \u2018N\u00e0y Ta \u0111\u00e2y!\u2019\u201d<\/i>.<\/p>\n<p>N\u00f3i t\u00f3m l\u1ea1i, Danh Thi\u00ean Ch\u00faa th\u1eadt s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7c kh\u1ea3i nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee7 che. Hai chi\u1ec1u k\u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c m\u1eb7c kh\u1ea3i Danh Thi\u00ean Ch\u00faa ch\u1ec9 cho th\u1ea5y m\u1ed9t chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng t\u00edch c\u1ef1c v\u00e0 n\u0103ng \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1ec1 ph\u00eda Thi\u00ean Ch\u00faa, nh\u01b0ng c\u1ea3 v\u1ec1 ph\u00eda d\u00e2n c\u1ee7a Ng\u00e0i. V\u1ec1 ph\u1ea7n m\u00ecnh, Thi\u00ean Ch\u00faa s\u1ebd v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u1ee9ng t\u1ecf cho th\u1ea5y Ng\u00e0i hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u00f9ng v\u1edbi d\u00e2n Ng\u00e0i b\u1eb1ng nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng: \u0110\u1ea5ng Gi\u1ea3i Tho\u00e1t \u1edf b\u00ean Ai-c\u1eadp, \u0110\u1ea5ng B\u1ea3o V\u1ec7 trong hoang \u0111\u1ecba\u2026C\u00f2n v\u1ec1 ph\u00eda d\u00e2n Ng\u00e0i, <i>\u201ckinh nghi\u1ec7m t\u1eebng tr\u1ea3i c\u1ee7a d\u00e2n \u00cdt-ra-en v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa trong l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a m\u00ecnh s\u1ebd kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a Danh Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00e0y. D\u00e2n \u00cdt-ra-en hi\u1ec3u l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a m\u00ecnh t\u1eeb Danh Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00e0y, c\u0169ng nh\u01b0 hi\u1ec3u Danh Thi\u00ean Ch\u00faa t\u1eeb l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a m\u00ecnh\u201d<\/i> (W. Johnstone, <i>Exodus, Old Testament Guide<\/i>, 104).<\/p>\n<p>Trong Tin M\u1eebng Gioan, khi Ch\u00faa Gi\u00ea-su c\u00f4ng b\u1ed1: <i>\u201cT\u00f4i l\u00e0\u201d<\/i>, Ng\u00e0i ng\u1ea7m quy chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn c\u00e2u chuy\u1ec7n m\u1eb7c kh\u1ea3i Danh Thi\u00ean Ch\u00faa \u1edf n\u00fai Kh\u00f4-r\u1ebfp, khi \u00e1p d\u1ee5ng Danh Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0o ch\u00ednh m\u00ecnh: <i>\u201cTh\u1eadt, t\u00f4i b\u1ea3o th\u1eadt c\u00e1c \u00f4ng: tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 \u00f4ng \u00c1p-ra-ham, th\u00ec t\u00f4i, <b>T\u00f4i L\u00e0<\/b>\u201d<\/i> (Ga 8: 58), hay <i>\u201cN\u1ebfu c\u00e1c \u00f4ng kh\u00f4ng tin l\u00e0 <b>T\u00f4i L\u00e0<\/b>, c\u00e1c \u00f4ng s\u1ebd mang t\u1ed9i m\u00ecnh m\u00e0 ch\u1ebft\u201d<\/i> (Ga 8: 24). Trong Tin M\u1eebng M\u00e1t-th\u00eau, ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u Tin M\u1eebng, H\u00e0i Nhi Gi\u00ea-su s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 <i>\u201cEm-ma-nu-en\u201d<\/i>, ngh\u0129a l\u00e0, <i>\u201cThi\u00ean Ch\u00faa <b>\u1edf c\u00f9ng<\/b> ch\u00fang ta\u201d<\/i>, v\u00e0 cu\u1ed1i Tin M\u1eebng: <i>\u201cTh\u1ea7y <b>\u1edf c\u00f9ng<\/b> anh em m\u1ecdi ng\u00e0y cho \u0111\u1ebfn t\u1eadn th\u1ebf\u201d<\/i>.<\/p>\n<p><b>4. Hai s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p:<\/b><\/p>\n<p>Qua hai chuy\u1ec7n k\u1ec3 n\u00e0y, d\u00f9 hi\u1ec7p nh\u1ea5t th\u00e0nh m\u1ed9t, ch\u00fang ta ph\u00e2n bi\u1ec7t hai s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p.<\/p>\n<p>T\u00e1c gi\u1ea3 Gia-v\u00edt vi\u1ebft chuy\u1ec7n t\u00edch c\u1ee7a m\u00ecnh d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i vua Sa-l\u00f4-mon, ngh\u0129a v\u00e0o th\u1eddi ho\u00e0ng kim c\u1ee7a qu\u1ed1c gia \u00cdt-ra-en: \u0111\u00e3 chi\u1ebfn th\u1eafng t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi qu\u00e2n th\u00f9 c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u00e3 chinh ph\u1ee5c to\u00e0n x\u1ee9 Ca-na-an. Thi\u00ean Ch\u00faa trung th\u00e0nh v\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Ng\u00e0i: t\u1eeb t\u1ed5 ph\u1ee5 \u00c1p-ra-ham, xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb th\u00e0nh Ua, ki\u1ec1u c\u01b0 tr\u00ean \u0111\u1ea5t Ca-na-an, \u0111\u1ebfn vua Sa-l\u00f4-mon trong vinh quang