{"id":9929,"date":"2013-07-11T19:09:56","date_gmt":"2013-07-11T13:09:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=9929"},"modified":"2013-07-11T19:09:56","modified_gmt":"2013-07-11T13:09:56","slug":"thong-diep-anh-sang-duc-tin-lumen-fidei-chuong-i","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/thong-diep-anh-sang-duc-tin-lumen-fidei-chuong-i\/","title":{"rendered":"Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p \u00c1nh S\u00e1ng \u0110\u1ee9c Tin &#8211; Lumen Fidei &#8211; Ch\u01b0\u01a1ng I"},"content":{"rendered":"<p align=\"center\">TH\u00d4NG \u0110I\u1ec6P<\/p>\n<p align=\"center\"><b><i>\u00c1NH S\u00c1NG \u0110\u1ee8C TIN &#8211; <\/i><\/b><b><i>LUMEN FIDEI<\/i><\/b><\/p>\n<p align=\"center\">CH\u01af\u01a0NG M\u1ed8T<br \/>\n<b>CH\u00daNG T<\/b><b>A<\/b><b> \u0110\u00c3 TIN V\u00c0O T\u00ccNH Y\u00caU<br \/>\n(<\/b><b>x<\/b><b>. 1 <i>Ga<\/i> 4:16)<\/b><\/p>\n<p align=\"center\">\n<p><b><i>A<\/i><\/b><b><i>braham, cha c\u1ee7a ch\u00fang ta trong \u0111\u1ee9c tin<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>8. \u0110\u1ee9c tin m\u1edf ra ch\u00fang ta con \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 c\u00f9ng \u0111i v\u1edbi nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ch\u00fang ta trong l\u1ecbch s\u1eed. \u00a0Do \u0111\u00f3, n\u1ebfu mu\u1ed1n hi\u1ec3u \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 g\u00ec, ch\u00fang ta c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i theo nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a n\u00f3, con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin, nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ch\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft trong C\u1ef1u \u01af\u1edbc. \u00a0C\u00f3 m\u1ed9t n\u01a1i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t thu\u1ed9c v\u1ec1 \u00f4ng Abraham, cha c\u1ee7a ch\u00fang ta trong \u0111\u1ee9c tin. \u00a0Trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u00e0m \u0111\u1ea3o l\u1ed9n t\u1ea5t c\u1ea3: Thi\u00ean Ch\u00faa d\u00f9ng L\u1eddi m\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng, Ng\u00e0i t\u1ef1 m\u1eb7c kh\u1ea3i nh\u01b0 m\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa duy nh\u1ea5t \u0110\u1ea5ng n\u00f3i v\u00e0 g\u1ecdi t\u00ean \u00f4ng. \u00a0\u0110\u1ee9c tin li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c nghe. \u00a0\u00d4ng Abraham kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y Thi\u00ean Ch\u00faa, nh\u01b0ng nghe gi\u1ecdng n\u00f3i c\u1ee7a Ng\u00e0i. \u00a0B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, \u0111\u1ee9c tin c\u00f3 m\u1ed9t t\u00ednh c\u00e1ch c\u00e1 nh\u00e2n. \u00a0Nh\u01b0 v\u1eady, Thi\u00ean Ch\u00faa r\u00f5 r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u00f3, ho\u1eb7c m\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m thi\u00eang li\u00eang n\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u01b0ng Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a Abraham, Isaac v\u00e0 Giac\u00f3p, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t giao \u01b0\u1edbc v\u1edbi h\u1ecd. \u00a0\u0110\u1ee9c tin l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00e1p tr\u1ea3 c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1edbi m\u1ed9t L\u1eddi, l\u00e0 L\u1eddi ch\u1ea5t v\u1ea5n ch\u00fang ta m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00e1 nh\u00e2n, v\u1ec1 m\u1ed9t \u201cCh\u00faa\u201d, \u0110\u1ea5ng g\u1ecdi t\u00ean ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>9. L\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng Abraham n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi v\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi h\u1ee9a. \u00a0Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi \u00f4ng r\u1eddi b\u1ecf m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi m\u1edf l\u00f2ng ra cho m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edbi, kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ed9t cu\u1ed9c xu\u1ea5t h\u00e0nh d\u1eabn \u00f4ng v\u1ec1 ph\u00eda m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c. \u00a0Vi\u1ec5n t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin cung c\u1ea5p cho \u00f4ng Abraham s\u1ebd lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed3i k\u1ebft v\u1edbi s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn n\u00e0y: \u0111\u1ee9c tin \u201cnh\u00ecn th\u1ea5y\u201d \u00f4ng \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, ch\u1ed7 \u00f4ng b\u01b0\u1edbc v\u00e0o v\u00f9ng tr\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra b\u1edfi L\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0L\u1eddi n\u00e0y c\u0169ng ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng m\u1ed9t l\u1eddi h\u1ee9a: <i>mi\u00eau du\u1ec7<\/i><i> <\/i><i>ng\u01b0\u01a1i s\u1ebd r\u1ea5t \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac<\/i><i>, <\/i><i>ng\u01b0\u01a1i<\/i><i> s\u1ebd l\u00e0 cha c\u1ee7a m\u1ed9t <\/i><i>d\u00e2n <\/i><i>v\u0129 \u0111\u1ea1i<\/i> (x. St 13:16; 15:5, 22:17).\u00a0 Th\u1eadt \u0111\u00fang l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u00e1p tr\u1ea3 v\u1edbi m\u1ed9t L\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a \u00f4ng Abraham s\u1ebd lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u01b0\u1edfng nh\u1edb. \u00a0Tuy nhi\u00ean, s\u1ef1 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng ch\u1eb7t trong qu\u00e1 kh\u1ee9, nh\u01b0ng v\u00ec l\u00e0 m\u1ed9t t\u01b0\u1edfng nh\u1edb v\u1ec1 m\u1ed9t l\u1eddi h\u1ee9a, n\u00f3 tr\u1edf n\u00ean c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1edf ra cho t\u01b0\u01a1ng lai, soi s\u00e1ng nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc \u0111i d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng. \u00a0Nh\u01b0 v\u1eady ch\u00fang ta th\u1ea5y l\u00e0m sao \u0111\u1ee9c tin, nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb \u0111\u1ebfn t\u01b0\u01a1ng lai, <i>m<\/i><i>emoria futuri<\/i>, l\u1ea1i li\u00ean h\u1ec7 ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi ni\u1ec1m hy v\u1ecdng.<\/p>\n<p>10. Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00f2i \u00f4ng Abraham ph\u1ea3i tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o L\u1eddi n\u00e0y. \u00a0\u0110\u1ee9c tin hi\u1ec3u r\u1eb1ng L\u1eddi &#8211; m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 ph\u00f9 du v\u00e0 tho\u00e1ng qua, khi \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa trung t\u00edn c\u00f4ng b\u1ed1 &#8212; l\u1ea1i tr\u1edf n\u00ean ho\u00e0n to\u00e0n ch\u1eafc ch\u1eafn v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 lay chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o t\u00ednh li\u00ean t\u1ee5c c\u1ee7a cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00fang ta trong th\u1eddi gian. \u00a0\u0110\u1ee9c tin \u0111\u00f3n nh\u1eadn L\u1eddi n\u00e0y nh\u01b0 \u0111\u00e1 t\u1ea3ng v\u1eefng ch\u1eafc, nh\u1eefng n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u1eefng v\u00e0ng m\u00e0 tr\u00ean \u0111\u00f3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng. \u00a0\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao trong Th\u00e1nh Kinh, \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 b\u1eb1ng c\u00e1c t\u1eeb Do Th\u00e1i <i>&#8217;em\u00fbn\u0101h<\/i>, b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <i>\u2018a<\/i><i>m<\/i><i>\u00e0<\/i><i>n<\/i> m\u00e0 c\u0103n ng\u1eef c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cn\u00e2ng \u0111\u1ee1\u201d. \u00a0Thu\u1eadt ng\u1eef <i>\u2018<\/i><i>em\u00fbn\u0101h<\/i> c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 s\u1ef1 trung t\u00edn c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. \u00a0Con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c m\u1ea1nh b\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u00f3 th\u00e1c m\u00ecnh trong b\u00e0n tay Thi\u00ean Ch\u00faa trung t\u00edn. \u00a0Vi\u1ec7c ch\u01a1i ch\u1eef d\u1ef1a tr\u00ean \u00fd ngh\u0129a \u0111\u00f4i c\u1ee7a t\u1eeb n\u00e0y &#8211; c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong c\u00e1c t\u1eeb ng\u1eef t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 trong ti\u1ebfng Hy L\u1ea1p (<i>p<\/i><i>istos<\/i>) v\u00e0 Latin (<i>f<\/i><i>idelis<\/i>) &#8211; Th\u00e1nh Cyril\u00f4 th\u00e0nh Gi\u00earusalem ca t\u1ee5ng ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a Kit\u00f4 h\u1eefu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3n nh\u1eadn ch\u00ednh danh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa: c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201ctrung t\u00edn\u201d [8]. \u00a0Nh\u01b0 Th\u00e1nh Augustin\u00f4 gi\u1ea3i th\u00edch: <i>\u201cCon ng\u01b0\u1eddi trung th\u00e0nh khi tin v\u00e0o l\u1eddi <\/i><i>m\u00e0 <\/i><i>Thi\u00ean Ch\u00faa <\/i><i>\u0111\u00e3 <\/i><i>h\u1ee9a, Thi\u00ean Ch\u00faa <\/i><i>trung<\/i><i> t\u00edn khi <\/i><i>ban<\/i><i> cho con ng\u01b0\u1eddi nh\u1eefng g\u00ec <\/i><i>m\u00e0 Ng\u00e0i<\/i><i> \u0111\u00e3 h\u1ee9a\u201d<\/i> [9].