{"id":9964,"date":"2013-07-18T18:46:36","date_gmt":"2013-07-18T12:46:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=9964"},"modified":"2013-07-21T19:05:31","modified_gmt":"2013-07-21T13:05:31","slug":"toan-the-thong-diep-anh-sang-duc-tin-lumen-fidei","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/toan-the-thong-diep-anh-sang-duc-tin-lumen-fidei\/","title":{"rendered":"To\u00e0n Th\u1ec3 Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p \u00c1nh S\u00e1ng \u0110\u1ee9c Tin &#8211; Lumen Fidei"},"content":{"rendered":"<h3 align=\"center\">TH\u00d4NG \u0110I\u1ec6P <b><i>\u00c1NH S\u00c1NG \u0110\u1ee8C TIN &#8211; <\/i><\/b><b><i>LUMEN FIDEI<\/i><\/b><br \/>\nC\u1ee6A \u0110\u1ee8C TH\u00c1NH CHA <b>PHANXIC\u00d4<\/b><\/h3>\n<h3 align=\"center\">G\u1eecI CHO C\u00c1C GI\u00c1M M\u1ee4C, LINH M\u1ee4C V\u00c0 PH\u00d3 T\u1ebe<\/h3>\n<h3 align=\"center\">NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI \u0110\u00c3 TH\u00c1NH HI\u1ebeN<br \/>\nV\u00c0 T\u00cdN H\u1eeeU GI\u00c1O D\u00c2N<br \/>\nV\u1ec0 \u0110\u1ee8C TIN<\/h3>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-9968\" alt=\"Pope-Francis-Lumen-Fidei\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/Pope-Francis-Lumen-Fidei.jpg\" width=\"580\" height=\"435\" srcset=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/Pope-Francis-Lumen-Fidei.jpg 640w, http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/Pope-Francis-Lumen-Fidei-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 580px) 100vw, 580px\" \/>1.<i>\u00a0 \u00c1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin<\/i><b> <\/b>(<i>Lumen Fidei<\/i>): b\u1eb1ng c\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3 n\u00e0y, truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh n\u00f3i v\u1ec1 h\u1ed3ng \u00e2n c\u1ea3 th\u1ec3 m\u00e0 Ch\u00faa Gi\u00easu mang l\u1ea1i.\u00a0 Trong Tin M\u1eebng Th\u00e1nh Gioan, \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 n\u00f3i v\u1ec1 ch\u00ednh m\u00ecnh r\u1eb1ng: <i>\u201c<\/i><i>T\u00f4i, l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng, T\u00f4i \u0111\u1ebfn th\u1ebf gian, \u0111\u1ec3 b\u1ea5t c\u1ee9 ai tin v\u00e0o T\u00f4i, th\u00ec kh\u00f4ng \u1edf l\u1ea1i trong b\u00f3ng t\u1ed1i<\/i><i>\u201d <\/i>(<i>Ga<\/i> 12:46).\u00a0 Th\u00e1nh Phaol\u00f4 c\u0169ng \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng l\u1eddi d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y:<i> \u201c<\/i><i>Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 ph\u00e1n: \u2018\u00c1nh s\u00e1ng h\u00e3y b\u1eebng l\u00ean t\u1eeb n\u01a1i t\u1ed1i t\u0103m,\u2019 c\u0169ng l\u00e0 \u0110\u1ea5ng l\u00e0m cho \u00e1nh s\u00e1ng chi\u1ebfu soi t\u00e2m h\u1ed3n ch\u00fang t\u00f4i\u201d<\/i> (<i>2 Cor<\/i> 4:6).\u00a0 Trong th\u1ebf gi\u1edbi ngo\u1ea1i gi\u00e1o, l\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi khao kh\u00e1t \u00e1nh s\u00e1ng, \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n nghi l\u1ec5 t\u1ebf th\u1ea7n m\u1eb7t tr\u1eddi, <i>Sol Invictus<\/i>, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea7u kh\u1ea9n m\u1ed7i ng\u00e0y v\u00e0o l\u00fac m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1ecdc.\u00a0 Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1ecdc l\u00ean m\u1ed7i bu\u1ed5i s\u00e1ng, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft r\u00f5 r\u1eb1ng n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng chi\u1ebfu s\u00e1ng tr\u00ean to\u00e0n th\u1ec3 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi.\u00a0 Th\u1ef1c ra, m\u1eb7t tr\u1eddi kh\u00f4ng soi s\u00e1ng m\u1ecdi th\u1ef1c t\u1ea1i; tia s\u00e1ng c\u1ee7a n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 xuy\u00ean qua b\u00f3ng t\u1ed1i s\u1ef1 ch\u1ebft, n\u01a1i m\u00e0 \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi nh\u1eafm l\u1ea1i v\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a n\u00f3.\u00a0 Th\u00e1nh Gustin\u00f4 T\u1eed \u0110\u1ea1o vi\u1ebft <i>\u201c<\/i><i>C\u00f3<\/i><i> ai \u0111\u00e3 t\u1eebng<\/i><i> t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi<\/i><i> <\/i><i>mu\u1ed1n<\/i><i> ch\u1ebft<\/i><i> \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng<\/i><i> cho \u0111\u1ee9c tin<\/i><i> v\u00e0o<\/i><i> m\u1eb7t tr\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh<\/i><i> ch\u01b0a?<\/i><i>\u201d<\/i> [1]. \u00a0\u00dd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n tr\u1eddi bao la m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin m\u1edf ra tr\u01b0\u1edbc h\u1ecd, c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu g\u1ecdi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 l\u00e0 m\u1eb7t tr\u1eddi th\u1eadt <i>\u201c<\/i><i>m\u00e0 nh\u1eefng<\/i><i> tia<\/i><i> s\u00e1ng c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi<\/i><i> ban <\/i><i>s\u1ef1<\/i><i> s\u1ed1ng<\/i><i>\u201d<\/i> [2]. \u00a0\u0110\u1ed1i v\u1edbi b\u00e0 Martha, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kh\u00f3c v\u00ec c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a em trai m\u00ecnh l\u00e0 Ladar\u00f4, Ch\u00faa Gi\u00easu n\u00f3i: \u201c<i>Th\u1ea7y \u0111\u00e3 ch\u1eb3ng n\u00f3i v\u1edbi con r\u1eb1ng n\u1ebfu con tin, con s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y vinh quang c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa sao?\u201d<\/i> (<i>Ga<\/i> 11:40).\u00a0 H\u00e3y xem, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o tin, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y th\u1ea5y m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng soi s\u00e1ng to\u00e0n th\u1ec3 cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a m\u00ecnh, b\u1edfi v\u00ec \u00e1nh s\u00e1ng \u1ea5y \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0110\u1ee9c Kit\u00f4\u00a0 Ph\u1ee5c Sinh, sao mai kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u1eb7n.<\/p>\n<p><b><i>M\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng <\/i><\/b><b><i>h\u00e3o <\/i><\/b><b><i>huy\u1ec1n?<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>2.\u00a0 <i>Tuy nhi\u00ean, khi n\u00f3i v\u1ec1 \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin, ch\u00fang t<\/i><i>a<\/i><i> c\u00f3 th\u1ec3 nghe th\u1ea5y s\u1ef1 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi <\/i><i>v\u1edbi<\/i><i> <\/i><i>m\u00ecnh<\/i><i>.<\/i>\u00a0 Trong th\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi ta ngh\u0129 r\u1eb1ng \u00e1nh s\u00e1ng \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee7 cho c\u00e1c x\u00e3 h\u1ed9i c\u0169, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f2n \u00edch l\u1ee3i g\u00ec cho th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u1edbi, b\u1edfi v\u00ec con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, t\u1ef1 h\u00e0o v\u1ec1 l\u00fd tr\u00ed c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 mu\u1ed1n kh\u00e1m ph\u00e1 t\u01b0\u01a1ng lai b\u1eb1ng nh\u1eefng c\u00e1ch m\u1edbi l\u1ea1.\u00a0 Theo ngh\u0129a n\u00e0y, \u0111\u1ee9c tin \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng h\u00e3o huy\u1ec1n, c\u1ea3n \u0111\u01b0\u1eddng nh\u00e2n lo\u1ea1i trong vi\u1ec7c t\u00e1o b\u1ea1o vun tr\u1ed3ng ki\u1ebfn th\u1ee9c.\u00a0 Nietzsche khi c\u00f2n tr\u1ebb khuy\u1ebfn kh\u00edch em g\u00e1i l\u00e0 Elisabeth ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1ee7i ro, \u0111\u1ec3 b\u01b0\u1edbc \u0111i \u201ccon \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi &#8230;\u00a0 v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ef1 kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i t\u00ecm con \u0111\u01b0\u1eddng ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh\u201d, v\u00e0 th\u00eam r\u1eb1ng \u201c\u0111\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i m\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i r\u1ebd \u0111\u00f4i: n\u1ebfu em mu\u1ed1n an b\u00ecnh v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a t\u00e2m h\u1ed3n, th\u00ec h\u00e3y tin, nh\u01b0ng n\u1ebfu em mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t m\u00f4n \u0111\u1ed3 c\u1ee7a ch\u00e2n l\u00fd, th\u00ec h\u00e3y t\u00ecm ki\u1ebfm\u201d [3]. \u00a0Vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a t\u00ecm ki\u1ebfm.\u00a0 T\u1eeb \u0111i\u1ec3m kh\u1edfi \u0111\u1ea7u n\u00e0y, Nietzsche \u0111\u1ed5 l\u1ed7i cho Kit\u00f4 gi\u00e1o l\u00e0 \u0111\u00e3 l\u00e0m gi\u1ea3m \u00fd ngh\u0129a tr\u1ecdn v\u1eb9n c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t s\u1ef1 m\u1edbi l\u1ea1 v\u00e0 phi\u00eau l\u01b0u kh\u1ecfi cu\u1ed9c s\u1ed1ng.\u00a0 Nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ee9c tin nh\u01b0 m\u1ed9t \u1ea3o \u1ea3nh c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng, m\u1ed9t \u1ea3o \u1ea3nh ng\u0103n ch\u1eb7n con \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u01a1i t\u1ef1 do ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>3.\u00a0 <i>Trong <\/i><i>ti\u1ebfn<\/i><i> tr\u00ecnh n\u00e0y, \u0111\u1ee9c tin b\u1ecb coi l\u00e0 <\/i><i>c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7<\/i><i> v\u1edbi b\u00f3ng t\u1ed1i.<\/i>\u00a0 Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ee9c tin, t\u00ecm cho n\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ed7 \u0111\u1ec3 n\u00f3 c\u00f9ng t\u1ed3n t\u1ea1i v\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a l\u00fd tr\u00ed.\u00a0 Ch\u1ed7 d\u00e0nh cho \u0111\u1ee9c tin \u0111\u00e3 m\u1edf ra \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i m\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a l\u00fd tr\u00ed kh\u00f4ng th\u1ec3 soi s\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u1eefng n\u01a1i m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 s\u1ef1 ch\u1eafc ch\u1eafn.\u00a0 Nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u ho\u1eb7c nh\u01b0 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc nh\u1ea3y v\u1ecdt trong ch\u00e2n kh\u00f4ng, m\u00e0 ch\u00fang ta th\u1ef1c hi\u1ec7n trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n b\u1edfi c\u1ea3m gi\u00e1c m\u00f9 qu\u00e1ng, ho\u1eb7c nh\u01b0 m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng ch\u1ee7 quan, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng s\u01b0\u1edfi \u1ea5m t\u00e2m h\u1ed3n v\u00e0 mang l\u1ea1i ni\u1ec1m an \u1ee7i c\u00e1 nh\u00e2n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u01b0 \u00e1nh s\u00e1ng kh\u00e1ch quan v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3 chi\u1ebfu soi con \u0111\u01b0\u1eddng.\u00a0 Tuy nhi\u00ean, t\u1eeb t\u1eeb, ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y r\u1eb1ng \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a l\u00fd tr\u00ed t\u1ef1 n\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 soi s\u00e1ng t\u01b0\u01a1ng lai; cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u01b0\u01a1ng lai v\u1eabn c\u00f2n m\u00f9 m\u1ecbt v\u00e0 \u0111\u1eb7t con ng\u01b0\u1eddi trong v\u00f2ng s\u1ee3 h\u00e3i v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u00f5.\u00a0 K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb b\u1ecf vi\u1ec7c t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng v\u0129 \u0111\u1ea1i, m\u1ed9t Ch\u00e2n L\u00fd Cao C\u1ea3, \u0111\u1ec3 h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi nh\u1eefng \u00e1nh s\u00e1ng b\u00e9 nh\u1ecf l\u00e0 nh\u1eefng \u00e1nh s\u00e1ng chi\u1ebfu soi nh\u1eefng g\u00ec tho\u00e1ng qua, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1eddng.\u00a0 Tuy nhi\u00ean, khi v\u1eafng b\u00f3ng \u00e1nh s\u00e1ng, m\u1ecdi s\u1ef1 tr\u1edf n\u00ean m\u01a1 h\u1ed3, khi\u1ebfn ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1t x\u1ea5u, kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c con \u0111\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u00f9ng \u0111\u00edch c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c d\u1eabn ch\u00fang ta \u0111i v\u00f2ng vo m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u1ea3.<\/p>\n<p><b><i>M\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng <\/i><\/b><b><i>\u0111\u1ec3 t\u00e1i kh\u00e1m ph\u00e1<\/i><\/b><\/p>\n<p>4.\u00a0 <i>Nh\u01b0 th\u1ebf c<\/i><i>\u00f3 m\u1ed9t nhu c\u1ea7u c\u1ea5p <\/i><i>b\u00e1ch<\/i><i> \u0111\u1ec3 <\/i><i>ph\u1ee5c h\u1ed3i<\/i><i> <\/i><i>c\u0103n t\u00ednh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng<\/i><i> \u0111\u1ee9c tin, <\/i><i>v\u00ec<\/i><i> khi ng\u1ecdn l\u1eeda \u0111\u1ee9c tin <\/i><i>b\u1ecb l\u1ee5i t\u00e0n th\u00ec <\/i><i>t\u1ea5t c\u1ea3 <\/i><i>nh\u1eefng \u00e1nh s\u00e1ng<\/i><i> kh\u00e1c b\u1eaft \u0111\u1ea7u <\/i><i>lu <\/i><i>m\u1edd.<\/i>\u00a0 Th\u1ef1c ra, \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin c\u00f3 m\u1ed9t c\u0103n t\u00ednh \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, v\u00ec n\u00f3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng chi\u1ebfu soi <i>t\u1ea5t c\u1ea3<\/i> <i>m\u1ecdi <\/i>kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi.\u00a0 \u0110\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng m\u1ea1nh m\u1ebd nh\u01b0 th\u1ebf, n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfn t\u1eeb ch\u00ednh ch\u00fang ta nh\u01b0ng t\u1eeb m\u1ed9t ngu\u1ed3n nguy\u00ean th\u1ee7y h\u01a1n, n\u00f3 d\u1ee9t kho\u00e1t ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn t\u1eeb Thi\u00ean Ch\u00faa.\u00a0 \u0110\u1ee9c tin ph\u00e1t sinh t\u1eeb m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1eb1ng s\u1ed1ng, \u0110\u1ea5ng m\u1eddi g\u1ecdi ch\u00fang ta v\u00e0 m\u1eb7c kh\u1ea3i cho ch\u00fang ta t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ng\u00e0i, m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau \u0111i tr\u01b0\u1edbc ch\u00fang ta v\u00e0 tr\u00ean \u0111\u00f3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c an to\u00e0n v\u00e0 \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh.\u00a0 \u0110\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i b\u1edfi t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y, ch\u00fang ta nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f4i m\u1eaft m\u1edbi, ch\u00fang ta c\u1ea3m nh\u1eadn r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ea3 th\u1ec3 v\u1ec1 s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n, v\u00e0 vi\u1ec5n t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai \u0111ang m\u1edf ra tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft ch\u00fang ta.\u00a0 \u0110\u1ee9c tin m\u00e0 ch\u00fang ta nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb Thi\u00ean Ch\u00faa nh\u01b0 m\u1ed9t h\u1ed3ng \u00e2n si\u00eau nhi\u00ean, tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng cho con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ch\u00fang ta, h\u01b0\u1edbng d\u1eabn cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00fang ta trong th\u1eddi gian.\u00a0 M\u1ed9t \u0111\u00e0ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb qu\u00e1 kh\u1ee9, l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng n\u1ec1n t\u1ea3ng t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m cu\u1ed9c \u0111\u1eddi Ch\u00faa Gi\u00easu, l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi t\u1ecf l\u1ed9 t\u00ecnh y\u00eau ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00e1ng tin c\u1eady c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng chi\u1ebfn th\u1eafng s\u1ef1 ch\u1ebft.\u00a0 Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u00ec \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u00e3 s\u1ed1ng l\u1ea1i v\u00e0 k\u00e9o ch\u00fang ta ra kh\u1ecfi c\u00e1i ch\u1ebft, \u0111\u1ee9c tin c\u0169ng l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb t\u01b0\u01a1ng lai, m\u1edf ra tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft ch\u00fang ta nh\u1eefng ch\u00e2n tr\u1eddi r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01b0\u1edbng d\u1eabn ch\u00fang ta th\u1eafng v\u01b0\u1ee3t \u201cc\u00e1i t\u00f4i\u201d c\u00f4 l\u1eadp c\u1ee7a m\u00ecnh h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 s\u1ef1 phong ph\u00fa c\u1ee7a s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng.\u00a0 Nh\u01b0 v\u1eady ch\u00fang ta hi\u1ec3u r\u1eb1ng \u0111\u1ee9c tin kh\u00f4ng \u1edf trong b\u00f3ng t\u1ed1i; nh\u01b0ng l\u00e0 m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng chi\u1ebfu soi b\u00f3ng t\u1ed1i c\u1ee7a ch\u00fang ta.\u00a0 Dante, sau khi tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1edbi Th\u00e1nh Ph\u00ear\u00f4, \u0111\u00e3 di\u1ec5n t\u1ea3 n\u00f3 trong <i>Bi K\u1ecbch v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00faa (<\/i><i>La Divine Com\u00e9die)<\/i> nh\u01b0 m\u1ed9t <i>\u201c<\/i><i>tia l\u1eeda, <\/i><i>m\u00e0 <\/i><i>sau \u0111\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ng\u1ecdn l\u1eeda ch\u00e1y v\u00e0<\/i><i> chi\u1ebfu s\u00e1ng<\/i><i> trong t\u00f4i nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u00f4i sao tr\u00ean tr\u1eddi\u201d<\/i> [4]. \u00a0Ch\u00ednh \u00e1nh s\u00e1ng n\u00e0y c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i \u0111\u1ebfn, ng\u00f5 h\u1ea7u n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u1edbn l\u00ean v\u00e0 soi s\u00e1ng hi\u1ec7n t\u1ea1i, cho \u0111\u1ebfn khi tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ng\u00f4i sao soi chi\u1ebfu nh\u1eefng ch\u00e2n tr\u1eddi c\u1ee7a cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00fang ta, v\u00e0o m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m m\u00e0 nh\u00e2n lo\u1ea1i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ea7n \u00e1nh s\u00e1ng.<\/p>\n<p>5.\u00a0 <i>Tr\u01b0\u1edbc cu\u1ed9c kh\u1ed5 n\u1ea1n, Ch\u00faa<\/i><i> \u0111\u1ea3m b\u1ea3o<\/i><i> c\u00f9ng Th\u00e1nh <\/i><i>Ph\u00ear\u00f4:<\/i> <i>\u201c<\/i><i>Th\u1ea7y \u0111\u00e3 c\u1ea7u nguy\u1ec7n cho con \u0111\u1ec3 con kh\u1ecfi m\u1ea5t \u0111\u1ee9c tin<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>Lc<\/i> 22:32).\u00a0 Sau \u0111\u00f3 Ng\u01b0\u1eddi y\u00eau c\u1ea7u \u00f4ng ph\u1ea3i \u201c<i>l\u00e0m cho c\u00e1c anh em \u00f4ng n\u00ean m\u1ea1nh m\u1ebd\u201d<\/i> trong c\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u1ee9c tin.\u00a0 \u00dd th\u1ee9c v\u1ec1 nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c trao ph\u00f3 cho ng\u01b0\u1eddi K\u1ebf V\u1ecb Th\u00e1nh Ph\u00ear\u00f4, \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha B\u00ean\u00ea\u0111ict\u00f4 XVI \u0111\u00e3 mu\u1ed1n c\u00f4ng b\u1ed1 N\u0103m \u0110\u1ee9c Tin n\u00e0y, m\u1ed9t th\u1eddi gian \u00e2n s\u1ee7ng gi\u00fap ch\u00fang ta c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ni\u1ec1m vui l\u1edbn lao c\u1ee7a vi\u1ec7c tin, ph\u1ee5c h\u1ed3i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 s\u1ef1 bao la c\u1ee7a nh\u1eefng ch\u00e2n tr\u1eddi m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin m\u1edf ra, \u0111\u1ec3 tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin trong t\u00ednh duy nh\u1ea5t v\u00e0 to\u00e0n v\u1eb9n c\u1ee7a n\u00f3, trung th\u00e0nh v\u1edbi vi\u1ec7c t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m v\u1ec1 Ch\u00faa v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng \u0111\u1ee1 b\u1edfi s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n.\u00a0 Ni\u1ec1m x\u00e1c t\u00edn ph\u00e1t sinh t\u1eeb m\u1ed9t \u0111\u1ee9c tin mang l\u1ea1i cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng s\u1ef1 cao c\u1ea3 v\u00e0 th\u00e0nh t\u1ef1u, \u0111\u1eb7t tr\u1ecdng t\u00e2m v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 v\u00e0o quy\u1ec1n n\u0103ng c\u1ee7a \u00e2n s\u1ee7ng Ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e3 sinh \u0111\u1ed9ng h\u00f3a s\u1ee9 v\u1ee5 c\u1ee7a c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu ti\u00ean kh\u1edfi.\u00a0 Trong C\u00f4ng V\u1ee5 c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb t\u1eed \u0111\u1ea1o, ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i sau \u0111\u00e2y gi\u1eefa quan gi\u00e1m s\u1ef1 R\u00f4ma Rustic\u00f4 v\u00e0 Kit\u00f4 h\u1eefu Hierax: Quan t\u00f2a h\u1ecfi v\u1ecb t\u1eed v\u00ec \u0111\u1ea1o <i>\u201cC<\/i><i>ha m\u1eb9 <\/i><i>ng\u01b0\u01a1i \u1edf \u0111\u00e2u<\/i><i>?<\/i><i>\u201d<\/i> \u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>\u201c<\/i><i>Cha th\u1eadt c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, v\u00e0 m\u1eb9 ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0 <\/i><i>\u0111\u1ee9c<\/i><i> tin v\u00e0o <\/i><i>Ng\u01b0\u1eddi\u201d<\/i><i> <\/i>[5]. \u00a0V\u1edbi nh\u1eefng Kit\u00f4 h\u1eefu ti\u00ean kh\u1edfi n\u00e0y, \u0111\u1ee9c tin, nh\u01b0 m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1eb1ng s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecf l\u1ed9 trong \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, l\u00e0 m\u1ed9t \u201cng\u01b0\u1eddi m\u1eb9\u201d, v\u00ec n\u00f3 \u0111\u00e3 mang l\u1ea1i cho h\u1ecd \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 sinh ra trong h\u1ecd s\u1ef1 s\u1ed1ng th\u1ea7n linh, m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m m\u1edbi, m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn quang minh v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng c\u00e1ch c\u00f4ng khai cho \u0111\u1ebfn c\u00f9ng.<\/p>\n<p>6. <i>\u00a0N\u0103m \u0110\u1ee9c Tin \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c <\/i><i>b\u1eaft \u0111\u1ea7u<\/i><i> v\u00e0o d\u1ecbp k\u1ef7 ni\u1ec7m n\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m khai m\u1ea1c C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng Vatican<\/i><i>\u00f4<\/i><i> II.<\/i>\u00a0 S\u1ef1 tr\u00f9ng h\u1ee3p n\u00e0y cho ph\u00e9p ch\u00fang ta coi C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Vatican\u00f4 II nh\u01b0 m\u1ed9t C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin [6], b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 \u0111\u00e3 m\u1eddi g\u1ecdi ch\u00fang ta m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa \u0111\u1eb7t t\u00ednh \u01b0u vi\u1ec7t c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa trong \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u1edf trung t\u00e2m cu\u1ed9c s\u1ed1ng H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh.