{"id":9538,"date":"2019-05-15T03:15:22","date_gmt":"2019-05-14T21:15:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=9538"},"modified":"2019-05-03T03:05:38","modified_gmt":"2019-05-02T21:05:38","slug":"suy-niem-chua-nhat-vi-phuc-sinh-nam-c","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/suy-niem-chua-nhat-vi-phuc-sinh-nam-c\/","title":{"rendered":"Suy Ni\u1ec7m Ch\u00faa Nh\u1eadt VI Ph\u1ee5c Sinh, N\u0103m C"},"content":{"rendered":"<p><em>V\u00ec l\u1ec5 Ng\u0169 Tu\u1ea7n s\u1eafp \u0111\u1ebfn n\u00ean Ph\u1ee5ng V\u1ee5 L\u1eddi Ch\u00faa Ch\u00faa Nh\u1eadt VI Ph\u1ee5c Sinh n\u00e0y \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n. B\u00e0i \u0111\u1ecdc I v\u00e0 Tin M\u1eebng tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n trong khi b\u00e0i \u0111\u1ecdc II l\u1ea1i g\u1ee3i \u00fd.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><b>Cv 15: 1-2, 22-29<\/b><\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><i>Trong s\u00e1ch C\u00f4ng V\u1ee5, th\u00e1nh Lu-ca t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Gi\u00ea-ru-sa-lem khi ph\u1ea3i gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c Do th\u00e1i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n. Bi\u1ec3u th\u1ee9c k\u1ebft lu\u1eadn \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd: <b>\u201cTh\u00e1nh Th\u1ea7n v\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh\u2026\u201d<\/b>.<\/i><\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><b>Kh 21: 10-14, 22-23<\/b><\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><i>Th\u1ecb ki\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u00eau t\u1ea3 trong s\u00e1ch Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n l\u00e0 th\u1ecb ki\u1ebfn v\u1ec1 Gi\u00e1o H\u1ed9i th\u1eddi Thi\u00ean Sai v\u00e0 th\u1eddi c\u00e1c T\u00f4ng \u0110\u1ed3, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0110\u1ec1n Th\u1edd n\u1eefa, v\u00ec Gi\u00e1o H\u1ed9i l\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Ph\u1ee5c Sinh. Vi\u1ec7c ph\u1ee5ng th\u1edd th\u00ec trong tinh th\u1ea7n v\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt.<\/i><\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><b>Ga 14: 23-29<\/b><\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><i>Tin M\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch t\u1eeb Di\u1ec5n T\u1eeb T\u1eeb Bi\u1ec7t c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00ea-su. Khi s\u1eafp t\u1eeb gi\u1ea3 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7, Ch\u00faa Gi\u00ea-su h\u1ee9a xin Ch\u00faa Cha sai Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n \u0111\u1ebfn v\u1edbi h\u1ecd. Ng\u00e0i s\u1ebd l\u00e0 \u0110\u1ea5ng B\u1ea3o Tr\u1ee3 c\u1ee7a h\u1ecd.<\/i><\/p>\n<p><b>B\u00c0I \u0110\u1eccC I (Cv 15: 1-2, 22-29)<\/b><\/p>\n<p>Ch\u01b0\u01a1ng 15 s\u00e1ch C\u00f4ng V\u1ee5 thu\u1eadt l\u1ea1i m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n mang t\u00ednh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i. Giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 m\u1ed9t chi\u1ec1u k\u00edch r\u1ed9ng l\u1edbn bao la: nhi\u1ec1u l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n \u0111\u00f3n nh\u1eadn Tin M\u1eebng v\u00e0 gia nh\u1eadp Gi\u00e1o H\u1ed9i m\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ed7i th\u00eam \u0111\u00f4ng. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y g\u00e2y n\u00ean m\u1ed9t ph\u1ea3n \u1ee9ng m\u00e3nh li\u1ec7t t\u1eeb ph\u00eda v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c Do th\u00e1i: ph\u1ea3i ch\u0103ng Gi\u00e1o H\u1ed9i b\u1ecb l\u00e0n s\u00f3ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c Hy-l\u1ea1p, Sy-ri-a v\u00e0 S\u00edp tr\u00e0n ng\u1eadp, v\u00e0 bi\u1ebfn m\u1ea5t kh\u1ecfi b\u1ed1i c\u1ea3nh v\u0103n h\u00f3a Do th\u00e1i t\u1eeb \u0111\u00f3 Gi\u00e1o H\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c khai sinh?<\/p>\n<p>Cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn, kh\u1edfi \u0111i t\u1eeb An-ti-\u00f4-khi-a, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh l\u00ean c\u00e1c T\u00f4ng \u0110\u1ed3 v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh Gi\u00ea-ru-sa-lem. M\u1ed9t c\u00f4ng ngh\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eadp v\u00e0o n\u0103m 49 v\u00e0 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 <i>\u201cC\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Gi\u00ea-ru-sa-lem\u201d<\/i>.<\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n c\u1ee7a ch\u00fang ta g\u1ed3m c\u00f3 hai ph\u1ea7n: ph\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t gi\u1edbi thi\u1ec7u l\u1ecbch s\u1eed C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Gi\u00ea-ru-sa-lem (15: 1-2), ph\u1ea7n th\u1ee9 hai t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt nh\u1eefng k\u1ebft lu\u1eadn c\u1ee7a <i>\u201cC\u00f4ng \u0110\u1ed3ng\u201d<\/i> (15: 22-29). Gi\u1eefa hai ph\u1ea7n n\u00e0y di\u1ec5n ti\u1ebfn m\u1ed9t cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn m\u00e0 b\u1ea3n t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u00e2y, v\u00ec \u0111\u1ed9 d\u00e0i c\u1ee7a n\u00f3, trong khu\u00f4n kh\u1ed5 c\u1ee7a m\u1ed9t b\u00e0i \u0111\u1ecdc Ch\u00faa Nh\u1eadt. Ch\u00fang ta s\u1ebd t\u00f3m t\u1eaft b\u1ea3n t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh n\u00e0y ng\u1ecf h\u1ea7u hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n \u0111o\u1ea1n tr\u00edch h\u00f4m nay.