<\/p>\n<p>11. M\u1ed9t suy ngh\u0129 cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed \u00f4ng Abraham l\u00e0 \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a \u00f4ng. \u00a0L\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa, trong tuy mang \u0111\u1ebfn v\u1edbi n\u00f3 s\u1ef1 m\u1edbi m\u1ebb v\u00e0 b\u1ea5t ng\u1edd, nh\u01b0ng kh\u00f4ng xa l\u1ea1 g\u00ec v\u1edbi kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a T\u1ed5 Ph\u1ee5. \u00a0Trong gi\u1ecdng c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng, \u00f4ng Abraham nh\u1eadn ra m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi s\u00e2u xa, \u0111\u00e3 v\u0129nh vi\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc ghi trong t\u00e2m \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u00f4ng. \u00a0Thi\u00ean Ch\u00faa li\u00ean k\u1ebf l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Ng\u00e0i v\u1edbi \u201cn\u01a1i\u201d m\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 lu\u00f4n lu\u00f4n t\u1ecf ra \u0111\u1ea7y h\u1ee9a h\u1eb9n: vi\u1ec7c l\u00e0m cha m\u1eb9, vi\u1ec7c sinh ra s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi: <i>\u201cSarah v\u1ee3 <\/i><i>ng\u01b0\u01a1i<\/i><i> s\u1ebd s<\/i><i>i<\/i><i>nh m\u1ed9t con trai, v\u00e0 <\/i><i>ng\u01b0\u01a1i <\/i><i>s\u1ebd \u0111\u1eb7t t\u00ean n\u00f3 l\u00e0 Isaac\u201d<\/i> (<i>St <\/i>17:19). Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00e0y, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00f2i \u00f4ng Abraham ph\u1ea3i ho\u00e0n to\u00e0n tin t\u01b0\u1edfng t\u1ecf m\u00ecnh ra l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng. \u00a0\u00a0B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, \u0111\u1ee9c tin li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn Ph\u1ee5 T\u00ednh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, m\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 ph\u00e1t sinh ra t\u1ea1o v\u1eadt: Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng g\u1ecdi \u00f4ng Abraham l\u00e0 \u0110\u1ea5ng T\u1ea1o H\u00f3a, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng <i>\u201c<\/i><i>l\u00e0m cho nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh c\u00f3<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>Rm<\/i> 4:17), \u0110\u1ea5ng <i>\u201c\u0111\u00e3 ch\u1ecdn ch\u00fang ta tr\u01b0\u1edbc khi t\u1ea1o th\u00e0nh th\u1ebf gi<\/i><i>an<\/i><i> &#8230; v\u00e0 <\/i><i>ti\u1ec1n \u0111\u1ecbnh cho ch\u00fang ta l\u00e0m ngh\u0129a t\u1eed \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ng\u00e0i<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>Ep<\/i> 1,4-5). \u00a0V\u1edbi \u00f4ng Abraham, \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o Thi\u00ean Ch\u00faa soi s\u00e1ng nh\u1eefng ngu\u1ed3n g\u1ed1c s\u00e2u th\u1eb3m nh\u1ea5t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u00f4ng, cho ph\u00e9p \u00f4ng nh\u1eadn ra ngu\u1ed3n m\u1ea1ch c\u1ee7a s\u1ef1 t\u1ed1t l\u00e0nh, l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi s\u1ef1, v\u00e0 x\u00e1c nh\u1eadn r\u1eb1ng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u00e1t sinh t\u1eeb nh\u01b0ng kh\u00f4ng ho\u1eb7c t\u00ecnh c\u1edd, nh\u01b0ng t\u1eeb m\u1ed9t \u01a1n g\u1ecdi v\u00e0 m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau c\u00e1 nh\u00e2n. Thi\u00ean Ch\u00faa huy\u1ec1n nhi\u1ec7m, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 g\u1ecdi \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa xa l\u1ea1, nh\u01b0ng l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a m\u1ecdi s\u1ef1 v\u00e0 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 t\u1ea5t c\u1ea3. \u00a0Cu\u1ed9c th\u1eed th\u00e1ch l\u1edbn lao v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a \u00f4ng Abraham, vi\u1ec7c hi\u1ebfn t\u1ebf con trai \u00f4ng l\u00e0 Isaac, cho th\u1ea5y m\u1ee9c \u0111\u1ed9 m\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau nguy\u00ean th\u1ee7y n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ef1 s\u1ed1ng th\u1eadm ch\u00ed v\u01b0\u1ee3t tr\u00ean s\u1ef1 ch\u1ebft. \u00a0L\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m s\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con cho m\u1ed9t th\u00e2n x\u00e1c l\u00e0 \u201cnh\u01b0 ch\u1ebft\u201d v\u00e0 trong \u201cl\u00f2ng nh\u01b0 \u0111\u00e3 ch\u1ebft\u201d c\u1ee7a b\u00e0 Sarah son s\u1ebb (x. <i>Rm<\/i> 4:19), L\u1eddi c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Ng\u00e0i v\u1ec1 m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai v\u01b0\u1ee3t tr\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111e d\u1ecda ho\u1eb7c nguy hi\u1ec3m (x.<i> Dt<\/i> 11:19; <i>Rm<\/i> 4:21).<\/p>\n<p><b>\u0110\u1ee9c <\/b><b>T<\/b><b>in c\u1ee7a <\/b><b>d\u00e2n <\/b><b>Israel<\/b><b><\/b><\/p>\n<p>12. L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a d\u00e2n Israel, trong S\u00e1ch Xu\u1ea5t H\u00e0nh, theo ch\u00e2n \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a \u00f4ng Abraham. \u00a0\u0110\u1ee9c tin m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra t\u1eeb m\u1ed9t h\u1ed3ng \u00e2n nguy\u00ean th\u1ee7y: D\u00e2n Israel ph\u00f3 th\u00e1c v\u00e0o h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng mu\u1ed1n gi\u1ea3i ph\u00f3ng h\u1ecd kh\u1ecfi c\u1ea3nh \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a h\u1ecd. \u00a0\u0110\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh d\u00e0i \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng Ch\u00faa tr\u00ean n\u00fai Sinai v\u00e0 th\u1eeba k\u1ebf m\u1ed9t \u0111\u1ea5t h\u1ee9a. \u00a0T\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi cha b\u1ed3ng b\u1ebf con m\u00ecnh d\u1ecdc theo cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh (x. <i>Dt<\/i> 1:31). \u00a0\u00a0L\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a d\u00e2n Israel \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u01b0 m\u1ed9t t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt k\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng ngh\u0129a c\u1eed c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, v\u1ec1 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ng\u00e0i \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn d\u00e2n Ng\u00e0i (x. <i>Dt <\/i>26:5-11), m\u1ed9t t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt m\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang truy\u1ec1n l\u1ea1i h\u1ebft th\u1ebf h\u1ec7 n\u00e0y \u0111\u1ebfn th\u1ebf h\u1ec7 kh\u00e1c. \u00a0\u00c1nh s\u00e1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa chi\u1ebfu soi cho d\u00e2n Israel qua vi\u1ec7c t\u01b0\u1edfng nh\u1edb \u0111\u1ebfn nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ea3 th\u1ec3 c\u1ee7a Ch\u00faa, \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edb l\u1ea1i v\u00e0 tuy\u00ean x\u01b0ng trong c\u00e1c nghi l\u1ec5, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u1eddi cha \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi con. \u00a0Nh\u01b0 th\u1ebf, \u1edf \u0111\u00e2y ch\u00fang ta th\u1ea5y \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u1ee5 th\u1ec3 v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, v\u1eddi vi\u1ec7c t\u01b0\u1edfng nh\u1edb c\u00e1ch bi\u1ebft \u01a1n nh\u1eefng ngh\u0129a c\u1eed c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1ch ti\u1ec7m ti\u1ebfn l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Ng\u00e0i. \u00a0Ki\u1ebfn tr\u00fac gothic \u0111\u00e3 di\u1ec5n t\u1ea3 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y: trong nh\u1eefng nh\u00e0 th\u1edd ch\u00ednh t\u00f2a l\u1edbn \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb tr\u1eddi qua nh\u1eefng c\u1eeda s\u1ed5 k\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i m\u00f4 t\u1ea3 l\u1ecbch s\u1eed th\u00e1nh. \u00a0\u00c1nh s\u00e1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1ebfn v\u1edbi ch\u00fang ta qua nh\u1eefng t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt v\u1ec1 m\u1eb7c kh\u1ea3i c\u1ee7a Ng\u00e0i, v\u00e0 do \u0111\u00f3 tr\u1edf n\u00ean c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng soi s\u00e1ng cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00fang ta qua th\u1eddi gian b\u1eb1ng c\u00e1ch nh\u1eafc l\u1ea1i nh\u1eefng ngh\u0129a c\u1eed c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, v\u00e0 cho th\u1ea5y Ng\u00e0i ho\u00e0n th\u00e0nh nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Ng\u00e0i ra sao.