c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u00f3 m\u1ed9t tuy\u1ebfn ph\u00e1t tri\u1ec3n: k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p>T\u00e1c gi\u1ea3 \u00ca-l\u00f4-h\u00edt vi\u1ebft chuy\u1ec7n t\u00edch c\u1ee7a m\u00ecnh, gi\u1eefa l\u00f2ng cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 t\u00e1m tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng Nguy\u00ean, trong v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc. Uy th\u1ebf c\u00e1c th\u1ea7n linh c\u1ee7a d\u00e2n Ca-na-an, d\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ecba, \u0111\u00e3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn ni\u1ec1m tin c\u1ee7a d\u00e2n \u00cdt-ra-en; c\u00f3 nh\u1eefng b\u1ecf \u0111\u1ea1o, nh\u1eefng b\u1ed9i gi\u00e1o. Ng\u00f4n s\u1ee9 \u00ca-li-a (th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 ch\u00edn) ti\u1ebfp \u0111\u00f3 ng\u00f4n s\u1ee9 A-m\u1ed1t v\u00e0 ng\u00f4n s\u1ee9 H\u00f4-s\u00ea (th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 t\u00e1m) \u0111\u00e3 nh\u1eafc nh\u1edf d\u00e2n Ch\u00faa ph\u1ea3i trung th\u00e0nh v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a m\u00ecnh. T\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh v\u1ecb m\u00ecnh v\u00e0o trong h\u00e0ng gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9 n\u1ea7y. Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a \u00cdt-ra-en, x\u01b0ng m\u00ecnh l\u00e0 <i>&#8220;\u0110\u1ea5ng l\u00e0&#8221;<\/i>, t\u1ee9c l\u00e0 <i>\u201c\u0110\u1ea5ng hi\u1ec7n di\u1ec7n \u1edf gi\u1eefa d\u00e2n Ng\u00e0i\u201d<\/i>. \u0110\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Ng\u00e0i, c\u00e1c th\u1ea7n c\u1ee7a d\u00e2n Ca-na-an ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng. Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a \u00cdt-ra-en l\u00e0 <i>&#8220;\u0110\u1ea5ng h\u1eb1ng \u1edf c\u00f9ng&#8221;<\/i>, Ng\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 cho m\u00ecnh \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i hay \u1edf b\u00ean tr\u00ean l\u1ecbch s\u1eed th\u0103ng tr\u1ea7m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. <i>\u201cNg\u00e0i l\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u0111\u1ec3 cho m\u00ecnh d\u00ednh l\u00edu v\u00e0o l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a d\u00e2n Ng\u00e0i\u201d<\/i>.<\/p>\n<p>Khi hi\u1ec7p nh\u1ea5t hai chuy\u1ec7n k\u1ec3 n\u00e0y, nh\u00e0 bi\u00ean so\u1ea1n chung cu\u1ed9c c\u1ee7a s\u00e1ch Xu\u1ea5t H\u00e0nh \u0111\u00e3 n\u00eau b\u1eadt v\u1eeba t\u00ednh si\u00eau vi\u1ec7t c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1eeba l\u00f2ng nh\u00e2n \u00e1i c\u1ee7a Ng\u00e0i, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 \u0111o\u00e1i nh\u00ecn \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u1ed1n kh\u1ed5 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 <i>\u201c\u0111\u00e3 h\u1ea1 c\u1ed1 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u h\u1ecd\u201d<\/i>. \u0110o\u1ea1n Kinh Th\u00e1nh n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a C\u1ef1u \u01af\u1edbc.<\/p>\n<p><b>B\u00c0I \u0110\u1eccC II (1Cr 10: 1-6, 10-12)<\/b><\/p>\n<p>Th\u00e1nh Phao-l\u00f4 vi\u1ebft th\u01b0 th\u1ee9 nh\u1ea5t g\u1edfi cho c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu C\u00f4-rin-t\u00f4 n\u00e0y t\u1eeb \u00ca-ph\u00ea-s\u00f4 c\u00f3 l\u1ebd v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m 55, v\u00e0o d\u1ecbp nh\u1eefng x\u00e1o tr\u1ed9n v\u00e0 chia r\u1ebd l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n Gi\u00e1o \u0110o\u00e0n non tr\u1ebb n\u00e0y (\u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp v\u00e0o n\u0103m 50-52). M\u1eb7t kh\u00e1c, c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu C\u00f4-rin-t\u00f4 \u0111\u00e3 n\u00eau l\u00ean cho th\u00e1nh nh\u00e2n m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e2u h\u1ecfi tinh t\u1ebf, thu\u1ed9c l\u00e3nh v\u1ef1c lu\u00e2n l\u00fd hay c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c s\u1ed1ng th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y gi\u1eefa m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ngo\u1ea1i gi\u00e1o.