\u00a0 Th\u1ef1c ra, H\u1ed9i Th\u00e1nh kh\u00f4ng bao gi\u1edd coi \u0111\u1ee9c tin nh\u01b0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, m\u00e0 bi\u1ebft r\u1eb1ng h\u1ed3ng \u00e2n n\u00e0y c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 \u0111\u1ec3 n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a m\u00ecnh.\u00a0 C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Vatican\u00f4 II l\u00e0m cho \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin c\u00f3 th\u1ec3 chi\u1ebfu soi kinh nghi\u1ec7m nh\u00e2n b\u1ea3n c\u1ee7a ch\u00fang ta t\u1eeb b\u00ean trong, trong khi c\u0169ng \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh tr\u00ean nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi nay.\u00a0 B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, n\u00f3 cho th\u1ea5y r\u00f5 r\u00e0ng c\u00e1ch th\u1ee9c m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin l\u00e0m cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong ph\u00fa trong m\u1ecdi chi\u1ec1u k\u00edch c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n<p>7.\u00a0 <i>Nh\u1eefng <\/i><i>suy ngh\u0129<\/i><i> <\/i><i>n\u00e0y <\/i><i>v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin<\/i> \u2013 ti\u1ebfp n\u1ed1i t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec Hu\u1ea5n Quy\u1ec1n c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111\u00e3 c\u00f4ng b\u1ed1 v\u1ec1 nh\u00e2n \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed1i th\u1ea7n n\u00e0y [7] \u2013 nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u1ec3 th\u00eam v\u00e0o nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 \u0110\u1ee9c B\u00ean\u00ea\u0111ict\u00f4 XVI \u0111\u00e3 vi\u1ebft trong c\u00e1c Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p c\u1ee7a ng\u00e0i v\u1ec1 \u0111\u1ee9c m\u1ebfn (\u0111\u1ee9c \u00e1i) v\u00e0 v\u1ec1 \u0111\u1ee9c c\u1eady (hy v\u1ecdng).\u00a0 Ng\u00e0i h\u1ea7u nh\u01b0 ho\u00e0n th\u00e0nh m\u1ed9t d\u1ef1 th\u1ea3o \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin.\u00a0 T\u00f4i nh\u00ecn nh\u1eadn c\u00f4ng \u01a1n ng\u00e0i m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00e2u xa, v\u00e0 trong t\u00ecnh huynh \u0111\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, t\u00f4i ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng tr\u00ecnh qu\u00fd h\u00f3a n\u00e0y c\u1ee7a ng\u00e0i v\u00e0 th\u00eam v\u00e0o v\u0103n b\u1ea3n m\u1ed9t v\u00e0i \u0111\u00f3ng g\u00f3p ri\u00eang c\u1ee7a t\u00f4i.\u00a0 Ng\u01b0\u1eddi K\u1ebf V\u1ecb Th\u00e1nh Ph\u00ear\u00f4, h\u00f4m qua, h\u00f4m nay v\u00e0 ng\u00e0y mai, lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi \u201cc\u1ee7ng c\u1ed1 anh em m\u00ecnh\u201d trong kho t\u00e0ng \u0111\u1ee9c tin v\u00f4 gi\u00e1 m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 ban cho nh\u01b0 \u00e1nh s\u00e1ng soi chi\u1ebfu cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Trong \u0111\u1ee9c tin, m\u00f3n qu\u00e0 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, m\u1ed9t nh\u00e2n \u0111\u1ee9c si\u00eau nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u00e0i truy\u1ec1n cho ch\u00fang ta, ch\u00fang ta nh\u1eadn ra r\u1eb1ng m\u1ed9t T\u00ecnh Y\u00eau c\u1ea3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho ch\u00fang ta, m\u1ed9t L\u1eddi nh\u00e2n l\u00e0nh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i v\u1edbi ch\u00fang ta, v\u00e0 khi ch\u00fang ta ch\u00e0o \u0111\u00f3n L\u1eddi n\u00e0y, l\u00e0 Ch\u00faa Gi\u00easu Kit\u00f4, Ng\u00f4i L\u1eddi Nh\u1eadp Th\u1ec3, Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ch\u00fang ta, soi s\u00e1ng con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i \u0111\u1ebfn t\u01b0\u01a1ng lai v\u00e0 l\u00e0m l\u1edbn l\u00ean trong ch\u00fang ta \u0111\u00f4i c\u00e1nh hy v\u1ecdng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1edbi ch\u00fang ta.\u00a0 Trong m\u1ed9t s\u1ef1 \u0111an k\u1ebft tuy\u1ec7t v\u1eddi, \u0111\u1ee9c tin, \u0111\u1ee9c c\u1eady v\u00e0 \u0111\u1ee9c m\u1ebfn t\u1ea1o th\u00e0nh \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng Kit\u00f4 h\u1eefu h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng tr\u1ecdn v\u1eb9n v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa.\u00a0 Nh\u01b0ng con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin m\u1edf ra tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft ch\u00fang ta th\u00ec th\u1ebf n\u00e0o? \u00c1nh s\u00e1ng m\u1ea1nh m\u1ebd n\u00e0y l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng cho ph\u00e9p chi\u1ebfu soi cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi th\u00e0nh c\u00f4ng v\u00e0 sinh \u0111\u1ea7y hoa tr\u00e1i \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"center\">CH\u01af\u01a0NG M\u1ed8T<br \/>\n<b>CH\u00daNG T<\/b><b>A<\/b><b> \u0110\u00c3 TIN V\u00c0O T\u00ccNH Y\u00caU<br \/>\n(<\/b><b>x<\/b><b>. 1 <i>Ga<\/i> 4:16)<\/b><\/p>\n<p><b><i>\u00d4ng A<\/i><\/b><b><i>braham, cha c\u1ee7a ch\u00fang ta trong \u0111\u1ee9c tin<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>8. <i>\u0110\u1ee9c tin m\u1edf ra <\/i><i>cho <\/i><i>ch\u00fang ta <\/i><i>con \u0111\u01b0\u1eddng <\/i><i>v\u00e0 <\/i><i>c\u00f9ng \u0111i<\/i><i> v\u1edbi <\/i><i>nh\u1eefng <\/i><i>b\u01b0\u1edbc <\/i><i>\u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a <\/i><i>ch\u00fang t<\/i><i>a<\/i><i> <\/i><i>trong l\u1ecbch s\u1eed<\/i><i>.<\/i> \u00a0Do \u0111\u00f3, n\u1ebfu mu\u1ed1n hi\u1ec3u \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 g\u00ec, ch\u00fang ta c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i theo nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a n\u00f3, con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin, nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ch\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft trong C\u1ef1u \u01af\u1edbc. \u00a0C\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ed7 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t thu\u1ed9c v\u1ec1 \u00f4ng Abraham, cha c\u1ee7a ch\u00fang ta trong \u0111\u1ee9c tin. \u00a0Trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u00e0m \u0111\u1ea3o l\u1ed9n t\u1ea5t c\u1ea3: Thi\u00ean Ch\u00faa d\u00f9ng L\u1eddi m\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng, Ng\u00e0i t\u1ef1 m\u1eb7c kh\u1ea3i nh\u01b0 m\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa duy nh\u1ea5t \u0110\u1ea5ng n\u00f3i v\u00e0 g\u1ecdi t\u00ean \u00f4ng. \u00a0\u0110\u1ee9c tin li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c nghe. \u00a0\u00d4ng Abraham kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y Thi\u00ean Ch\u00faa, nh\u01b0ng nghe gi\u1ecdng n\u00f3i c\u1ee7a Ng\u00e0i. \u00a0B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, \u0111\u1ee9c tin c\u00f3 m\u1ed9t t\u00ednh c\u00e1ch c\u00e1 nh\u00e2n. \u00a0Nh\u01b0 v\u1eady, Thi\u00ean Ch\u00faa r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u00f3, ho\u1eb7c m\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m thi\u00eang li\u00eang n\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u01b0ng Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a Abraham, Isaac v\u00e0 Giac\u00f3p, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t giao \u01b0\u1edbc v\u1edbi h\u1ecd. \u00a0\u0110\u1ee9c tin l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00e1p tr\u1ea3 c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1edbi m\u1ed9t L\u1eddi, l\u00e0 L\u1eddi ch\u1ea5t v\u1ea5n ch\u00fang ta m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00e1 nh\u00e2n, v\u1ec1 m\u1ed9t \u201cCh\u00faa\u201d, \u0110\u1ea5ng g\u1ecdi t\u00ean ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>9. <i>L\u1eddi<\/i><i> n\u00f3i v\u1edbi<\/i><i> \u00f4ng<\/i><i> Abraham <\/i><i>n\u00e0y l\u00e0<\/i><i> m\u1ed9t <\/i><i>l\u1eddi m\u1eddi <\/i><i>g\u1ecdi v\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi h\u1ee9a.<\/i> \u00a0Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi \u00f4ng r\u1eddi b\u1ecf m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi m\u1edf l\u00f2ng ra cho m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edbi, kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ed9t cu\u1ed9c xu\u1ea5t h\u00e0nh d\u1eabn \u00f4ng v\u1ec1 ph\u00eda m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c. \u00a0Vi\u1ec5n t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin cung c\u1ea5p cho \u00f4ng Abraham s\u1ebd lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed3i k\u1ebft v\u1edbi s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn n\u00e0y: \u0111\u1ee9c tin \u201cnh\u00ecn th\u1ea5y\u201d \u00f4ng \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, n\u01a1i \u00f4ng b\u01b0\u1edbc v\u00e0o v\u00f9ng tr\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra b\u1edfi L\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0L\u1eddi n\u00e0y c\u0169ng ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng m\u1ed9t l\u1eddi h\u1ee9a: <i>mi\u00eau du\u1ec7<\/i><i> <\/i><i>ng\u01b0\u01a1i s\u1ebd r\u1ea5t \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac<\/i><i>, <\/i><i>ng\u01b0\u01a1i<\/i><i> s\u1ebd l\u00e0 cha c\u1ee7a m\u1ed9t <\/i><i>d\u00e2n <\/i><i>v\u0129 \u0111\u1ea1i<\/i> (x. St 13:16; 15:5, 22:17).\u00a0 Th\u1eadt \u0111\u00fang l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u00e1p tr\u1ea3 v\u1edbi m\u1ed9t L\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a \u00f4ng Abraham s\u1ebd lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u01b0\u1edfng nh\u1edb. \u00a0Tuy nhi\u00ean, s\u1ef1 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng ch\u1eb7t trong qu\u00e1 kh\u1ee9, nh\u01b0ng v\u00ec l\u00e0 m\u1ed9t t\u01b0\u1edfng nh\u1edb v\u1ec1 m\u1ed9t l\u1eddi h\u1ee9a, n\u00f3 tr\u1edf n\u00ean c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1edf ra cho t\u01b0\u01a1ng lai, soi s\u00e1ng nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc \u0111i d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng. \u00a0Nh\u01b0 v\u1eady ch\u00fang ta th\u1ea5y l\u00e0m sao \u0111\u1ee9c tin, nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb \u0111\u1ebfn t\u01b0\u01a1ng lai, <i>m<\/i><i>emoria futuri<\/i>, l\u1ea1i li\u00ean h\u1ec7 ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi \u0111\u1ee9c c\u1eady.<\/p>\n<p>10. <i>Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00f2i \u00f4ng <\/i><i>Abraham <\/i><i>ph\u1ea3i tin t\u01b0\u1edfng<\/i><i> <\/i><i>v\u00e0o L\u1eddi<\/i><i> n\u00e0y.<\/i> \u00a0\u0110\u1ee9c tin hi\u1ec3u r\u1eb1ng L\u1eddi &#8211; m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 ph\u00f9 du v\u00e0 tho\u00e1ng qua, khi \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa trung t\u00edn c\u00f4ng b\u1ed1 &#8211; l\u1ea1i tr\u1edf n\u00ean ho\u00e0n to\u00e0n ch\u1eafc ch\u1eafn v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 lay chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o t\u00ednh li\u00ean t\u1ee5c c\u1ee7a cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00fang ta trong th\u1eddi gian. \u00a0\u0110\u1ee9c tin \u0111\u00f3n nh\u1eadn L\u1eddi n\u00e0y nh\u01b0 \u0111\u00e1 t\u1ea3ng v\u1eefng ch\u1eafc, n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u1eefng v\u00e0ng m\u00e0 tr\u00ean \u0111\u00f3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng. \u00a0\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao trong Th\u00e1nh Kinh, \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 b\u1eb1ng t\u1eeb Do Th\u00e1i <i>&#8217;em\u00fbn\u0101h<\/i>, b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <i>\u2018a<\/i><i>m<\/i><i>\u00e0<\/i><i>n<\/i> m\u00e0 c\u0103n ng\u1eef c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cn\u00e2ng \u0111\u1ee1\u201d. \u00a0Thu\u1eadt ng\u1eef <i>\u2018<\/i><i>em\u00fbn\u0101h<\/i> c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 s\u1ef1 trung t\u00edn c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. \u00a0Con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c m\u1ea1nh b\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u00f3 th\u00e1c trong b\u00e0n tay Thi\u00ean Ch\u00faa trung t\u00edn. \u00a0Vi\u1ec7c ch\u01a1i ch\u1eef d\u1ef1a tr\u00ean \u00fd ngh\u0129a \u0111\u00f4i c\u1ee7a t\u1eeb n\u00e0y &#8211; c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong c\u00e1c t\u1eeb ng\u1eef t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 trong ti\u1ebfng Hy L\u1ea1p (<i>p<\/i><i>istos<\/i>) v\u00e0 Latin (<i>f<\/i><i>idelis<\/i>) &#8211; Th\u00e1nh Cyril\u00f4 th\u00e0nh Gi\u00earusalem ca t\u1ee5ng ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a Kit\u00f4 h\u1eefu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3n nh\u1eadn ch\u00ednh danh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa: c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201ctrung t\u00edn\u201d [8]. \u00a0Nh\u01b0 Th\u00e1nh Augustin\u00f4 gi\u1ea3i th\u00edch: <i>\u201cCon ng\u01b0\u1eddi trung th\u00e0nh khi tin v\u00e0o l\u1eddi <\/i><i>m\u00e0 <\/i><i>Thi\u00ean Ch\u00faa <\/i><i>\u0111\u00e3 <\/i><i>h\u1ee9a, Thi\u00ean Ch\u00faa <\/i><i>trung<\/i><i> t\u00edn khi <\/i><i>ban<\/i><i> cho con ng\u01b0\u1eddi nh\u1eefng g\u00ec <\/i><i>m\u00e0 Ng\u00e0i<\/i><i> \u0111\u00e3 h\u1ee9a\u201d<\/i> [9].<\/p>\n<p>11. <i>M\u1ed9t <\/i><i>suy ngh\u0129<\/i><i> cu\u1ed1i c\u00f9ng <\/i><i>v\u1ec1<\/i><i> <\/i><i>l\u1ecbch s\u1eed<\/i><i> <\/i><i>\u00f4ng<\/i><i> Abraham l\u00e0<\/i><i> \u0111i\u1ec1u <\/i><i>quan tr\u1ecdng <\/i><i>\u0111\u1ec3<\/i><i> hi\u1ec3u \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a <\/i><i>\u00f4ng<\/i><i>.<\/i> \u00a0L\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa, tuy mang \u0111\u1ebfn v\u1edbi n\u00f3 s\u1ef1 m\u1edbi m\u1ebb v\u00e0 b\u1ea5t ng\u1edd, nh\u01b0ng kh\u00f4ng xa l\u1ea1 g\u00ec v\u1edbi kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a T\u1ed5 Ph\u1ee5. \u00a0Trong gi\u1ecdng c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng, \u00f4ng Abraham nh\u1eadn ra m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi s\u00e2u xa, \u0111\u00e3 v\u0129nh vi\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc ghi trong t\u00e2m \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u00f4ng. \u00a0Thi\u00ean Ch\u00faa li\u00ean k\u1ebf l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Ng\u00e0i v\u1edbi \u201cn\u01a1i\u201d m\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 lu\u00f4n lu\u00f4n t\u1ecf ra \u0111\u1ea7y h\u1ee9a h\u1eb9n: vi\u1ec7c l\u00e0m cha m\u1eb9, vi\u1ec7c sinh ra s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi: <i>\u201cSarah v\u1ee3 <\/i><i>ng\u01b0\u01a1i<\/i><i> s\u1ebd s<\/i><i>i<\/i><i>nh m\u1ed9t con trai, v\u00e0 <\/i><i>ng\u01b0\u01a1i <\/i><i>s\u1ebd \u0111\u1eb7t t\u00ean n\u00f3 l\u00e0 Isaac\u201d<\/i> (<i>St <\/i>17:19). \u00a0Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00e0y, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00f2i h\u1ecfi \u00f4ng Abraham ph\u1ea3i ho\u00e0n to\u00e0n tin t\u01b0\u1edfng t\u1ecf m\u00ecnh ra l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng.\u00a0 B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, \u0111\u1ee9c tin li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn Ph\u1ee5 T\u00ednh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, m\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 ph\u00e1t sinh ra t\u1ea1o v\u1eadt: Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng g\u1ecdi \u00f4ng Abraham l\u00e0 \u0110\u1ea5ng T\u1ea1o H\u00f3a, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng <i>\u201c<\/i><i>l\u00e0m cho nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh c\u00f3<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>Rm<\/i> 4:17), \u0110\u1ea5ng <i>\u201c\u0111\u00e3 ch\u1ecdn ch\u00fang ta tr\u01b0\u1edbc khi t\u1ea1o th\u00e0nh th\u1ebf gi<\/i><i>an<\/i><i> &#8230; v\u00e0 <\/i><i>ti\u1ec1n \u0111\u1ecbnh cho ch\u00fang ta l\u00e0m ngh\u0129a t\u1eed \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ng\u00e0i<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>Ep<\/i> 1,4-5). \u00a0V\u1edbi \u00f4ng Abraham, \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o Thi\u00ean Ch\u00faa soi s\u00e1ng nh\u1eefng ngu\u1ed3n g\u1ed1c s\u00e2u th\u1eb3m nh\u1ea5t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u00f4ng, cho ph\u00e9p \u00f4ng nh\u1eadn ra ngu\u1ed3n m\u1ea1ch c\u1ee7a s\u1ef1 t\u1ed1t l\u00e0nh, l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi s\u1ef1, v\u00e0 x\u00e1c nh\u1eadn r\u1eb1ng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u00e1t sinh t\u1eeb nh\u01b0ng kh\u00f4ng ho\u1eb7c t\u00ecnh c\u1edd, nh\u01b0ng t\u1eeb m\u1ed9t \u01a1n g\u1ecdi v\u00e0 m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau c\u00e1 nh\u00e2n. \u00a0Thi\u00ean Ch\u00faa huy\u1ec1n nhi\u1ec7m, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 g\u1ecdi \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa xa l\u1ea1, nh\u01b0ng l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a m\u1ecdi s\u1ef1 v\u00e0 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 t\u1ea5t c\u1ea3. \u00a0Cu\u1ed9c th\u1eed th\u00e1ch l\u1edbn lao v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a \u00f4ng Abraham, vi\u1ec7c hi\u1ebfn t\u1ebf con trai \u00f4ng l\u00e0 Isaac, cho th\u1ea5y m\u1ee9c \u0111\u1ed9 m\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau nguy\u00ean th\u1ee7y n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ef1 s\u1ed1ng th\u1eadm ch\u00ed v\u01b0\u1ee3t tr\u00ean s\u1ef1 ch\u1ebft. \u00a0L\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m s\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con cho m\u1ed9t th\u00e2n x\u00e1c \u201cnh\u01b0 ch\u1ebft\u201d v\u00e0 trong \u201cl\u00f2ng nh\u01b0 \u0111\u00e3 ch\u1ebft\u201d c\u1ee7a b\u00e0 Sarah son s\u1ebb (x. <i>Rm<\/i> 4:19), L\u1eddi c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Ng\u00e0i v\u1ec1 m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai v\u01b0\u1ee3t tr\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111e d\u1ecda ho\u1eb7c nguy hi\u1ec3m (x.<i> Dt<\/i> 11:19; <i>Rm<\/i> 4:21).<\/p>\n<p><b><i>\u0110\u1ee9c <\/i><\/b><b><i>T<\/i><\/b><b><i>in c\u1ee7a <\/i><\/b><b><i>d\u00e2n <\/i><\/b><b><i>Israel<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>12. <i>L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a d\u00e2n Israel<\/i><i>,<\/i><i> trong S\u00e1ch Xu\u1ea5t H\u00e0nh<\/i><i>,<\/i><i> <\/i><i>theo ch\u00e2n<\/i><i> \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a <\/i><i>\u00f4ng <\/i><i>Abraham.<\/i> \u00a0\u0110\u1ee9c tin m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra t\u1eeb m\u1ed9t h\u1ed3ng \u00e2n nguy\u00ean th\u1ee7y: D\u00e2n Israel ph\u00f3 th\u00e1c v\u00e0o h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng mu\u1ed1n gi\u1ea3i ph\u00f3ng h\u1ecd kh\u1ecfi c\u1ea3nh \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a h\u1ecd. \u00a0\u0110\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh d\u00e0i \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng Ch\u00faa tr\u00ean n\u00fai Sinai v\u00e0 th\u1eeba k\u1ebf m\u1ed9t \u0111\u1ea5t h\u1ee9a. \u00a0T\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi cha b\u1ed3ng b\u1ebf con m\u00ecnh d\u1ecdc theo cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh (x. <i>Dt<\/i> 1:31). \u00a0\u00a0L\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a d\u00e2n Israel \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u01b0 m\u1ed9t t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt k\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng ngh\u0129a c\u1eed c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, v\u1ec1 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ng\u00e0i \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn d\u00e2n Ng\u00e0i (x. <i>Dt <\/i>26:5-11), m\u1ed9t t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt m\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang truy\u1ec1n l\u1ea1i t\u1eeb th\u1ebf h\u1ec7 n\u00e0y sang th\u1ebf h\u1ec7 kh\u00e1c. \u00a0\u00c1nh s\u00e1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa chi\u1ebfu soi cho d\u00e2n Israel qua vi\u1ec7c t\u01b0\u1edfng nh\u1edb \u0111\u1ebfn nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ea3 th\u1ec3 c\u1ee7a Ch\u00faa, \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edb l\u1ea1i v\u00e0 tuy\u00ean x\u01b0ng trong c\u00e1c nghi l\u1ec5, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u1eddi cha \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi con. \u00a0Nh\u01b0 th\u1ebf, \u1edf \u0111\u00e2y ch\u00fang ta th\u1ea5y \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u1ee5 th\u1ec3 v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, v\u1edbi vi\u1ec7c t\u01b0\u1edfng nh\u1edb c\u00e1ch bi\u1ebft \u01a1n nh\u1eefng ngh\u0129a c\u1eed c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1ch ti\u1ec7m ti\u1ebfn l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Ng\u00e0i. \u00a0Ki\u1ebfn tr\u00fac gothic \u0111\u00e3 di\u1ec5n t\u1ea3 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y: trong nh\u1eefng nh\u00e0 th\u1edd ch\u00ednh t\u00f2a l\u1edbn, \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb tr\u1eddi qua nh\u1eefng c\u1eeda k\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i m\u00f4 t\u1ea3 l\u1ecbch s\u1eed th\u00e1nh. \u00a0\u00c1nh s\u00e1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1ebfn v\u1edbi ch\u00fang ta qua nh\u1eefng t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt v\u1ec1 m\u1eb7c kh\u1ea3i c\u1ee7a Ng\u00e0i, v\u00e0 do \u0111\u00f3 tr\u1edf n\u00ean c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng soi s\u00e1ng cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00fang ta qua th\u1eddi gian b\u1eb1ng c\u00e1ch nh\u1eafc l\u1ea1i nh\u1eefng ngh\u0129a c\u1eed c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, v\u00e0 cho th\u1ea5y Ng\u00e0i ho\u00e0n th\u00e0nh nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Ng\u00e0i ra sao.