<\/p>\n<p><b>1. Ho\u00e0n c\u1ea3nh:<\/b><\/p>\n<p><i>\u201cTh\u1eddi \u1ea5y, c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb mi\u1ec1n Giu-\u0111\u00ea \u0111\u1ebfn d\u1ea1y c\u00e1c anh em t\u1ea1i An-ti-\u00f4-khi-a r\u1eb1ng: \u2018N\u1ebfu anh em kh\u00f4ng ch\u1ecbu ph\u00e9p c\u1eaft b\u00ec theo lu\u1eadt l\u1ec7 c\u1ee7a \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea, th\u00ec anh em kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u \u0111\u1ed9\u2019\u201d<\/i>. <i>\u201cC\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb mi\u1ec1n Giu-\u0111\u00ea \u0111\u1ebfn\u201d<\/i>: c\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3 kh\u00f4ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u1ec9 cho th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7y nhi\u1ec7m, h\u1ecd h\u00f9 d\u1ecda c\u00e1c Ki-t\u00f4 h\u1eefu An-ti-\u00f4-khi-a m\u00e0 \u0111a s\u1ed1 g\u1ed1c l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n: <i>\u201cN\u1ebfu anh em kh\u00f4ng ch\u1ecbu ph\u00e9p c\u1eaft b\u00ec theo lu\u1eadt l\u1ec7 c\u1ee7a \u00f4ng M\u00f4-s\u00ea, th\u00ec anh em kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u \u0111\u1ed9\u201d<\/i>.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 t\u1ef1 h\u1ecfi v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111\u00f2i h\u1ecfi n\u00e0y. T\u1ea1i sao l\u1ea1i n\u00eau l\u00ean m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra. Th\u00e1nh Ph\u00ea-r\u00f4 kh\u00f4ng \u0111\u00f2i h\u1ecfi nh\u01b0 v\u1eady khi th\u00e1nh nh\u00e2n ban ph\u00e9p r\u1eeda cho vi\u00ean b\u00e1ch qu\u1ea3n R\u00f4-ma v\u00e0 to\u00e0n th\u1ec3 th\u00e2n quy\u1ebfn c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u1eefng nh\u00e0 truy\u1ec1n gi\u00e1o \u0111\u1ea7u ti\u00ean cho d\u00e2n th\u00e0nh An-ti-\u00f4-khi-a v\u00e0 \u0111\u1ea3o S\u00edp c\u0169ng kh\u00f4ng, th\u1ea7y tr\u1ee3 t\u1ebf Phi-l\u00edp-ph\u00ea c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00f2i h\u1ecfi nh\u01b0 v\u1eady khi l\u00e0m ph\u00e9p r\u1eeda cho m\u1ed9t vi\u00ean th\u00e1i gi\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u00ca-thi-\u00f3p, th\u00e1nh Phao-l\u00f4 v\u00e0 th\u00e1nh Ba-na-ba trong cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh truy\u1ec1n gi\u00e1o c\u1ee7a h\u1ecd \u1edf mi\u1ec1n Ti\u1ec3u \u00c1 c\u0169ng kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111\u00f2i h\u1ecfi l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n ch\u1ecbu ph\u00e9p c\u1eaft b\u00ec.<\/p>\n<p>Ch\u1eafc ch\u1eafn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c Do th\u00e1i c\u1ea3m th\u1ea5y ghen t\u1ee9c khi th\u1ea5y nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u00e2n m\u00e0 con c\u00e1i c\u1ee7a L\u1eddi H\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng th\u00ec nay c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb ti\u00eau tan v\u00e0 vi\u1ec7c tu\u00e2n gi\u1eef L\u1ec1 Lu\u1eadt m\u00e0 nh\u1eefng Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c Do th\u00e1i v\u1eabn g\u1eafn b\u00f3 b\u1ea5t ch\u1ea5p t\u1ea5t c\u1ea3 th\u00ec nay c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb m\u1ea5t \u0111i. Nh\u01b0ng n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta tra v\u1ea5n L\u1ecbch S\u1eed c\u1ee9u \u0111\u1ed9, xem ra m\u1ed9t nguy\u00ean do kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o cho m\u1ed1i o\u00e1n h\u1eadn n\u00e0y: ni\u1ec1m t\u1ef1 h\u00e0o ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c Do th\u00e1i. V\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3, Do th\u00e1i gi\u00e1o \u0111\u00e3 c\u00f3 chuy\u1ec7n x\u00edch m\u00edch v\u1edbi \u0111\u1ebf qu\u1ed1c R\u00f4-ma. V\u00e0o n\u0103m 49 n\u00e0y, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Claude ra l\u1ec7nh tr\u1ee5c xu\u1ea5t kh\u1ecfi kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebf qu\u1ed1c t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Do th\u00e1i, bao g\u1ed3m c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4 h\u1eefu m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta ch\u01b0a ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u1ea1ch r\u00f2i. \u0110\u1ed1i m\u1eb7t cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ea3 hai th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u00e0nh m\u1ed9t kh\u1ed1i sao? Vi\u1ec7c c\u00e1c l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n ch\u1ecbu ph\u00e9p c\u1eaft b\u00ec \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh Ki-t\u00f4 h\u1eefu l\u00e0m cho h\u1ecd li\u00ean \u0111\u1edbi v\u1edbi Do th\u00e1i gi\u00e1o b\u1ecb \u0111e d\u1ecda\u2026D\u00f9 th\u1ebf n\u00e0o, khuynh h\u01b0\u1edbng do th\u00e1i h\u00f3a s\u1eafp g\u00e2y n\u00ean nh\u1eefng c\u0103ng th\u1eb3ng trong Gi\u00e1o H\u1ed9i, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n An-ti-\u00f4-khi-a.<\/p>\n<p>Th\u00e1nh Phao-l\u00f4 v\u00e0 th\u00e1nh Ba-na-ba <i>\u201cch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i ra m\u1eb7t v\u00e0 tranh lu\u1eadn kh\u00e1 gay go v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3\u201d<\/i>. <i>\u201cNg\u01b0\u1eddi ta b\u00e8n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1eed \u00f4ng Phao-l\u00f4 v\u00e0 \u00f4ng Ba-na-ba v\u00e0 v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00f3m h\u1ecd \u0111i Gi\u00ea-ru-sa-lem\u201d<\/i>. \u0110\u1ea1i t\u1eeb <i>\u201cng\u01b0\u1eddi ta\u201d<\/i> ch\u1eafc h\u1eb3n ch\u1ec9 c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n An-ti-\u00f4-khi-a (ch\u00ednh c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n n\u00e0y \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh sai hai \u00f4ng ra \u0111i truy\u1ec1n gi\u00e1o r\u1ed3i). Th\u1eadt \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n n\u00e0y nh\u1eadn ra quy\u1ec1n t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh Gi\u00ea-ru-sa-lem v\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u1ec7 tr\u00ecnh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00ean <i>\u201cc\u00e1c T\u00f4ng \u0110\u1ed3 v\u00e0 c\u00e1c K\u1ef3 M\u1ee5c\u201d<\/i>.