<\/p>\n<p>13. L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a d\u00e2n Israel c\u00f2n cho ch\u00fang ta th\u1ea5y s\u1ef1 c\u00e1m d\u1ed7 v\u1ec1 vi\u1ec7c thi\u1ebfu l\u00f2ng tin m\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. \u00a0\u1ede \u0111\u00e2y vi\u1ec7c th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin. \u00a0Trong khi \u00f4ng M\u00f4s\u00ea \u0111ang \u0111\u00e0m \u0111\u1ea1o v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa tr\u00ean n\u00fai Sinai, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea7u nhi\u1ec7m v\u1ec1 s\u1ef1 \u1ea9n m\u00ecnh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa n\u1eefa, h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu n\u1ed5i th\u1eddi gian ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u0111\u1ec3 th\u1ea5y dung nhan c\u1ee7a Ng\u00e0i n\u1eefa. \u00a0Theo b\u1ea3n t\u00ednh, \u0111\u1ee9c tin \u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i t\u1eeb b\u1ecf vi\u1ec7c s\u1edf h\u1eefu l\u1eadp t\u1ee9c m\u00e0 c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 \u0111\u00e1p \u1ee9ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi t\u1ef1 m\u1edf ra \u0111\u00f3n ngu\u1ed3n m\u1ea1ch c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng, trong khi t\u00f4n tr\u1ecdng m\u1ea7u nhi\u1ec7m ri\u00eang c\u1ee7a m\u1ed9t Dung Nhan, s\u1ebd t\u1ef1 m\u00ecnh t\u1ecf l\u1ed9 ra c\u00e1ch c\u00e1 nh\u00e2n trong th\u1eddi \u0111i\u1ec3m thu\u1eadn ti\u1ec7n ri\u00eang. \u00a0Martin Buber tr\u00edch d\u1eabn m\u1ed9t \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a v\u1ec1 ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o s\u0129 Do th\u00e1i Kock \u0111\u1ec1 ra: vi\u1ec7c th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng x\u1ea3y ra khi <i>\u201ckhi m\u1ed9t<\/i><i> khu\u00f4n<\/i><i> m\u1eb7t <\/i><i>k\u00ednh c\u1ea9n h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 <\/i><i>m\u1ed9t <\/i><i>khu\u00f4n m\u1eb7t <\/i><i>kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t <\/i><i>dung nhan<\/i><i>\u201d<\/i> [10]. \u00a0Thay v\u00ec \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o Thi\u00ean Ch\u00faa, ng\u01b0\u1eddi ta th\u00edch th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng h\u01a1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 ch\u00fang ta bi\u1ebft khu\u00f4n m\u1eb7t v\u00e0 c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a n\u00f3, b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u00fang ta. \u00a0Tr\u01b0\u1edbc ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng, ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb m\u1eddi g\u1ecdi t\u1eeb b\u1ecf nh\u1eefng s\u1ef1 an to\u00e0n ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh, b\u1edfi v\u00ec ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng <i>\u201cc\u00f3 mi\u1ec7ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00f3i\u201d<\/i> (Tv 115:5). \u00a0Nh\u01b0 th\u1ebf ch\u00fang ta hi\u1ec3u r\u1eb1ng ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t l\u00fd do \u0111\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t m\u00ecnh \u1edf trung t\u00e2m c\u1ee7a th\u1ef1c t\u1ea1i qua vi\u1ec7c th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng c\u00f4ng tr\u00ecnh do tay m\u00ecnh l\u00e0m ra. \u00a0M\u1ed9t khi \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u1ea5t \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u cung c\u1ea5p cho cu\u1ed9c \u0111\u1eddi t\u00ednh \u0111\u01a1n nh\u1ea5t, con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1eddng trong nh\u1eefng \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n \u0111a d\u1ea1ng c\u1ee7a m\u00ecnh. \u00a0Khi kh\u00f4ng ch\u1ecbu ch\u1edd \u0111\u1ee3i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a l\u1eddi h\u1ee9a, con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u00e2n t\u00e1n trong h\u00e0ng ng\u00e0n nh\u1eefng kho\u1ea3nh kh\u1eafc c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed m\u00ecnh. \u00a0Cho n\u00ean, vi\u1ec7c th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o \u0111a th\u1ea7n, m\u1ed9t di chuy\u1ec3n kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ee5c \u0111\u00edch t\u1eeb m\u1ed9t ch\u00faa n\u00e0y sang m\u1ed9t ch\u00faa kh\u00e1c. \u00a0Vi\u1ec7c th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng cung c\u1ea5p cho con ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u1ed1i m\u00f2n, kh\u00f4ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u00f9ng \u0111\u00edch ch\u1eafc ch\u1eafn m\u00e0 thay v\u00e0o \u0111\u00f3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t m\u00ea h\u1ed3n tr\u1eadn. \u00a0Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1eb7t ni\u1ec1m tin v\u00e0o Thi\u00ean Ch\u00faa ph\u1ea3i nghe nh\u1eefng ti\u1ebfng \u1ed3n \u00e0o c\u1ee7a v\u00f4 s\u1ed1 ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng k\u00eau la: \u201cH\u00e3y tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o t\u00f4i!\u201d \u00a0\u0110\u1ee9c tin g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi vi\u1ec7c ho\u00e1n c\u1ea3i, tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi vi\u1ec7c th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng; \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n tuy\u1ec7t v\u1edbi ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1eb1ng s\u1ed1ng, trong m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 c\u00e1 nh\u00e2n. \u00a0Tin c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ph\u00f3 th\u00e1c m\u00ecnh cho m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ea7y th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u00f3n nh\u1eadn v\u00e0 tha th\u1ee9, n\u00e2ng \u0111\u1ee1 v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ch\u00fang ta, v\u00e0 ch\u1ee9ng t\u1ecf s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a n\u00f3 b\u1eb1ng kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1eeda ch\u1eefa nh\u1eefng sai l\u1ec7ch c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u00a0\u0110\u1ee9c tin h\u1ec7 t\u1ea1i vi\u1ec7c s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 cho m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean t\u1ee5c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i v\u00e0 canh t\u00e2n b\u1eb1ng l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0\u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 ngh\u1ecbch l\u00fd: b\u1eb1ng c\u00e1ch li\u00ean t\u1ee5c quy h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 Ch\u00faa, con ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1m ph\u00e1 ra m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1eafc ch\u1eafn gi\u1ea3i tho\u00e1t h\u1ecd kh\u1ecfi s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00e1n m\u00e0 ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng \u00e1p \u0111\u1eb7t tr\u00ean h\u1ecd.<\/p>\n<p>14. Trong \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a d\u00e2n Israel c\u0169ng c\u00f3 \u00f4ng M\u00f4s\u00ea, ng\u01b0\u1eddi trung gian. \u00a0D\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y dung nhan Thi\u00ean Ch\u00faa; ch\u00ednh \u00f4ng M\u00f4s\u00ea th\u01b0a chuy\u1ec7n c\u00f9ng \u0110\u1ee9c Giav\u00ea tr\u00ean n\u00fai v\u00e0 sau \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u00e1nh \u00fd c\u1ee7a Ch\u00faa. \u00a0V\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n n\u00e0y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi trung gian, d\u00e2n Israel h\u1ecdc \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1edbi nhau trong s\u1ef1 hi\u1ec7p nh\u1ea5t. \u00a0H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm th\u1ea5y ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng c\u1ee7a m\u00ecnh trong m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, trong \u201cc\u00e1i ch\u00fang ta\u201d chung c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u1ee9c tin, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t &#8211; \u201ccon \u0111\u1ea7u l\u00f2ng c\u1ee7a Ta\u201d, nh\u01b0 Thi\u00ean Ch\u00faa s\u1ebd g\u1ecdi to\u00e0n th\u1ec3 d\u00e2n Israel (x. Xh 4:22). \u00a0Vi\u1ec7c l\u00e0m trung gian \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i, nh\u01b0ng m\u1ed9t s\u1ef1 m\u1edf ra: trong cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a ch\u00fang ta m\u1edf ra cho m\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd th\u1eadt l\u1edbn h\u01a1n ch\u00fang ta. \u00a0J.J. Rousseau c\u00f3 l\u1ea7n than th\u1edf r\u1eb1ng \u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 m\u00ecnh nh\u00ecn th\u1ea5y Thi\u00ean Ch\u00faa: \u201c<i>C\u00f3 <\/i><i>bi\u1ebft <\/i><i>bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng gi\u1eefa Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 t\u00f4i<\/i><i>!<\/i><i>\u201d<\/i> [11]&#8230;. <i>\u201c<\/i><i>C\u00f3 ph\u1ea3i<\/i><i> <\/i><i>c\u0169ng <\/i><i>\u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean <\/i><i>m\u00e0<\/i><i> Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 t\u00ecm <\/i><i>\u00f4ng <\/i><i>M<\/i><i>\u00f4<\/i><i>s<\/i><i>\u00ea<\/i><i> \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1edbi<\/i><i> \u00f4ng<\/i><i> Jean Jacques Rousseau<\/i><i> kh\u00f4ng<\/i><i>?<\/i><i>\u201d<\/i> [12]. \u00a0D\u1ef1a v\u00e0o m\u1ed9t quan ni\u1ec7m theo ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 h\u1ea1n h\u1eb9p c\u1ee7a ki\u1ebfn th\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c l\u00e0m trung gian l\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng tham gia v\u00e0o c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00e0y, s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c chia s\u1ebb n\u00e0y l\u00e0 ki\u1ebfn \u200b\u200bth\u1ee9c \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau. \u00a0\u0110\u1ee9c tin l\u00e0 m\u00f3n qu\u00e0 nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00f2i h\u1ecfi l\u00f2ng khi\u00eam t\u1ed1n v\u00e0 can \u0111\u1ea3m \u0111\u1ec3 tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0 ph\u00f3 th\u00e1c, ng\u00f5 h\u1ea7u nh\u00ecn th\u1ea5y con \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 gi\u1eefa Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi: l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee9u \u0111\u1ed9.