<\/p>\n<p>13. <i>L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a<\/i><i> d\u00e2n<\/i><i> Israel c<\/i><i>\u00f2n<\/i><i> cho ch\u00fang ta th\u1ea5y s\u1ef1 c\u00e1m d\u1ed7 <\/i><i>v\u1ec1<\/i><i> <\/i><i>vi\u1ec7c<\/i><i> <\/i><i>thi\u1ebfu l\u00f2ng<\/i><i> tin m\u00e0 <\/i><i>d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3<\/i><i> <\/i><i>nhi\u1ec1u<\/i><i> l\u1ea7n<\/i><i> \u0111\u1ea7u h\u00e0ng<\/i><i>.<\/i> \u00a0\u1ede \u0111\u00e2y vi\u1ec7c th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin. \u00a0Trong khi \u00f4ng M\u00f4s\u00ea \u0111ang \u0111\u00e0m \u0111\u1ea1o v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa tr\u00ean n\u00fai Sinai, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea7u nhi\u1ec7m v\u1ec1 s\u1ef1 \u1ea9n m\u00ecnh c\u1ee7a Ng\u00e0i n\u1eefa, h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu n\u1ed5i th\u1eddi gian ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u0111\u1ec3 th\u1ea5y dung nhan c\u1ee7a Ng\u00e0i n\u1eefa. \u00a0Theo b\u1ea3n t\u00ednh, \u0111\u1ee9c tin \u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i t\u1eeb b\u1ecf vi\u1ec7c s\u1edf h\u1eefu l\u1eadp t\u1ee9c m\u00e0 c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 \u0111\u00e1p \u1ee9ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi t\u1ef1 m\u1edf l\u00f2ng ra \u0111\u00f3n ngu\u1ed3n m\u1ea1ch c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng, trong khi t\u00f4n tr\u1ecdng m\u1ea7u nhi\u1ec7m ri\u00eang c\u1ee7a m\u1ed9t Dung Nhan, s\u1ebd t\u1ef1 m\u00ecnh t\u1ecf m\u00ecnh c\u00e1ch c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m thu\u1eadn ti\u1ec7n ri\u00eang. \u00a0Martin Buber tr\u00edch d\u1eabn m\u1ed9t \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a v\u1ec1 ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o s\u0129 Do th\u00e1i Kock \u0111\u1ec1 ra: vi\u1ec7c th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng x\u1ea3y ra khi <i>\u201ckhi m\u1ed9t<\/i><i> khu\u00f4n<\/i><i> m\u1eb7t <\/i><i>k\u00ednh c\u1ea9n h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 <\/i><i>m\u1ed9t <\/i><i>khu\u00f4n m\u1eb7t <\/i><i>kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t <\/i><i>dung nhan<\/i><i>\u201d<\/i> [10]. \u00a0Thay v\u00ec \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o Thi\u00ean Ch\u00faa, ng\u01b0\u1eddi ta th\u00edch th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng h\u01a1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 ch\u00fang ta bi\u1ebft khu\u00f4n m\u1eb7t v\u00e0 c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c, b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u00fang ta. \u00a0Tr\u01b0\u1edbc ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng, ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb m\u1eddi g\u1ecdi t\u1eeb b\u1ecf s\u1ef1 an to\u00e0n ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh, b\u1edfi v\u00ec ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng <i>\u201cc\u00f3 mi\u1ec7ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00f3i\u201d<\/i> (<i>Tv<\/i> 115:5). \u00a0Nh\u01b0 th\u1ebf ch\u00fang ta hi\u1ec3u r\u1eb1ng ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t l\u00fd do \u0111\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t m\u00ecnh \u1edf trung t\u00e2m c\u1ee7a th\u1ef1c t\u1ea1i qua vi\u1ec7c th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng c\u00f4ng tr\u00ecnh do tay m\u00ecnh l\u00e0m ra. \u00a0M\u1ed9t khi \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u1ea5t \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng c\u01a1 b\u1ea3n, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u cung c\u1ea5p cho cu\u1ed9c \u0111\u1eddi t\u00ednh \u0111\u01a1n nh\u1ea5t, con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1eddng trong nh\u1eefng \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n \u0111a d\u1ea1ng c\u1ee7a m\u00ecnh. \u00a0Khi kh\u00f4ng ch\u1ecbu ch\u1edd \u0111\u1ee3i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a l\u1eddi h\u1ee9a, con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u00e2n t\u00e1n trong h\u00e0ng ng\u00e0n nh\u1eefng kho\u1ea3nh kh\u1eafc c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed m\u00ecnh. \u00a0Cho n\u00ean, vi\u1ec7c th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o \u0111a th\u1ea7n, m\u1ed9t di chuy\u1ec3n kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ee5c \u0111\u00edch t\u1eeb m\u1ed9t ch\u00faa n\u00e0y sang m\u1ed9t ch\u00faa kh\u00e1c. \u00a0Vi\u1ec7c th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng cung c\u1ea5p cho con ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng nh\u01b0ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u1ed1i m\u00f2n, kh\u00f4ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u00f9ng \u0111\u00edch ch\u1eafc ch\u1eafn m\u00e0 thay v\u00e0o \u0111\u00f3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t m\u00ea h\u1ed3n tr\u1eadn. \u00a0Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1eb7t ni\u1ec1m tin v\u00e0o Thi\u00ean Ch\u00faa ph\u1ea3i nghe nh\u1eefng ti\u1ebfng \u1ed3n \u00e0o c\u1ee7a v\u00f4 s\u1ed1 ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng k\u00eau la: \u201cH\u00e3y tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o t\u00f4i!\u201d \u00a0\u0110\u1ee9c tin g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi vi\u1ec7c ho\u00e1n c\u1ea3i, tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi vi\u1ec7c th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng; \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 \u0111o\u1ea1n tuy\u1ec7t v\u1edbi ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1eb1ng s\u1ed1ng, trong m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 c\u00e1 nh\u00e2n. \u00a0Tin c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ph\u00f3 th\u00e1c m\u00ecnh cho m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ea7y th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u00f3n nh\u1eadn v\u00e0 tha th\u1ee9, n\u00e2ng \u0111\u1ee1 v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ch\u00fang ta, v\u00e0 ch\u1ee9ng t\u1ecf s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a n\u00f3 b\u1eb1ng kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1eeda ch\u1eefa nh\u1eefng sai l\u1ec7ch c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u00a0\u0110\u1ee9c tin h\u1ec7 t\u1ea1i vi\u1ec7c s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 cho m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean t\u1ee5c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i v\u00e0 canh t\u00e2n b\u1eb1ng l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0\u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 ngh\u1ecbch l\u00fd: b\u1eb1ng c\u00e1ch li\u00ean t\u1ee5c quy h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 Ch\u00faa, con ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1m ph\u00e1 ra m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1eafc ch\u1eafn gi\u1ea3i tho\u00e1t h\u1ecd kh\u1ecfi s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00e1n m\u00e0 ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng \u00e1p \u0111\u1eb7t tr\u00ean h\u1ecd.<\/p>\n<p>14. <i>Trong \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a <\/i><i>d\u00e2n <\/i><i>Israel <\/i><i>c\u0169ng c\u00f3 \u00f4ng<\/i><i> M\u00f4s\u00ea, <\/i><i>ng\u01b0\u1eddi trung gian<\/i><i>.<\/i> \u00a0D\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y dung nhan Thi\u00ean Ch\u00faa; ch\u00ednh \u00f4ng M\u00f4s\u00ea th\u01b0a chuy\u1ec7n c\u00f9ng \u0110\u1ee9c Giav\u00ea tr\u00ean n\u00fai v\u00e0 sau \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u00e1nh \u00fd c\u1ee7a Ch\u00faa. \u00a0V\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n n\u00e0y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi trung gian, d\u00e2n Israel h\u1ecdc \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1edbi nhau trong s\u1ef1 hi\u1ec7p nh\u1ea5t. \u00a0H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm th\u1ea5y ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng c\u1ee7a m\u00ecnh trong m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, trong \u201cc\u00e1i ch\u00fang ta\u201d chung c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u1ee9c tin, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t &#8211; \u201ccon \u0111\u1ea7u l\u00f2ng c\u1ee7a Ta\u201d, nh\u01b0 Thi\u00ean Ch\u00faa s\u1ebd g\u1ecdi to\u00e0n th\u1ec3 d\u00e2n Israel (x. <i>Xh<\/i> 4:22). \u00a0Vi\u1ec7c l\u00e0m trung gian \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i, nh\u01b0ng m\u1ed9t s\u1ef1 m\u1edf ra: trong cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a ch\u00fang ta m\u1edf ra cho m\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd th\u1eadt l\u1edbn h\u01a1n ch\u00fang ta. \u00a0J.J. Rousseau c\u00f3 l\u1ea7n than th\u1edf r\u1eb1ng \u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 m\u00ecnh nh\u00ecn th\u1ea5y Thi\u00ean Ch\u00faa: \u201c<i>C\u00f3 <\/i><i>bi\u1ebft <\/i><i>bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng gi\u1eefa Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 t\u00f4i<\/i><i>!<\/i><i>\u201d<\/i> [11]&#8230;. <i>\u201c<\/i><i>C\u00f3 ph\u1ea3i<\/i><i> <\/i><i>c\u0169ng <\/i><i>\u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean <\/i><i>m\u00e0<\/i><i> Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 t\u00ecm <\/i><i>\u00f4ng <\/i><i>M<\/i><i>\u00f4<\/i><i>s<\/i><i>\u00ea<\/i><i> \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1edbi<\/i><i> \u00f4ng<\/i><i> Jean Jacques Rousseau<\/i><i> kh\u00f4ng<\/i><i>?<\/i><i>\u201d<\/i> [12]. \u00a0D\u1ef1a v\u00e0o m\u1ed9t quan ni\u1ec7m theo ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 s\u1ef1 gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a ki\u1ebfn th\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c l\u00e0m trung gian l\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng tham gia v\u00e0o c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00e0y, s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c chia s\u1ebb n\u00e0y l\u00e0 ki\u1ebfn \u200b\u200bth\u1ee9c \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau. \u00a0\u0110\u1ee9c tin l\u00e0 m\u00f3n qu\u00e0 nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00f2i h\u1ecfi l\u00f2ng khi\u00eam t\u1ed1n v\u00e0 can \u0111\u1ea3m \u0111\u1ec3 tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0 ph\u00f3 th\u00e1c, ng\u00f5 h\u1ea7u nh\u00ecn th\u1ea5y con \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 gi\u1eefa Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi: l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee9u \u0111\u1ed9.<\/p>\n<p><b><i>S\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>15. <i>\u201cAbraham<\/i><i> [\u2026]<\/i><i> <\/i><i>h\u1edbn h\u1edf <\/i><i>vui m\u1eebng <\/i><i>v\u00ec<\/i><i> s\u1ebd th\u1ea5y ng\u00e0y c\u1ee7a <\/i><i>T<\/i><i>\u00f4i, \u00f4ng \u0111\u00e3 th\u1ea5y n\u00f3 v\u00e0 <\/i><i>\u0111\u00e3 <\/i><i>vui m\u1eebng\u201d<\/i> (<i>Ga<\/i> 8:56). \u00a0Theo nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu, \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a \u00f4ng Abraham ch\u1ec9 v\u1ec1 Ng\u01b0\u1eddi, theo m\u1ed9t ngh\u0129a n\u00e0o \u0111\u00f3, n\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn cho bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc m\u1ea7u nhi\u1ec7m c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. \u00a0Th\u00e1nh Augustin\u00f4 c\u0169ng hi\u1ec3u nh\u01b0 v\u1eady khi ng\u00e0i qu\u1ea3 quy\u1ebft r\u1eb1ng c\u00e1c T\u1ed5 Ph\u1ee5 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u b\u1edfi \u0111\u1ee9c tin, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, nh\u01b0ng v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 s\u1ebd \u0111\u1ebfn, m\u1ed9t \u0111\u1ee9c tin h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 bi\u1ebfn c\u1ed1 t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu [13]. \u00a0\u0110\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o \u0111\u1eb7t tr\u1ecdng t\u00e2m v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, \u0111\u1ee9c tin \u1ea5y tuy\u00ean x\u01b0ng r\u1eb1ng Ch\u00faa Gi\u00easu l\u00e0 Ch\u00faa v\u00e0 r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 cho Ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng l\u1ea1i t\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft (x. <i>Rm<\/i> 10:9). \u00a0T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt c\u1ee7a C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u1ec1u h\u1ed9i t\u1ee5 v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, Ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi \u201cC\u00f3\u201d d\u1ee9t kho\u00e1t cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ee9a, n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a l\u1eddi th\u01b0a \u201cAmen\u201d cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa (x. <i>2 Cor<\/i> 1:20). \u00a0L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu l\u00e0 s\u1ef1 t\u1ecf l\u1ed9 ho\u00e0n to\u00e0n m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111\u00e1ng tin c\u1eady c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0N\u1ebfu d\u00e2n Israel ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u1eafc l\u1ea1i nh\u1eefng h\u00e0nh vi cao c\u1ea3 c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa, l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u1ea1o th\u00e0nh c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a h\u1ecd v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin, th\u00ec t\u1eeb \u0111\u00f3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a s\u1ef1 can thi\u1ec7p d\u1ee9t kho\u00e1t c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, s\u1ef1 bi\u1ec3u l\u1ed9 cao nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ng\u00e0i d\u00e0nh cho ch\u00fang ta. \u00a0L\u1eddi m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00f3i v\u1edbi ch\u00fang ta trong Ch\u00faa Gi\u00easu kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi b\u1ed5 t\u00fac trong s\u1ed1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u1eddi, nh\u01b0ng l\u00e0 L\u1eddi v\u0129nh c\u1eedu c\u1ee7a Ng\u00e0i (x. <i>Dt<\/i> 1:1-2). \u00a0Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng th\u1ec3 ban cho ch\u00fang ta m\u1ed9t \u0111\u1ea3m b\u1ea3o n\u00e0o l\u1edbn h\u01a1n t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ng\u00e0i, nh\u01b0 Th\u00e1nh Phaol\u00f4 nh\u1eafc nh\u1edf ch\u00fang ta (x. <i>Rm<\/i> 8:31-39). \u00a0Nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o l\u00e0 \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau tr\u1ecdn v\u1eb9n, trong quy\u1ec1n n\u0103ng hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a n\u00f3, trong kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i th\u1ebf gian v\u00e0 soi s\u00e1ng th\u1eddi gian. \u00a0<i>\u201cCh\u00fang t<\/i><i>a \u0111\u00e3<\/i><i> bi\u1ebft v\u00e0 tin v\u00e0o t\u00ecnh y\u00eau<\/i><i> m\u00e0<\/i><i> Thi\u00ean Ch\u00faa d\u00e0nh cho ch\u00fang ta\u201d<\/i> (<i>1 Ga<\/i> 4:16). \u00a0Trong t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecf l\u1ed9 n\u01a1i Ch\u00faa Gi\u00easu, \u0111\u1ee9c tin nh\u1eadn ra n\u1ec1n t\u1ea3ng m\u00e0 tr\u00ean \u0111\u00f3 to\u00e0n th\u1ec3 th\u1ef1c t\u1ea1i v\u00e0 s\u1ed1 ph\u1eadn cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a n\u00f3 d\u1ef1a v\u00e0o.<\/p>\n<p>16. \u00a0<i>B\u1eb1ng ch\u1ee9ng <\/i><i>l\u1edbn lao<\/i><i> nh\u1ea5t v\u1ec1<\/i><i> m\u1ee9c<\/i><i> \u0111\u1ed9 <\/i><i>\u0111\u00e1ng <\/i><i>tin c\u1eady c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong ch\u1ebft c\u1ee7a <\/i><i>Ng\u01b0\u1eddi<\/i><i> v\u00ec <\/i><i>nh\u00e2n lo\u1ea1i<\/i><i>.<\/i> \u00a0N\u1ebfu vi\u1ec7c hy sinh m\u1ea1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh cho b\u1ea1n h\u1eefu l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau (x. <i>Ga<\/i> 15:13), th\u00ec Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u00e3 hi\u1ebfn m\u1ea1ng s\u1ed1ng Ng\u01b0\u1eddi cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, ngay c\u1ea3 nh\u1eefng k\u1ebb th\u00f9 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i t\u00e2m h\u1ed3n h\u1ecd. \u00a0\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao theo c\u00e1c th\u00e1nh s\u1eed, th\u00ec c\u00e1i nh\u00ecn v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn t\u1ed9t \u0111\u1ec9nh v\u00e0o gi\u1edd c\u1ee7a Th\u00e1nh Gi\u00e1, gi\u1edd m\u00e0 trong \u0111\u00f3 s\u1ef1 cao c\u1ea3 v\u00e0 tr\u00e0n \u0111\u1ea7y c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecfa s\u00e1ng. \u00a0Th\u00e1nh Gioan \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111\u00e2y l\u1eddi ch\u1ee9ng long tr\u1ecdng c\u1ee7a ng\u00e0i, khi chi\u00eam ng\u1eafm \u0110\u1ea5ng b\u1ecb \u0111\u00e2m th\u00e2u qua c\u00f9ng v\u1edbi M\u1eb9 Ch\u00faa Gi\u00easu (x. <i>Ga<\/i> 19:37). \u00a0<i>\u201c<\/i><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xem th\u1ea5y vi\u1ec7c \u1ea5y \u0111\u00e3 l\u00e0m ch\u1ee9ng, v\u00e0 l\u1eddi ch\u1ee9ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y th\u00ec ch\u00e2n th\u1eadt; v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y bi\u1ebft m\u00ecnh n\u00f3i th\u1eadt \u0111\u1ec3 anh em tin\u201d<\/i> (<i>Ga<\/i> 19:35). \u00a0\u00a0F.M. Dostoevsky, trong t\u00e1c ph\u1ea9m <i>Th\u1eb1ng Ng\u1ed1c (L\u2019i<\/i><i>diot<\/i><i>)<\/i>, l\u00e0m cho nh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ednh, Ho\u00e0ng t\u1eed Myskin, khi nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t b\u1ee9c tranh v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 ch\u1ebft trong m\u1ed3 c\u1ee7a Hans Holbein Tr\u1ebb, n\u00f3i: <i>\u201c<\/i><i>Khi n<\/i><i>h\u00ecn v\u00e0o b\u1ee9c tranh <\/i><i>n\u00e0y m\u1ed9t t\u00edn h\u1eefu<\/i><i> c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ea5t <\/i><i>\u0111\u1ee9c<\/i><i> tin c\u1ee7a m\u00ecnh\u201d<\/i> [14].\u00a0 Th\u1eadt v\u1eady, b\u1ee9c tranh tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u1ee7ng khi\u1ebfp nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 t\u00e0n kh\u1ed1c c\u1ee7a c\u00e1i ch\u1ebft tr\u00ean th\u00e2n th\u1ec3 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4. \u00a0Tuy nhi\u00ean, ch\u00ednh trong vi\u1ec7c chi\u00eam ng\u1eafm c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7ng c\u1ed1 v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng huy ho\u00e0ng, khi n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u l\u1ed9 nh\u01b0 \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng th\u1ec3 lay chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 d\u00e0nh cho ch\u00fang ta, m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng b\u01b0\u1edbc v\u00e0o c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u1ec3 c\u1ee9u ch\u00fang ta. \u00a0T\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 tin v\u00e0o T\u00ecnh Y\u00eau n\u00e0y, m\u1ed9t T\u00ecnh Y\u00eau kh\u00f4ng l\u00f9i b\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng t\u1ecf Ng\u01b0\u1eddi y\u00eau t\u00f4i th\u1ebf n\u00e0o; vi\u1ec7c ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ef1 hi\u1ebfn c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi th\u1eafng v\u01b0\u1ee3t m\u1ecdi nghi ng\u1edd v\u00e0 cho ph\u00e9p ch\u00fang ta ph\u00f3 th\u00e1c ho\u00e0n to\u00e0n \u00a0v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4.