<\/p>\n<p><b>2. C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Gi\u00ea-ru-sa-lem:<\/b><\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n nh\u1eefng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1ed1i h\u1eadu, \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a \u0111o\u1ea1n v\u0103n ch\u00fang ta, ch\u00fang ta ph\u1ea3i t\u00f3m t\u1eaft nh\u1eefng tranh lu\u1eadn m\u00e0 th\u00e1nh Lu-ca t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt kh\u00e1 d\u00e0i. C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Gi\u00ea-ru-sa-lem \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh v\u1ecb \u1edf gi\u1eefa s\u00e1ch C\u00f4ng V\u1ee5, nh\u01b0 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u kh\u00fac quanh c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i: kh\u1edfi \u0111i t\u1eeb gi\u00e2y ph\u00fat n\u00e0y, Gi\u00e1o H\u1ed9i <i>\u201cchuy\u1ec3n sang l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n\u201d<\/i>, hay \u00edt ra <i>\u201cm\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n \u0111\u00f3n nh\u1eadn \u0111\u1ee9c tin\u201d<\/i> (b\u00e0i \u0111\u1ecdc I Ch\u00faa Nh\u1eadt v\u1eeba qua).<\/p>\n<p>Hai \u00f4ng tranh lu\u1eadn v\u1edbi th\u00e1nh Ph\u00ea-r\u00f4, c\u00e1c T\u00f4ng \u0110\u1ed3, c\u00e1c K\u1ef3 M\u1ee5c v\u00e0 \u00f4ng Gia-c\u00f4-b\u00ea, \u00f4ng l\u00e0 <i>\u201cng\u01b0\u1eddi anh em h\u1ecd c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00ea-su\u201d<\/i> v\u00e0 th\u1ee7 l\u00e3nh c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n Gi\u00ea-ru-sa-lem. Hai \u00f4ng \u0111\u00e3 hi\u1ec3u ngay t\u1ee9c kh\u1eafc r\u1eb1ng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1eadt s\u1ef1 kh\u00f4ng l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1eaft b\u00ec (h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd n\u00f3i \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y), nh\u01b0ng th\u1eadm ch\u00ed t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i b\u1ecb \u0111\u1eb7t ra tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a then ch\u1ed1t: ho\u1eb7c hy sinh nh\u1eefng Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n v\u00ec Do th\u00e1i gi\u00e1o, hay hy sinh nh\u1eefng Ki-t\u00f4 h\u1eefu Giu-\u0111\u00ea v\u00ec vi\u1ec7c r\u1ed9ng m\u1edf \u0111\u00f3n nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n.<\/p>\n<p>Th\u00e1nh Ph\u00ea-r\u00f4, th\u1ee7 l\u00e3nh c\u00e1c T\u00f4ng \u0110\u1ed3 v\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i, l\u00ean ti\u1ebfng \u0111\u1ea7u ti\u00ean. Do v\u00ec kinh nghi\u1ec7m \u1edf X\u00ea-da-r\u00ea \u1edf \u0111\u00f3 th\u00e1nh nh\u00e2n \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn vi\u1ec7c Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n tu\u00f4n \u0111\u1ed5 \u01a1n l\u00e0nh tr\u00ean c\u00e1c l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n (vi\u00ean \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng R\u00f4-ma v\u00e0 th\u00e2n quy\u1ebfn c\u1ee7a \u00f4ng), th\u00e1nh Ph\u00ea-r\u00f4 c\u00f4ng b\u1ed1, theo bi\u1ec3u th\u1ee9c r\u1ea5t Phao-l\u00f4 r\u1ed3i, r\u1eb1ng \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 do \u0111\u1ee9c tin, c\u00f9ng v\u1edbi \u00e2n s\u1ee7ng Ch\u00faa Gi\u00ea-su. V\u00ec th\u1ebf, kh\u00f4ng n\u00ean <i>\u201cqu\u00e0ng v\u00e0o c\u1ed5\u201d<\/i> nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n n\u00e0y <i>\u201cm\u1ed9t c\u00e1i \u00e1ch m\u00e0 c\u1ea3 cha \u00f4ng ch\u00fang ta l\u1eabn ch\u00fang ta \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ee9c mang n\u1ed5i\u201d<\/i>. C\u00e1i \u00e1ch n\u00e0y \u0111\u00f3 l\u00e0 lu\u1eadt M\u00f4-s\u00ea c\u00f9ng v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 hu\u1ea5n th\u1ecb c\u1ee7a lu\u1eadt. Th\u00e1nh Phao-l\u00f4 v\u00e0 th\u00e1nh Ba-na-ba thu\u1eadt l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 di\u1ec7u m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n gi\u1eefa l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, qua h\u1ecd. Ti\u1ebfp \u0111\u00f3, th\u00e1nh Gia-c\u00f4-b\u00ea, th\u1ee7 l\u00e3nh c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n Gi\u00ea-ru-sa-lem, ho\u00e0n to\u00e0n t\u00e1n th\u00e0nh v\u1edbi th\u00e1nh Ph\u00ea-r\u00f4 tr\u00ean <i>\u201cn\u1ed9i dung\u201d<\/i> c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb m\u1ed9t s\u1ef1 d\u00e0n x\u1ebfp trong nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c \u0111\u1ec3 nh\u1eefng Ki-t\u00f4 h\u1eefu Giu-\u0111\u00ea kh\u00f4ng c\u1ea3m th\u1ea5y m\u00ecnh b\u1ecb thi\u1ec7t th\u00f2i.<\/p>\n<p><b>3. Nh\u1eefng k\u1ebft lu\u1eadn c\u1ee7a C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng:<\/b><\/p>\n<p>C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng nh\u1ea5t tr\u00ed g\u1edfi b\u1ee9c th\u01b0 cho c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n t\u1ea1i An-ti-\u00f4-khi-a, t\u1ea1i mi\u1ec1n Xy-ri v\u00e0 Ki-li-ki-a \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n an h\u1ecd. B\u1ee9c th\u01b0 n\u00e0y ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng nh\u1eefng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng.<\/p>\n<p><i>\u201cTh\u00e1nh Th\u1ea7n v\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh\u2026\u201d<\/i>. Bi\u1ec3u th\u1ee9c n\u00e0y r\u1ea5t qu\u00fd s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb th\u00e1nh Ph\u00ea-r\u00f4 l\u1eadp l\u1ea1i, t\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u1ec3u th\u1ee9c n\u00e0y kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng uy quy\u1ec1n c\u1ee7a T\u00f4ng \u0110\u1ed3 \u0111o\u00e0n v\u00e0 c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i M\u1eb9 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp tr\u00ean \u01a1n ph\u00f9 tr\u1ee3 c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n. V\u00e0i l\u1ec7nh c\u1ea5m, ch\u1ee7 y\u1ebfu v\u1ec1 th\u1ee9c \u0103n, \u0111\u00f2i bu\u1ed9c c\u00e1c Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n. T\u01b0\u1edfng n\u00ean nh\u1eafc l\u1ea1i r\u1eb1ng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y c\u00f2n tr\u1ea7m tr\u1ecdng h\u01a1n nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1eaft b\u00ec; t\u1ee9c l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u1ed3i \u0111\u1ed3ng b\u00e0n. Nh\u1eefng Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c Do th\u00e1i v\u1eabn c\u00f2n tu\u00e2n gi\u1eef nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m k\u1ef5 c\u1ee7a Lu\u1eadt M\u00f4-s\u00ea, h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 chia s\u1ebb b\u1eefa \u0103n v\u1edbi nh\u1eefng Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n. \u1ede An-ti-\u00f4-khi-a, hai c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n d\u00f9ng b\u1eefa t\u00e1ch ri\u00eang ra. V\u00ec th\u1ebf, nh\u1eefng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a th\u00e1nh Gia-c\u00f4-b\u00ea nh\u1eafm \u0111\u1ebfn gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, vi\u1ec7c c\u00f9ng \u0103n c\u00f9ng u\u1ed1ng v\u1edbi nhau l\u00e0 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec7p nh\u1ea5t gi\u1eefa nh\u1eefng Ki-t\u00f4 h\u1eefu c\u00f3 nh\u1eefng ngu\u1ed3n g\u1ed1c kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p><b>4. Truy\u1ec1n th\u1ed1ng hi\u1ebfu kh\u00e1ch:<\/b><\/p>\n<p>Th\u00e1nh Gia-c\u00f4-b\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ee3i h\u1ee9ng t\u1eeb c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u00cdt-ra-en v\u00e0 nh\u1eefng t\u1eadp qu\u00e1n hi\u1ebfu kh\u00e1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tu\u00e2n gi\u1eef bao \u0111\u1eddi. L\u1ec1 Lu\u1eadt truy\u1ec1n ph\u1ea3i ti\u1ebfp \u0111\u00f3n kh\u00e1ch ngo\u1ea1i ki\u1ec1u v\u00e0 kh\u00e1ch nh\u1eadp c\u01b0 v\u00e0 ca ng\u1ee3i l\u00f2ng bao dung \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y; b\u00f9 l\u1ea1i Lu\u1eadt y\u00eau c\u1ea7u nh\u1eefng kh\u00e1ch m\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n c\u1ea7n ti\u1ebfp \u0111\u00f3n nh\u01b0 th\u1ebf ph\u1ea3i t\u00f4n k\u00ednh ng\u00e0y sa-b\u00e1t v\u00e0 tu\u00e2n gi\u1eef v\u00e0i quy \u0111\u1ecbnh li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u01b0\u1edbi h\u1ecfi v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n. Th\u00e1nh Gia-c\u00f4-b\u00ea l\u1ea5y l\u1ea1i nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y v\u00e0 gi\u1ea3m thi\u1ec3u h\u1ebft m\u1ee9c: c\u1ea5m nh\u1eefng Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n c\u1ee7a c\u00fang, \u0103n ti\u1ebft, \u0103n th\u1ecbt lo\u00e0i v\u1eadt kh\u00f4ng c\u1eaft ti\u1ebft (\u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c Do th\u00e1i gh\u00ea t\u1ee1m n\u00ean kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ed3ng b\u00e0n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n). Sau c\u00f9ng c\u1ea5m gian d\u00e2m m\u00e0 b\u1ea5t c\u1ee9 n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a n\u00e0o c\u0169ng l\u00ean \u00e1n..<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1c Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n c\u1ea3m th\u1ea5y an l\u00f2ng, kh\u00f4ng c\u00f2n k\u1ec3 ra vi\u1ec7c c\u1eaft b\u00ec n\u1eefa. C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng ch\u1ec9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi h\u1ecd ph\u1ea3i ki\u00eang c\u1eed v\u00e0i th\u1ee9c \u0103n \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng ng\u1ed3i \u0111\u1ed3ng b\u00e0n v\u1edbi nhau. V\u1ec1 ph\u00eda nh\u1eefng Ki-t\u00f4 h\u1eefu Giu-\u0111\u00ea, h\u1ecd d\u1ec3 d\u00e0ng nh\u1eadn ra \u1edf n\u01a1i nh\u1eefng ki\u00eang c\u1eed n\u00e0y, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u00f2i bu\u1ed9c nh\u1eefng kh\u00e1ch ngo\u1ea1i ki\u1ec1u s\u1ed1ng \u1edf \u00cdt-ra-en. B\u00f9 l\u1ea1i, h\u1ecd ph\u1ea3i r\u1ed9ng m\u1edf t\u1ea5m l\u00f2ng m\u00e0 \u0111\u00f3n ti\u1ebfp t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4 h\u1eefu g\u1ed1c l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng chia s\u1ebb ni\u1ec1m tin v\u1edbi h\u1ecd.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u00e0y kh\u00f4ng l\u00e0m d\u1ecbu \u0111i m\u1ed9t nh\u00f3m Ki-t\u00f4 h\u1eefu Giu-\u0111\u00ea c\u1ed1 ch\u1ea5p. Nh\u1eefng \u0111\u1ed1i th\u1ee7 ch\u1ed1ng th\u00e1nh Phao-l\u00f4 hung h\u0103ng nh\u1ea5t s\u1ebd chi\u00eau m\u1ed9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c nh\u00f3m n\u00e0y, s\u1ef1 qu\u00e1 kh\u00edch c\u1ee7a h\u1ecd khi\u1ebfn th\u00e1nh Ph\u00ea-r\u00f4 c\u0169ng ph\u1ea3i e d\u00e8 ch\u00f9n b\u01b0\u1edbc (Gl 2: 11-14). B\u1ea5t ch\u1ea5p t\u1ea5t c\u1ea3, Gi\u00e1o H\u1ed9i s\u1ebd \u0111i con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh, c\u00e0ng l\u00fac c\u00e0ng m\u1eb7c l\u1ea5y di\u1ec7n m\u1ea1o c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh, c\u00e1ch t\u1ed1t nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1. Nh\u1eefng c\u0103ng th\u1eb3ng gi\u1eefa hai c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n nh\u1ea5t thi\u1ebft s\u1ebd bi\u1ebfn m\u1ea5t v\u1edbi vi\u1ec7c Gi\u00ea-ru-sa-lem b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y v\u00e0o n\u0103m 70 sau C\u00f4ng Nguy\u00ean.