<\/p>\n<p><b>S\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o<\/b><b><\/b><\/p>\n<p>15. <i>\u201cAbraham<\/i><i> [\u2026]<\/i><i> <\/i><i>h\u1edbn h\u1edf <\/i><i>vui m\u1eebng <\/i><i>v\u00ec<\/i><i> s\u1ebd th\u1ea5y ng\u00e0y c\u1ee7a <\/i><i>T<\/i><i>\u00f4i, \u00f4ng \u0111\u00e3 th\u1ea5y n\u00f3 v\u00e0 <\/i><i>\u0111\u00e3 <\/i><i>vui m\u1eebng\u201d<\/i> (<i>Ga<\/i> 8:56). Theo nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu, \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a \u00f4ng Abraham ch\u1ec9 v\u1ec1 Ng\u01b0\u1eddi, theo m\u1ed9t ngh\u0129a n\u00e0o \u0111\u00f3, n\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ecb ki\u1ebfn cho bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc m\u1ea7u nhi\u1ec7m c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. \u00a0Th\u00e1nh Augustin\u00f4 c\u0169ng hi\u1ec3u nh\u01b0 v\u1eady khi ng\u00e0i qu\u1ea3 quy\u1ebft r\u1eb1ng c\u00e1c T\u1ed5 Ph\u1ee5 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u b\u1edfi \u0111\u1ee9c tin, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, nh\u01b0ng v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 s\u1ebd \u0111\u1ebfn, m\u1ed9t \u0111\u1ee9c tin h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 bi\u1ebfn c\u1ed1 t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu [13]. \u00a0\u0110\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o \u0111\u1eb7t tr\u1ecdng t\u00e2m v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, \u0111\u1ee9c tin \u1ea5y tuy\u00ean x\u01b0ng r\u1eb1ng Ch\u00faa Gi\u00easu l\u00e0 Ch\u00faa v\u00e0 r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 cho Ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng l\u1ea1i t\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft (x. <i>Rm<\/i> 10:9). \u00a0T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt c\u1ee7a C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u1ec1u h\u1ed9i t\u1ee5 v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, Ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi \u201cC\u00f3\u201d d\u1ee9t kho\u00e1t cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ee9a, n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a l\u1eddi th\u01b0a \u201cAmen\u201d cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa (x. <i>2 Cor<\/i> 1:20). \u00a0L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu l\u00e0 s\u1ef1 t\u1ecf l\u1ed9 ho\u00e0n to\u00e0n m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111\u00e1ng tin c\u1eady c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0N\u1ebfu d\u00e2n Israel ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u1eafc l\u1ea1i nh\u1eefng h\u00e0nh vi cao c\u1ea3 c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa, l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u1ea1o th\u00e0nh c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a h\u1ecd v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin, th\u00ec t\u1eeb \u0111\u00f3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a s\u1ef1 can thi\u1ec7p d\u1ee9t kho\u00e1t c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, s\u1ef1 bi\u1ec3u l\u1ed9 cao nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ng\u00e0i d\u00e0nh cho ch\u00fang ta. \u00a0L\u1eddi m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00f3i v\u1edbi ch\u00fang ta trong Ch\u00faa Gi\u00easu kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi b\u1ed5 t\u00fac trong s\u1ed1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u1eddi, nh\u01b0ng l\u00e0 L\u1eddi v\u0129nh c\u1eedu c\u1ee7a Ng\u00e0i (x. <i>Dt<\/i> 1:1-2). \u00a0Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng th\u1ec3 ban cho ch\u00fang ta m\u1ed9t \u0111\u1ea3m b\u1ea3o n\u00e0o l\u1edbn h\u01a1n t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ng\u00e0i, nh\u01b0 Th\u00e1nh Phaol\u00f4 nh\u1eafc nh\u1edf ch\u00fang ta (x. <i>Rm<\/i> 8:31-39). \u00a0Nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o l\u00e0 \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau tr\u1ecdn v\u1eb9n, trong quy\u1ec1n n\u0103ng hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a n\u00f3, trong kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i th\u1ebf gian v\u00e0 soi s\u00e1ng th\u1eddi gian. \u00a0<i>\u201cCh\u00fang t<\/i><i>a \u0111\u00e3<\/i><i> bi\u1ebft v\u00e0 tin v\u00e0o t\u00ecnh y\u00eau<\/i><i> m\u00e0<\/i><i> Thi\u00ean Ch\u00faa d\u00e0nh cho ch\u00fang ta\u201d<\/i> (1 <span class=\"scripture_reference\" refid=\"978.853101\">Galatians 4:16<\/span>). \u00a0Trong t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecf l\u1ed9 n\u01a1i Ch\u00faa Gi\u00easu, \u0111\u1ee9c tin nh\u1eadn ra n\u1ec1n t\u1ea3ng m\u00e0 tr\u00ean \u0111\u00f3 to\u00e0n th\u1ec3 th\u1ef1c t\u1ea1i v\u00e0 s\u1ed1 ph\u1eadn cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a n\u00f3 d\u1ef1a v\u00e0o.<\/p>\n<p>16. \u00a0B\u1eb1ng ch\u1ee9ng l\u1edbn lao nh\u1ea5t v\u1ec1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111\u00e1ng tin c\u1eady c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong ch\u1ebft c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi v\u00ec nh\u00e2n lo\u1ea1i. \u00a0N\u1ebfu vi\u1ec7c hy sinh m\u1ea1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh cho b\u1ea1n h\u1eefu l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau (x. <i>Ga<\/i> 15:13), th\u00ec Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u00e3 hi\u1ebfn m\u1ea1ng s\u1ed1ng Ng\u01b0\u1eddi cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, ngay c\u1ea3 nh\u1eefng k\u1ebb th\u00f9 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i t\u00e2m h\u1ed3n h\u1ecd. \u00a0\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao theo c\u00e1c th\u00e1nh s\u1eed, th\u00ec c\u00e1i nh\u00ecn v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn t\u1ed9t \u0111\u1ec9nh v\u00e0o gi\u1edd c\u1ee7a Th\u00e1nh Gi\u00e1, gi\u1edd m\u00e0 trong \u0111\u00f3 s\u1ef1 cao c\u1ea3 v\u00e0 tr\u00e0n \u0111\u1ea7y c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecfa s\u00e1ng. \u00a0Th\u00e1nh Gioan \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111\u00e2y l\u1eddi ch\u1ee9ng long tr\u1ecdng c\u1ee7a ng\u00e0i, khi c\u00f9ng v\u1edbi M\u1eb9 Ch\u00faa Gi\u00easu, ng\u00e0i chi\u00eam ng\u1eafm \u0110\u1ea5ng b\u1ecb \u0111\u00e2m th\u00e2u qua (x. <i>Ga<\/i> 19:37). \u00a0<i>\u201c<\/i><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xem th\u1ea5y vi\u1ec7c \u1ea5y \u0111\u00e3 l\u00e0m ch\u1ee9ng, v\u00e0 l\u1eddi ch\u1ee9ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y th\u00ec ch\u00e2n th\u1eadt; v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y bi\u1ebft m\u00ecnh n\u00f3i th\u1eadt \u0111\u1ec3 anh em tin\u201d<\/i> (<i>Ga<\/i> 19:35). \u00a0\u00a0F.M. Dostoevsky, trong t\u00e1c ph\u1ea9m <i>Th\u1eb1ng Ng\u1ed1c (L\u2019i<\/i><i>diot<\/i><i>)<\/i>, l\u00e0m cho nh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ednh, Ho\u00e0ng t\u1eed Myskin, khi nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t b\u1ee9c tranh v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 ch\u1ebft trong m\u1ed3 c\u1ee7a Hans Holbein Tr\u1ebb, n\u00f3i: <i>\u201c<\/i><i>Khi n<\/i><i>h\u00ecn v\u00e0o b\u1ee9c tranh <\/i><i>n\u00e0y m\u1ed9t t\u00edn h\u1eefu<\/i><i> c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ea5t <\/i><i>\u0111\u1ee9c<\/i><i> tin c\u1ee7a m\u00ecnh\u201d<\/i> [14].\u00a0 Th\u1eadt v\u1eady, b\u1ee9c tranh tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u1ee7ng khi\u1ebfp nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 t\u00e0n kh\u1ed1c c\u1ee7a c\u00e1i ch\u1ebft tr\u00ean th\u00e2n th\u1ec3 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4. Tuy nhi\u00ean, ch\u00ednh trong vi\u1ec7c chi\u00eam ng\u1eafm c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7ng c\u1ed1 v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng huy ho\u00e0ng, khi n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u l\u1ed9 nh\u01b0 \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng th\u1ec3 lay chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 d\u00e0nh cho ch\u00fang ta, m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng b\u01b0\u1edbc v\u00e0o c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u1ec3 c\u1ee9u ch\u00fang ta. \u00a0T\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 tin v\u00e0o T\u00ecnh Y\u00eau n\u00e0y, m\u1ed9t T\u00ecnh Y\u00eau kh\u00f4ng l\u00f9i b\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng t\u1ecf Ng\u01b0\u1eddi y\u00eau t\u00f4i th\u1ebf n\u00e0o; vi\u1ec7c ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ef1 hi\u1ebfn c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi th\u1eafng v\u01b0\u1ee3t m\u1ecdi nghi ng\u1edd v\u00e0 cho ph\u00e9p ch\u00fang ta ph\u00f3 th\u00e1c ho\u00e0n to\u00e0n \u00a0v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4.