<\/p>\n<p><b>1. B\u1ed1i c\u1ea3nh:<\/b><\/p>\n<p>Th\u00e1nh nh\u00e2n v\u1eeba m\u1edbi tr\u1ea3 l\u1eddi m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi m\u00e0 h\u1ecd n\u00eau l\u00ean cho ng\u00e0i. Nh\u1eefng t\u00edn h\u1eefu n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0103n th\u1ecbt c\u00fang t\u1ea1i nh\u00e0 b\u1ea1n b\u00e8 th\u00e2n thu\u1ed9c ngo\u1ea1i gi\u00e1o hay t\u1ea1i nh\u00e0 m\u00ecnh khi mua th\u1ecbt c\u00fang b\u00e1n ngo\u00e0i ch\u1ee3 v\u1ec1. Th\u00e1nh Phao-l\u00f4 \u0111\u00e3 g\u1ee3i l\u00ean s\u1ef1 t\u1ef1 do c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ki t\u00f4 h\u1eefu: ng\u01b0\u1eddi Ki t\u00f4 h\u1eefu c\u00f3 quy\u1ec1n \u0103n b\u1ea5t k\u1ef3 \u0111\u1ed3 c\u00fang n\u00e0o, v\u00ec m\u1ecdi v\u1eadt \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa t\u1ea1o d\u1ef1ng v\u00e0 ban cho con ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng d\u00f9ng; h\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1c th\u1ea7n linh ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng. Tuy nhi\u00ean, s\u1ef1 t\u1ef1 do n\u00e0y b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf do b\u1edfi vi\u1ec7c t\u00f4n tr\u1ecdng tha nh\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ee9c \u00e1i huynh \u0111\u1ec7. Nh\u01b0 v\u1eady, <i>\u201cnh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh\u201d<\/i> ph\u1ea3i tr\u00e1nh c\u00e1ch h\u00e0nh x\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m th\u01b0\u01a1ng t\u1ed5n hay g\u00e2y g\u01b0\u01a1ng x\u1ea5u cho <i>\u201cnh\u1eefng k\u1ebb y\u1ebfu\u201d<\/i>.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi <i>\u201cnh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh\u201d<\/i>, th\u00e1nh Phao-l\u00f4 nh\u1eafc nh\u1edf r\u1eb1ng cu\u1ed9c s\u1ed1ng Ki-t\u00f4 h\u1eefu l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u kh\u00f4ng ng\u1eebng; ngay c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh nh\u1ea5t kh\u00f3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi nh\u1eefng y\u1ebfu nh\u01b0\u1ee3c. L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee9u \u0111\u1ed9 minh ch\u1ee9ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.<\/p>\n<p><b>2. \u00d4n c\u1ed1:<\/b><\/p>\n<p>X\u01b0a kia d\u00e2n Do th\u00e1i trong hoang \u0111\u1ecba \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng nh\u1eefng tr\u1ee3 gi\u00fap linh thi\u00eang tuy\u1ec7t v\u1eddi kh\u00f4n s\u00e1nh, ti\u00ean tr\u01b0ng c\u00e1c b\u00ed t\u00edch c\u1ee7a Ki-t\u00f4 gi\u00e1o; \u1ea5y v\u1eady h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u n\u1ed5i tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng th\u1eed th\u00e1ch th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 ham mu\u1ed1n c\u1ee7a c\u1ea3i tr\u1ea7n th\u1ebf. H\u1ecd \u0111\u00e3 ph\u1ea3i v\u00f9i th\u00e2y trong hoang \u0111\u1ecba m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o \u0110\u1ea5t H\u1ee9a (x. Ds 14: 22). Nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c \u1ea5y x\u1ea3y ra \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u00e0i h\u1ecdc r\u0103n d\u1ea1y ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>Th\u00e1nh Phao-l\u00f4 s\u00e1nh v\u00ed cu\u1ed9c v\u01b0\u1ee3t qua Bi\u1ec3n \u0110\u1ecf, d\u01b0\u1edbi c\u1ed9t m\u00e2y che ch\u1ee1, v\u1edbi ph\u00e9p r\u1eeda Ki-t\u00f4 gi\u00e1o. \u00d4ng M\u00f4-s\u00ea ti\u00ean tr\u01b0ng \u0110\u1ee9c Ki-t\u00f4. To\u00e0n d\u00e2n Do th\u00e1i <i>\u201cc\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecbu ph\u00e9p r\u1eeda d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1m m\u00e2y v\u00e0 trong l\u00f2ng bi\u1ec3n, \u0111\u1ec3 theo \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea\u201d<\/i>, nh\u01b0 d\u00e2n Ki-t\u00f4 gi\u00e1o c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecbu ph\u00e9p r\u1eeda trong n\u01b0\u1edbc v\u00e0 Th\u00e1nh Th\u1ea7n, \u0111\u1ec3 theo \u0110\u1ee9c Ki-t\u00f4.