<\/p>\n<p><b>B\u00c0I \u0110\u1eccC II (Kh 21: 10-14, 22-23)<\/b><\/p>\n<p>Ch\u01b0\u01a1ng 21 n\u00e0y, ch\u01b0\u01a1ng \u00e1p ch\u00f3t c\u1ee7a s\u00e1ch Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n, t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt hai th\u1ecb ki\u1ebfn. Th\u1ecb ki\u1ebfn th\u1ee9 nh\u1ea5t, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc v\u00e0o Ch\u00faa Nh\u1eadt tr\u01b0\u1edbc, mi\u00eau t\u1ea3 Gi\u00e1o H\u1ed9i kh\u1ea3i ho\u00e0n, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1nh v\u00ed v\u1edbi m\u1ed9t h\u00f4n th\u00ea \u0111i\u1ec3m trang l\u1ed9ng l\u1eaby chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u00f3n h\u00f4n phu c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ki-t\u00f4 trong m\u1ed9t giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi, ho\u00e0n h\u1ea3o v\u00e0 v\u0129nh vi\u1ec5n.<\/p>\n<p>Th\u1ecb ki\u1ebfn th\u1ee9 hai, ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc h\u00f4m nay, mi\u00eau t\u1ea3 Gi\u00e1o H\u1ed9i c\u1ee7a c\u00e1c T\u00f4ng \u0110\u1ed3, nh\u01b0ng nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t Gi\u00e1o H\u1ed9i: Gi\u00e1o H\u1ed9i xu\u1ed1ng t\u1eeb tr\u1eddi, v\u00ec Gi\u00e1o H\u1ed9i n\u00e0y ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 ch\u00f3i l\u1ecdi \u00e1nh vinh quang Thi\u00ean Ch\u00faa. Nh\u1eefng \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ee3i l\u00ean b\u1edfi nhi\u1ec1u h\u00ecnh \u1ea3nh n\u1ed1i ti\u1ebfp, kh\u00e1 d\u1ec3 d\u00e0ng gi\u1ea3i m\u00e3.<\/p>\n<p><b>1. Thi\u00ean Th\u1ea7n v\u00e0 n\u00fai:<\/b><\/p>\n<p><i>\u201cTrong m\u1ed9t th\u1ecb ki\u1ebfn, t\u00f4i l\u00e0 Gioan, t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean th\u1ea7n \u0111em l\u00ean m\u1ed9t ng\u1ecdn n\u00fai cao h\u00f9ng v\u0129\u201d<\/i>. Trong C\u1ef1u \u01af\u1edbc, th\u00e0nh th\u00e1nh Gi\u00ea-ru-sa-lem th\u1eddi thi\u00ean sai \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9 \u0111\u1ecbnh v\u1ecb tr\u00ean m\u1ed9t ng\u1ecdn n\u00fai cao, bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u1ef1 si\u00eau vi\u1ec7t nh\u01b0 <span class=\"scripture_reference\" refid=\"435.275268\">Isaiah 2:2<\/span>: <i>\u201cTrong t\u01b0\u01a1ng lai, n\u00fai Nh\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa \u0111\u1ee9ng ki\u00ean v\u1eefng v\u01b0\u1ee3t \u0111\u1ec9nh c\u00e1c non cao, v\u01b0\u01a1n m\u00ecnh l\u00ean tr\u00ean h\u1ebft m\u1ecdi ng\u1ecdn \u0111\u1ed3i\u201d<\/i>; hay Ed 17: 22: \u201c<i>T\u1eeb ng\u1ecdn c\u00e2y, t\u1eeb ng\u1ecdn h\u01b0\u01a1ng b\u00e1 cao ch\u00f3t v\u00f3t, Ta s\u1ebd l\u1ea5y, s\u1ebd ng\u1eaft m\u1ed9t ch\u1ed3i non; ch\u00ednh Ta s\u1ebd tr\u1ed3ng n\u00f3 tr\u00ean \u0111\u1ec9nh n\u00fai cao v\u00f2i v\u1ecdi\u201d<\/i>.<\/p>\n<p><b>2. Gi\u00e1o H\u1ed9i ch\u00f3i l\u1ecdi \u00e1nh vinh quang Thi\u00ean Ch\u00faa:<\/b><\/p>\n<p>Kh\u00eda c\u1ea1nh b\u00ean ngo\u00e0i n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t c\u1ee7a Th\u00e0nh Th\u00e1nh, ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 ch\u00f3i l\u1ecdi \u00e1nh vinh quang Thi\u00ean Ch\u00faa. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u0169ng ch\u00ednh v\u1edbi vi\u00ean \u0111\u00e1 qu\u00fd chi\u1ebfu s\u00e1ng m\u00e0 ngai Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ee3i l\u00ean: <i>\u201c\u0110\u1ea5ng ng\u1ef1 \u0111\u00f3 tr\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u1ecdc th\u1ea1ch v\u00e0 x\u00edch n\u00e3o. Chung quanh ngai c\u00f3 c\u1ea7u v\u00f2ng tr\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u1ecdc b\u00edch\u201d<\/i> (Kh 4: 3). \u1ede th\u1ecb ki\u1ebfn n\u00e0y, vinh quang c\u1ee7a Th\u00e0nh Th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1nh v\u00ed v\u1edbi s\u1ef1 chi\u1ebfu s\u00e1ng c\u1ee7a vi\u00ean \u0111\u00e1 qu\u00ed tuy\u1ec7t v\u1eddi, nh\u01b0 v\u00e2n th\u1ea1ch l\u01b0u ly. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y mu\u1ed1n n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 th\u00e1nh thi\u1ec7n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u00e0 ch\u1ec9 ra s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u1edf gi\u1eefa d\u00e2n Ng\u00e0i, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7ng c\u1ed1 \u1edf c\u00e2u sau c\u00f9ng: <i>\u201cTh\u00e0nh ch\u1eb3ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1eb7t tr\u0103ng chi\u1ebfu s\u00e1ng: \u0111\u00e3 c\u00f3 vinh quang Thi\u00ean Ch\u00faa t\u1ecfa r\u1ea1ng, v\u00e0 Con Chi\u00ean l\u00e0 ng\u1ecdn \u0111u\u1ed1c chi\u1ebfu soi\u201d<\/i>.<\/p>\n<p><b>3. Nh\u1eefng \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i:<\/b><\/p>\n<p>Vi\u1ec7c mi\u00eau t\u1ea3 th\u00e1nh th\u00e1nh Gi\u00ea-ru-sa-lem \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ee3i h\u1ee9ng t\u1eeb ng\u00f4n s\u1ee9 \u00ca-d\u00ea-ki-en. Trong c\u1ea3nh l\u01b0u \u0111\u00e0y \u1edf Ba-by-lon, sau khi bi\u1ebft tin r\u1eb1ng th\u00e0nh th\u00e1nh Gi\u00ea-ru-sa-lem v\u00e0 \u0110\u1ec1n Th\u1edd b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y, ng\u00f4n s\u1ee9 h\u00ecnh dung ra vi\u1ec7c t\u00e1i thi\u1ebft th\u00e0nh th\u00e1nh Gi\u00ea-ru-sa-lem trong t\u00e2m tr\u00ed c\u1ee7a m\u00ecnh: th\u00e0nh s\u1ebd ho\u00e0n h\u1ea3o, n\u00f3 s\u1ebd vu\u00f4ng v\u1ee9c, v\u00e2n v\u00e2n (Ed 48). Th\u00e1nh Gioan c\u0169ng mi\u00eau t\u1ea3 th\u00e0nh Gi\u00ea-ru-sa-lem c\u1ee7a c\u00e1c T\u00f4ng \u0110\u1ed3 v\u00e0o l\u00fac th\u00e0nh th\u00e1nh kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa, th\u00e0nh c\u0169ng nh\u01b0 \u0110\u1ec1n Th\u1edd \u0111\u00e3 b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ed9i R\u00f4-ma ti\u00eau h\u1ee7y v\u00e0o n\u0103m 70 sau C\u00f4ng Nguy\u00ean. Th\u00e0nh Th\u00e1nh Gi\u00ea-ru-sa-lem \u0111\u00edch th\u1eadt t\u1eeb nay l\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i. Gi\u00e1o H\u1ed9i n\u00e0y th\u00ec <i>\u201cph\u1ed5 qu\u00e1t\u201d<\/i>: m\u1edf ra cho h\u1ebft m\u1ecdi d\u00e2n n\u01b0\u1edbc, n\u00f3 c\u00f3 c\u00e1c c\u1eeda \u1edf b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng tr\u1eddi. Gi\u00e1o H\u1ed9i n\u00e0y l\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1c T\u00f4ng \u0110\u1ed3: n\u1ec1n m\u00f3ng c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 ghi t\u00ean m\u01b0\u1eddi hai T\u00f4ng \u0110\u1ed3 c\u1ee7a Con Chi\u00ean.