<\/p>\n<p>17. Tr\u00ean h\u1ebft, trong \u00e1nh s\u00e1ng vi\u1ec7c Ph\u1ee5c Sinh, c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 cho th\u1ea5y r\u00f5 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00e1ng tin c\u1eady c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0Nh\u01b0 \u0110\u1ea5ng Ph\u1ee5c Sinh, \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 l\u00e0 nh\u00e2n ch\u1ee9ng \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin (x. <i>Kh<\/i> 1:5; <i>Dt<\/i> 2:17), l\u00e0 s\u1ef1 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 v\u1eefng ch\u1eafc cho \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u00a0Th\u00e1nh Phaol\u00f4 qu\u1ea3 quy\u1ebft: <i>\u201cN\u1ebfu \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng s\u1ed1ng l\u1ea1i, th\u00ec \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a <\/i><i>anh em l\u00e0 \u0111\u1ee9c tin<\/i><i> v\u00f4 \u00edch\u201d<\/i> (<span class=\"scripture_reference\" refid=\"372.856836\">1 Corinthians 15:17<\/span>). \u00a0N\u1ebfu t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ch\u00faa Cha \u0111\u00e3 kh\u00f4ng cho Ch\u00faa Gi\u00easu s\u1ed1ng l\u1ea1i t\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft, n\u1ebfu Ng\u00e0i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 ban s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i cho th\u00e2n x\u00e1c c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, c\u0169ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng chi\u1ebfu soi nh\u1eefng b\u00f3ng t\u1ed1i c\u1ee7a s\u1ef1 ch\u1ebft. \u00a0Khi Th\u00e1nh Phaol\u00f4 n\u00f3i v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng m\u1edbi c\u1ee7a ng\u00e0i trong \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, ng\u00e0i n\u00f3i v\u1ec1 <i>\u201c<\/i><i>\u0111\u1ee9c tin v\u00e0o Con Thi\u00ean Ch\u00faa, l\u00e0 \u00d0\u1ea5ng \u0111\u00e3 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng t\u00f4i v\u00e0 \u0111\u00e3 hi\u1ebfn m\u1ea1ng s\u1ed1ng M\u00ecnh v\u00ec t\u00f4i<\/i><i>\u201d <\/i>(<i>Gl<\/i> 2:20). \u00a0<i>\u201c<\/i><i>\u0110\u1ee9c<\/i><i> tin v\u00e0o Con Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d<\/i> n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a V\u1ecb T\u00f4ng \u0110\u1ed3 D\u00e2n Ngo\u1ea1i v\u00e0o Ch\u00faa Gi\u00easu, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u0169ng n\u00f3i l\u00ean r\u1eb1ng Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ef1a tr\u00ean t\u00ecnh y\u00eau cho \u0111\u1ebfn ch\u1ebft c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u00f2n tr\u00ean vi\u1ec7c Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 con Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0Ch\u00ednh b\u1edfi v\u00ec Ch\u00faa Gi\u00easu l\u00e0 Ch\u00faa Con, b\u1edfi v\u00ec Ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0n to\u00e0n \u1edf trong Ch\u00faa Cha, Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 chi\u1ebfn th\u1eafng s\u1ef1 ch\u1ebft v\u00e0 l\u00e0m cho s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng t\u1ecfa. \u00a0N\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh m\u1ea5t kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n h\u1eefu h\u00ecnh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, v\u1ec1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ng\u00e0i trong th\u1ebf gian. \u00a0Ch\u00fang ta ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u1ec9 t\u00ecm th\u1ea5y Thi\u00ean Ch\u00faa \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i, tr\u00ean m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c c\u1ee7a th\u1ef1c t\u1ea1i, t\u00e1ch bi\u1ec7t kh\u1ecfi c\u00e1c m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u00a0Nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00fang, n\u1ebfu Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong th\u1ebf gian, th\u00ec t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ng\u00e0i s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 m\u1ea1nh m\u1ebd, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1eadt, v\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf, Ng\u00e0i c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau th\u1eadt, m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng mang l\u1ea1i h\u1ea1nh ph\u00fac m\u00e0 Ng\u00e0i \u0111\u00e3 h\u1ee9a. \u00a0Nh\u01b0 th\u1ebf tin hay kh\u00f4ng tin v\u00e0o Ng\u00e0i t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ebd ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec. \u00a0Tr\u00e1i l\u1ea1i, c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0o t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee5 th\u1ec3 v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng th\u1ef1c s\u1ef1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u1eadn m\u1ec7nh cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a n\u00f3, m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eb7p g\u1ee1, m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7c kh\u1ea3i trong cu\u1ed9c Kh\u1ed5 N\u1ea1n, C\u00e1i Ch\u1ebft v\u00e0 Ph\u1ee5c Sinh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4.<\/p>\n<p>18. S\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n m\u00e0 Ch\u00faa Gi\u00easu mang \u0111\u1ebfn cho \u0111\u1ee9c tin c\u00f3 m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh kh\u00e1c. Trong \u0111\u1ee9c tin, \u0110\u1ee9c Kit\u00f4\u00a0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 \u0110\u1ea5ng m\u00e0 ch\u00fang ta tin, l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n cao c\u1ea3 nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa, Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng l\u00e0 \u0110\u1ea5ng m\u00e0 ch\u00fang ta k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 tin. \u00a0\u0110\u1ee9c tin kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 ng\u1eafm nh\u00ecn Ch\u00faa Gi\u00easu, nh\u01b0ng nh\u00ecn m\u1ecdi s\u1ef1 theo quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu, v\u1edbi \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi: \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 tham gia v\u00e0o c\u00e1ch nh\u00ecn c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. \u00a0Trong nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ch\u00fang ta, ch\u00fang ta tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft nhi\u1ec1u h\u01a1n ch\u00fang ta. \u00a0Ch\u00fang ta tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o c\u00e1c ki\u1ebfn \u200b\u200btr\u00fac s\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi x\u00e2y nh\u00e0 ch\u00fang ta, v\u00e0o d\u01b0\u1ee3c s\u0129 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cho ch\u00fang ta thu\u1ed1c \u0111\u1ec3 ch\u1eefa b\u1ec7nh, v\u00e0o c\u00e1c lu\u1eadt s\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u00fang ta t\u1ea1i t\u00f2a \u00e1n. \u00a0Ch\u00fang ta c\u0169ng c\u1ea7n m\u1ed9t ai \u0111\u00f3 \u0111\u00e1ng tin c\u1eady v\u00e0 chuy\u00ean m\u00f4n v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0Ch\u00faa Gi\u00easu, Con c\u1ee7a Ng\u00e0i, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng t\u1ef1 gi\u1edbi thi\u1ec7u nh\u01b0 \u0110\u1ea5ng gi\u1ea3i th\u00edch cho ch\u00fang ta v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00faa (x. <i>Ga<\/i> 1:18). \u00a0Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, c\u00e1ch Ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft Ch\u00faa Cha v\u00e0 s\u1ed1ng ho\u00e0n to\u00e0n trong m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi Ng\u00e0i, m\u1edf ra m\u1ed9t kh\u00f4ng gian m\u1edbi cho kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c. \u00a0Th\u00e1nh Gioan \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a m\u1ed9t m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 c\u00e1 nh\u00e2n v\u1edbi Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a ch\u00fang ta b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c c\u00e1ch d\u00f9ng kh\u00e1c nhau c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <i>ti<\/i><i>n<\/i><i>.<\/i> \u00a0Ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u201ctin r\u1eb1ng\u201d nh\u1eefng g\u00ec Ch\u00faa Gi\u00easu n\u00f3i v\u1edbi ch\u00fang ta l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt, Th\u00e1nh Gioan c\u0169ng d\u00f9ng thu\u1eadt ng\u1eef <i>\u201ctin\u201d<\/i> Ch\u00faa Gi\u00easu v\u00e0 <i>\u201ctin v\u00e0o\u201d<\/i> Ch\u00faa Gi\u00easu. \u00a0Ch\u00fang ta <i>\u201ctin\u201d<\/i> Ch\u00faa Gi\u00easu khi ch\u00fang ta ch\u1ea5p nh\u1eadn L\u1eddi Ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ee9ng t\u1eeb c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, b\u1edfi v\u00ec Ng\u01b0\u1eddi trung th\u1ef1c (x. <i>Ga<\/i> 6:30). \u00a0Ch\u00fang ta <i>\u201ctin v\u00e0o\u201d<\/i> Ch\u00faa Gi\u00easu khi ch\u00fang ta \u0111\u00edch th\u00e2n \u0111\u00f3n Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u00e0 cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 ph\u00eda Ng\u01b0\u1eddi, g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi trong t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 b\u01b0\u1edbc theo Ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1eddi (x. <i>Ga <\/i>2:11 ; 6:47 ; 12:44).