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfp \u0111\u00f3, th\u00e1nh nh\u00e2n \u0111\u1ed3ng h\u00f3a b\u00e1nh man-na, d\u00f9 th\u00e1nh nh\u00e2n kh\u00f4ng n\u00eau \u0111\u00edch danh, v\u1edbi th\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng, ti\u00ean tr\u01b0ng b\u00e0n ti\u1ec7c Th\u00e1nh Th\u1ec3, d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ee3i l\u00ean nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau t\u00ean. V\u1ea3 l\u1ea1i, b\u00e1nh man-na \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u1ed1ng Do th\u00e1i l\u00fd t\u01b0\u1edfng h\u00f3a r\u1ed3i. S\u00e1ch Xu\u1ea5t H\u00e0nh n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Ch\u00faa cho b\u00e1nh t\u1eeb tr\u1eddi m\u01b0a xu\u1ed1ng (Xh 16: 4). Th\u00e1nh V\u1ecbnh 78 g\u1ee3i l\u00ean b\u00e1nh man-na l\u00e0 <i>\u201cb\u00e1nh k\u1ebb m\u1ea1nh\u201d<\/i> (Tv 78: 25) m\u00e0 B\u1ea3n B\u1ea3y M\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ee7 \u00fd d\u1ecbch <i>\u201cb\u00e1nh thi\u00ean th\u1ea7n\u201d<\/i>, v\u00e2n v\u00e2n.<\/p>\n<p>M\u1ed9t \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kh\u00e1c m\u00e0 d\u00e2n Do th\u00e1i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng: <i>\u201cT\u1ea5t c\u1ea3 c\u00f9ng u\u1ed1ng m\u1ed9t th\u1ee9c u\u1ed1ng th\u1ea7n thi\u00eang, v\u00ec h\u1ecd c\u00f9ng u\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y ra t\u1eeb t\u1ea3ng \u0111\u00e1 linh thi\u00eang v\u1eabn \u0111i theo h\u1ecd. T\u1ea3ng \u0111\u00e1 \u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ki-t\u00f4\u201d<\/i>. Th\u00e1nh Phao-l\u00f4 \u00e1m ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn m\u1ed9t giai tho\u1ea1i n\u1ed5i ti\u1ebfng theo \u0111\u00f3 t\u1ea3ng \u0111\u00e1, t\u1eeb t\u1ea3ng \u0111\u00e1 \u0111\u00f3 \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea \u0111\u00e3 l\u00e0m cho n\u01b0\u1edbc h\u1eb1ng s\u1ed1ng (&#8220;n\u01b0\u1edbc h\u1eb1ng s\u1ed1ng&#8221; l\u00e0 di\u1ec5n ng\u1eef Kinh Th\u00e1nh \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 n\u01b0\u1edbc m\u00e1t trong ch\u1ea3y ra t\u1eadn ngu\u1ed3n) phun tr\u00e0o, \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1edbi d\u00e2n Do th\u00e1i trong su\u1ed1t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh b\u0103ng qua hoang \u0111\u1ecba.<\/p>\n<p>N\u01b0\u1edbc h\u1eb1ng s\u1ed1ng phun tr\u00e0o t\u1eeb t\u1ea3ng \u0111\u00e1 n\u00e0y kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00e1c h\u01a1n l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Ki-t\u00f4 ti\u1ec1n h\u1eefu, hi\u1ec7n di\u1ec7n \u1edf gi\u1eefa d\u00e2n Ng\u00e0i. Vi\u1ec7c \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu b\u1ea1o d\u1ea1n n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ee3i h\u1ee9ng t\u1eeb h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng truy\u1ec1n th\u1ed1ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c Th\u00e1nh V\u1ecbnh chuy\u1ec3n t\u1ea3i, theo \u0111\u00f3 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 l\u00e0 <i>\u201ct\u1ea3ng \u0111\u00e1 c\u1ee7a \u00cdt-ra-en\u201d<\/i>.<\/p>\n<p><b>3. Tri t\u00e2n:<\/b><\/p>\n<p>Th\u00e1nh Phao-l\u00f4 r\u00fat ra t\u1eeb nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh ti\u00ean tr\u01b0ng n\u00e0y m\u1ed9t l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o nghi\u00eam kh\u1eafc l\u00ean \u00e1n t\u00ednh t\u1ef1 h\u00e0o t\u1ef1 ph\u1ee5. C\u00e1c Ki t\u00f4 h\u1eefu c\u00f3 nh\u1eefng ngu\u1ed3n tr\u1ee3 l\u1ef1c c\u00f2n cao c\u1ea3 h\u01a1n nh\u1eefng ngu\u1ed3n tr\u1ee3 l\u1ef1c m\u00e0 d\u00e2n Do th\u00e1i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng. <i>\u201cNh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra cho h\u1ecd \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u00e0i h\u1ecdc, v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p l\u1ea1i \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y ch\u00fang ta, l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang s\u1ed1ng trong th\u1eddi sau h\u1ebft n\u00e0y\u201d<\/i>, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang ti\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea5t H\u1ee9a \u0111\u00edch th\u1eadt. N\u1ebfu mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o trong \u0110\u1ea5t H\u1ee9a, th\u00ec h\u00e3y c\u1ea3nh gi\u00e1c, nh\u1eefng ai c\u1ee9 t\u01b0\u1edfng m\u00ecnh \u0111\u1ee9ng v\u1eefng, th\u00ec h\u00e3y coi ch\u1eebng k\u1ebbo ng\u00e3.