<\/p>\n<p>Gi\u00e1o H\u1ed9i n\u00e0y l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 <i>\u201cs\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d<\/i> \u1edf gi\u1eefa l\u00f2ng nh\u00e2n lo\u1ea1i (x. Ed 48: 35). Thi\u00ean Ch\u00faa hi\u1ec7n di\u1ec7n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n c\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0110\u1ec1n Th\u1edd b\u1eb1ng \u0111\u00e1, do tay ng\u01b0\u1eddi ph\u00e0m x\u00e2y d\u1ef1ng. Gi\u00e1o H\u1ed9i l\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Ph\u1ee5c Sinh; \u0111\u1ec1n th\u1edd Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 <i>\u201cth\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ki-t\u00f4\u201d<\/i>. Thi\u00ean Ch\u00faa tr\u1ef1c ti\u1ebfp ng\u1ef1 gi\u1eefa nh\u00e2n lo\u1ea1i. \u0110\u1ee9c Gi\u00ea-su \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef x\u1ee9 Sa-ma-ri: <i>\u201cN\u00e0y ch\u1ecb, h\u00e3y tin t\u00f4i: \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn gi\u1edd c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng Ch\u00faa Cha, kh\u00f4ng ph\u1ea3i tr\u00ean n\u00fai n\u00e0y hay t\u1ea1i Gi\u00ea-ru-sa-lem\u2026nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00edch th\u1eadt s\u1ebd th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng Ch\u00faa Cha trong th\u1ea7n kh\u00ed v\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt\u201d<\/i> (<span class=\"scripture_reference\" refid=\"498.3511\">Galatians 4:19-24<\/span>).<\/p>\n<p>Gi\u00e1o H\u1ed9i n\u00e0y c\u00f2n l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00ec c\u00f3 <i>\u201cCon chi\u00ean l\u00e0 ng\u1ecdn \u0111u\u1ed1c chi\u1ebfu soi\u201d<\/i> nh\u01b0 s\u1ea5m ng\u00f4n c\u1ee7a ng\u00f4n s\u1ee9 I-sai-a \u0111\u1ec7 tam: <i>\u201c\u00c1nh s\u00e1ng ban ng\u00e0y c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1eb7t tr\u1eddi n\u1eefa, v\u00e0 ban \u0111\u00eam, ng\u01b0\u01a1i ch\u1eb3ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u00e1nh tr\u0103ng soi: \u0110\u1ee9c Ch\u00faa s\u1ebd l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng v\u0129nh c\u1eedu chi\u1ebfu soi ng\u01b0\u01a1i, \u00e1nh huy ho\u00e0ng c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa ng\u01b0\u01a1i th\u1edd\u201d<\/i> (<span class=\"scripture_reference\" refid=\"578.352067\">Isaiah 60:19<\/span>).<\/p>\n<p>Vi\u1ec5n c\u1ea3nh l\u00e0 th\u1eddi c\u00e1nh chung, nh\u01b0 ph\u1ea7n cu\u1ed1i c\u1ee7a s\u00e1ch Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n n\u00e0y, nh\u01b0ng n\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1eddi c\u00e1nh chung. \u0110\u1eebng m\u1ea5t \u0111i t\u1ea7m nh\u00ecn v\u1ec1 \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3: kh\u00edch l\u1ec7 nh\u1eefng Ki-t\u00f4 h\u1eefu trong c\u01a1n th\u1eed th\u00e1ch. S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111em l\u1ea1i s\u1ef1 y\u00ean l\u00f2ng cho Gi\u00e1o H\u1ed9i chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u. \u0110\u1ee9c Ki-t\u00f4 \u2013 Con Chi\u00ean \u2013 \u0111ang s\u1ed1ng \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu c\u1ee7a Ng\u00e0i, trong c\u00e1c b\u00ed t\u00edch v\u00e0 qua \u01a1n ph\u00f9 tr\u1ee3 c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n.<\/p>\n<p><b>TIN M\u1eeaNG (Ga 14: 23-29)<\/b><\/p>\n<p>Ch\u00fang ta ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ecdc v\u00e0 suy ni\u1ec7m b\u00e0i Di\u1ec5n T\u1eeb C\u00e1o Bi\u1ec7t c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00ea-su v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 Ng\u00e0i trong b\u1eefa Ti\u1ec7c Ly.<\/p>\n<p><b>1. B\u1ed1i c\u1ea3nh:<\/b><\/p>\n<p>Ch\u00faa Gi\u00ea-su s\u1eafp r\u1eddi b\u1ecf c\u00e1c \u00f4ng m\u00e0 ra \u0111i, v\u00ec th\u1ebf c\u00e1c \u00f4ng xao xuy\u1ebfn v\u00e0 bu\u1ed3n phi\u1ec1n. Ch\u00faa Gi\u00ea-su tr\u1ea5n an c\u00e1c \u00f4ng khi loan b\u00e1o cho c\u00e1c \u00f4ng r\u1eb1ng s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n h\u1eefu h\u00ecnh c\u1ee7a Ng\u00e0i s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i ti\u1ebfp v\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n v\u00f4 h\u00ecnh \u1edf trong c\u00f5i th\u00e2m s\u00e2u c\u1ee7a c\u00e1c \u00f4ng, s\u1ef1 hi\u1ec7n c\u1ee7a Ba Ng\u00f4i Thi\u00ean Ch\u00faa: Ch\u00faa Cha v\u00e0 Ng\u00e0i s\u1ebd \u0111\u1ebfn \u1edf v\u00e0 \u1edf v\u1edbi h\u1ecd, n\u1ebfu h\u1ecd y\u00eau m\u1ebfn Ng\u00e0i; v\u00e0 Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111\u1ebfn v\u1edbi h\u1ecd \u0111\u1ec3 l\u00e0 \u0110\u1ea5ng B\u1ea3o Tr\u1ee3 c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>Th\u1ea7n h\u1ecdc \u1edf \u0111\u00e2y th\u00ec r\u1ea5t \u0111\u1eadm \u0111\u1eb7c v\u00ec m\u1edf ra cho th\u1ea5y t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u00e2n s\u1ee7ng trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng n\u1ed9i t\u00e2m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4 h\u1eefu; c\u0169ng r\u1ea5t \u0111\u1eadm \u0111\u1eb7c kh\u00f4ng k\u00e9m v\u00ec \u1edf \u0111\u00e2y t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau \u0111\u00edch danh l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 c\u0103n nguy\u00ean c\u1ee7a s\u1ef1 trung th\u00e0nh v\u1edbi L\u1eddi v\u00e0 l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn Ch\u00faa Cha; c\u00f2n \u0111\u1eadm \u0111\u1eb7c h\u01a1n n\u1eefa khi g\u1ee3i l\u00ean nh\u1eefng c\u1ee7a c\u1ea3i tinh th\u1ea7n m\u00e0 vi\u1ec7c Thi\u00ean Ch\u00faa \u1edf c\u00f9ng \u0111em l\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi Ki-t\u00f4 h\u1eefu.