<\/p>\n<p>17. <i>T<\/i><i>r\u00ean <\/i><i>h\u1ebft,<\/i><i> trong \u00e1nh s\u00e1ng <\/i><i>vi\u1ec7c Ph\u1ee5c Sinh,<\/i><i> <\/i><i>c<\/i><i>\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 <\/i><i>cho th\u1ea5y r\u00f5<\/i><i> <\/i><i>m\u1ee9c <\/i><i>\u0111\u1ed9<\/i><i> <\/i><i>ho\u00e0n to\u00e0n <\/i><i>\u0111\u00e1ng<\/i><i> tin c\u1eady c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/i> \u00a0Nh\u01b0 \u0110\u1ea5ng Ph\u1ee5c Sinh, \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 l\u00e0 nh\u00e2n ch\u1ee9ng \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin (x. <i>Kh<\/i> 1:5; <i>Dt<\/i> 2:17), l\u00e0 s\u1ef1 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 v\u1eefng ch\u1eafc cho \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u00a0Th\u00e1nh Phaol\u00f4 qu\u1ea3 quy\u1ebft: <i>\u201cN\u1ebfu \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng s\u1ed1ng l\u1ea1i, th\u00ec \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a <\/i><i>anh em l\u00e0 \u0111\u1ee9c tin<\/i><i> v\u00f4 \u00edch\u201d<\/i> (<span class=\"scripture_reference\" refid=\"862.332701\">1 Corinthians 15:17<\/span>). \u00a0N\u1ebfu t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ch\u00faa Cha \u0111\u00e3 kh\u00f4ng cho Ch\u00faa Gi\u00easu s\u1ed1ng l\u1ea1i t\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft, n\u1ebfu Ng\u00e0i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 ban s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i cho th\u00e2n x\u00e1c c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, c\u0169ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng chi\u1ebfu soi nh\u1eefng b\u00f3ng t\u1ed1i c\u1ee7a s\u1ef1 ch\u1ebft. \u00a0Khi Th\u00e1nh Phaol\u00f4 n\u00f3i v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng m\u1edbi c\u1ee7a ng\u00e0i trong \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, ng\u00e0i n\u00f3i v\u1ec1 <i>\u201c<\/i><i>\u0111\u1ee9c tin v\u00e0o Con Thi\u00ean Ch\u00faa, l\u00e0 \u00d0\u1ea5ng \u0111\u00e3 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng t\u00f4i v\u00e0 \u0111\u00e3 hi\u1ebfn m\u1ea1ng s\u1ed1ng M\u00ecnh v\u00ec t\u00f4i<\/i><i>\u201d <\/i>(<i>Gl<\/i> 2:20). \u00a0<i>\u201c<\/i><i>\u0110\u1ee9c<\/i><i> tin v\u00e0o Con Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d<\/i> n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a V\u1ecb T\u00f4ng \u0110\u1ed3 D\u00e2n Ngo\u1ea1i v\u00e0o Ch\u00faa Gi\u00easu, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u0169ng n\u00f3i l\u00ean r\u1eb1ng Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ef1a tr\u00ean t\u00ecnh y\u00eau cho \u0111\u1ebfn ch\u1ebft c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u00f2n tr\u00ean vi\u1ec7c Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 con Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0Ch\u00ednh b\u1edfi v\u00ec Ch\u00faa Gi\u00easu l\u00e0 Ch\u00faa Con, b\u1edfi v\u00ec Ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0n to\u00e0n \u1edf trong Ch\u00faa Cha, Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 chi\u1ebfn th\u1eafng s\u1ef1 ch\u1ebft v\u00e0 l\u00e0m cho s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng t\u1ecfa. \u00a0N\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh m\u1ea5t kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n h\u1eefu h\u00ecnh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, v\u1ec1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ng\u00e0i trong th\u1ebf gian. \u00a0Ch\u00fang ta ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u1ec9 t\u00ecm th\u1ea5y Thi\u00ean Ch\u00faa \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i, tr\u00ean m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c c\u1ee7a th\u1ef1c t\u1ea1i, t\u00e1ch bi\u1ec7t kh\u1ecfi c\u00e1c m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u00a0Nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00fang, n\u1ebfu Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong th\u1ebf gian, th\u00ec t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ng\u00e0i s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 m\u1ea1nh m\u1ebd, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1eadt, v\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf, Ng\u00e0i c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau th\u1eadt, m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng mang l\u1ea1i h\u1ea1nh ph\u00fac m\u00e0 Ng\u00e0i \u0111\u00e3 h\u1ee9a. \u00a0V\u00ec v\u1eady tin hay kh\u00f4ng tin v\u00e0o Ng\u00e0i t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ebd ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec nhau. \u00a0Tr\u00e1i l\u1ea1i, c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0o t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee5 th\u1ec3 v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng th\u1ef1c s\u1ef1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u1eadn m\u1ec7nh cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a n\u00f3, m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eb7p g\u1ee1, m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7c kh\u1ea3i trong cu\u1ed9c Kh\u1ed5 N\u1ea1n, C\u00e1i Ch\u1ebft v\u00e0 Ph\u1ee5c Sinh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4.<\/p>\n<p>18. <i>S\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n m\u00e0 Ch\u00faa Gi\u00easu mang \u0111\u1ebfn cho \u0111\u1ee9c tin c\u00f3 m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh kh\u00e1c<\/i>. \u00a0Trong \u0111\u1ee9c tin, \u0110\u1ee9c Kit\u00f4\u00a0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 \u0110\u1ea5ng m\u00e0 ch\u00fang ta tin, l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n cao c\u1ea3 nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa, Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng l\u00e0 \u0110\u1ea5ng m\u00e0 ch\u00fang ta k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 tin. \u00a0\u0110\u1ee9c tin kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 ng\u1eafm nh\u00ecn Ch\u00faa Gi\u00easu, nh\u01b0ng nh\u00ecn m\u1ecdi s\u1ef1 theo quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu, v\u1edbi \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi: \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 tham gia v\u00e0o c\u00e1ch nh\u00ecn c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. \u00a0Trong nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, ch\u00fang ta tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft nhi\u1ec1u h\u01a1n m\u00ecnh. \u00a0Ch\u00fang ta tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o c\u00e1c ki\u1ebfn \u200b\u200btr\u00fac s\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi x\u00e2y nh\u00e0 m\u00ecnh, v\u00e0o d\u01b0\u1ee3c s\u0129 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cho ch\u00fang ta thu\u1ed1c \u0111\u1ec3 ch\u1eefa b\u1ec7nh, v\u00e0o c\u00e1c lu\u1eadt s\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u00fang ta t\u1ea1i t\u00f2a \u00e1n. \u00a0Ch\u00fang ta c\u0169ng c\u1ea7n m\u1ed9t ai \u0111\u00f3 \u0111\u00e1ng tin c\u1eady v\u00e0 chuy\u00ean m\u00f4n v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0Ch\u00faa Gi\u00easu, Con c\u1ee7a Ng\u00e0i, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng t\u1ef1 gi\u1edbi thi\u1ec7u nh\u01b0 \u0110\u1ea5ng gi\u1ea3i th\u00edch cho ch\u00fang ta v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00faa (x. <i>Ga<\/i> 1:18). \u00a0Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, c\u00e1ch Ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft Ch\u00faa Cha v\u00e0 s\u1ed1ng ho\u00e0n to\u00e0n trong m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi Ng\u00e0i, m\u1edf ra m\u1ed9t kh\u00f4ng gian m\u1edbi cho kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c. \u00a0Th\u00e1nh Gioan \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a m\u1ed9t m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 c\u00e1 nh\u00e2n v\u1edbi Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a ch\u00fang ta b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c c\u00e1ch d\u00f9ng kh\u00e1c nhau c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <i>ti<\/i><i>n<\/i><i>.<\/i> \u00a0Ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u201ctin r\u1eb1ng\u201d nh\u1eefng g\u00ec Ch\u00faa Gi\u00easu n\u00f3i v\u1edbi ch\u00fang ta l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt, Th\u00e1nh Gioan c\u0169ng d\u00f9ng thu\u1eadt ng\u1eef <i>\u201ctin\u201d<\/i> Ch\u00faa Gi\u00easu v\u00e0 <i>\u201ctin v\u00e0o\u201d<\/i> Ch\u00faa Gi\u00easu. \u00a0Ch\u00fang ta <i>\u201ctin\u201d<\/i> Ch\u00faa Gi\u00easu khi ch\u00fang ta ch\u1ea5p nh\u1eadn L\u1eddi Ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ee9ng t\u1eeb c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, b\u1edfi v\u00ec Ng\u01b0\u1eddi trung th\u1ef1c (x. <i>Ga<\/i> 6:30). \u00a0Ch\u00fang ta <i>\u201ctin v\u00e0o\u201d<\/i> Ch\u00faa Gi\u00easu khi ch\u00fang ta \u0111\u00edch th\u00e2n \u0111\u00f3n Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u00e0 cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 ph\u00eda Ng\u01b0\u1eddi, g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi trong t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 b\u01b0\u1edbc theo Ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1eddi (x. <i>Ga <\/i>2:11; 6:47; 12:44).<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 gi\u00fap ch\u00fang ta bi\u1ebft Ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f3n nh\u1eadn Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 theo Ng\u01b0\u1eddi, Con Thi\u00ean Ch\u00faa m\u1eb7c l\u1ea5y x\u00e1c th\u1ecbt c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u00a0B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng nh\u00ecn Ch\u00faa Cha m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u00e2n lo\u1ea1i, trong khung c\u1ea3nh c\u1ee7a m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh di\u1ec5n ra trong th\u1eddi gian. \u00a0\u0110\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o l\u00e0 \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o s\u1ef1 nh\u1eadp th\u1ec3 c\u1ee7a Ng\u00f4i L\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 S\u1ed1ng L\u1ea1i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi trong th\u00e2n x\u00e1c, \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o m\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa r\u1ea5t g\u1ea7n g\u0169i ch\u00fang ta v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e2n lo\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u00a0\u0110\u1ee9c tin v\u00e0o Con Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi trong Ch\u00faa Gi\u00easu th\u00e0nh Nagiareth kh\u00f4ng t\u00e1ch ch\u00fang ta ra kh\u1ecfi th\u1ef1c t\u1ea1i, nh\u01b0ng cho ph\u00e9p ch\u00fang ta ch\u1ea5p nh\u1eadn \u00fd ngh\u0129a s\u00e2u xa nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3, \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u xem Thi\u00ean Ch\u00faa y\u00eau th\u01b0\u01a1ng th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y bao nhi\u00eau v\u00e0 kh\u00f4ng ng\u1eebng h\u01b0\u1edbng n\u00f3 v\u1ec1 ph\u00eda Ng\u00e0i. \u00a0\u0110i\u1ec1u n\u00e0y th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu d\u1ea5n th\u00e2n, \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng m\u1ed9t c\u00e1ch m\u00e3nh li\u1ec7t h\u01a1n trong cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh tr\u1ea7n th\u1ebf.<\/p>\n<p><b><i>\u01a0n<\/i><\/b><b><i> c\u1ee9u \u0111\u1ed9 b\u1edfi \u0111\u1ee9c tin<\/i><\/b><b><i> <\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>19. <i>T\u1eeb vi\u1ec7c<\/i><i> chia s\u1ebb c\u00e1ch nh\u00ecn c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu n\u00e0y, Th\u00e1nh Phaol\u00f4 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho ch\u00fang ta <\/i><i>trong c\u00e1c b\u00e0i c\u1ee7a ng\u00e0i <\/i><i>m\u1ed9t m\u00f4 t\u1ea3 v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u1ee9c tin.<\/i> \u00a0Qua vi\u1ec7c ch\u1ea5p nh\u1eadn h\u1ed3ng \u00e2n \u0111\u1ee9c tin, c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i th\u00e0nh m\u1ed9t t\u1ea1o v\u1eadt m\u1edbi. \u00a0H\u1ecd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi, l\u00e0 con c\u00e1i [Thi\u00ean Ch\u00faa]; h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean con c\u00e1i trong Ch\u00faa Con. \u00a0C\u1ee5m t\u1eeb \u201c<i>Abba, L\u1ea1y Cha<\/i>\u201d, l\u00e0 l\u1eddi r\u1ea5t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu, tr\u1edf th\u00e0nh trung t\u00e2m c\u1ee7a kinh nghi\u1ec7m Kit\u00f4 gi\u00e1o (x.<i> Rm<\/i> 8:15). \u00a0\u0110\u1eddi s\u1ed1ng trong \u0111\u1ee9c tin, nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1eddi con th\u1ea3o, l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 nh\u00ecn nh\u1eadn h\u1ed3ng \u00e2n nguy\u00ean th\u1ee7y v\u00e0 tri\u1ec7t \u0111\u1ec3, l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f3m t\u1eaft trong c\u00e2u c\u1ee7a Th\u00e1nh Phaol\u00f4 g\u1eedi t\u00edn h\u1eefu C\u00f4rinth\u00f4: \u201c<i>C<\/i><i>\u00f3 g\u00ec <\/i><i>m\u00e0 anh em<\/i><i> \u0111\u00e3 kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c?\u201d<\/i> (<i>1 Cor<\/i> 4:7). \u00a0\u00a0\u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 trung t\u00e2m c\u1ee7a cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn c\u1ee7a Th\u00e1nh Phaol\u00f4 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Bi\u1ec7t Ph\u00e1i, cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn v\u1ec1 \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 b\u1eb1ng \u0111\u1ee9c tin hay b\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a L\u1ec1 Lu\u1eadt. \u00a0\u0110i\u1ec1u m\u00e0 Th\u00e1nh Phaol\u00f4 b\u00e1c b\u1ecf l\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 coi m\u00ecnh l\u00e0 c\u00f4ng ch\u00ednh tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Thi\u00ean Ch\u00faa qua trung gian c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00fang c\u1ee7a m\u00ecnh. \u00a0Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf, ngay c\u1ea3 khi h\u1ecd tu\u00e2n gi\u1eef c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n v\u00e0 l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0nh, t\u1ef1 \u0111\u1eb7t m\u00ecnh \u1edf trung t\u00e2m, m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eadn ra r\u1eb1ng ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a s\u1ef1 t\u1ed1t l\u00e0nh l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf, mu\u1ed1n th\u00e0nh ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a s\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd, h\u1ecd nhanh ch\u00f3ng th\u1ea5y r\u1eb1ng s\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh n\u00e0y tr\u1edf n\u00ean kh\u00f4 c\u1eb1n v\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eadm ch\u00ed gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng trung th\u00e0nh v\u1edbi L\u1ec1 Lu\u1eadt. \u00a0H\u1ecd t\u1ef1 kh\u00e9p k\u00edn m\u00ecnh v\u00e0 t\u1ef1 c\u00f4 l\u1eadp \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ch\u00faa v\u00e0 v\u1edbi tha nh\u00e2n, k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean tr\u1ed1ng r\u1ed7ng v\u00e0 nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean c\u1eb1n c\u1ed7i nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e2y s\u1ed1ng xa n\u01b0\u1edbc. \u00a0Th\u00e1nh Augustin\u00f4 c\u0169ng \u0111\u01b0a ra b\u1eb1ng ng\u00f4n t\u1eeb ng\u1eafn g\u1ecdn v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a ng\u00e0i: \u201c<i>Ab eo qui fecit te, <\/i><i>noli<\/i><i> deficere nec ad te<\/i>\u201d, \u201c<i>\u0110\u1eebng quay l\u01b0ng l\u1ea1i v\u1edbi <\/i><i>\u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 d\u1ef1ng n\u00ean b\u1ea1n<\/i><i>, <\/i><i>ngay c\u1ea3 \u0111\u1ec3 quay v\u1ec1 ph\u00eda<\/i><i> ch\u00ednh m\u00ecnh<\/i>\u201d [15]. \u00a0Khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1eb1ng c\u00e1ch quay l\u01b0ng l\u1ea1i v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1ecd s\u1ebd t\u00ecm th\u1ea5y chinh b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd, cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u1ee5p \u0111\u1ed5 (x. <i>Lc<\/i> 15:11-24). \u00a0Kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 l\u00e0 m\u1edf l\u00f2ng ra v\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc, v\u1edbi m\u1ed9t m\u00f3n qu\u00e0 nguy\u00ean th\u1ee7y l\u00e0 m\u00f3n qu\u00e0 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 duy tr\u00ec n\u00f3 trong \u0111\u1eddi. \u00a0Ch\u1ec9 b\u1eb1ng c\u00e1ch m\u1edf l\u00f2ng c\u1ee7a ch\u00fang ta ra cho ngu\u1ed3n g\u1ed1c n\u00e0y v\u00e0 qua vi\u1ec7c nh\u00ecn nh\u1eadn n\u00f3, con ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, nh\u1edd \u0111\u1ec3 cho \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong m\u00ecnh v\u00e0 l\u00e0m cho cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh sinh hoa tr\u00e1i, \u0111\u1ea7y nh\u1eefng hoa tr\u00e1i t\u1ed1t.\u00a0 \u01a0n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 nh\u1edd \u0111\u1ee9c tin c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00f4ng nh\u1eadn t\u00ednh \u01b0u vi\u1ec7t c\u1ee7a h\u1ed3ng \u00e2n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0Nh\u01b0 Th\u00e1nh Phaol\u00f4 \u0111\u00e3 t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c: <i>\u201c<\/i><i>Nh\u1edd \u00e2n s\u1ee7ng m\u00e0 anh em \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u \u0111\u1ed9 qua \u0111\u1ee9c tin; v\u00e0 \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1edfi anh em, m\u00e0 l\u00e0 b\u1edfi \u00e2n hu\u1ec7 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>Eph<\/i> 2:8).<\/p>\n<p>20. \u00a0<i>Lu\u1eadn l\u00fd<\/i><i> m\u1edbi c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin \u0111<\/i><i>\u1eb7t tr\u1ecdng t\u00e2m v\u00e0o<\/i><i> \u0110\u1ee9c Kit\u00f4.<\/i> \u00a0\u0110\u1ee9c tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 c\u1ee9u ch\u00fang ta b\u1edfi v\u00ec ch\u00ednh trong Ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edf ra c\u00e1ch tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 cho m\u1ed9t T\u00ecnh Y\u00eau \u0111i tr\u01b0\u1edbc ch\u00fang ta v\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ch\u00fang ta t\u1eeb b\u00ean trong, m\u1ed9t T\u00ecnh Y\u00eau ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong ch\u00fang ta v\u00e0 v\u1edbi ch\u00fang ta. \u00a0\u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y r\u00f5 trong ch\u00fa gi\u1ea3i m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n v\u0103n t\u1eeb S\u00e1ch \u0110\u1ec7 Nh\u1ecb Lu\u1eadt c\u1ee7a V\u1ecb T\u00f4ng \u0110\u1ed3 D\u00e2n Ngo\u1ea1i, m\u1ed9t ch\u00fa gi\u1ea3i ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ed9ng n\u0103ng r\u1ea5t s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a C\u1ef1u \u01af\u1edbc. \u00a0\u00d4ng M\u00f4s\u00ea n\u00f3i v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang r\u1eb1ng gi\u1edbi lu\u1eadt c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng qu\u00e1 cao m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 xa v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi. \u00a0Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i n\u00f3i: <i>\u201c<\/i><i>Ai s\u1ebd l\u00ean tr\u1eddi m\u00e0 \u0111em n\u00f3 xu\u1ed1ng cho ch\u00fang t\u00f4i<\/i><i>\u201d <\/i>ho\u1eb7c <i>\u201c<\/i><i>Ai s\u1ebd \u0111i qua b\u00ean kia bi\u1ec3n, \u0111em n\u00f3 v\u1ec1 cho ch\u00fang t\u00f4i<\/i><i>?\u201d<\/i> (<i>\u0110nl<\/i> 30:11-14). \u00a0S\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i n\u00e0y c\u1ee7a l\u1eddi Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1nh Phaol\u00f4 gi\u1ea3i th\u00edch nh\u01b0 ph\u1ea3n \u1ea3nh s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 trong c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu. <i>\u201c\u0110\u1eebng <\/i><i>t\u1ef1 nh\u1ee7 r\u1eb1ng<\/i><i>,<\/i><i> \u2018<\/i><i>Ai s\u1ebd l\u00ean tr\u1eddi?<\/i><i>\u2019<\/i> <i>(ngh\u0129a l\u00e0, \u0111\u1ec3 \u0111em \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 xu\u1ed1ng), ho\u1eb7c<\/i><i> \u201c<\/i><i>Ai s\u1ebd xu\u1ed1ng <\/i><i>\u00e2m ph\u1ee7<\/i><i>?<\/i><i> <\/i><i>(ngh\u0129a l\u00e0, \u0111\u1ec3 \u0111em \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 <\/i><i>l\u00ean<\/i><i> t\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft)\u201d<\/i> ( <i>Rm <\/i>10:6-7). \u00a0\u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng tr\u1ea7n v\u00e0 \u0111\u00e3 s\u1ed1ng l\u1ea1i t\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft; qua vi\u1ec7c Nh\u1eadp Th\u1ec3 v\u00e0 Ph\u1ee5c Sinh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, Con Thi\u00ean Ch\u00faa ch\u1ea5p nh\u1eadn to\u00e0n th\u1ec3 cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u1edf trong t\u00e2m h\u1ed3n ch\u00fang ta nh\u1edd Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n. \u00a0\u0110\u1ee9c tin bi\u1ebft r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 r\u1ea5t g\u1ea7n g\u0169i ch\u00fang ta, r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t h\u1ed3ng \u00e2n cao c\u1ea3 cho ch\u00fang ta, h\u1ed3ng \u00e2n bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ch\u00fang ta t\u1eeb b\u00ean trong, \u1edf trong ch\u00fang ta, v\u00e0 do \u0111\u00f3 ban cho ch\u00fang ta \u00e1nh s\u00e1ng chi\u1ebfu soi nguy\u00ean th\u1ee7y v\u00e0 c\u1ee9u c\u00e1nh c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, to\u00e0n th\u1ec3 ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u1ee7a cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>21. <i>Do \u0111\u00f3, c<\/i><i>h\u00fang ta<\/i><i> c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u<\/i><i> s\u1ef1 <\/i><i>m\u1edbi m\u1ebb<\/i><i> m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin <\/i><i>d\u1eabn<\/i><i> ch\u00fang ta<\/i><i> \u0111\u1ebfn<\/i><i>.<\/i> \u00a0Ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i b\u1edfi T\u00ecnh Y\u00eau m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 m\u1edf l\u00f2ng ra \u0111\u00f3n nh\u1eadn trong \u0111\u1ee9c tin, v\u00e0 qua vi\u1ec7c m\u1edf l\u00f2ng ra \u0111\u00f3n nh\u1eadn T\u00ecnh Y\u00eau m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin ban cho h\u1ecd, cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ed9ng m\u1edf v\u01b0\u1ee3t ra ngo\u00e0i ch\u00ednh m\u00ecnh. \u00a0Th\u00e1nh Phaol\u00f4 c\u00f3 th\u1ec3 qu\u1ea3 quy\u1ebft: <i>\u201c<\/i><i>T\u00f4i s\u1ed1ng nh\u01b0ng<\/i><i> kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 t\u00f4i s\u1ed1ng, <\/i><i>m\u00e0<\/i><i> l\u00e0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 s\u1ed1ng trong t\u00f4i\u201d<\/i> (G<i>l <\/i>2:20), v\u00e0 khuy\u00ean nh\u1ee7: <i>\u201c<\/i><i>Ch\u1edb g\u00ec<\/i><i> \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 ng\u1ef1 trong <\/i><i>t\u00e2m h\u1ed3n anh em nh\u1edd<\/i><i> \u0111\u1ee9c tin\u201d<\/i> (<i>Eph<\/i> 3:17). \u00a0Trong \u0111\u1ee9c tin, \u201cc\u00e1i t\u00f4i\u201d c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ec3 c\u00f3 ch\u1ed7 cho Ng\u01b0\u1eddi Kh\u00e1c c\u01b0 ng\u1ee5, \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng trong Ng\u01b0\u1eddi Kh\u00e1c, v\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y c\u0169ng m\u1edf r\u1ed9ng ra trong T\u00ecnh Y\u00eau. \u00a0\u1ede \u0111\u00e2y c\u00f3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n.\u00a0 Ng\u01b0\u1eddi Kit\u00f4 h\u1eefu c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu, nh\u1eefng t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 t\u00e2m t\u00ecnh con th\u1ea3o c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, b\u1edfi v\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng ph\u1ea7n v\u00e0o T\u00ecnh Y\u00eau c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, T\u00ecnh Y\u00eau \u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n. \u00a0Ch\u00ednh trong T\u00ecnh Y\u00eau n\u00e0y m\u00e0 ch\u00fang ta m\u1ed9t c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i nh\u00ecn ri\u00eang c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu. \u00a0N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00ean \u0111\u1ed3ng h\u00ecnh \u0111\u1ed3ng d\u1ea1ng n\u00e0y trong T\u00ecnh Y\u00eau, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n l\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5 v\u00e0o l\u00f2ng ch\u00fang ta (x. <i>Rm<\/i> 5:5),\u00a0 th\u00ec ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o tuy\u00ean x\u01b0ng Ch\u00faa Gi\u00easu l\u00e0 Ch\u00faa (x. <i>1 Cor<\/i> 12:3).