<\/p>\n<p><b>TIN M\u1eeaNG (Lc 13: 1-9)<\/b><\/p>\n<p>\u0110o\u1ea1n Tin M\u1eebng h\u00f4m nay \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch t\u1eeb m\u1ed9t ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n d\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 <i>\u201ccu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh l\u00ean Gi\u00ea-ru-sa-lem c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00ea-su\u201d<\/i> (9: 51-18: 14). Ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong b\u1ed1i c\u1ea3nh Ch\u00faa Gi\u00ea-su \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Cu\u1ed9c T\u1eed N\u1ea1n v\u00e0 Ph\u1ee5c Sinh c\u1ee7a Ng\u00e0i; l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Ng\u00e0i c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u00e0 kh\u1ea9n thi\u1ebft h\u01a1n. Gi\u1edd \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u1ecdc <i>\u201cc\u00e1c d\u1ea5u ch\u1ec9 th\u1eddi \u0111\u1ea1i\u201d<\/i> (12: 54-56), h\u00e3y mau \u0103n n\u0103n s\u00e1m h\u1ed1i k\u1ebbo kh\u00f4ng c\u00f2n k\u1ecbp n\u1eefa (12: 57-58). Nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n mang t\u00ednh th\u1eddi s\u1ef1 t\u1ef1 ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e2ng hi\u1ebfn m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i thu\u1eadn l\u1ee3i \u0111\u1ec3 m\u00e0 tr\u1ea7m t\u01b0 ngh\u0129 ng\u1ee3i.<\/p>\n<p><b>1. Ch\u00faa Gi\u00ea-su b\u00e1c b\u1ecf m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 tr\u1ef1c ti\u1ebfp gi\u1eefa tai h\u1ecda v\u00e0 t\u1ed9i l\u1ed7i:<\/b><\/p>\n<p>V\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn thu\u1eadt l\u1ea1i cho Ch\u00faa Gi\u00ea-su m\u1ed9t s\u1ef1 c\u1ed1 bi th\u1ea3m: nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ga-li-l\u00ea \u0111\u1ebfn d\u00e2ng hy l\u1ec5 \u1edf \u0110\u1ec1n Th\u1edd Gi\u00ea-ru-sa-lem \u0111\u00e3 b\u1ecb th\u1ea3m s\u00e1t theo l\u1ec7nh t\u1ed5ng tr\u1ea5n Phi-la-t\u00f4.<\/p>\n<p>S\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1eadt l\u1ea1i \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c, nh\u01b0ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 s\u1eed gia Do th\u00e1i, F. Josephus, n\u00f3i v\u1ec1 nhi\u1ec1u v\u1ee5 tr\u1ea3 th\u00f9 \u0111\u1ea9m m\u00e1u theo l\u1ec7nh quan t\u1ed5ng tr\u1ea5n R\u00f4-ma n\u00e0y (Antiquit\u00e9s juives, 18, 3, 2 v\u00e0 4: 1). Nh\u01b0 ch\u00fang ta bi\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi Ga-li-l\u00ea r\u1ea5t d\u1ec3 h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng nh\u1eefng cu\u1ed9c b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh tr\u1ecb, b\u1edfi v\u00ec h\u1ecd l\u00e0 d\u00e2n d\u1ec5 b\u1ecb k\u00edch \u0111\u1ed9ng. Nh\u01b0ng ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 ngay \u0111\u1ebfn nh\u00f3m Nhi\u1ec7t Th\u00e0nh, m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i t\u00f4n gi\u00e1o c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng ch\u00ednh tr\u1ecb, h\u1ecd gi\u1ea3i th\u00edch tr\u00e0o l\u01b0u M\u00ea-si-a theo \u00fd ngh\u0129a ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 s\u1eb5n s\u00e0ng gi\u00e0nh l\u1ea1i n\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp cho d\u00e2n t\u1ed9c m\u00ecnh, ngay c\u1ea3 b\u1eb1ng b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng. Nh\u00f3m n\u00e0y t\u1ef1 \u00fd chi\u00eau m\u1ed9 th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh \u1edf Ga-li-l\u00ea n\u00ean th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 <i>\u201cnh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ga-li-l\u00ea\u201d.