<\/p>\n<p><b>2. S\u1ef1 hi\u1ec7n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa Ba Ng\u00f4i:<\/b><\/p>\n<p>Ai b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng m\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Ki-t\u00f4 b\u1eb1ng c\u00e1ch tu\u00e2n gi\u1eef c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a Ng\u00e0i, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00faa Cha y\u00eau m\u1ebfn v\u00e0 <i>\u201cCha Th\u1ea7y v\u00e0 Th\u1ea7y s\u1ebd \u0111\u1ebfn v\u00e0 \u1edf v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y\u201d<\/i>. <i>\u201c\u1ede\u201d<\/i> l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng t\u1eeb then ch\u1ed1t c\u1ee7a Tin M\u1eebng th\u1ee9 t\u01b0. \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch th\u1ee9c th\u00e1nh Gioan d\u00f9ng \u0111\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3: N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa, m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ea1i thi\u00eang li\u00eang, n\u1ed9i t\u1ea1i trong l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec7p nh\u1ea5t c\u1ee7a Ch\u00faa Cha v\u00e0 Ch\u00faa Con c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Cha v\u00e0 Con \u1edf trong l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu. Tuy nhi\u00ean, Ch\u00faa Con g\u1ee3i l\u00ean s\u1ef1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1edbi Ch\u00faa Cha: <i>\u201cL\u1eddi anh em nghe \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ee7a Th\u1ea7y, nh\u01b0ng l\u00e0 c\u1ee7a Ch\u00faa Cha, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 sai Th\u1ea7y\u201d<\/i>, v\u00e0 c\u00f2n h\u01a1n n\u1eefa: <i>\u201cCh\u00faa Cha cao tr\u1ecdng h\u01a1n Th\u1ea7y\u201d<\/i>. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng kh\u00eda c\u1ea1nh tinh t\u1ebf c\u1ee7a m\u1ea7u nhi\u1ec7m Nh\u1eadp Th\u1ec3: \u0110\u1ee9c Gi\u00ea-su l\u00e0 Ng\u00f4i L\u1eddi l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi; Ng\u00e0i l\u00e0 L\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u1ebfn t\u1ecf b\u00e0y ra \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi; v\u00e0 Ng\u00e0i l\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 ch\u1ea5p nh\u1eadn ph\u1ee7 che Thi\u00ean T\u00ednh c\u1ee7a Ng\u00e0i trong t\u1ea5m m\u00e0n nh\u00e2n t\u00ednh; v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y Ng\u00e0i \u0111\u00e3 tr\u00fat b\u1ecf vinh quang Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00e0y m\u00e0 Ch\u00faa Cha s\u1ebd ho\u00e0n l\u1ea1i cho Ng\u00e0i.<\/p>\n<p>Th\u1ea7n h\u1ecdc n\u00e0y th\u1eadt kh\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai quen l\u00fd lu\u1eadn trong khu\u00f4n kh\u1ed5 \u0111\u1ed9c th\u1ea7n gi\u00e1o tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, l\u1ea1i c\u00e0ng kh\u00f3 h\u01a1n n\u1eefa n\u1ebfu ch\u00fang ta th\u00eam v\u00e0o l\u1eddi h\u1ee9a v\u1ec1 vi\u1ec7c Ng\u00f4i Ba Thi\u00ean Ch\u00faa, Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n, \u0111\u1ebfn. Ch\u1eafc ch\u1eafn, c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 n\u00e0y qu\u00e1 quen thu\u1ed9c v\u1edbi kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 Th\u1ea7n Kh\u00ed, m\u00e0 bi\u1ebft bao l\u1ea7n h\u1ecd linh c\u1ea3m trong Kinh Th\u00e1nh. Nh\u01b0ng Ch\u00faa Gi\u00ea-su m\u1eb7c kh\u1ea3i cho h\u1ecd Th\u00e1nh Th\u1ea7n trong \u00e1nh s\u00e1ng ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi: Th\u00e1nh Th\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 m\u1eadt thi\u1ebft v\u1edbi Ch\u00faa Cha l\u1eabn Ch\u00faa Con.<\/p>\n<p>R\u00f5 r\u00e0ng h\u1ecd s\u1ebd ph\u1ea3i c\u1ea7n \u0111\u1ebfn bi\u1ebfn c\u1ed1 Ph\u1ee5c Sinh, \u0111o\u1ea1n bi\u1ebfn c\u1ed1 Hi\u1ec7n Xu\u1ed1ng nh\u1edd t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n ng\u1ecf h\u1ea7u m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eafm b\u1eaft s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p n\u00e0y trong chi\u1ec1u s\u00e2u c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n<p><b>3. B\u00ecnh an v\u00e0 ni\u1ec1m vui:<\/b><\/p>\n<p>Nh\u01b0 l\u1eddi ch\u00e0o, l\u1eddi t\u1eeb bi\u1ec7t c\u0169ng l\u00e0 l\u1eddi c\u1ea7u ch\u00fac truy\u1ec1n th\u1ed1ng: <i>\u201cb\u00ecnh an\u201d<\/i>. B\u00ecnh an m\u00e0 Ch\u00faa Gi\u00ea-su ban cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 Ng\u00e0i kh\u00f4ng l\u00e0 l\u1eddi c\u1ea7u ch\u00fac th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng v\u1ec1 m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng d\u00e0i l\u00e2u, h\u1ea1nh ph\u00fac v\u00e0 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng; nh\u01b0ng l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi h\u1ee9a v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ef1 b\u00ecnh an n\u1ed9i t\u00e2m, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t sinh t\u1eeb m\u1ed1i t\u00ecnh s\u00e2u ngh\u0129a n\u1eb7ng v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa, t\u1eeb m\u1ed1i t\u00e2m giao n\u00e0y m\u00e0 Ch\u00faa Gi\u00ea-su \u0111em \u0111\u1ebfn cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 Ng\u00e0i, v\u1eeba tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n con ng\u01b0\u1eddi l\u1eabn tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n si\u00eau nhi\u00ean, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi ch\u1ee9ng g\u00e2y x\u00fac \u0111\u1ed9ng nh\u1ea5t. Trong Tin M\u1eebng Th\u1ee9 T\u01b0, kh\u00e1i ni\u1ec7m b\u00ecnh an lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i k\u1ebft v\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Th\u00e1nh Phao-l\u00f4 vi\u1ebft cho c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu Phi-l\u00edp-ph\u00ea: <i>\u201cb\u00ecnh an c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean m\u1ecdi hi\u1ec3u bi\u1ebft\u201d<\/i> (Pl 4: 7).