<\/p>\n<p><b><i>H<\/i><\/b><b><i>\u00ecnh th\u1ee9c H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>22. <i>B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu tr\u1edf th\u00e0nh <\/i><i>\u0111\u1eddi s\u1ed1ng<\/i><i> c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh.<\/i> \u00a0Khi Th\u00e1nh Phaol\u00f4 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu R\u00f4ma v\u1ec1 m\u1ed9t th\u00e2n th\u1ec3 duy nh\u1ea5t m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 t\u1ea1o th\u00e0nh, ng\u00e0i khuy\u00ean nh\u1ee7 h\u1ecd \u0111\u1eebng t\u1ef1 h\u00e0o v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, tr\u00e1i l\u1ea1i, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i ngh\u0129 v\u1ec1 m\u00ecnh <i>\u201ctheo <\/i><i>m\u1ee9c \u0111\u1ed9<\/i><i> \u0111\u1ee9c tin m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 <\/i><i>ban ph\u00e1t cho m\u00ecnh<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>Rm<\/i> 12:3). \u00a0C\u00e1c t\u00edn h\u1eefu h\u1ecdc c\u00e1ch nh\u00ecn ch\u00ednh m\u00ecnh theo \u0111\u1ee9c tin m\u00e0 h\u1ecd tuy\u00ean x\u01b0ng: H\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 l\u00e0 t\u1ea5m k\u00ednh (g\u01b0\u01a1ng) m\u00e0 \u1edf \u0111\u00f3 h\u1ecd t\u00ecm th\u1ea5y h\u00ecnh \u1ea3nh ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n. \u00a0V\u00e0 nh\u01b0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u00f4m \u1ea5p trong M\u00ecnh t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi t\u00edn h\u1eefu, l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ea1o th\u00e0nh th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi Kit\u00f4 h\u1eefu hi\u1ec3u r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c bao g\u1ed3m trong th\u00e2n th\u1ec3 n\u00e0y, trong m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 nguy\u00ean th\u1ee7y v\u1edbi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu kh\u00e1c trong \u0111\u1ee9c tin. \u00a0H\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a m\u1ed9t th\u00e2n th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd h\u1ea1 c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu xu\u1ed1ng th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u1eed \u0111\u01a1n gi\u1ea3n c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ed5ng th\u1ec3 v\u00f4 danh, m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ea7n th\u00f4 s\u01a1 trong m\u1ed9t b\u1ed9 m\u00e1y v\u0129 \u0111\u1ea1i, nh\u01b0ng \u0111\u00fang h\u01a1n l\u00e0 mu\u1ed1n nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p s\u1ed1ng c\u00f2n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u1edbi c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu, v\u00e0 c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu v\u1edbi nhau (x. <i>Rm<\/i> 12 :4-5).\u00a0 C\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu l\u00e0 <b><i>\u201cm\u1ed9t\u201d<\/i><\/b> (x. <i>Gl<\/i> 3:28), m\u00e0 kh\u00f4ng m\u1ea5t \u0111i c\u00e1 t\u00ednh c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 trong vi\u1ec7c ph\u1ee5c v\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u00ednh n\u1ed9i t\u00e2m c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i nh\u1ea5t. \u00a0\u0110i\u1ec1u n\u00e0y gi\u1ea3i th\u00edch l\u00fd do t\u1ea1i sao, ngo\u00e0i th\u00e2n th\u1ec3 n\u00e0y, ngo\u00e0i s\u1ef1 hi\u1ec7p nh\u1ea5t n\u00e0y c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh trong \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, ngo\u00e0i H\u1ed9i Th\u00e1nh n\u00e0y m\u00e0 &#8211; theo l\u1eddi c\u1ee7a Romano Guardini &#8211; <i>\u201cl\u00e0 ng\u01b0\u1eddi <\/i><i>mang <\/i><i>trong l\u1ecbch s\u1eed c\u00e1i nh\u00ecn <\/i><i>to\u00e0n di\u1ec7n<\/i><i> c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 <\/i><i>v\u1ec1<\/i><i> th\u1ebf g<\/i><i>ian<\/i><i>\u201d<\/i> [16] \u2013 th\u00ec \u0111\u1ee9c tin m\u1ea5t \u0111i <i>\u201c<\/i><i>ti\u00eau chu\u1ea9n<\/i><i>\u201d<\/i> c\u1ee7a n\u00f3, m\u1ea5t s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng c\u1ee7a n\u00f3, kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00ecm th\u1ea5y n\u01a1i thi\u1ebft y\u1ebfu \u0111\u1ec3 [d\u1ef1a v\u00e0o m\u00e0] t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ee9ng v\u1eefng. \u00a0\u0110\u1ee9c tin l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i thu\u1ed9c v\u1ec1 H\u1ed9i Th\u00e1nh, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u00ean x\u01b0ng t\u1eeb b\u00ean trong th\u00e2n th\u1ec3 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, nh\u01b0 s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu. \u00a0\u00a0Ch\u00ednh t\u1eeb ch\u1ed7 thu\u1ed9c v\u1ec1 H\u1ed9i Th\u00e1nh n\u00e0y m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin m\u1edf l\u00f2ng m\u1ecdi Kit\u00f4 h\u1eefu ra v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. \u00a0L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, nh\u1edd ch\u00ednh \u0111\u1ed9ng n\u0103ng c\u1ee7a n\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1eddi \u0111\u00e1p tr\u1ea3 trong c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu, v\u00e0 t\u1ef1 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1, m\u1ed9t tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin. \u00a0Nh\u01b0 Th\u00e1nh Phaol\u00f4 \u0111\u00e3 n\u00f3i:<i> \u201cai tin <\/i><i>b\u1eb1ng t\u1ea5m l\u00f2ng<\/i><i> <\/i><i>[<\/i><i>&#8230;<\/i><i>]<\/i><i> v\u00e0 <\/i><i>tuy\u00ean x\u01b0ng ra mi\u1ec7ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u \u0111\u1ed9<\/i><i>\u201d <\/i>(<i>Rm <\/i>10:10). <i>\u00a0<\/i>\u0110\u1ee9c tin kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ri\u00eang t\u01b0, m\u1ed9t<i> <\/i>kh\u00e1i ni\u1ec7m theo c\u00e1 nh\u00e2n ch\u1ee7 ngh\u0129a ho\u1eb7c m\u1ed9t \u00fd ki\u1ebfn \u200b\u200bch\u1ee7 quan, nh\u01b0ng ph\u00e1t sinh t\u1eeb vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, v\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i ra v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh l\u1eddi c\u00f4ng b\u1ed1. \u00a0<i>\u201c<\/i><i>L\u00e0m sao h\u1ecd s\u1ebd tin v\u00e0o \u00d0\u1ea5ng m\u00e0 h\u1ecd ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c nghe?\u00a0 V\u00e0 l\u00e0m sao m\u00e0 h\u1ecd s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi rao gi\u1ea3ng?<\/i><i>\u201d <\/i>(<i>Rm<\/i> 10:14). \u00a0Nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ee9c tin tr\u1edf n\u00ean c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 trong c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu nh\u1edd h\u1ed3ng \u00e2n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u1edd T\u00ecnh Y\u00eau \u0111\u00f3 thu h\u00fat t\u00e2m h\u1ed3n ch\u00fang ta v\u1ec1 v\u1edbi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4\u00a0 (x. <i>Gl<\/i> 5:6), v\u00e0 l\u00e0m cho ch\u00fang ta tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u1eed c\u1ee7a cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh, cu\u1ed9c h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng qua l\u1ecbch s\u1eed h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a n\u00f3. \u00a0\u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i theo c\u00e1ch n\u00e0y, m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u00ecn m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra, \u0111\u1ee9c tin tr\u1edf th\u00e0nh \u00e1nh s\u00e1ng cho \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"center\">CH\u01af\u01a0NG HAI<br \/>\n<b>N\u1ebeU ANH EM KH\u00d4NG<\/b><b> TIN,<br \/>\n<\/b><b>ANH EM<\/b><b> S\u1ebc KH\u00d4NG HI\u1ec2U<\/b><br \/>\n(X. <i>Is<\/i> 7:9)<\/p>\n<p><b><i>\u0110<\/i><\/b><b><i>\u1ee9c tin v\u00e0 <\/i><\/b><b><i>ch\u00e2n l\u00fd<\/i><\/b><\/p>\n<p>23. <i>N\u1ebfu <\/i><i>ng\u00e0i<\/i><i> kh\u00f4ng tin, <\/i><i>th\u00ec ng\u00e0i<\/i><i> kh\u00f4ng hi\u1ec3u<\/i> (x. <i>Is<\/i> 7: 9). \u00a0B\u1ea3n Hy L\u1ea1p c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh Do Th\u00e1i, b\u1ea3n B\u1ea3y M\u01b0\u01a1i ph\u00e1t h\u00e0nh \u1edf Alexandria Ai C\u1eadp, d\u1ecbch nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ee7a ng\u00f4n s\u1ee9 Isaia n\u00f3i c\u00f9ng vua Aha. \u00a0B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y v\u1ea5n \u0111\u1ec1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 ch\u00e2n l\u00fd chi\u1ebfm v\u1ecb th\u1ebf trung t\u00e2m c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin. \u00a0Tuy nhi\u00ean, trong v\u0103n b\u1ea3n ti\u1ebfng Do Th\u00e1i, ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc kh\u00e1c. \u00a0\u1ede \u0111\u00f3, ng\u00f4n s\u1ee9 n\u00f3i v\u1edbi nh\u00e0 vua: <i>\u201cN\u1ebfu <\/i><i>ng\u00e0i<\/i><i> kh\u00f4ng tin, <\/i><i>ng\u00e0i<\/i><i> kh\u00f4ng th\u1ec3 <\/i><i>\u0111\u1ee9ng v\u1eefng<\/i><i>.\u201d<\/i> \u00a0\u1ede \u0111\u00e2y c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u01a1i ch\u1eef, d\u1ef1a tr\u00ean hai h\u00ecnh th\u1ee9c c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <i>&#8216;am<\/i><i>\u00e0<\/i><i>n<\/i>: \u201cng\u00e0i tin\u201d <i>(ta&#8217;aminu)<\/i>, v\u00e0 \u201cng\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng v\u1eefng\u201d <i>(ta&#8217;amenu).<\/i> \u00a0S\u1ee3 h\u00e3i v\u00ec s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a qu\u00e2n th\u00f9, nh\u00e0 vua t\u00ecm an to\u00e0n m\u00e0 vi\u1ec7c li\u00ean minh v\u1edbi \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebf qu\u1ed1c Assyria c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p cho vua. \u00a0Khi \u1ea5y, ng\u00f4n s\u1ee9 y\u00eau c\u1ea7u nh\u00e0 vua n\u00ean ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00e1 t\u1ea3ng th\u1ef1c s\u1ef1, \u0111\u00e1 t\u1ea3ng kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 lay chuy\u1ec3n n\u1ed5i, l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a d\u00e2n Israel. \u00a0V\u00ec Thi\u00ean Ch\u00faa \u00a0\u0111\u00e1ng tin c\u1eady, th\u1eadt l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd \u0111\u1ec3 tin v\u00e0o Ng\u00e0i, \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng s\u1ef1 an to\u00e0n th\u00edch \u0111\u00e1ng c\u1ee7a vua d\u1ef1a tr\u00ean L\u1eddi Ng\u00e0i. \u00a0Ch\u00ednh Ng\u00e0i l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa m\u00e0 ch\u1eb1ng bao l\u00e2u n\u1eefa ng\u00f4n s\u1ee9 Isaia s\u1ebd g\u1ecdi hai l\u1ea7n, <i>\u201cThi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a Amen\u201d<\/i> (x. <i>Is<\/i> 65:16), n\u1ec1n t\u1ea3ng b\u1ec1n v\u1eefng c\u1ee7a l\u00f2ng trung th\u00e0nh v\u1edbi Giao \u01af\u1edbc. \u00a0Ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1ea3n Hy L\u1ea1p c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh, khi d\u1ecbch <i>\u201c<\/i><i>\u0111\u1ee9ng<\/i><i> v\u1eefng\u201d<\/i> thay v\u00ec \u00a0<i>\u201chi\u1ec3u\u201d<\/i>, \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t thay \u0111\u1ed5i s\u00e2u xa trong v\u0103n b\u1ea3n, v\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i t\u1eeb kh\u00e1i ni\u1ec7m tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o Thi\u00ean Ch\u00faa trong Th\u00e1nh Kinh sang kh\u00e1i ni\u1ec7m hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a Hy L\u1ea1p. \u00a0B\u1ea3n d\u1ecbch n\u00e0y, tuy ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Hy L\u1ea1p, nh\u01b0ng \u0111\u0103 kh\u00f4ng b\u1ecf qua \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c c\u01a1 b\u1ea3n s\u00e2u xa c\u1ee7a v\u0103n b\u1ea3n Do Th\u00e1i. \u00a0Th\u1eadt ra, l\u1eddi h\u1ee9a ch\u1eafc ch\u1eafn c\u1ee7a ng\u00f4n s\u1ee9 Isaia cho nh\u00e0 vua, l\u00e0 do s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa c\u00f9ng s\u1ef1 hi\u1ec7p nh\u1ea5t m\u00e0 Ng\u00e0i ban cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a d\u00e2n Ng\u00e0i.\u00a0 Ng\u00f4n s\u1ee9 khuy\u1ebfn kh\u00edch nh\u00e0 vua hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i c\u1ee7a Ch\u00faa, b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u00ecm ki\u1ebfm trong s\u1ef1 th\u00e0nh t\u00edn c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh kh\u00f4n ngoan \u0111ang \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n nhi\u1ec1u k\u1ef7 nguy\u00ean. \u00a0Th\u00e1nh Augustin\u00f4 \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ef1 t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u1ee7a \u201chi\u1ec3u bi\u1ebft\u201d v\u00e0 \u201c\u0111\u1ee9ng v\u1eefng\u201d trong s\u00e1ch T\u01b0 Th\u00fa c\u1ee7a ng\u00e0i khi ng\u00e0i n\u00f3i v\u1ec1 ch\u00e2n l\u00fd, m\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00f3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng v\u1eefng <i>\u201ctrong <\/i><i>Ng\u00e0i<\/i><i> [Ch\u00faa], trong <\/i><i>ch\u00e2n l\u00fd<\/i><i> c\u1ee7a <\/i><i>Ng\u00e0i, con<\/i><i> s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c <\/i><i>ki\u00ean \u0111\u1ecbnh<\/i><i> v\u00e0 <\/i><i>v\u1eefng v\u00e0ng<\/i><i>\u201d<\/i> \u00a0[17]. \u00a0T\u1eeb b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u00e0y, ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng Th\u00e1nh Augustin\u00f4 mu\u1ed1n v\u1ea1ch ra c\u00e1ch ch\u00e2n l\u00fd \u0111\u00e1ng tin c\u1eady n\u00e0y c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa trung th\u00e0nh hi\u1ec7n di\u1ec7n trong l\u1ecbch s\u1eed nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u1eef th\u1eddi gian c\u00f9a n\u00f3, qua vi\u1ec7c k\u1ebft h\u1ee3p nh\u1eefng ng\u00e0y b\u1ecb ph\u00e2n t\u00e1n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0 th\u1ea5y r\u00f5 trong Th\u00e1nh Kinh [18].<\/p>\n<p>24. Khi \u0111\u1ecdc d\u01b0\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng n\u00e0y, \u0111o\u1ea1n v\u0103n c\u1ee7a ng\u00f4n s\u1ee9 Isaia \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t k\u1ebft lu\u1eadn: <i>con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n<\/i><i> s\u1ef1 hi\u1ec3u<\/i><i> bi\u1ebft<\/i><i>, <\/i><i>c\u1ea7n <\/i><i>ch\u00e2n l\u00fd<\/i><i>, b\u1edfi v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 n\u00f3, <\/i><i>con ng\u01b0\u1eddi<\/i><i> kh\u00f4ng<\/i><i> th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng v\u1eefng<\/i><i> \u0111\u01b0\u1ee3c<\/i>. \u00a0\u0110\u1ee9c tin, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e2n l\u00fd, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee9u \u0111\u1ed9, kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m b\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u01b0\u1edbc \u0111i c\u1ee7a ch\u00fang ta.\u00a0 N\u00f3 v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u1eb9p, ph\u00f3ng chi\u1ebfu nh\u1eefng ao \u01b0\u1edbc h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a ch\u00fang ta, m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 m\u00e0 ch\u1ec9 th\u1ecfa m\u00e3n ch\u00fang ta v\u00ec ch\u00fang ta mu\u1ed1n l\u1eeba d\u1ed1i ch\u00ednh m\u00ecnh. \u00a0Ho\u1eb7c n\u00f3 b\u1ecb gi\u1ea3m xu\u1ed1ng th\u00e0nh m\u1ed9t c\u1ea3m gi\u00e1c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, c\u00f3 th\u1ec3 an \u1ee7i v\u00e0 s\u01b0\u1edfi \u1ea5m, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta, theo s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i c\u1ee7a th\u1eddi gian, kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng n\u00e2ng \u0111\u1ee1 m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh li\u00ean t\u1ee5c trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ch\u00fang ta. \u00a0N\u1ebfu \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec vua Aha \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u00fang v\u00ec \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh c\u00e1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 s\u1ef1 an to\u00e0n c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a \u00f4ng tr\u00ean m\u1ed9t c\u1ea3m gi\u00e1c. \u00a0B\u1eb1ng s\u1ef1 n\u1ed1i k\u1ebft n\u1ed9i t\u1ea1i c\u1ee7a n\u00f3 v\u1edbi ch\u00e2n l\u00fd, \u0111\u1ee9c tin c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng m\u1edbi tr\u00ean c\u00e1c t\u00ednh to\u00e1n c\u1ee7a nh\u00e0 vua, b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 th\u1ea5y xa h\u01a1n, b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 bao g\u1ed3m c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, trung th\u00e0nh v\u1edbi Giao \u01af\u1edbc v\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Ng\u00e0i.<\/p>\n<p>25. \u00a0<i>Ng\u00e0y nay, c<\/i><i>h\u00ednh v\u00ec cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng <\/i><i>ch\u00e2n l\u00fd<\/i><i> m\u00e0<\/i><i> trong \u0111\u00f3<\/i><i> ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng, <\/i><i>n\u00ean h\u01a1n <\/i><i>b<\/i><i>ao<\/i><i> gi\u1edd<\/i><i> h\u1ebft, ch\u00fang ta<\/i><i> c\u1ea7n<\/i><i> ph\u1ea3i<\/i><i> <\/i><i>nh\u1eafc l\u1ea1i <\/i><i>m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd.<\/i> \u00a0Trong v\u0103n h\u00f3a \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng ch\u1ec9 ch\u1ea5p nh\u1eadn nh\u01b0 ch\u00e2n l\u00fd nh\u1eefng s\u1ef1 th\u1eadt c\u1ee7a k\u1ef9 thu\u1eadt: ch\u00e2n l\u00fd l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 \u0111o l\u01b0\u1eddng d\u1ef1a v\u00e0o ki\u1ebfn \u200b\u200bth\u1ee9c c\u1ee7a h\u1ecd. \u00a0M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd v\u00ec n\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, do \u0111\u00f3 l\u00e0m cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tho\u1ea3i m\u00e1i v\u00e0 d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n. \u00a0Ng\u00e0y nay ch\u00e2n l\u00fd \u1ea5y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd ch\u1eafc ch\u1eafn duy nh\u1ea5t, duy nh\u1ea5t m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 chia s\u1ebb v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, duy nh\u1ea5t m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea3o lu\u1eadn v\u00e0 trong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng nhau tham gia. \u00a0H\u01a1n n\u1eefa c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng ch\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi, bao g\u1ed3m t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u00edch th\u1ef1c m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ea3m th\u1ea5y trong l\u00f2ng, nh\u1eefng ch\u00e2n l\u00fd ch\u1ec9 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb cho c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u1edbi \u00fd \u0111\u1ecbnh ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u00f4ng \u00edch. \u00a0Ch\u00e2n l\u00fd cao c\u1ea3, ch\u00e2n l\u00fd gi\u1ea3i th\u00edch t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi s\u1ef1 c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta nh\u00ecn v\u1edbi \u0111\u00f4i m\u1eaft nghi ng\u1edd. \u00a0Ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ef1 h\u1ecfi r\u1eb1ng n\u00f3 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd m\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chuy\u00ean ch\u1ebf l\u1edbn c\u1ee7a nh\u1eefng th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 mong mu\u1ed1n, m\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd \u00e1p \u0111\u1eb7t v\u0169 tr\u1ee5 quan c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ec3 nghi\u1ec1n n\u00e1t l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a t\u1eebng c\u00e1 nh\u00e2n sao? \u00a0Chung cu\u1ed9c, ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i m\u1ed9t thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i, trong \u0111\u00f3 c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 ch\u00e2n l\u00fd ph\u1ed5 qu\u00e1t, m\u00e0 c\u01a1 b\u1ea3n c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00faa, kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m n\u1eefa. \u00a0Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u00e0y, vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi ta mu\u1ed1n lo\u1ea1i b\u1ecf s\u1ef1 k\u1ebft n\u1ed1i gi\u1eefa t\u00f4n gi\u00e1o v\u1edbi ch\u00e2n l\u00fd l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p l\u00fd, b\u1edfi v\u00ec s\u1ef1 k\u1ebft n\u1ed1i \u1ea5y s\u1ebd l\u00e0 c\u0103n nguy\u00ean c\u1ee7a cu\u1ed3ng t\u00edn, t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0n \u00e1p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng chia s\u1ebb c\u00f9ng m\u1ed9t ni\u1ec1m tin. \u00a0Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, v\u1ec1 \u0111\u1ec1 t\u00e0i n\u00e0y, v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ef1 m\u1ea5t tr\u00ed nh\u1edb l\u1edbn trong th\u1ebf gi\u1edbi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u00a0Th\u1ef1c ra, c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 ch\u00e2n l\u00fd l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a k\u00fd \u1ee9c, c\u1ee7a k\u00fd \u1ee9c s\u00e2u xa, b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i tr\u01b0\u1edbc ch\u00fang ta, v\u00e0 n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c k\u1ebft h\u1ee3p ch\u00fang ta m\u1ed9t c\u00e1ch v\u01b0\u1ee3t tr\u00ean \u201cc\u00e1i t\u00f4i\u201d nh\u1ecf b\u00e9 v\u00e0 gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a m\u00ecnh. \u00a0\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3, trong \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a n\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ee5c \u0111\u00edch v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a con \u0111\u01b0\u1eddng chung c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>\n<p><b><i>S\u1ef1 hi\u1ec3u b<\/i><\/b><b><i>i\u1ebft <\/i><\/b><b><i>v\u1ec1 <\/i><\/b><b><i>ch\u00e2n l\u00fd v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>26. <i>Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, \u0111\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p<\/i><i> m\u1ed9t ph\u1ee5c<\/i><i> v\u1ee5 cho <\/i><i>c\u00f4ng \u00edch v\u1ec1 m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ebf <\/i><i>\u0111\u00fang <\/i><i>\u0111\u1eafn<\/i><i> \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u <\/i><i>ch\u00e2n l\u00fd kh\u00f4ng<\/i><i>?