<\/i> S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd \u1edf Gi\u00ea-ru-sa-lem kh\u00edch \u0111\u1ed9ng th\u00e1i \u0111\u1ed9 b\u00e0i ch\u00ednh quy\u1ec1n chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1eadt l\u1ea1i cho Ch\u00faa Gi\u00ea-su s\u1ef1 c\u1ed1 n\u00e0y, ch\u1eafc ch\u1eafn mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c nghe t\u1eeb mi\u1ec7ng Ng\u00e0i s\u1ef1 c\u00f4ng ph\u1ea9n ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u00ednh quy\u1ec1n chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng. Nh\u01b0ng Ch\u00faa Gi\u00ea-su t\u1ee9c kh\u1eafc \u0111\u1eb7t m\u00ecnh tr\u00ean l\u00e3nh v\u1ef1c kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Theo quan ni\u1ec7m ph\u1ed5 bi\u1ebfn v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u00f3, tai h\u1ecda hay b\u1ec7nh t\u1eadt l\u00e0 nh\u1eefng \u00e1n ph\u1ea1t c\u1ee7a t\u1ed9i l\u1ed7i (x. Ga 9: 2). V\u00ec th\u1ebf, nh\u1eefng ai tho\u00e1t kh\u1ecfi cu\u1ed9c th\u1ea3m s\u00e1t n\u00e0y x\u00e1c t\u00edn r\u1eb1ng m\u00ecnh v\u00f4 t\u1ed9i, l\u00e0 <i>\u201cc\u00f4ng ch\u00ednh\u201d<\/i>. Ch\u00faa Gi\u00ea-su c\u1ef1c l\u1ef1c t\u1ed1 c\u00e1o th\u00e1i \u0111\u1ed9 n\u00e0y. Ch\u1eafc ch\u1eafn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u1ea3m s\u00e1t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i, nh\u01b0ng \u0111\u1eebng ngh\u0129 r\u1eb1ng h\u1ecd t\u1ed9i l\u1ed7i h\u01a1n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ga-li-l\u00ea kh\u00e1c. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i n\u00e0y, Ng\u00e0i tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 t\u1ed9i nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ga-li-l\u00ea x\u1ea5u s\u1ed1 kia; \u0111o\u1ea1n trong m\u1ed9t k\u1ebft lu\u1eadn xem ra c\u00f3 v\u1ebb m\u00e2u thu\u1eabn, Ng\u00e0i n\u00f3i: <i>\u201cN\u1ebfu c\u00e1c \u00f4ng kh\u00f4ng s\u00e1m h\u1ed1i, th\u00ec c\u00e1c \u00f4ng s\u1ebd ch\u1ebft h\u1ebft nh\u01b0 v\u1eady\u201d<\/i>.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch \u0103n n\u0103n s\u00e1m h\u1ed1i, Ch\u00faa Gi\u00ea-su \u0111\u01b0a ra th\u00eam m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 kh\u00e1c n\u1eefa, l\u1ea7n n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Giu-\u0111\u00ea. M\u01b0\u1eddi t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi Giu-\u0111\u00ea b\u1ecb th\u00e1p Si-l\u00f4-\u00e1c \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng \u0111\u00e8 ch\u1ebft. Bi\u1ebfn c\u1ed1 n\u00e0y ch\u1eafc h\u1eb3n v\u1eeba m\u1edbi x\u1ea3y ra \u0111\u00e2y. Ch\u00faa Gi\u00ea-su qu\u1ea3 quy\u1ebft kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Giu-\u0111\u00ea x\u1ea5u s\u1ed1 n\u00e0y t\u1ed9i l\u1ed7i h\u01a1n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Giu-\u0111\u00ea t\u1ed9i l\u1ed7i kh\u00e1c, v\u00ec th\u1ebf Ng\u00e0i l\u1eadp l\u1ea1i l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi: <i>\u201cN\u1ebfu c\u00e1c \u00f4ng kh\u00f4ng s\u00e1m h\u1ed1i, th\u00ec c\u00e1c \u00f4ng s\u1ebd ch\u1ebft y h\u1ec7t nh\u01b0 v\u1eady\u201d<\/i>.<\/p>\n<p><b>2. Ch\u00faa Gi\u00ea-su m\u1eddi g\u1ecdi \u0103n n\u0103n s\u00e1m h\u1ed1i:<\/b><\/p>\n<p>L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng Ch\u00faa Gi\u00ea-su v\u1eeba m\u1edbi t\u1eeb ch\u1ed1i \u00fd t\u01b0\u1edfng theo \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 tr\u1ef1c ti\u1ebfp gi\u1eefa tai h\u1ecda v\u00e0 t\u1ed9i l\u1ed7i, l\u1ea1i ngay t\u1ee9c kh\u1eafc \u0111e d\u1ecda th\u00ednh gi\u1ea3 c\u1ee7a Ng\u00e0i v\u1ec1 t\u1ed9i l\u1ed7i? Vi\u1ec5n c\u1ea3nh chung c\u1ee7a c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng 12 v\u00e0 13 n\u00e0y l\u00e0 vi\u1ec5n c\u1ea3nh c\u1ee7a ng\u00e0y chung th\u1ea9m: ph\u1ea3i s\u00e1m h\u1ed1i n\u1ebfu mu\u1ed1n tho\u00e1t kh\u1ecfi \u00e1n ph\u1ea1t. Th\u1ebf n\u00ean, ng\u01b0\u1eddi ta ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00e1i ch\u1ebft th\u1ea3m h\u1ea1i m\u00e0 Ch\u00faa Gi\u00ea-su c\u1ea3nh gi\u00e1c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i c\u1ee7a Ng\u00e0i, th\u00ec thu\u1ed9c tr\u1eadt t\u1ef1 tinh th\u1ea7n: \u0111\u00e1nh m\u1ea5t s\u1ef1 s\u1ed1ng trong N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, trong su\u1ed1t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh l\u00ean Gi\u00ea-ru-sa-lem, Ch\u00faa Gi\u00ea-su nhi\u1ec1u l\u1ea7n ngh\u0129 \u0111\u1ebfn d\u00e2n c\u1ee7a Ng\u00e0i, \u0111a s\u1ed1 trong h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1eadn ra