<\/p>\n<p>B\u00ecnh an \u0111i \u0111\u00f4i v\u1edbi ni\u1ec1m vui, v\u00ec ni\u1ec1m vui c\u0169ng ph\u1ea3i \u1edf v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7, n\u1ebfu h\u1ecd mu\u1ed1n hi\u1ec3u r\u00f5 r\u1eb1ng ni\u1ec1m vui n\u00e0y tham d\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc ni\u1ec1m vui Thi\u00ean Ch\u00faa, \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee9u \u0111\u1ed9 mu\u00f4n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn h\u1ed3i th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng Ch\u00faa Gi\u00ea-su bi\u1ebft r\u00f5 r\u1eb1ng v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y ni\u1ec1m vui n\u00e0y \u1edf ngo\u00e0i t\u1ea7m tay c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 Ng\u00e0i; v\u00ec th\u1ebf \u0111\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7 h\u1ecd, Ng\u00e0i l\u1eadp l\u1ea1i l\u1eddi h\u1ee9a Ng\u00e0i s\u1ebd tr\u1edf l\u1ea1i: <i>\u201cAnh em \u0111\u00e3 nghe Th\u1ea7y b\u1ea3o: \u2018Th\u1ea7y ra \u0111i v\u00e0 \u0111\u1ebfn c\u00f9ng anh em\u2019\u201d<\/i>. Ng\u00e0i s\u1ebd nh\u1eafc l\u1ea1i l\u1eddi h\u1ee9a n\u00e0y m\u1ed9t \u00edt l\u00e2u sau \u0111\u00f3: <i>\u201cB\u00e2y gi\u1edd anh em lo bu\u1ed3n, nh\u01b0ng Th\u1ea7y s\u1ebd g\u1eb7p l\u1ea1i anh em, l\u00f2ng anh em s\u1ebd vui m\u1ea7ng; v\u00e0 ni\u1ec1m vui c\u1ee7a anh em; kh\u00f4ng ai l\u1ea5y m\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d<\/i> (Ga 16: 22).<\/p>\n<p><strong><em>Lm Inhaxi\u00f4 H\u1ed3 Th\u00f4ng<\/em><\/strong><\/p>\n<div class=\"scripture_popup\" popid=\"435.275268\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='435.275268'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>Isaiah 2:2<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/isaiah\/isaiah2.htm#v2' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens Isaiah 2:2 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>2<\/span>And in the last days the mountain of the house of the Lord shall be prepared on the top of mountains, and it shall be exalted above the hills, and all nations shall flow unto it.<\/div><\/div><\/div><div class=\"scripture_popup\" popid=\"498.3511\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='498.3511'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>Galatians 4:19-24<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/galatians\/galatians4.htm#v19' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens Galatians 4:19-24 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>19<\/span>My little children, of whom I am in labour again, until Christ be formed in you.<\/div><div class='verse'><span class='verse_number'>20<\/span>And I would willingly be present with you now, and change my voice: because I am ashamed for you.<\/div><div class='verse'><span class='verse_number'>21<\/span>Tell me, you that desire to be under the law, have you not read the law?<\/div><div class='verse'><span class='verse_number'>22<\/span>For it is written that Abraham had two sons: the one by a bondwoman, and the other by a free woman.<\/div><div class='verse'><span class='verse_number'>23<\/span>But he who was of the bondwoman, was born according to the flesh: but he of the free woman, was by promise.<\/div><div class='verse'><span class='verse_number'>24<\/span>Which things are said by an allegory. For these are the two testaments. The one from mount Sina, engendering unto bondage; which is Agar:<\/div><\/div><\/div><div class=\"scripture_popup\" popid=\"578.352067\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='578.352067'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>Isaiah 60:19<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/isaiah\/isaiah60.htm#v19' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens Isaiah 60:19 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>19<\/span>Thou shalt no more have the sun for thy light by day, neither shall the brightness of the moon enlighten thee: but the Lord shall be unto thee for an everlasting light, and thy God for thy glory.<\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u00ec l\u1ec5 Ng\u0169 Tu\u1ea7n s\u1eafp \u0111\u1ebfn n\u00ean Ph\u1ee5ng V\u1ee5 L\u1eddi Ch\u00faa Ch\u00faa Nh\u1eadt VI Ph\u1ee5c Sinh n\u00e0y \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n. B\u00e0i \u0111\u1ecdc I v\u00e0 Tin M\u1eebng tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n trong khi b\u00e0i \u0111\u1ecdc II l\u1ea1i g\u1ee3i \u00fd. Cv 15: 1-2, 22-29 Trong s\u00e1ch C\u00f4ng V\u1ee5, th\u00e1nh Lu-ca &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/suy-niem-chua-nhat-vi-phuc-sinh-nam-c\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-phaolo","4":"post-9538","6":"format-standard","7":"category-loi-chua-hom-nay"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9538","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9538"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9538\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9540,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9538\/revisions\/9540"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}