<\/i> \u00a0\u0110\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y, ch\u00fang ta c\u1ea7n ph\u1ea3i suy ngh\u0129 v\u1ec1 lo\u1ea1i ki\u1ebfn \u200b\u200bth\u1ee9c ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin. \u00a0M\u1ed9t c\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3 c\u1ee7a Th\u00e1nh Phaol\u00f4 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap cho \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, khi ng\u00e0i n\u00f3i, \u201c<i>tin trong <\/i><i>tr\u00e1i tim<\/i>\u201d (x. <i>Rm<\/i> 10:10). \u00a0Theo Th\u00e1nh Kinh th\u00ec tr\u00e1i tim l\u00e0 trung t\u00e2m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0 n\u01a1i giao nhau c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c chi\u1ec1u k\u00edch kh\u00e1c nhau c\u1ee7a n\u00f3: th\u00e2n th\u1ec3 v\u00e0 tinh th\u1ea7n; n\u1ed9i t\u00e2m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 c\u1edfi m\u1edf c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c; tr\u00ed tu\u1ec7 , \u00fd ch\u00ed v\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3m. \u00a0V\u00e2ng, n\u1ebfu tr\u00e1i tim c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng k\u1ebft h\u1ee3p c\u00e1c chi\u1ec1u k\u00edch n\u00e0y, v\u00ec n\u00f3 l\u00e0 n\u01a1i m\u00e0 ch\u00fang ta m\u1edf l\u00f2ng ra cho ch\u00e2n l\u00fd v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau, v\u00e0 l\u00e0 n\u01a1i ch\u00fang ta \u0111\u1ec3 cho m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn v\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i s\u00e2u xa b\u1edfi ch\u00fang. \u00a0\u0110\u1ee9c tin bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i to\u00e0n th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi, theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 m\u00e0 n\u00f3 m\u1edf ra cho t\u00ecnh y\u00eau. \u00a0Ch\u00ednh \u1edf n\u01a1i g\u1eb7p g\u1ee1 gi\u1eefa \u0111\u1ee9c tin v\u1edbi t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y m\u00e0 ch\u00fang ta bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin, s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng soi s\u00e1ng nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc \u0111i c\u1ee7a ch\u00fang ta c\u1ee7a n\u00f3. \u00a0\u0110\u1ee9c tin bi\u1ebft theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 m\u00e0 n\u00f3 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi t\u00ecnh y\u00eau, theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 m\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau t\u1ef1 n\u00f3 mang m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng. \u00a0S\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t sinh khi ch\u00fang ta nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh y\u00eau cao c\u1ea3 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ch\u00fang ta t\u1eeb b\u00ean trong v\u00e0 ban cho ch\u00fang ta \u0111\u00f4i m\u1eaft m\u1edbi \u0111\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ef1c t\u1ea1i.<\/p>\n<p>27. C\u00e1ch th\u1ebf m\u00e0 tri\u1ebft gia Ludwig Wittgenstein gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 s\u1ef1 ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn. \u00a0Theo \u00f4ng th\u00ec tin t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 kinh nghi\u1ec7m v\u1ec1 y\u00eau \u0111\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u nh\u01b0 ch\u1ee7 quan, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb nh\u01b0 m\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd th\u00edch h\u1ee3p cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi [19].\u00a0 Th\u1ef1c ra, \u0111\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn ch\u00e2n l\u00fd. \u00a0T\u00ecnh y\u00eau ng\u00e0y nay \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u nh\u01b0 m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ea3m x\u00fac hay thay \u0111\u1ed5i, ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd.<\/p>\n<p><i>\u0110\u00e2y<\/i><i> c\u00f3<\/i><i> th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 m\u1ed9t m\u00f4 t\u1ea3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 <\/i><i>v\u1ec1<\/i><i> t\u00ecnh y\u00eau<\/i><i> kh\u00f4ng<\/i><i>?<\/i> \u00a0Th\u1ef1c ra, t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb thu g\u1ecdn th\u00e0nh m\u1ed9t c\u1ea3m x\u00fac nay \u0111\u1ebfn mai \u0111i. \u00a0\u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean n\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn y\u1ebfu t\u1ed1 t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a ch\u00fang ta, nh\u01b0ng \u0111\u1ec3 m\u1edf ra cho ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh, th\u00ec ph\u1ea3i t\u1eeb b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng c\u00e1i \u201ct\u00f4i\u201d ri\u00eang l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 l\u00e2u d\u00e0i; t\u00ecnh y\u00eau l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh y\u00eau. \u00a0Do \u0111\u00f3, r\u00f5 r\u00e0ng theo m\u1ed9t ngh\u0129a n\u00e0o \u0111\u00f3, t\u00ecnh y\u00eau c\u1ea7n ch\u00e2n l\u00fd.\u00a0 Ch\u1ec9 khi n\u00e0o t\u00ecnh y\u00eau d\u1ef1a tr\u00ean ch\u00e2n l\u00fd th\u00ec n\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng v\u1eefng v\u1edbi th\u1eddi gian, v\u01b0\u1ee3t tr\u00ean nh\u1eefng gi\u00e2y ph\u00fat tho\u00e1ng qua v\u00e0 v\u1eefng v\u00e0ng \u0111\u1ec3 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh chung. \u00a0N\u1ebfu t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi ch\u00e2n l\u00fd, n\u00f3 l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ef1 b\u1ea5t \u1ed5n c\u1ee7a t\u00ecnh c\u1ea3m v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eed th\u00e1ch c\u1ee7a th\u1eddi gian. \u00a0Tuy nhi\u00ean, t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00edch th\u1ef1c, k\u1ebft h\u1ee3p t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta, v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng m\u1edbi h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng cao c\u1ea3 v\u00e0 sung m\u00e3n. \u00a0N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e2n l\u00fd th\u00ec t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng th\u1ec3 cung c\u1ea5p m\u1ed1i d\u00e2y li\u00ean h\u1ec7 v\u1eefng ch\u1eafc, n\u00f3 kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c \u0111em c\u00e1i \u201ct\u00f4i\u201d ra kh\u1ecfi s\u1ef1 c\u00f4 l\u1eadp, c\u0169ng kh\u00f4ng gi\u1ea3i ph\u00f3ng n\u00f3 kh\u1ecfi nh\u1eefng gi\u00e2y ph\u00fat tho\u00e1ng qua \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 sinh hoa k\u1ebft qu\u1ea3.<\/p>\n<p><i>N\u1ebfu t\u00ecnh y\u00eau c\u1ea7n ch\u00e2n l\u00fd, <\/i><i>th\u00ec <\/i><i>ch\u00e2n l\u00fd<\/i><i> c\u0169ng c\u1ea7n t\u00ecnh <\/i><i>y\u00eau.<\/i> \u00a0T\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi nhau \u0111\u01b0\u1ee3c. \u00a0N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ecnh y\u00eau, ch\u00e2n l\u00fd tr\u1edf n\u00ean l\u1ea1nh l\u1ebdo, tr\u1edf th\u00e0nh v\u00f4 c\u1ea3m v\u00e0 \u0111\u00e0n \u00e1p cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. \u00a0Ch\u00e2n l\u00fd m\u00e0 ch\u00fang ta t\u00ecm ki\u1ebfm \u0111em l\u1ea1i \u00fd ngh\u0129a cho b\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ch\u00fang ta, soi s\u00e1ng ch\u00fang ta khi ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh y\u00eau ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn. \u00a0Ai y\u00eau th\u00ec hi\u1ec3u r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau l\u00e0 m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m v\u1ec1 ch\u00e2n l\u00fd, ch\u00ednh n\u00f3 m\u1edf m\u1eaft ch\u00fang ta \u0111\u1ec3 th\u1ea5y to\u00e0n th\u1ec3 th\u1ef1c t\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch m\u1edbi m\u1ebb, trong s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh y\u00eau. \u00a0Theo ngh\u0129a n\u00e0y, Th\u00e1nh Gr\u00eag\u00f4ri\u00f4 C\u1ea3 \u0111\u00e3 vi\u1ebft r\u1eb1ng <i>\u201camor ipse notitia <\/i><i>est<\/i><i>\u201d<\/i> &#8211; <i>t\u00ecnh <\/i><i>y\u00eau t\u1ef1 n\u00f3 l\u00e0 ki\u1ebfn \u200b\u200bth\u1ee9c<\/i>, mang trong n\u00f3 m\u1ed9t lu\u1eadn l\u00fd m\u1edbi [20]. \u00a0N\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u00ecn v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi v\u1edbi s\u1ef1 li\u00ean h\u1ec7, tr\u1edf th\u00e0nh s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c chia s\u1ebb, m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn theo nh\u00e3n quan c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 c\u00e1i nh\u00ecn chung v\u1ec1 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi s\u1ef1. \u00a0Guillaume de Saint Thierry, th\u1eddi Trung c\u1ed5, theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng n\u00e0y khi \u00f4ng ch\u00fa gi\u1ea3i v\u1ec1 m\u1ed9t c\u00e2u Nh\u00e3 Ca m\u00e0 \u1edf \u0111\u00f3 t\u00ecnh qu\u00e2n n\u00f3i v\u1edbi t\u00ecnh lang: <i>\u0110\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a <\/i><i>em<\/i><i> l\u00e0 m\u1eaft b\u1ed3 c\u00e2u<\/i> (x. <i>Nc<\/i> 1:15) [ 21]. \u00a0Guillaume gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi y\u00eau, l\u00e0 l\u00fd tr\u00ed c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau, s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t m\u1eaft duy nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 chi\u00eam ng\u1eafm Thi\u00ean Ch\u00faa, khi tr\u00ed tu\u1ec7 l\u00e0 \u201cm\u1ed9t tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1c ng\u1ed9\u201d [22].<\/p>\n<p>28. <i>Vi\u1ec7c <\/i><i>kh\u00e1m ph\u00e1 n\u00e0y v\u1ec1<\/i><i> t\u00ecnh y\u00eau<\/i><i>,<\/i><i> nh\u01b0 ngu\u1ed3n<\/i><i> m\u1ea1ch c\u1ee7a s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft<\/i><i>, <\/i><i>l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a kinh<\/i><i> nghi\u1ec7m ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a<\/i><i> m\u1ecdi<\/i><i> ng\u01b0\u1eddi<\/i><i>,<\/i><i> <\/i><i>\u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 b\u1eb1ng m\u1ed9t quan ni\u1ec7m<\/i><i> <\/i><i>v\u1ec1<\/i><i> \u0111\u1ee9c tin <\/i><i>trong <\/i><i>Th\u00e1nh Kinh<\/i><i>.<\/i>\u00a0 Nh\u1edd n\u1ebfm th\u1eed t\u00ecnh y\u00eau m\u00e0 qua \u0111\u00f3 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 ch\u1ecdn h\u1ecd v\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp h\u1ecd th\u00e0nh m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c, d\u00e2n Israel c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t c\u1ee7a k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, t\u1eeb kh\u1edfi th\u1ee7y c\u1ee7a n\u00f3 cho \u0111\u1ebfn ho\u00e0n th\u00e0nh. \u00a0S\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin, v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t sinh t\u1eeb t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng th\u1ef1c hi\u1ec7n Giao \u01af\u1edbc, n\u00ean l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft soi s\u00e1ng cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh trong l\u1ecbch s\u1eed. \u00a0\u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao trong Th\u00e1nh Kinh, ch\u00e2n l\u00fd v\u00e0 l\u00f2ng trung th\u00e0nh \u0111i \u0111\u00f4i v\u1edbi nhau, v\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa th\u1eadt l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa trung t\u00edn, \u0110\u1ea5ng gi\u1eef nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Ng\u00e0i, v\u00e0 cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi ta hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Ng\u00e0i trong th\u1eddi gian. \u00a0Qua kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9, trong \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a cu\u1ed9c l\u01b0u \u0111\u1ea7y v\u00e0 hy v\u1ecdng v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u1ee9t kho\u00e1t tr\u1edf l\u1ea1i th\u00e0nh th\u00e1nh, d\u00e2n Israel c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c r\u1eb1ng ch\u00e2n l\u00fd n\u00e0y c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa tr\u1ea3i ra ngo\u00e0i l\u1ecbch s\u1eed h\u1ecd c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ec3 bao tr\u00f9m l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi, k\u1ec3 t\u1eeb l\u00fac t\u1ea1o d\u1ef1ng. \u00a0S\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin soi s\u00e1ng kh\u00f4ng nh\u1eefng ch\u1ec9 cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c, nh\u01b0ng to\u00e0n th\u1ec3 cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ea1o v\u1eadt, t\u1eeb nguy\u00ean th\u1ee7y c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ec3 ng\u00e0y vi\u00ean m\u00e3n.<\/p>\n<p><b><i>\u0110\u1ee9c tin nh\u01b0 <\/i><\/b><b><i>th\u00ednh gi\u00e1c<\/i><\/b><b><i> v\u00e0 <\/i><\/b><b><i>th\u1ecb gi\u00e1c<\/i><\/b><\/p>\n<p>29. <i>B\u1edfi v\u00ec <\/i><i>s\u1ef1 nhi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1<\/i><i> \u0111\u1ee9c tin <\/i><i>n\u1ed1i li\u1ec1n v\u1edbi Giao \u01af\u1edbc <\/i><i>c\u1ee7a m\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa <\/i><i>th\u00e0nh <\/i><i>t\u00edn<\/i><i>, \u0110\u1ea5ng thi\u1ebft l\u1eadp <\/i><i>m\u1ed9t <\/i><i>li\u00ean<\/i><i> h\u1ec7 t\u00ecnh y\u00eau v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 <\/i><i>n\u00f3i v\u1edbi h\u1ecd b\u1eb1ng L\u1eddi<\/i><i>, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y trong Th\u00e1nh Kinh nh\u01b0 m\u1ed9t <\/i><i>s\u1ef1 l\u1eafng <\/i><i>nghe v\u00e0 <\/i><i>li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi<\/i><i> <\/i><i>th\u00ednh gi\u00e1c<\/i><i>.<\/i> \u00a0Th\u00e1nh Phaol\u00f4 s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t c\u00f4ng th\u1ee9c \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n: <i>fides <\/i><i>ex<\/i><i> auditu<\/i>, <i>\u201c\u0111\u1ee9c tin \u0111\u1ebfn b\u1edfi nghe\u201d<\/i> (<i>Rm<\/i> 10:17). \u00a0\u00a0Li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi l\u1eddi n\u00f3i, s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u00e1 nh\u00e2n, m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft nh\u1eadn ra gi\u1ecdng n\u00f3i, t\u1ef1 nguy\u1ec7n m\u1edf ra cho gi\u1ecdng n\u00f3i \u1ea5y v\u00e0 l\u00e0m theo n\u00f3 trong s\u1ef1 v\u00e2ng ph\u1ee5c. \u00a0\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao Th\u00e1nh Phaol\u00f4 \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1ec1 <i>\u201cs\u1ef1 v\u00e2ng ph\u1ee5c c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin\u201d<\/i> (x. <i>Rm<\/i> 1: 5, 16, 26) [23]. \u00a0H\u01a1n n\u1eefa, \u00a0\u0111\u1ee9c tin l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u1eddi gian, m\u00e0 l\u1eddi c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ec3 n\u00f3i: \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ebfn th\u1ee9c ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111i theo [Th\u1ea7y] trong cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh (<i>sequela<\/i>). \u00a0Vi\u1ec7c nghe gi\u00fap ta tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ea1i c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa ki\u1ebfn \u200b\u200bth\u1ee9c v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u1ec1 ch\u00e2n l\u00fd, \u0111\u00f4i khi th\u00ednh gi\u00e1c l\u1ea1i tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi th\u1ecb gi\u00e1c, v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Hy L\u1ea1p. \u00a0N\u1ebfu, m\u1ed9t \u0111\u00e0ng, \u00e1nh s\u00e1ng gi\u00fap ch\u00fang ta chi\u00eam ng\u1eafm to\u00e0n di\u1ec7n nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn lu\u00f4n lu\u00f4n m\u01a1 \u01b0\u1edbc, th\u00ec \u0111\u00e0ng kh\u00e1c, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n d\u00e0nh m\u1ed9t ch\u1ed7 n\u00e0o cho t\u1ef1 do, v\u00ec n\u00f3 xu\u1ed1ng t\u1eeb tr\u1eddi v\u00e0 \u0111i th\u1eb3ng v\u00e0o m\u1eaft m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00f2i m\u1eaft tr\u1ea3 l\u1eddi. \u00a0Ngo\u00e0i ra, n\u00f3 c\u00f3 v\u1ebb m\u1eddi m\u1ed9t chi\u00eam ni\u1ec7m t\u0129nh, t\u00e1ch bi\u1ec7t kh\u1ecfi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ee5 th\u1ec3 trong \u0111\u00f3 con ng\u01b0\u1eddi vui m\u1eebng v\u00e0 \u0111au kh\u1ed5. \u00a0Theo quan ni\u1ec7m n\u00e0y, ti\u1ebfp c\u1eadn Th\u00e1nh Kinh v\u1ec1 hi\u1ec3u bi\u1ebft tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi ti\u1ebfp c\u1eadn c\u1ee7a Hy L\u1ea1p, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi Hy L\u1ea1p n\u1ed1i k\u1ebft ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u1edbi th\u1ecb gi\u00e1c trong khi theo \u0111u\u1ed5i s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft to\u00e0n di\u1ec7n v\u1ec1 th\u1ef1c t\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>T<\/i><i>uy nhi\u00ean, r\u00f5 r\u00e0ng<\/i><i> l\u00e0 s\u1ef1<\/i><i> \u0111\u1ed1i<\/i><i> ch\u1ecdi<\/i><i> <\/i><i>gi\u1ea3 t\u1ea1o<\/i><i> n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi <\/i><i>t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt<\/i><i> trong Th\u00e1nh Kinh.<\/i> \u00a0C\u1ef1u \u01af\u1edbc, \u0111\u00e3 dung h\u00f2a hai lo\u1ea1i hi\u1ec3u bi\u1ebft n\u00e0y, b\u1edfi v\u00ec vi\u1ec7c l\u1eafng nghe L\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y Th\u00e1nh Nhan Ng\u00e0i. \u00a0B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 khai tri\u1ec3n m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Hy L\u1ea1p, \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i l\u00e0 trung t\u00e2m c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh. \u00a0Th\u00ednh gi\u00e1c minh ch\u1ee9ng cho \u01a1n g\u1ecdi c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 s\u1ef1 v\u00e2ng ph\u1ee5c, c\u00f9ng s\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7c kh\u1ea3i trong th\u1eddi gian; th\u1ecb gi\u00e1c cung c\u1ea5p m\u1ed9t vi\u1ec5n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 to\u00e0n th\u1ec3 cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh v\u00e0 cho ph\u00e9p n\u00f3 n\u1eb1m trong k\u1ebf ho\u1ea1ch v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa; kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i nh\u00ecn n\u00e0y, ch\u00fang ta s\u1ebd ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng m\u1ea3nh v\u1ee5n ri\u00eang r\u1ebd c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ed5ng th\u1ec3 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng ai bi\u1ebft \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>30. <i>S\u1ef1 k<\/i><i>\u1ebft n\u1ed1i gi\u1eefa th\u1ecb gi\u00e1c v\u00e0 <\/i><i>th\u00ednh gi\u00e1c<\/i><i>, nh\u01b0 c\u00e1c c\u01a1 quan c\u1ee7a <\/i><i>s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1<\/i><i> \u0111\u1ee9c tin, <\/i><i>hi\u1ec3n<\/i><i> hi\u1ec7n r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n trong Tin M\u1eebng <\/i><i>Th\u00e1nh <\/i><i>Gioan.<\/i> \u00a0Theo Tin M\u1eebng th\u1ee9 t\u01b0 th\u00ec tin ch\u00ednh l\u00e0 l\u1eafng nghe v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi nh\u00ecn th\u1ea5y. \u00a0S\u1ef1 l\u1eafng nghe c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin x\u1ea3y ra trong h\u00ecnh th\u1ee9c hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng cho t\u00ecnh y\u00eau: \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 l\u1eafng nghe c\u00e1 nh\u00e2n, ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 nh\u1eadn ra gi\u1ecdng c\u1ee7a Ch\u00faa Chi\u00ean L\u00e0nh (x. <i>Ga<\/i> 10:3-5); m\u1ed9t s\u1ef1 l\u1eafng nghe \u0111\u00f2i h\u1ecfi n\u01a1i c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7, nh\u01b0 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi <i>\u201cnghe nh\u1eefng l\u1eddi <\/i><i>\u1ea5y<\/i><i> v\u00e0 <\/i><i>\u0111i <\/i><i>theo Ch\u00faa Gi\u00easu\u201d<\/i> (<i>Ga<\/i> 1:37). \u00a0\u0110\u1eb1ng kh\u00e1c, \u0111\u1ee9c tin c\u0169ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u1ecb gi\u00e1c. \u00a0\u0110\u00f4i khi vi\u1ec7c nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9c tin, nh\u01b0 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi nh\u1eefng Do Th\u00e1i, sau khi \u00f4ng Ladar\u00f4 s\u1ed1ng l\u1ea1i, <i>\u201cnh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng g\u00ec <\/i><i>Ng\u01b0\u1eddi<\/i><i> \u0111\u00e3 l\u00e0m<\/i><i> v\u00e0<\/i><i> tin v\u00e0o Ng<\/i><i>\u01b0\u1edd<\/i><i>i\u201d<\/i> (<i>Ga<\/i> 11:45). \u00a0L\u1ea7n kh\u00e1c, ch\u00ednh \u0111\u1ee9c tin d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n: <i>\u201cN\u1ebfu <\/i><i>con<\/i><i> tin, <\/i><i>con<\/i><i> s\u1ebd nh\u00ecn th\u1ea5y vinh quang c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d<\/i> (<i>Ga<\/i> 11:40). \u00a0Cu\u1ed1i c\u00f9ng, tin v\u00e0 nh\u00ecn th\u1ea5y g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi nhau: <i>\u201cAi tin <\/i><i>T<\/i><i>\u00f4i (&#8230;) <\/i><i>l\u00e0 <\/i><i>tin \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 sai t\u00f4i<\/i><i>;<\/i><i> v\u00e0<\/i><i> ai<\/i><i> th\u1ea5y <\/i><i>T<\/i><i>\u00f4i <\/i><i>l\u00e0<\/i><i> th\u1ea5y \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 sai T<\/i><i>\u00f4i<\/i><i>\u201d <\/i>(<i>Ga<\/i> 12:44-45). \u00a0Nh\u1edd s\u1ef1 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi vi\u1ec7c nghe n\u00e0y, c\u00e1i nh\u00ecn tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t quy\u1ebft t\u00e2m \u0111i theo \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, v\u00e0 \u0111\u1ee9c tin xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u0103m ch\u00fa nh\u00ecn, trong \u0111\u00f3 \u0111\u00f4i m\u1eaft h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f3i quen nh\u00ecn theo chi\u1ec1u s\u00e2u. \u00a0V\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf, v\u00e0o bu\u1ed5i s\u00e1ng Ph\u1ee5c Sinh, ch\u00fang ta chuy\u1ec3n t\u1eeb Gioan, ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn c\u00f2n trong b\u00f3ng t\u1ed1i tr\u01b0\u1edbc ng\u00f4i m\u1ed9 tr\u1ed1ng, <i>\u201c<\/i><i>\u0111\u00e3 <\/i><i>th\u1ea5y v\u00e0 \u0111\u00e3 tin\u201d<\/i> (Ga 20:8) sang Maria Magdalena l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb khi <i>\u201c<\/i><i>nh\u00ecn th\u1ea5y Ch\u00faa Gi\u00easu<\/i><i>\u201d<\/i> (x. <i>Ga<\/i> 20:14) v\u00e0 mu\u1ed1n \u00f4m ch\u1eb7t l\u1ea5y Ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi chi\u00eam ng\u1eafm vi\u1ec7c Ng\u01b0\u1eddi l\u00ean c\u00f9ng Ch\u00faa Cha; cho \u0111\u1ebfn\u00a0 l\u1eddi th\u00fa nh\u1eadn tr\u1ecdn v\u1eb9n c\u1ee7a c\u0169ng Maria Magdalena n\u00e0y v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7: <i>\u201cT\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y Ch\u00faa!