<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 gi\u00fap ch\u00fang ta bi\u1ebft Ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f3n nh\u1eadn Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 theo Ng\u01b0\u1eddi, Con Thi\u00ean Ch\u00faa m\u1eb7c l\u1ea5y x\u00e1c th\u1ecbt c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u00a0B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng nh\u00ecn Ch\u00faa Cha m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u00e2n lo\u1ea1i, trong khung c\u1ea3nh c\u1ee7a m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh di\u1ec5n ra trong th\u1eddi gian. \u00a0\u0110\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o l\u00e0 \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o s\u1ef1 nh\u1eadp th\u1ec3 c\u1ee7a Ng\u00f4i L\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 S\u1ed1ng L\u1ea1i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi trong th\u00e2n x\u00e1c, \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o m\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa r\u1ea5t g\u1ea7n g\u0169i ch\u00fang ta v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e2n lo\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u00a0\u0110\u1ee9c tin v\u00e0o Con Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi trong Ch\u00faa Gi\u00easu th\u00e0nh Nagiareth kh\u00f4ng t\u00e1ch ch\u00fang ta ra kh\u1ecfi th\u1ef1c t\u1ea1i, nh\u01b0ng cho ph\u00e9p ch\u00fang ta ch\u1ea5p nh\u1eadn \u00fd ngh\u0129a s\u00e2u xa nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3, \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u xem Thi\u00ean Ch\u00faa y\u00eau th\u01b0\u01a1ng th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y bao nhi\u00eau v\u00e0 kh\u00f4ng ng\u1eebng h\u01b0\u1edbng n\u00f3 v\u1ec1 ph\u00eda Ng\u00e0i. \u00a0\u0110i\u1ec1u n\u00e0y th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu d\u1ea5n th\u00e2n, \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng m\u1ed9t c\u00e1ch m\u00e3nh li\u1ec7t h\u01a1n trong cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh tr\u1ea7n th\u1ebf.<\/p>\n<p><b><i>\u01a0n<\/i><\/b><b><i> c\u1ee9u \u0111\u1ed9 b\u1edfi \u0111\u1ee9c tin<\/i><\/b><b><i> <\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>19. T\u1eeb vi\u1ec7c chia s\u1ebb c\u00e1ch nh\u00ecn c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu n\u00e0y, Th\u00e1nh Phaol\u00f4 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho ch\u00fang ta trong c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a ng\u00e0i m\u1ed9t m\u00f4 t\u1ea3 v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u1ee9c tin. \u00a0Qua vi\u1ec7c ch\u1ea5p nh\u1eadn h\u1ed3ng \u00e2n \u0111\u1ee9c tin, c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i th\u00e0nh m\u1ed9t t\u1ea1o v\u1eadt m\u1edbi. \u00a0H\u1ecd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi, l\u00e0 con c\u00e1i [Thi\u00ean Ch\u00faa]; h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean con c\u00e1i trong Ch\u00faa Con. \u00a0C\u1ee5m t\u1eeb \u201c<i>Abba, L\u1ea1y Cha<\/i>\u201d, l\u00e0 l\u1eddi r\u1ea5t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu, tr\u1edf th\u00e0nh trung t\u00e2m c\u1ee7a kinh nghi\u1ec7m Kit\u00f4 gi\u00e1o (x. <span class=\"scripture_reference\" refid=\"28.864121\">Romans 8:15<\/span>). \u00a0\u0110\u1eddi s\u1ed1ng trong \u0111\u1ee9c tin, nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1eddi con th\u1ea3o, l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 nh\u00ecn nh\u1eadn h\u1ed3ng \u00e2n nguy\u00ean th\u1ee7y v\u00e0 tri\u1ec7t \u0111\u1ec3, l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi con ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f3m t\u1eaft trong c\u00e2u c\u1ee7a Th\u00e1nh Phaol\u00f4 g\u1eedi t\u00edn h\u1eefu C\u00f4rinth\u00f4: \u201c<i>C<\/i><i>\u00f3 g\u00ec <\/i><i>m\u00e0 anh em<\/i><i> \u0111\u00e3 kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c?\u201d<\/i> (<i>1 Cor<\/i> 4:7). \u00a0\u00a0\u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 trung t\u00e2m c\u1ee7a cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn c\u1ee7a Th\u00e1nh Phaol\u00f4 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Bi\u1ec7t Ph\u00e1i, cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 b\u1eb1ng \u0111\u1ee9c tin ho\u1eb7c b\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a L\u1ec1 Lu\u1eadt. \u00a0\u0110i\u1ec1u m\u00e0 Th\u00e1nh Phaol\u00f4 b\u00e1c b\u1ecf l\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 coi m\u00ecnh l\u00e0 c\u00f4ng ch\u00ednh tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Thi\u00ean Ch\u00faa qua trung gian c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00fang c\u1ee7a m\u00ecnh. \u00a0Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf, ngay c\u1ea3 khi h\u1ecd tu\u00e2n gi\u1eef c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n v\u00e0 l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0nh, t\u1ef1 \u0111\u1eb7t m\u00ecnh \u1edf trung t\u00e2m, m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eadn ra r\u1eb1ng ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a s\u1ef1 t\u1ed1t l\u00e0nh l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf, mu\u1ed1n th\u00e0nh ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a s\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd, h\u1ecd nhanh ch\u00f3ng th\u1ea5y r\u1eb1ng s\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh n\u00e0y tr\u1edf n\u00ean kh\u00f4 c\u1eb1n v\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eadm ch\u00ed gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng trung th\u00e0nh v\u1edbi L\u1ec1 Lu\u1eadt. \u00a0H\u1ecd t\u1ef1 kh\u00e9p k\u00edn m\u00ecnh v\u00e0 t\u1ef1 c\u00f4 l\u1eadp \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ch\u00faa v\u00e0 v\u1edbi tha nh\u00e2n, k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean tr\u1ed1ng r\u1ed7ng v\u00e0 nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean c\u1eb1n c\u1ed7i nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e2y s\u1ed1ng xa n\u01b0\u1edbc. \u00a0Th\u00e1nh Augustin\u00f4 c\u0169ng \u0111\u01b0a ra b\u1eb1ng ng\u00f4n t\u1eeb ng\u1eafn g\u1ecdn v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a ng\u00e0i: \u201c<i>Ab eo qui fecit te, noli deficere nec ad te<\/i>\u201d, \u201c<i>\u0110\u1eebng quay l\u01b0ng l\u1ea1i v\u1edbi <\/i><i>\u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 d\u1ef1ng n\u00ean b\u1ea1n<\/i><i>, <\/i><i>ngay c\u1ea3 quay v\u1ec1 ph\u00eda<\/i><i> ch\u00ednh m\u00ecnh<\/i>\u201d [15]. \u00a0Khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1eb1ng c\u00e1ch quay l\u01b0ng l\u1ea1i v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1ecd s\u1ebd t\u00ecm th\u1ea5y chinh b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd, cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u1ee5p \u0111\u1ed5 (x. <i>Lc<\/i> 15:11-24). \u00a0Kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 l\u00e0 m\u1edf l\u00f2ng ra v\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc, v\u1edbi m\u1ed9t m\u00f3n qu\u00e0 nguy\u00ean th\u1ee7y l\u00e0 m\u00f3n qu\u00e0 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 duy tr\u00ec n\u00f3 trong \u0111\u1eddi. \u00a0Ch\u1ec9 b\u1eb1ng c\u00e1ch m\u1edf l\u00f2ng c\u1ee7a ch\u00fang ta ra cho ngu\u1ed3n g\u1ed1c n\u00e0y v\u00e0 qua vi\u1ec7c nh\u00ecn nh\u1eadn n\u00f3, con ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, nh\u1edd \u0111\u1ec3 cho \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong m\u00ecnh v\u00e0 l\u00e0m cho cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh sinh hoa tr\u00e1i, \u0111\u1ea7y nh\u1eefng hoa tr\u00e1i t\u1ed1t.\u00a0 \u01a0n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 nh\u1edd \u0111\u1ee9c tin c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00f4ng nh\u1eadn t\u00ednh \u01b0u vi\u1ec7t c\u1ee7a h\u1ed3ng \u00e2n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0Nh\u01b0 Th\u00e1nh Phaol\u00f4 \u0111\u00e3 t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c: <i>\u201c<\/i><i>Nh\u1edd \u00e2n s\u1ee7ng m\u00e0 anh em \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u \u0111\u1ed9 qua \u0111\u1ee9c tin; v\u00e0 \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1edfi anh em, m\u00e0 l\u00e0 b\u1edfi \u00e2n hu\u1ec7 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa<\/i><i>\u201d<\/i> (<span class=\"scripture_reference\" refid=\"86.867603\">Ephesians 2:8<\/span>).<\/p>\n<p>20. \u00a0Lu\u1eadn l\u00fd m\u1edbi c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin \u0111\u1eb7t tr\u1ecdng t\u00e2m v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4. \u00a0\u0110\u1ee9c tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 c\u1ee9u ch\u00fang ta b\u1edfi v\u00ec ch\u00ednh trong Ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edf ra c\u00e1ch tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 cho m\u1ed9t T\u00ecnh Y\u00eau \u0111i tr\u01b0\u1edbc ch\u00fang ta v\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ch\u00fang ta t\u1eeb b\u00ean trong, m\u1ed9t T\u00ecnh Y\u00eau ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong ch\u00fang ta v\u00e0 v\u1edbi ch\u00fang ta. \u00a0\u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y r\u00f5 trong ch\u00fa gi\u1ea3i m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n v\u0103n t\u1eeb S\u00e1ch \u0110\u1ec7 Nh\u1ecb Lu\u1eadt c\u1ee7a V\u1ecb T\u00f4ng \u0110\u1ed3 D\u00e2n Ngo\u1ea1i, m\u1ed9t ch\u00fa gi\u1ea3i ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ed9ng n\u0103ng r\u1ea5t s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a C\u1ef1u \u01af\u1edbc. \u00a0\u00d4ng M\u00f4s\u00ea n\u00f3i v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang r\u1eb1ng gi\u1edbi lu\u1eadt c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng qu\u00e1 cao m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 xa v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi. \u00a0Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i n\u00f3i: <i>\u201c<\/i><i>Ai s\u1ebd l\u00ean tr\u1eddi m\u00e0 \u0111em n\u00f3 xu\u1ed1ng cho ch\u00fang t\u00f4i<\/i><i>\u201d <\/i>ho\u1eb7c <i>\u201c<\/i><i>Ai s\u1ebd \u0111i qua b\u00ean kia bi\u1ec3n, \u0111em n\u00f3 v\u1ec1 cho ch\u00fang t\u00f4i<\/i><i>?