Ng\u00e0i; Ng\u00e0i than tr\u00e1ch th\u00e0nh th\u00e1nh Gi\u00ea-ru-sa-lem v\u00ec <i>\u201c\u0111\u00e3 gi\u1ebft c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9 v\u00e0 n\u00e9m \u0111\u00e1 nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111\u1ebfn v\u1edbi h\u1ecd\u201d<\/i> (Lc 13: 34). Trong l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi kh\u1ea9n thi\u1ebft h\u00e3y s\u00e1m h\u1ed1i tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u00e3 qu\u00e1 mu\u1ed9n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u00fang ta c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi g\u1eabm suy l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00ea-su v\u1ec1 s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 th\u00e0nh th\u00e1nh Gi\u00ea-ru-sa-lem v\u00e0o n\u0103m 70 sao? <i>\u201cN\u1ebfu c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u1ed1i c\u1ea3i, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i s\u1ebd b\u1ecb ch\u1ebft y nh\u01b0 v\u1eady\u201d<\/i>.<\/p>\n<p><b>3. L\u00f2ng nh\u1eabn n\u1ea1i c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa:<\/b><\/p>\n<p>Th\u00e1nh Lu-ca l\u00e0 th\u00e1nh k\u00fd v\u1ec1 l\u00f2ng t\u1eeb bi nh\u00e2n h\u1eadu c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Ngay sau nh\u1eefng l\u1eddi nghi\u00eam kh\u1eafc c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00ea-su, th\u00e1nh k\u00fd \u0111\u1eb7t d\u1ee5 ng\u00f4n c\u00e2y v\u1ea3 kh\u00f4ng sinh tr\u00e1i, d\u1ee5 ng\u00f4n n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi d\u1ee5 ng\u00f4n c\u00e2y v\u1ea3 b\u1ecb nguy\u1ec1n r\u1ee7a kh\u00f4 h\u00e9o m\u00e0 th\u00e1nh M\u00e1c-c\u00f4 v\u00e0 th\u00e1nh M\u00e1t-th\u00eau t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt, theo \u0111\u00f3, d\u00e2n \u00cdt-ra-en \u0111\u00e3 kh\u00f4ng sinh hoa k\u1ebft tr\u00e1i nh\u01b0 l\u00f2ng Ch\u00faa mong \u01b0\u1edbc; v\u00ec th\u1ebf d\u00e2n n\u00e0y ch\u1eb3ng c\u00f2n g\u00ec h\u01a1n l\u00e0 c\u00e2y v\u1ea3 kh\u00f4 h\u00e9o (Mc 11: 12-14, 20-25; <span class=\"scripture_reference\" refid=\"909.998713\">Matthew 21:18-22<\/span>). Tr\u00e1i l\u1ea1i, d\u1ee5 ng\u00f4n c\u00e2y v\u1ea3 kh\u00f4ng sinh tr\u00e1i c\u1ee7a th\u00e1nh Lu-ca g\u1ee3i l\u00ean l\u00f2ng nh\u1eabn n\u1ea1i c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Ch\u1eafc ch\u1eafn d\u00e2n \u00cdt-ra-en v\u1eabn c\u00f2n \u1ea9n hi\u1ec7n \u1edf n\u01a1i d\u1ee5 ng\u00f4n n\u00e0y. C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u00e3 th\u01b0\u1eddng s\u00e1nh v\u00ed d\u00e2n Ch\u00faa v\u1edbi m\u1ed9t c\u00e2y \u0103n tr\u00e1i m\u00e0 Ch\u00faa ch\u1ecdn v\u00e0 \u00e2n c\u1ea7n ch\u0103m s\u00f3c.<\/p>\n<p>N\u00f4ng d\u00e2n mi\u1ec1n Pa-l\u00e9t-tin th\u01b0\u1eddng tr\u1ed3ng nh\u1eefng c\u00e2y \u0103n tr\u00e1i trong v\u01b0\u1eddn nho c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u1ea5t l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2y v\u1ea3, v\u00ec \u0111\u1ea5t tr\u1ed3ng nho r\u1ea5t th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi lo\u1ea1i c\u00e2y n\u00e0y. Trong d\u1ee5 ng\u00f4n c\u1ee7a th\u00e1nh Lu-ca, \u00f4ng ch\u1ee7 v\u01b0\u1eddn n\u00f3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u01b0\u1eddn: <i>\u201cAnh coi, \u0111\u00e3 ba n\u0103m nay t\u00f4i ra c\u00e2y v\u1ea3 n\u00e0y t\u00ecm tr\u00e1i, m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ea5y. V\u1eady anh ch\u1eb7t n\u00f3 \u0111i, \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec cho h\u1ea1i \u0111\u1ea5t?\u201d<\/i>. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u01b0\u1eddn xin m\u1ed9t th\u1eddi h\u1ea1n cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ec3 m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 ra c\u00f4ng vun x\u1edbi v\u00e0 b\u00f3n ph\u00e2n cho n\u00f3. May ra sang n\u0103m n\u00f3 s\u1ebd sinh hoa k\u1ebft tr\u00e1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec ch\u1eb7t n\u00f3 \u0111i c\u0169ng kh\u00f4ng mu\u1ed9n.