<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>Ga <\/i>20:18).<\/p>\n<p><i>L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o<\/i><i> m\u00e0<\/i><i> ch\u00fang ta \u0111<\/i><i>\u1ea1t<\/i><i> \u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c<\/i><i> <\/i><i>s\u1ef1 <\/i><i>t\u1ed5ng h\u1ee3p <\/i><i>n\u00e0y <\/i><i>gi\u1eefa <\/i><i>vi\u1ec7c <\/i><i>nghe v\u00e0 <\/i><i>vi\u1ec7c <\/i><i>nh\u00ecn<\/i><i> th\u1ea5y<\/i><i>?<\/i> \u00a0\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c qua ch\u00ednh con ng\u01b0\u1eddi Ch\u00faa Gi\u00easu, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y v\u00e0 nghe. \u00a0Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Ng\u00f4i L\u1eddi Nh\u1eadp Th\u1ec3, m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 chi\u00eam ng\u1eafm vinh quang c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi (x. <i>Ga<\/i> 1:14). \u00a0\u00c1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a m\u1ed9t Dung Nhan m\u00e0 tr\u00ean \u0111\u00f3 ch\u00fang ta th\u1ea5y Ch\u00faa Cha. \u00a0Th\u1eadt v\u1eady, trong Tin M\u1eebng th\u1ee9 t\u01b0, ch\u00e2n l\u00fd m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ecf l\u1ed9 Ch\u00faa Cha trong Ch\u00faa Con, trong th\u00e2n x\u00e1c c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 trong c\u00e1c vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi khi c\u00f2n t\u1ea1i th\u1ebf, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a ch\u00e2n l\u00fd l\u00e0 <i>\u201ccu\u1ed9c <\/i><i>\u0111\u1eddi<\/i><i> <\/i><i>\u0111\u1ea7y \u00e1nh<\/i><i> s\u00e1ng\u201d<\/i> c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu [24 ]. \u00a0\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin kh\u00f4ng m\u1eddi g\u1ecdi ch\u00fang ta nh\u00ecn v\u00e0o m\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd ho\u00e0n to\u00e0n n\u1ed9i t\u00e2m. \u00a0Ch\u00e2n l\u00fd m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin m\u1edf ra cho ch\u00fang ta l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd \u0111\u1eb7t tr\u1ecdng t\u00e2m v\u00e0o cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, v\u00e0o vi\u1ec7c chi\u00eam ng\u1eafm cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0o \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. \u00a0Theo \u00fd ngh\u0129a n\u00e0y, Th\u00e1nh Th\u00f4ma Aquin\u00f4 n\u00f3i v\u1ec1 <i>oculata<\/i><i> fides<\/i> c\u1ee7a c\u00e1c T\u00f4ng \u0110\u1ed3 &#8211; <i>m\u1ed9t \u0111\u1ee9c tin nh\u00ecn th\u1ea5y!<\/i> \u2013 tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c nh\u00ecn th\u1ea5y th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Ph\u1ee5c Sinh [25]. \u00a0C\u00e1c \u00f4ng \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y Ch\u00faa Gi\u00easu Ph\u1ee5c Sinh v\u1edbi \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a c\u00e1c \u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c \u00f4ng \u0111\u00e3 tin, ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1c \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5u su\u1ed1t chi\u1ec1u s\u00e2u c\u1ee7a nh\u1eefng g\u00ec c\u00e1c \u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u1ec3 tuy\u00ean x\u01b0ng Con Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng \u0111ang ng\u1ef1 b\u00ean h\u1eefu Ch\u00faa Cha.<\/p>\n<p>31. <i>Ch\u1ec9 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y<\/i><i>, qua vi\u1ec7c Nh\u1eadp Th\u1ec3, qua vi\u1ec7c chia s\u1ebb <\/i><i>b\u1ea3n t\u00ednh <\/i><i>c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i ch\u00fang ta, <\/i><i>m\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft<\/i><i> \u0111\u00fang v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n to\u00e0n th<\/i><i>\u1ec3<\/i><i> hi\u1ec7n.<\/i> \u00a0Th\u1ef1c ra, \u00e1nh s\u00e1ng t\u00ecnh y\u00eau n\u1ea3y sinh khi con tim ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn, v\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u00f3n nh\u1eadn s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n n\u1ed9i t\u00e2m c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng m\u00ecnh y\u00eau, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng cho ph\u00e9p ch\u00fang ta nh\u1eadn ra m\u1ea7u nhi\u1ec7m c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. \u00a0Nh\u01b0 v\u1eady, ch\u00fang ta hi\u1ec3u l\u00fd do t\u1ea1i sao, v\u1edbi th\u00ednh gi\u00e1c v\u00e0 th\u1ecb gi\u00e1c, \u0111\u1ee9c tin, theo Th\u00e1nh Gioan, l\u00e0 m\u1ed9t \u201cs\u1ef1 ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn\u201d, nh\u01b0 ng\u00e0i n\u00f3i trong th\u01b0 th\u1ee9 nh\u1ea5t: <i>\u201c(&#8230;)<\/i><i> <\/i><i>\u0111i\u1ec1u ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 nghe<\/i><i>, <\/i><i>\u0111i\u1ec1u ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y t\u1eadn m\u1eaft<\/i><i> (&#8230;) <\/i><i>\u0111i\u1ec1u<\/i><i> <\/i><i>tay ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn<\/i><i> <\/i><i>l\u00e0 <\/i><i>L\u1eddi <\/i><i>ban s\u1ef1 <\/i><i>s\u1ed1ng<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>1<\/i> <i>G<\/i><i>a<\/i> 1: 1). \u00a0Qua vi\u1ec7c Nh\u1eadp Th\u1ec3 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, qua vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn gi\u1eefa ch\u00fang ta, Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u00e3 ch\u1ea1m v\u00e0o ch\u00fang ta, v\u00e0 qua c\u00e1c B\u00ed T\u00edch Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng ch\u1ea1m v\u00e0o ch\u00fang ta h\u00f4m nay; b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, qua vi\u1ec7c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i t\u00e2m h\u1ed3n ch\u00fang ta, Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang cho ph\u00e9p ch\u00fang ta nh\u1eadn ra v\u00e0 tuy\u00ean x\u01b0ng Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Con Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0Nh\u1edd \u0111\u1ee9c tin, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a \u00e2n s\u1ee7ng Ng\u01b0\u1eddi. \u00a0Th\u00e1nh Augustin\u00f4, khi ch\u00fa gi\u1ea3i v\u1ec1 \u200b\u200b\u0111o\u1ea1n n\u00f3i v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef b\u1ecb b\u0103ng huy\u1ebft ch\u1ea1m v\u00e0o Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eefa l\u00e0nh (<i>Lc<\/i> 8:45-46) x\u00e1c quy\u1ebft r\u1eb1ng: <i>\u201cCh\u1ea1m <\/i><i>\u0111\u1ebfn b\u1eb1ng con<\/i><i> tim, \u0111<\/i><i>\u00f3 ch\u00ednh<\/i><i> l\u00e0 tin\u201d <\/i>[26]. \u00a0\u0110\u00e1m \u0111\u00f4ng v\u00e2y quanh Ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi b\u1eb1ng vi\u1ec7c ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn c\u00e1ch c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u nh\u1eadn ra m\u1ea7u nhi\u1ec7m c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, b\u1ea3n ch\u1ea5t Ch\u00faa Con c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0110\u1ea5ng m\u1eb7c kh\u1ea3i Ch\u00faa Cha. \u00a0Ch\u1ec9 khi n\u00e0o ch\u00fang ta tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1ed3ng h\u00ecnh \u0111\u1ed3ng d\u1ea1ng v\u1edbi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, th\u00ec ch\u00fang ta m\u1edbi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f4i m\u1eaft \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y.<\/p>\n<p><b><i>Cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i gi\u1eefa \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 l\u00fd<\/i><\/b><b><i> tr\u00ed<\/i><\/b><\/p>\n<p>32. V\u00ec rao gi\u1ea3ng ch\u00e2n l\u00fd v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau tr\u1ecdn v\u1eb9n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 m\u1edf l\u00f2ng ra v\u1edbi quy\u1ec1n n\u0103ng c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y, m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o \u0111i th\u1eadt s\u00e2u v\u00e0o trung t\u00e2m c\u1ee7a kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ebfn c\u00f9ng \u00e1nh s\u00e1ng nh\u1edd t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi y\u00eau th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 \u1edf l\u1ea1i trong \u00e1nh s\u00e1ng. \u00a0\u0110\u01b0\u1ee3c th\u00fac \u0111\u1ea9y b\u1edfi \u01b0\u1edbc ao soi s\u00e1ng t\u1ea5t c\u1ea3 th\u1ef1c t\u1ea1i b\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa trong Ch\u00faa Gi\u00easu v\u00e0 t\u00ecm c\u00e1ch y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u1edbi t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y, c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu ti\u00ean kh\u1edfi t\u00ecm th\u1ea5y trong th\u1ebf gi\u1edbi Hy L\u1ea1p, trong s\u1ef1 \u0111\u00f3i kh\u00e1t ch\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a n\u00f3, m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u00e1c th\u00edch h\u1ee3p cho cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i. \u00a0Cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 gi\u1eefa s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p Tin M\u1eebng v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng tri\u1ebft h\u1ecdc c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 Tin M\u1eedng \u0111\u1ebfn v\u1edbi m\u1ecdi d\u00e2n t\u1ed9c. \u00a0N\u00f3 thu\u1eadn l\u1ee3i cho m\u1ed9t s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c hi\u1ec7u qu\u1ea3 gi\u1eefa \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 l\u00fd tr\u00ed, m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c lu\u00f4n lu\u00f4n ph\u00e1t tri\u1ec3n qua nhi\u1ec1u k\u1ef7 nguy\u00ean cho \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0111\u1ea1i ch\u00fang ta. \u00a0Ch\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc Gioan Phaol\u00f4 II, trong Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p <i>Fides <\/i><i>et Ration (\u0110\u1ee9c tin v\u00e0 L\u00fd tr\u00ed)<\/i>, \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 l\u00fd tr\u00ed c\u1ee7ng c\u1ed1 l\u1eabn nhau th\u1ebf n\u00e0o [27]. \u00a0Khi ch\u00fang ta t\u00ecm th\u1ea5y \u00e1nh s\u00e1ng tr\u1ecdn v\u1eb9n c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu, ch\u00fang ta nh\u1eadn ra r\u1eb1ng, trong t\u1ea5t c\u1ea3 t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a ch\u00fang ta, \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t tia c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng \u1ea5y v\u00e0 ch\u00fang ta hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c ti\u00eau cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a n\u00f3 g\u00ec. \u00a0V\u00e0, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, s\u1ef1 th\u1ec3 l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a ch\u00fang ta ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng trong n\u00f3, gi\u00fap ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y con \u0111\u01b0\u1eddng t\u00ecnh y\u00eau h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a m\u00f3n qu\u00e0 t\u1ef1 hi\u1ebfn ho\u00e0n to\u00e0n c\u1ee7a Con Thi\u00ean Ch\u00faa d\u00e0nh cho ch\u00fang ta. \u00a0Trong chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng v\u00f2ng tr\u00f2n n\u00e0y, \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin soi s\u00e1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 nh\u00e2n lo\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta, \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng trong s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng v\u1edbi t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 s\u1ef1 \u00e2n c\u1ea7n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4.<\/p>\n<p>33. <i>Trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a Th\u00e1nh Augustin\u00f4, ch\u00fang ta th\u1ea5y m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 quan tr\u1ecdng <\/i><i>v\u1ec1<\/i><i> cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh n\u00e0y,<\/i> trong \u0111\u00f3 vi\u1ec7c t\u00ecm ki\u1ebfm c\u1ee7a l\u00fd tr\u00ed, v\u1edbi \u01b0\u1edbc ao c\u1ee7a ng\u00e0i v\u1ec1 ch\u00e2n l\u00fd v\u00e0 s\u1ef1 r\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u00e3 h\u00f2a nh\u1eadp v\u00e0o ch\u00e2n tr\u1eddi \u0111\u1ee9c tin, t\u1eeb \u0111\u00f3 n\u00f3 \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft m\u1edbi. \u00a0M\u1ed9t m\u1eb7t, Th\u00e1nh Augustin\u00f4 ch\u1ea5p nh\u1eadn tri\u1ebft l\u00fd Hy L\u1ea1p v\u1ec1 \u00e1nh s\u00e1ng v\u1edbi vi\u1ec7c nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn th\u1ecb gi\u00e1c. \u00a0Cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi ch\u1ee7 ngh\u0129a T\u00e2n Platon gi\u1edbi thi\u1ec7u ng\u00e0i v\u1edbi m\u00f4 th\u1ee9c \u00e1nh s\u00e1ng, l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng chi\u1ebfu t\u1eeb tr\u00ean xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 soi s\u00e1ng m\u1ecdi s\u1ef1, v\u00e0 do \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, Th\u00e1nh Augustin\u00f4 \u0111\u00e3 hi\u1ec3u s\u1ef1 si\u00eau vi\u1ec7t c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 \u0111\u00e3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi s\u1ef1 \u0111\u1ec1u c\u00f3 trong ch\u00ednh m\u00ecnh m\u1ed9t s\u1ef1 trong s\u00e1ng n\u00e0o \u0111\u00f3, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ea3n \u1ea3nh s\u1ef1 t\u1ed1t l\u00e0nh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Nh\u00e2n L\u00e0nh. \u00a0Ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tho\u00e1t kh\u1ecfi h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a Mani gi\u00e1o m\u00e0 ng\u00e0i s\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, l\u00e0 thuy\u1ebft l\u00e0m cho ng\u00e0i tin r\u1eb1ng l\u00e0nh v\u00e0 d\u1eef li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u1ed1i ch\u1ecdi nhau, pha tr\u1ed9n v\u00e0 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi nhau, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e9t r\u00f5 r\u00e0ng. \u00a0Vi\u1ec7c hi\u1ec3u r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng cho ng\u00e0i m\u1ed9t h\u01b0\u1edbng \u0111i m\u1edbi trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, cho ng\u00e0i kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1eadn ra s\u1ef1 d\u1eef v\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a ng\u00e0i, v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi \u0111i\u1ec1u l\u00e0nh.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, m\u1eb7t kh\u00e1c, trong kinh nghi\u1ec7m th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a Th\u00e1nh Augustin\u00f4, nh\u01b0 ng\u00e0i k\u1ec3 trong <i>T\u1ef1 Th\u00fa<\/i> c\u1ee7a ng\u00e0i, gi\u00e2y ph\u00fat quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trong cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a ng\u00e0i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ecb ki\u1ebfn v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00faa \u1edf tr\u00ean cao v\u00e0 v\u01b0\u1ee3t ra ngo\u00e0i th\u1ebf gian n\u00e0y, m\u00e0 l\u00e0 gi\u00e2y ph\u00fat l\u1eafng nghe, trong v\u01b0\u1eddn khi ng\u00e0i nghe c\u00f3 ti\u1ebfng n\u00f3i v\u1edbi m\u00ecnh: <i>\u201cH\u00e3y <\/i><i>c\u1ea7m l\u1ea5y<\/i><i> v\u00e0 \u0111\u1ecdc\u201d<\/i>; \u00a0v\u00e0 ng\u00e0i c\u1ea7m quy\u1ec3n s\u00e1ch c\u00f3 c\u00e1c Th\u01b0 c\u1ee7a Th\u00e1nh Phaol\u00f4 l\u00ean v\u00e0 ng\u1eebng l\u1ea1i \u1edf ch\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba c\u1ee7a <i>Th\u01b0 g\u1eedi t\u00edn h\u1eefu R\u00f4ma<\/i> [28].\u00a0 B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y Thi\u00ean Ch\u00faa c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh t\u1ecf m\u00ecnh ra v\u1edbi ng\u00e0i, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi, xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng v\u1edbi h\u1ecd v\u00e0 \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1edbi h\u1ecd trong h\u00e0nh tr\u00ecnh qua l\u1ecbch s\u1eed, qua vi\u1ec7c xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong gi\u00e2y ph\u00fat l\u1eafng nghe v\u00e0 \u0111\u00e1p tr\u1ea3.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a L\u1eddi \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0a Th\u00e1nh Augustin\u00f4 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ch\u1ed1i b\u1ecf \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 th\u1ecb gi\u00e1c. \u00a0Lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn b\u1edfi m\u1eb7c kh\u1ea3i v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa trong Ch\u00faa Gi\u00easu, ng\u00e0i dung h\u1ee3p hai quan \u0111i\u1ec3m. \u00a0V\u00e0 do \u0111\u00f3 ng\u00e0i \u0111\u00e3 khai tri\u1ec3n m\u1ed9t tri\u1ebft l\u00fd v\u1ec1 \u00e1nh s\u00e1ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3n nh\u1eadn v\u00e0o m\u00ecnh s\u1ef1 h\u1ed7 t\u01b0\u01a1ng th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi l\u1eddi v\u00e0 m\u1edf ra m\u1ed9t kh\u00f4ng gian t\u1ef1 do nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u00eda \u00e1nh s\u00e1ng. \u00a0C\u0169ng nh\u01b0 l\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u00e1p tr\u1ea3 t\u1ef1 do, th\u00ec \u00e1nh s\u00e1ng c\u0169ng t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t h\u00ecnh \u1ea3nh ph\u1ea3n chi\u1ebfu n\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 \u0111\u00e1p tr\u1ea3.\u00a0 Nh\u01b0 th\u1ebf, \u00a0Th\u00e1nh Augustin\u00f4 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 \u201cl\u1eddi chi\u1ebfu s\u00e1ng n\u1ed9i t\u00e2m con ng\u01b0\u1eddi\u201d nh\u1edd k\u1ebft h\u1ee3p th\u00ednh gi\u00e1c v\u00e0 v\u00e0 th\u1ecb gi\u00e1c [29].\u00a0 B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng, \u00e1nh s\u00e1ng tr\u1edf th\u00e0nh \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a m\u1ed9t l\u1eddi, b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a m\u1ed9t Dung Nhan c\u00e1 nh\u00e2n, m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng chi\u1ebfu soi trong ch\u00fang ta, m\u1eddi g\u1ecdi ch\u00fang ta v\u00e0 mu\u1ed1n ph\u1ea3n \u1ea3nh tr\u00ean khu\u00f4n m\u1eb7t ch\u00fang ta ng\u00f5 h\u1ea7u c\u0169ng t\u1ecfa s\u00e1ng t\u1eeb b\u00ean trong ch\u00ednh ch\u00fang ta. \u00a0H\u01a1n n\u1eefa, ao \u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y to\u00e0n th\u1ec3, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 nh\u1eefng m\u1ea3nh v\u1ee5n c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed, v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00f3 v\u00e0 chung cu\u1ed9c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa m\u00e3n, khi con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0 Gi\u00e1m M\u1ee5c th\u00e0nh Hippo n\u00f3i, <i>s\u1ebd th\u1ea5y <\/i><i>v\u00e0 s\u1ebd y\u00eau<\/i> [30]. \u00a0V\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y s\u1ebd c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 \u00e1nh s\u00e1ng, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng bao gi\u1edd thi\u1ebfu, nh\u01b0ng b\u1edfi v\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y s\u1ebd ho\u00e0n to\u00e0n b\u01b0\u1edbc v\u00e0o trong \u00e1nh s\u00e1ng.<\/p>\n<p>34. <i>\u00c1nh s\u00e1ng c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin, c\u00f3 th\u1ec3 <\/i><i>soi<\/i><i> s\u00e1ng <\/i><i>nh\u1eefng<\/i><i> <\/i><i>c\u00e2u h\u1ecfi<\/i><i> c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i ch\u00fang ta v\u1ec1 <\/i><i>ch\u00e2n l\u00fd<\/i><i>.