\u201d<\/i> (\u0110nl 30:11-14). \u00a0S\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i n\u00e0y c\u1ee7a l\u1eddi Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1nh Phaol\u00f4 gi\u1ea3i th\u00edch nh\u01b0 ph\u1ea3n \u1ea3nh s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 trong c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu. <i>\u201c\u0110\u1eebng <\/i><i>t\u1ef1 nh\u1ee7 r\u1eb1ng<\/i><i>,<\/i><i> \u2018<\/i><i>Ai s\u1ebd l\u00ean tr\u1eddi?<\/i><i>\u2019<\/i> <i>(ngh\u0129a l\u00e0, \u0111\u1ec3 \u0111em \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 xu\u1ed1ng), ho\u1eb7c<\/i><i> \u201c<\/i><i>Ai s\u1ebd xu\u1ed1ng <\/i><i>\u00e2m ph\u1ee7<\/i><i>?<\/i><i> <\/i><i>(ngh\u0129a l\u00e0, \u0111\u1ec3 \u0111em \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 <\/i><i>l\u00ean<\/i><i> t\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft)\u201d<\/i> ( <i>Rom <\/i>10:6-7). \u00a0\u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng tr\u1ea7n v\u00e0 \u0111\u00e3 s\u1ed1ng l\u1ea1i t\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft; qua vi\u1ec7c Nh\u1eadp Th\u1ec3 v\u00e0 Ph\u1ee5c Sinh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, Con Thi\u00ean Ch\u00faa ch\u1ea5p nh\u1eadn to\u00e0n th\u1ec3 cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u1edf trong t\u00e2m h\u1ed3n ch\u00fang ta nh\u1edd Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n. \u00a0\u0110\u1ee9c tin bi\u1ebft r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 r\u1ea5t g\u1ea7n g\u0169i ch\u00fang ta, r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t h\u1ed3ng \u00e2n cao c\u1ea3 cho ch\u00fang ta, h\u1ed3ng \u00e2n bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ch\u00fang ta t\u1eeb b\u00ean trong, \u1edf trong ch\u00fang ta, v\u00e0 do \u0111\u00f3 ban cho ch\u00fang ta \u00e1nh s\u00e1ng chi\u1ebfu soi nguy\u00ean th\u1ee7y v\u00e0 c\u1ee9u c\u00e1nh c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, to\u00e0n th\u1ec3 ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u1ee7a cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>21. Do \u0111\u00f3, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u s\u1ef1 m\u1edbi m\u1ebb m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin d\u1eabn ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn. \u00a0Ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i b\u1edfi T\u00ecnh Y\u00eau m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 m\u1edf l\u00f2ng ra \u0111\u00f3n nh\u1eadn trong \u0111\u1ee9c tin, v\u00e0 qua vi\u1ec7c m\u1edf l\u00f2ng ra \u0111\u00f3n nh\u1eadn T\u00ecnh Y\u00eau m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin ban cho h\u1ecd, cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ed9ng m\u1edf v\u01b0\u1ee3t ra ngo\u00e0i ch\u00ednh m\u00ecnh. \u00a0Th\u00e1nh Phaol\u00f4 c\u00f3 th\u1ec3 qu\u1ea3 quy\u1ebft: <i>\u201c<\/i><i>T\u00f4i s\u1ed1ng nh\u01b0ng<\/i><i> kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 t\u00f4i s\u1ed1ng, <\/i><i>m\u00e0<\/i><i> l\u00e0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 s\u1ed1ng trong t\u00f4i\u201d<\/i> (G<i>l <\/i>2:20), v\u00e0 khuy\u00ean nh\u1ee7: <i>\u201c<\/i><i>Ch\u1edb g\u00ec<\/i><i> \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 ng\u1ef1 trong <\/i><i>t\u00e2m h\u1ed3n anh em nh\u1edd<\/i><i> \u0111\u1ee9c tin\u201d<\/i> (<i>Eph<\/i> 3:17). \u00a0Trong \u0111\u1ee9c tin, \u201cc\u00e1i t\u00f4i\u201d c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ec3 c\u00f3 ch\u1ed7 cho Ng\u01b0\u1eddi Kh\u00e1c c\u01b0 ng\u1ee5, \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng trong Ng\u01b0\u1eddi Kh\u00e1c, v\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y c\u0169ng m\u1edf r\u1ed9ng ra trong T\u00ecnh Y\u00eau. \u00a0\u1ede \u0111\u00e2y c\u00f3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n.\u00a0 Ng\u01b0\u1eddi Kit\u00f4 h\u1eefu c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu, nh\u1eefng t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 t\u00e2m t\u00ecnh con th\u1ea3o c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, b\u1edfi v\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng ph\u1ea7n v\u00e0o Y\u00ecnh Y\u00eau c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, T\u00ecnh Y\u00eau \u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n. \u00a0Ch\u00ednh trong T\u00ecnh Y\u00eau n\u00e0y m\u00e0 ch\u00fang ta m\u1ed9t c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i nh\u00ecn ri\u00eang c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu. \u00a0N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00ean \u0111\u1ed3ng h\u00ecnh \u0111\u1ed3ng d\u1ea1ng n\u00e0y trong T\u00ecnh Y\u00eau, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n l\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5 v\u00e0o l\u00f2ng ch\u00fang ta (x. <span class=\"scripture_reference\" refid=\"563.871518\">Romans 5:5<\/span>),\u00a0 th\u00ec ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o tuy\u00ean x\u01b0ng Ch\u00faa Gi\u00easu l\u00e0 Ch\u00faa (x. <i>1 Cor<\/i> 12:3).<\/p>\n<p><b><i>H<\/i><\/b><b><i>\u00ecnh th\u1ee9c H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>22. B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh. \u00a0Khi Th\u00e1nh Phaol\u00f4 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu R\u00f4ma v\u1ec1 m\u1ed9t th\u00e2n th\u1ec3 duy nh\u1ea5t m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 t\u1ea1o th\u00e0nh, ng\u00e0i khuy\u00ean nh\u1ee7 h\u1ecd \u0111\u1eebng t\u1ef1 h\u00e0o v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, tr\u00e1i l\u1ea1i, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i ngh\u0129 v\u1ec1 m\u00ecnh <i>\u201ctheo <\/i><i>m\u1ee9c \u0111\u1ed9<\/i><i> \u0111\u1ee9c tin m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 <\/i><i>ban ph\u00e1t cho m\u00ecnh<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>Rm<\/i> 12:3). \u00a0C\u00e1c t\u00edn h\u1eefu h\u1ecdc c\u00e1ch nh\u00ecn ch\u00ednh m\u00ecnh theo \u0111\u1ee9c tin m\u00e0 h\u1ecd tuy\u00ean x\u01b0ng: H\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 l\u00e0 t\u1ea5m k\u00ednh (g\u01b0\u01a1ng) m\u00e0 \u1edf \u0111\u00f3 h\u1ecd t\u00ecm th\u1ea5y h\u00ecnh \u1ea3nh ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n. \u00a0V\u00e0 nh\u01b0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u00f4m \u1ea5p trong M\u00ecnh t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi t\u00edn h\u1eefu, l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ea1o th\u00e0nh th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi Kit\u00f4 h\u1eefu hi\u1ec3u r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c bao g\u1ed3m trong th\u00e2n th\u1ec3 n\u00e0y, trong m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 nguy\u00ean th\u1ee7y v\u1edbi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu kh\u00e1c trong \u0111\u1ee9c tin. \u00a0H\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a m\u1ed9t th\u00e2n th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd h\u1ea1 c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu xu\u1ed1ng th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u1eed \u0111\u01a1n gi\u1ea3n c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ed5ng th\u1ec3 v\u00f4 danh, m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ea7n th\u00f4 s\u01a1 trong m\u1ed9t b\u1ed9 m\u00e1y v\u0129 \u0111\u1ea1i, nh\u01b0ng \u0111\u00fang h\u01a1n l\u00e0 mu\u1ed1n nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p s\u1ed1ng c\u00f2n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u1edbi c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu, v\u00e0 c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu v\u1edbi nhau (x. <i>Rm<\/i> 12 :4-5).