<\/p>\n<p>Ai c\u0169ng th\u1ea5y \u1edf n\u01a1i vi\u1ec7c k\u1ec3 ra <i>\u201cba n\u0103m kh\u00f4ng sinh tr\u00e1i\u201d<\/i> n\u00e0y m\u1ed9t \u00e1m ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn ba n\u0103m thi h\u00e0nh s\u1ee9 v\u1ee5 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00ea-su m\u00e0 l\u00f2ng d\u00e2n \u00cdt-ra-en v\u1eabn tr\u01a1 nh\u01b0 \u0111\u00e1. Nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9i l\u1ed7i kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn d\u1ee5 ng\u00f4n n\u00e0y sao? B\u00ean kia d\u00e2n \u00cdt-ra-en c\u1ee9ng tin, ch\u1eafc ch\u1eafn th\u00e1nh k\u00fd ngh\u0129 \u0111\u1ebfn d\u00e2n m\u1edbi c\u1ee7a Ch\u00faa Ki-t\u00f4, d\u00e2n m\u00e0 Ch\u00faa Con l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Trung Gian, Ng\u00e0i kh\u00f4ng ng\u1edbt c\u1ea7u b\u1ea7u cho d\u00e2n m\u00ecnh b\u00ean c\u1ea1nh Ch\u00faa Cha, Ng\u00e0i ph\u00e2n ph\u00e1t mu\u00f4n v\u00e0n \u00e2n s\u1ee7ng, Ng\u00e0i l\u00e0m h\u1ebft s\u1ee9c m\u00ecnh \u0111\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u01b0a t\u1ed9i nh\u00e2n \u0111\u1ebfn \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9.<\/p>\n<p><b><i>Lm Inhaxi\u00f4 H\u1ed3 Th\u00f4ng <\/i><\/b><\/p>\n<div class=\"scripture_popup\" popid=\"618.962939\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='618.962939'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>Isaiah 52:6<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/isaiah\/isaiah52.htm#v6' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens Isaiah 52:6 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>6<\/span>Therefore my people shall know my name in that day: for I myself that spoke, behold I am here.<\/div><\/div><\/div><div class=\"scripture_popup\" popid=\"909.998713\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='909.998713'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>Matthew 21:18-22<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/matthew\/matthew21.htm#v18' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens Matthew 21:18-22 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>18<\/span>And in the morning, returning into the city, he was hungry.<\/div><div class='verse'><span class='verse_number'>19<\/span>And seeing a certain fig tree by the way side, he came to it, and found nothing on it but leaves only, and he saith to it: May no fruit grow on thee henceforward for ever. And immediately the fig tree withered away.<\/div><div class='verse'><span class='verse_number'>20<\/span>And the disciples seeing it wondered, saying: How is it presently withered away?<\/div><div class='verse'><span class='verse_number'>21<\/span>And Jesus answering, said to them: Amen, I say to you, if you shall have faith, and stagger not, not only this of the fig tree shall you do, but also if you shall say to this mountain, Take up and cast thyself into the sea, it shall be done.<\/div><div class='verse'><span class='verse_number'>22<\/span>And in all things whatsoever you shall ask in prayer, believing, you shall receive.<\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tin M\u1eebng h\u00f4m nay \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn hai \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng cho s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a c\u1ee7a b\u00e0i \u0111\u1ecdc I v\u00e0 b\u00e0i \u0111\u1ecdc II. \u0110\u1ec1 t\u00e0i th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u1ec1 vi\u1ec7c &#8220;Thi\u00ean Ch\u00faa \u00e2n c\u1ea7n ch\u0103m s\u00f3c d\u00e2n Ng\u00e0i&#8221; (b\u1ea3n v\u0103n c\u1ee7a s\u00e1ch Xu\u1ea5t H\u00e0nh v\u00e0 d\u1ee5 ng\u00f4n c\u1ee7a Tin M\u1eebng Lu-ca); \u0111\u1ec1 t\u00e0i th\u1ee9 hai &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/suy-niem-chua-nhat-iii-mua-chay-c\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5900,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-phaolo","4":"post-9114","6":"format-standard","7":"has-post-thumbnail","8":"category-loi-chua-hom-nay"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9114"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13011,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9114\/revisions\/13011"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5900"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}