\u00a0 C\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu l\u00e0 <b><i>\u201cm\u1ed9t\u201d<\/i><\/b> (x. <span class=\"scripture_reference\" refid=\"545.873691\">Galatians 3:28<\/span>), m\u00e0 kh\u00f4ng m\u1ea5t \u0111i c\u00e1 t\u00ednh c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 trong vi\u1ec7c ph\u1ee5c v\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, n\u1ed9i t\u00e2m c\u1ee7a ch\u00ednh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i nh\u1ea5t. \u00a0\u0110i\u1ec1u n\u00e0y gi\u1ea3i th\u00edch l\u00fd do t\u1ea1i sao, ngo\u00e0i th\u00e2n th\u1ec3 n\u00e0y, ngo\u00e0i s\u1ef1 hi\u1ec7p nh\u1ea5t n\u00e0y c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh trong \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, ngo\u00e0i H\u1ed9i Th\u00e1nh n\u00e0y m\u00e0 &#8211; theo l\u1eddi c\u1ee7a Romano Guardini &#8211; <i>\u201cl\u00e0 ng\u01b0\u1eddi <\/i><i>mang <\/i><i>trong l\u1ecbch s\u1eed c\u00e1i nh\u00ecn <\/i><i>to\u00e0n di\u1ec7n<\/i><i> c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 <\/i><i>v\u1ec1<\/i><i> th\u1ebf g<\/i><i>ian<\/i><i>\u201d<\/i> [16] \u2013 th\u00ec \u0111\u1ee9c tin m\u1ea5t \u0111i <i>\u201c<\/i><i>ti\u00eau chu\u1ea9n<\/i><i>\u201d<\/i> c\u1ee7a n\u00f3, m\u1ea5t s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng c\u1ee7a n\u00f3, kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00ecm th\u1ea5y n\u01a1i thi\u1ebft y\u1ebfu \u0111\u1ec3 [d\u1ef1a v\u00e0o m\u00e0] t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ee9ng v\u1eefng. \u00a0\u0110\u1ee9c tin l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i thu\u1ed9c v\u1ec1 H\u1ed9i Th\u00e1nh, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u00ean x\u01b0ng t\u1eeb b\u00ean trong th\u00e2n th\u1ec3 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, nh\u01b0 s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu. \u00a0\u00a0Ch\u00ednh t\u1eeb ch\u1ed7 thu\u00f4c v\u1ec1 H\u1ed9i Th\u00e1nh n\u00e0y m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin m\u1edf l\u00f2ng m\u1ecdi Kit\u00f4 h\u1eefu ra v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. \u00a0L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, nh\u1edd ch\u00ednh \u0111\u1ed9ng n\u0103ng c\u1ee7a n\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1eddi \u0111\u00e1p tr\u1ea3 trong c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu, v\u00e0 t\u1ef1 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1, m\u1ed9t tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin. \u00a0Nh\u01b0 Th\u00e1nh Phaol\u00f4 \u0111\u00e3 n\u00f3i:<i> \u201cai tin <\/i><i>b\u1eb1ng t\u1ea5m l\u00f2ng<\/i><i> <\/i><i>[<\/i><i>&#8230;<\/i><i>]<\/i><i> v\u00e0 <\/i><i>tuy\u00ean x\u01b0ng ra mi\u1ec7ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u \u0111\u1ed9<\/i><i>\u201d <\/i>(<i>Rm <\/i>10:10). <i>\u00a0<\/i>\u0110\u1ee9c tin kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ri\u00eang t\u01b0, m\u1ed9t<i> <\/i>kh\u00e1i ni\u1ec7m theo c\u00e1 nh\u00e2n ch\u1ee7 ngh\u0129a ho\u1eb7c m\u1ed9t \u00fd ki\u1ebfn \u200b\u200bch\u1ee7 quan, nh\u01b0ng ph\u00e1t sinh t\u1eeb vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, v\u00e0 n\u00f3 c\u00f3 \u00fd t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i ra v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh l\u1eddi c\u00f4ng b\u1ed1. \u00a0<i>\u201c<\/i><i>L\u00e0m sao h\u1ecd s\u1ebd tin v\u00e0o \u00d0\u1ea5ng m\u00e0 h\u1ecd ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c nghe?\u00a0 V\u00e0 l\u00e0m sao m\u00e0 h\u1ecd s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi rao gi\u1ea3ng?<\/i><i>\u201d <\/i>(<i>Rm<\/i> 10:14). \u00a0Nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ee9c tin tr\u1edf n\u00ean c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 trong c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu nh\u1edd h\u1ed3ng \u00e2n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u1edd T\u00ecnh Y\u00eau \u0111\u00f3 thu h\u00fat t\u00e2m h\u1ed3n ch\u00fang ta v\u1ec1 v\u1edbi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4\u00a0 (x. <i>Gl<\/i> 5:6), v\u00e0 l\u00e0m cho ch\u00fang ta tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u1eed c\u1ee7a cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh, cu\u1ed9c h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng qua l\u1ecbch s\u1eed h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a n\u00f3. \u00a0\u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i \u0111\u1ed5i theo c\u00e1ch n\u00e0y, m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u00ecn m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra, \u0111\u1ee9c tin tr\u1edf th\u00e0nh \u00e1nh s\u00e1ng cho \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p><i>Phaol\u00f4 Ph\u1ea1m Xu\u00e2n Kh\u00f4i chuy\u1ec3n ng\u1eef t\u1eed b\u1ea3n Latinh v\u00e0 Ti\u1ebfng Ph\u00e1p c\u1ee7a T\u00f2a Th\u00e1nh<\/i><\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;<\/p>\n<p>[8] x. <i>Gi\u00e1o l\u00fd<\/i> V, 1: PG 33, 505A.<\/p>\n<p>[9] <i>In<\/i><i> Psal.<\/i> 32, II, s. I, 9: PL 36, 284.<\/p>\n<p>[10] M. Buber, <i>Die Erz\u00e4hlungen der Chassidim<\/i>, Zurich, 1949, 793.<\/p>\n<p>[11] <i>\u00c9mile<\/i>, Paris, 1966, 387.<\/p>\n<p>12] <i>Lettre \u00e0 Monseigneur de Beaumont, <\/i>L\u2019\u00c2ge d\u2019Homme, Lausanne, p. 110.<\/p>\n<p>[13] x. <i>In<\/i><i> Ioh. E<\/i><i>vang<\/i><i>,<\/i> 45, 9:. PL 35, 1722-1723.<\/p>\n<p>[14] Ph\u1ea7n II, IV.<\/p>\n<p>[15] <i>De Continentia<\/i>, 4, 11: PL 40, 356.<\/p>\n<p>[16] <i>\u201cVom Wesen katholischer Weltanschauung\u201d <\/i>(1923), trong <i>Unterscheidung des Christlichen. Gesammelte Studien<\/i> 1923-1963, Mainz, 1963, 24.<\/p>\n<div class=\"scripture_popup\" popid=\"978.853101\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='978.853101'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>Galatians 4:16<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/galatians\/galatians4.htm#v16' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens Galatians 4:16 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>16<\/span>Am I then become your enemy, because I tell you the truth?<\/div><\/div><\/div><div class=\"scripture_popup\" popid=\"372.856836\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='372.856836'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>1 Corinthians 15:17<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/1corinthians\/1corinthians15.htm#v17' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens 1 Corinthians 15:17 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>17<\/span>And if Christ be not risen again, your faith is vain, for you are yet in your sins.<\/div><\/div><\/div><div class=\"scripture_popup\" popid=\"28.864121\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='28.864121'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>Romans 8:15<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/romans\/romans8.htm#v15' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens Romans 8:15 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>15<\/span>For you have not received the spirit of bondage again in fear; but you have received the spirit of adoption of sons, whereby we cry: Abba (Father).<\/div><\/div><\/div><div class=\"scripture_popup\" popid=\"86.867603\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='86.867603'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>Ephesians 2:8<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/ephesians\/ephesians2.htm#v8' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens Ephesians 2:8 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>8<\/span>For by grace you are saved through faith, and that not of yourselves, for it is the gift of God;<\/div><\/div><\/div><div class=\"scripture_popup\" popid=\"563.871518\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='563.871518'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>Romans 5:5<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/romans\/romans5.htm#v5' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens Romans 5:5 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>5<\/span>And hope confoundeth not: because the charity of God is poured forth in our hearts, by the Holy Ghost, who is given to us.<\/div><\/div><\/div><div class=\"scripture_popup\" popid=\"545.873691\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='545.873691'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>Galatians 3:28<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/galatians\/galatians3.htm#v28' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens Galatians 3:28 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>28<\/span>There is neither Jew nor Greek: there is neither bond nor free: there is neither male nor female. For you are all one in Christ Jesus.<\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TH\u00d4NG \u0110I\u1ec6P \u00c1NH S\u00c1NG \u0110\u1ee8C TIN &#8211; LUMEN FIDEI CH\u01af\u01a0NG M\u1ed8T CH\u00daNG TA \u0110\u00c3 TIN V\u00c0O T\u00ccNH Y\u00caU (x. 1 Ga 4:16) Abraham, cha c\u1ee7a ch\u00fang ta trong \u0111\u1ee9c tin 8. \u0110\u1ee9c tin m\u1edf ra ch\u00fang ta con \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 c\u00f9ng \u0111i v\u1edbi nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ch\u00fang ta trong l\u1ecbch s\u1eed. \u00a0Do \u0111\u00f3, n\u1ebfu &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/thong-diep-anh-sang-duc-tin-lumen-fidei-chuong-i\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-phaolo","4":"post-9929","6":"format-standard","7":"category-lumen-fidei"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9929"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9930,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9929\/revisions\/9930"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}