<\/i> \u00a0Ng\u00e0y nay ch\u00e2n l\u00fd th\u01b0\u1eddng b\u1ecb gi\u1ea3m xu\u1ed1ng th\u00e0nh s\u1ef1 x\u00e1c th\u1ef1c ch\u1ee7 quan c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ec9 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u00e1 nh\u00e2n. \u00a0M\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd chung l\u00e0m cho ch\u00fang ta s\u1ee3 h\u00e3i b\u1edfi v\u00ec ch\u00fang ta \u0111\u1ed3ng h\u00f3a n\u00f3 v\u1edbi vi\u1ec7c \u00e1p \u0111\u1eb7t kh\u00f4ng nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a chuy\u00ean ch\u1ebf. \u00a0Nh\u01b0ng n\u1ebfu ch\u00e2n l\u00fd l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, n\u1ebfu n\u00f3 l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong vi\u1ec7c g\u1eb7p g\u1ee1 \u0110\u1ea5ng Kh\u00e1c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0 th\u1ebf n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ph\u00f3ng kh\u1ecfi vi\u1ec7c b\u1ecb \u0111\u00f3ng k\u00edn trong c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a c\u00f4ng \u00edch. \u00a0B\u1edfi v\u00ec ch\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p \u0111\u1eb7t b\u1eb1ng b\u1ea1o l\u1ef1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd \u0111\u00e8 b\u1eb9p c\u00e1 nh\u00e2n. \u00a0V\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra t\u1eeb t\u00ecnh y\u00eau, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn t\u1eadn con tim, \u0111\u1ebfn trung t\u00e2m c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi. \u00a0Nh\u01b0 th\u1ebf r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u0111\u1ee9c tin kh\u00f4ng c\u1ed1 ch\u1ea5p, nh\u01b0ng l\u1edbn l\u00ean trong s\u1ef1 chung s\u1ed1ng v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. \u00a0C\u00e1c t\u00edn h\u1eefu kh\u00f4ng ki\u00eau c\u0103ng, tr\u00e1i l\u1ea1i, ch\u00e2n l\u00fd l\u00e0m cho h\u1ecd khi\u00eam t\u1ed1n, v\u00ec bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u00ecnh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u1edf h\u1eefu ch\u00e2n l\u00fd, nh\u01b0ng ch\u00ednh ch\u00e2n l\u00fd bao tr\u00f9m v\u00e0 s\u1edf h\u1eefu m\u00ecnh. \u00a0Thay v\u00ec l\u00e0m cho h\u1ecd th\u00e0nh c\u1ee9ng ng\u1eaft, s\u1ef1 an to\u00e0n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin \u0111\u1eb7t h\u1ecd tr\u00ean m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh, l\u00e0m cho h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh ch\u1ee9ng nh\u00e2n \u200b\u200bv\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>M\u1eb7t kh\u00e1c, \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin, trong vi\u1ec7c k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi ch\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, kh\u00f4ng xa l\u1ea1 g\u00ec v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t, b\u1edfi v\u00ec t\u00ecnh y\u00eau lu\u00f4n lu\u00f4n s\u1ed1ng trong th\u00e2n x\u00e1c v\u00e0 linh h\u1ed3n; \u00e1nh s\u00e1ng \u0110\u1ee9c tin l\u00e0 m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng nh\u1eadp th\u1ec3 t\u1ecfa ra t\u1eeb cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0111\u1ea7y \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu. \u00a0N\u00f3 c\u0169ng chi\u1ebfu soi v\u1eadt ch\u1ea5t, t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o tr\u1eadt t\u1ef1 c\u1ee7a c\u00f3, bi\u1ebft r\u1eb1ng t\u1ef1 n\u00f3 s\u1ebd m\u1edf ra m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng h\u00f2a h\u1ee3p v\u00e0 hi\u1ec3u bi\u1ebft r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n bao gi\u1edd h\u1ebft. \u00a0C\u00e1i nh\u00ecn v\u1ec1 khoa h\u1ecdc nh\u01b0 th\u1ebf c\u00f3 l\u1ee3i cho \u0111\u1ee9c tin: \u0111i\u1ec1u n\u00e0y m\u1eddi g\u1ecdi c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u00f3n nh\u1eadn th\u1ef1c t\u1ea1i, trong t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ef1 phong ph\u00fa v\u00f4 t\u1eadn c\u1ee7a n\u00f3. \u00a0\u0110\u1ee9c tin \u0111\u00e1nh th\u1ee9c tinh th\u1ea7n ph\u00ea ph\u00e1n b\u1eb1ng c\u00e1ch tr\u00e1nh cho vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi nh\u1eefng c\u00f4ng th\u1ee9c c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 gi\u00fap n\u00f3 hi\u1ec3u r\u1eb1ng thi\u00ean nhi\u00ean lu\u00f4n lu\u00f4n r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n. \u00a0B\u1eb1ng c\u00e1ch m\u1eddi g\u1ecdi n\u00f3 kinh ng\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc m\u1ea7u nhi\u1ec7m c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u1ea1o d\u1ef1ng, \u0111\u1ee9c tin m\u1edf r\u1ed9ng ch\u00e2n tr\u1eddi c\u1ee7a l\u00fd tr\u00ed \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf h\u01a1n v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ef1 m\u1edf ra cho nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc.<\/p>\n<p><b><i>\u0110\u1ee9c tin v\u00e0 <\/i><\/b><b><i>vi\u1ec7c <\/i><\/b><b><i>t\u00ecm ki\u1ebfm Thi\u00ean Ch\u00faa<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>35. <i>\u00c1nh s\u00e1ng <\/i><i>c\u1ee7a <\/i><i>\u0111\u1ee9c tin v\u00e0o Ch\u00faa Gi\u00easu <\/i><i>c\u0169ng<\/i><i> l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng <\/i><i>c\u1ee7a<\/i><i> t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng <\/i><i>ai<\/i><i> t\u00ecm ki\u1ebfm Thi\u00ean Ch\u00faa,<\/i> v\u00e0 cung c\u1ea5p s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a Kit\u00f4 gi\u00e1o trong cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c nhau. \u00a0<i>Th\u01b0 g\u1eedi t\u00edn h\u1eefu Do Th\u00e1i<\/i> n\u00f3i cho ch\u00fang ta v\u1ec1 ch\u1ee9ng t\u1eeb c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng ch\u00ednh, l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u00ecm ki\u1ebfm Thi\u00ean Ch\u00faa b\u1eb1ng \u0111\u1ee9c tin, tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 Giao \u01af\u1edbc v\u1edbi \u00f4ng Abraham. \u00a0V\u1ec1 \u00f4ng Enoch, Th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng <i>\u201c<\/i><i>\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng gi\u00e1m l\u00e0 \u0111\u1eb9p l\u00f2ng Thi\u00ean Ch\u00faa<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>Dt<\/i> 11:5), l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin, b\u1edfi v\u00ec <i>\u201c<\/i><i>ai \u0111\u1ebfn g\u1ea7n Thi\u00ean Ch\u00faa th\u00ec ph\u1ea3i tin l\u00e0 Ng\u00e0i hi\u1ec7n h\u1eefu v\u00e0 Ng\u00e0i th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng nh\u1eefng ai t\u00ecm ki\u1ebfm Ng\u00e0i<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>Dt<\/i> 11: 6). \u00a0Ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u r\u1eb1ng con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n gi\u00e1o \u0111i qua l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng v\u1ec1 m\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng ch\u0103m s\u00f3c h\u1ecd v\u00e0 l\u00e0 \u0110\u1ea5ng h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c. \u00a0<i>C\u00f2n ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng<\/i><i> n\u00e0o kh\u00e1c <\/i><i>m\u00e0 <\/i><i>Thi\u00ean Ch\u00faa c\u00f3 th\u1ec3 <\/i><i>ban<\/i><i> cho nh\u1eefng <\/i><i>k\u1ebb<\/i><i> t\u00ecm ki\u1ebfm <\/i><i>Ng\u00e0i<\/i><i>, n\u1ebfu kh\u00f4ng <\/i><i>ph\u1ea3i l\u00e0 <\/i><i>\u0111\u1ec3 cho <\/i><i>h\u1ecd g\u1eb7p Ng\u00e0i<\/i><i>?<\/i> \u00a0Tr\u01b0\u1edbc n\u1eefa, ch\u00fang ta t\u00ecm th\u1ea5y nh\u00e2n v\u1eadt Abel, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng ca ng\u1ee3i \u0111\u1ee9c tin v\u00ec Thi\u00ean Ch\u00faa ch\u1ea5p nh\u1eadn nh\u1eefng c\u1ee7a l\u1ec5 c\u1ee7a \u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean Ng\u00e0i, nh\u1eefng con chi\u00ean \u0111\u1ea7u l\u00f2ng c\u1ee7a \u0111\u00e0n chi\u00ean c\u1ee7a \u00f4ng (x. <i>Dt <\/i>11:4). \u00a0Con ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n gi\u00e1o t\u00ecm c\u00e1ch nh\u1eadn ra c\u00e1c d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa trong nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi h\u1ecd, trong chu k\u1ef3 c\u00e1c m\u00f9a, trong hoa m\u1ea7u ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5. \u00a0Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng, v\u00e0 Ng\u00e0i c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y b\u1edfi nh\u1eefng k\u1ebb t\u00ecm ki\u1ebfm Ng\u00e0i v\u1edbi m\u1ed9t t\u1ea5m l\u00f2ng th\u00e0nh.<\/p>\n<p>H\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a cu\u1ed9c t\u00ecm ki\u1ebfm n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y n\u01a1i c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ea1o s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn b\u1edfi ng\u00f4i sao \u0111\u1ebfn t\u1eadn Bethlehem (x. <i>Mt<\/i> 2:1-12). \u00a0\u0110\u1ed1i v\u1edbi h\u1ecd, \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa t\u1ecf l\u1ed9 nh\u01b0 con \u0111\u01b0\u1eddng, nh\u01b0 ng\u00f4i sao h\u01b0\u1edbng d\u1eabn h\u1ecd tr\u00ean m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1m ph\u00e1 d\u00e0i. \u00a0Ng\u00f4i sao c\u0169ng n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 ki\u00ean nh\u1eabn c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1edbi \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a ch\u00fang ta, c\u1ea7n ph\u1ea3i tr\u1edf n\u00ean quen thu\u1ed9c v\u1edbi s\u1ef1 r\u1ea1ng ng\u1eddi c\u1ee7a Ng\u00e0i. \u00a0Con ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n gi\u00e1o \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i v\u00e0 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 cho m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn, ra kh\u1ecfi nh\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng lu\u00f4n lu\u00f4n b\u1ea5t ng\u1edd. \u00a0\u0110\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi th\u00ec kh\u00eda c\u1ea1nh n\u00e0y c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa cho ch\u00fang ta th\u1ea5y r\u1eb1ng, khi con ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn l\u1ea1i g\u1ea7n Ng\u00e0i, \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng b\u1ecb h\u00f2a tan trong \u00e1nh s\u00e1ng bao la c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u00f4i sao b\u1ecb tr\u00e0n ng\u1eadp b\u1edfi b\u00ecnh minh, nh\u01b0ng s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean r\u1ef1c r\u1ee1 h\u01a1n khi n\u00f3 \u0111\u1ebfn g\u1ea7n ng\u1ecdn l\u1eeda nguy\u00ean th\u1ee7y, nh\u01b0 t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n \u00e1nh huy ho\u00e0ng. \u00a0L\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng c\u1ee7a Kit\u00f4 gi\u00e1o v\u1ec1 Ch\u00faa Gi\u00easu Kit\u00f4, \u0110\u1ea5ng C\u1ee9u \u0110\u1ed9 duy nh\u1ea5t, x\u00e1c nh\u1eadn r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp trung v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0o <i>\u201ccu\u1ed9c \u0111\u1eddi <\/i><i>\u0111\u1ea7y <\/i><i>\u00e1nh s\u00e1ng\u201d<\/i> c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 t\u1ecf l\u1ed9 kh\u1edfi th\u1ee7y v\u00e0 c\u00f9ng \u0111\u00edch c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed [31]. \u00a0Kh\u00f4ng c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m n\u00e0o c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng c\u00f3 con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0o c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00faa, m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3n nh\u1eadn, thanh l\u1ecdc v\u00e0 soi s\u00e1ng b\u1edfi \u00e1nh s\u00e1ng n\u00e0y. \u00a0M\u1ed9t Kit\u00f4 h\u1eefu c\u00e0ng \u0111\u1eafm ch\u00ecm trong v\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra b\u1edfi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, th\u00ec c\u00e0ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng hi\u1ec3u v\u00e0 \u0111i c\u00f9ng con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 ph\u00eda Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p>V\u00ec \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u01b0 m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng, n\u00f3 c\u0169ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, ngay c\u1ea3 trong nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng tin, nh\u1eefng k\u1ebb \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n tin v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng ng\u1eebng t\u00ecm ki\u1ebfm. \u00a0Theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 m\u1edf l\u00f2ng ra v\u1edbi t\u00ecnh y\u00eau t\u1eeb m\u1ed9t con tim ch\u00e2n th\u00e0nh v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng n\u00e0y m\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u1ecd \u0111\u00e3 s\u1ed1ng tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft. \u00a0H\u1ecd c\u1ed1 g\u1eafng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 th\u1ec3 Thi\u00ean Ch\u00faa hi\u1ec7n h\u1eefu, \u0111\u00f4i khi v\u00ec h\u1ecd nh\u1eadn ra t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a Ng\u00e0i trong vi\u1ec7c t\u00ecm h\u01b0\u1edbng \u0111i v\u1eefng ch\u1eafc trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng hay v\u00ec h\u1ecd c\u1ea3m nghi\u1ec7m m\u1ed9t ao \u01b0\u1edbc \u00e1nh s\u00e1ng gi\u1eefa b\u00f3ng t\u1ed1i, nh\u01b0ng c\u0169ng v\u00ec \u00fd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng cu\u1ed9c s\u1ed1ng cao qu\u00fd v\u00e0 \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, h\u1ecd th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc r\u1eb1ng s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa s\u1ebd l\u00e0m cho n\u00f3 th\u1eadm ch\u00ed cao c\u1ea3 h\u01a1n. \u00a0Th\u00e1nh Ir\u00ean\u00ea k\u1ec3 l\u1ea1i r\u1eb1ng \u00f4ng Abraham, tr\u01b0\u1edbc khi l\u1eafng nghe ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u00e3 t\u00ecm Ng\u00e0i b\u1eb1ng \u201cm\u1ed9t ao \u01b0\u1edbc m\u00e3nh li\u1ec7t c\u1ee7a linh h\u1ed3n\u201d v\u00e0 \u201c\u00f4ng ch\u1ea1y kh\u1eafp tr\u00e1i \u0111\u1ea5t t\u00ecm xem Thi\u00ean Ch\u00faa \u1edf \u0111\u00e2u\u201d cho \u0111\u1ebfn khi \u201cThi\u00ean Ch\u00faa th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u00f4ng, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t m\u00ecnh \u0111\u00e3 t\u00ecm Ng\u00e0i trong thinh l\u1eb7ng\u201d [32]. \u00a0B\u1ea5t c\u1ee9 ai b\u1eaft \u0111\u1ea7u con \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m vi\u1ec7c l\u00e0nh cho tha nh\u00e2n th\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n Thi\u00ean Ch\u00faa r\u1ed3i, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng \u0111\u1ee1 b\u1edfi s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a Ng\u00e0i, b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a s\u1ef1 n\u0103ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng th\u1ea7n linh \u0111\u1ec3 th\u1eafp s\u00e1ng \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a ch\u00fang ta khi ch\u00fang ta b\u01b0\u1edbc \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau.<\/p>\n<p><b><i>\u0110\u1ee9c tin v\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>36. V\u00ec \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng, n\u00f3 th\u00fac \u0111\u1ea9y ch\u00fang ta b\u01b0\u1edbc v\u00e0o ch\u00ednh n\u00f3, \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 r\u1ed9ng r\u00e3i h\u01a1n n\u1eefa ch\u00e2n tr\u1eddi m\u00e0 n\u00f3 soi s\u00e1ng, \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ch\u00fang ta y\u00eau th\u00edch. \u00a0Th\u1ea7n h\u1ecdc Kit\u00f4 gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra t\u1eeb \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n n\u00e0y. \u00a0Nh\u01b0 v\u1eady r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin, v\u00e0 n\u00f3 l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ee7a ch\u00ednh ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u1ee9c tin, t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u xa h\u01a1n n\u1eefa c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u1ef1 m\u1eb7c kh\u1ea3i c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn t\u1ed9t \u0111\u1ec9nh trong M\u1ea7u Nhi\u1ec7m \u0110\u1ee9c Kit\u00f4. \u00a0K\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc kh\u00f4ng ch\u1ec9 cung c\u1ea5p, nh\u01b0 trong c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc th\u1ef1c nghi\u1ec7m, m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a l\u00fd tr\u00ed \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 hi\u1ec3u bi\u1ebft.\u00a0 Kh\u00f4ng th\u1ec3 thu g\u1ecdn Thi\u00ean Ch\u00faa th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng. \u00a0Ng\u00e0i l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ee7 th\u1ec3, \u0110\u1ea5ng m\u1eb7c kh\u1ea3i ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 t\u1ecf m\u00ecnh ra trong m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi. \u00a0\u0110\u1ee9c tin \u0111\u00fang h\u01b0\u1edbng d\u1eabn l\u00fd tr\u00ed \u0111\u1ec3 m\u1edf ra cho \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb Thi\u00ean Ch\u00faa, do \u0111\u00f3, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn b\u1edfi t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a ch\u00e2n l\u00fd, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft Thi\u00ean Ch\u00faa c\u00e1ch s\u00e2u xa h\u01a1n. \u00a0C\u00e1c ti\u1ebfn s\u1ef9 H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7n h\u1ecdc gia v\u0129 \u0111\u1ea1i th\u1eddi Trung C\u1ed5 \u0111\u00e3 qu\u1ea3 quy\u1ebft r\u1eb1ng th\u1ea7n h\u1ecdc, nh\u01b0 m\u1ed9t khoa h\u1ecdc c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin, l\u00e0 vi\u1ec7c th\u00f4ng ph\u1ea7n v\u00e0o s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00ednh Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0Do \u0111\u00f3, th\u1ea7n h\u1ecdc kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00faa, nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u xa h\u01a1n v\u1ec1 nh\u1eefng l\u1eddi m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00f3i v\u1edbi ch\u00fang ta, l\u1eddi m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00f3i v\u1ec1 ch\u00ednh Ng\u00e0i, b\u1edfi v\u00ec Ng\u00e0i l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u0129nh c\u1eedu v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng, v\u00e0 Ng\u00e0i \u0111\u00f3n nh\u1eadn con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o cu\u1ed9c cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i n\u00e0y [33].\u00a0 Nh\u01b0 th\u1ebf, s\u1ef1 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng tham d\u1ef1 v\u00e0o th\u1ea7n h\u1ecdc b\u1eb1ng c\u00e1ch cho ph\u00e9p n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa \u201cch\u1ea1m \u0111\u1ebfn\u201d, nh\u00ecn nh\u1eadn nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a n\u00f3 tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng M\u1ea7u nhi\u1ec7m v\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng t\u00ecm hi\u1ec3u s\u1ef1 phong ph\u00fa kh\u00f4n l\u01b0\u1eddng c\u1ee7a M\u1ea7u Nhi\u1ec7m n\u00e0y v\u1edbi k\u1ef7 lu\u1eadt l\u00fd th\u00edch h\u1ee3p cho l\u00fd tr\u00ed.<\/p>\n<p>Th\u1ea7n h\u1ecdc c\u0169ng chia s\u1ebb h\u00ecnh th\u1ee9c H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin; \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng v\u1ec1 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh. \u00a0M\u1ed9t m\u1eb7t, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o, n\u00f3 ph\u1ea3i khi\u00eam t\u1ed1n g\u00ecn gi\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0o s\u00e2u ni\u1ec1m tin c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01a1n s\u01a1 nh\u1ea5t. \u00a0M\u1eb7t kh\u00e1c, th\u1ea7n h\u1ecdc, v\u00ec s\u1ed1ng nh\u1edd \u0111\u1ee9c tin, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi Hu\u1ea5n Quy\u1ec1n c\u1ee7a Gi\u00e1o Ho\u00e0ng v\u00e0 c\u00e1c Gi\u00e1m M\u1ee5c hi\u1ec7p th\u00f4ng v\u1edbi ng\u00e0i nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec b\u00ean ngo\u00e0i, m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u gi\u1edbi h\u1ea1n s\u1ef1 t\u1ef1 do c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0ng tr\u00e1i l\u1ea1i, ph\u1ea3i nh\u01b0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 n\u1ed9i t\u1ea1i v\u00e0 c\u1ea5u th\u00e0nh c\u1ee7a n\u00f3, b\u1edfi v\u00ec Hu\u1ea5n Quy\u1ec1n ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi su\u1ed1i ngu\u1ed3n nguy\u00ean th\u1ee7y, do \u0111\u00f3 cung c\u1ea5p s\u1ef1 ch\u1eafc ch\u1eafn cho \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat ra t\u1eeb L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 trong s\u1ef1 to\u00e0n v\u1eb9n c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"center\">CH\u01af\u01a0NG BA<br \/>\n<b>T\u00d4I TRUY\u1ec0N L\u1ea0I CHO ANH EM<\/b><\/p>\n<p align=\"center\"><b>\u0110I\u1ec0U<\/b><b> <\/b><b>M\u00c0 T\u00d4I \u0110\u00c3 L\u00c3NH <\/b><b>NH\u1eacN<\/b><br \/>\n(X. <span class=\"scripture_reference\" refid=\"264.612812\">1 Corinthians 15:3<\/span>)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><i>H\u1ed9i Th\u00e1nh, m\u1eb9 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a ch\u00fang ta<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>37. <i>Nh\u1eefng <\/i><i>a<\/i><i>i \u0111\u00e3 m\u1edf c\u1eeda <\/i><i>t\u00e2m h\u1ed3n<\/i><i> <\/i><i>m\u00ecnh<\/i><i> <\/i><i>cho<\/i><i> t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, <\/i><i>\u0111\u00e3 <\/i><i>nghe th\u1ea5y gi\u1ecdng n\u00f3i c\u1ee7a <\/i><i>Ng\u00e0i<\/i><i> v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a <\/i><i>Ng\u00e0i<\/i><i>,<\/i><i> th\u00ec<\/i><i> kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef m\u00f3n qu\u00e0 n\u00e0y cho <\/i><i>ri\u00eang m\u00ecnh<\/i><i>.<\/i> \u00a0V\u00ec khi \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c nghe v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y, n\u00f3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i nh\u01b0 l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng. \u00a0Khi n\u00f3i v\u1edbi t\u00edn h\u1eefu C\u00f4rinth\u00f4, Th\u00e1nh Phaol\u00f4 ch\u1ec9 s\u1eed d\u1ee5ng hai h\u00ecnh \u1ea3nh n\u00e0y. \u00a0M\u1ed9t \u0111\u00e0ng ng\u00e0i n\u00f3i: \u201c<i>V\u00ec c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng m\u1ed9t tinh th\u1ea7n \u0111\u1ee9c tin, nh\u01b0 \u0111\u00e3 ch\u00e9p trong Th\u00e1nh Kinh: \u2018T\u00f4i \u0111\u00e3 tin, n\u00ean t\u00f4i m\u1edbi n\u00f3i,\u2019 th\u00ec ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng tin, n\u00ean ch\u00fang t\u00f4i m\u1edbi n\u00f3i<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>2 Cor<\/i> 4:13 ). \u00a0L\u1eddi, m\u1ed9t khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3n nh\u1eadn, s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u00e1p tr\u1ea3, m\u1ed9t tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin, v\u00e0 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n sang ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 m\u1eddi h\u1ecd tin. \u00a0\u1ede ph\u1ea7n kh\u00e1c, Th\u00e1nh Phaol\u00f4 c\u0169ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn \u00e1nh s\u00e1ng: <i>\u201c<\/i><i>T\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta, v\u1edbi m\u1eb7t kh\u00f4ng m\u00e0n che, ph\u1ea3n chi\u1ebfu vinh quang c\u1ee7a Ch\u00faa nh\u01b0 m\u1ed9t t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i n\u00ean gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u0169ng h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u00f3<\/i><i>\u201d <\/i>(<i>2 Cor<\/i> 3:18). \u00a0\u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng ph\u1ea3n chi\u1ebfu t\u1eeb khu\u00f4n m\u1eb7t n\u00e0y sang khu\u00f4n m\u1eb7t kh\u00e1c, m\u00e0 ngay c\u1ea3 \u00f4ng M\u00f4s\u00ea c\u0169ng \u0111\u00e3 mang tr\u00ean m\u00ecnh m\u1ed9t ph\u1ea3n \u1ea3nh c\u1ee7a vinh quang Thi\u00ean Ch\u00faa sau khi \u0111\u00e0m \u0111\u1ea1o v\u1edbi Ng\u00e0i: <i>\u201c<\/i><i>Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 chi\u1ebfu s\u00e1ng t\u00e2m h\u1ed3n ch\u00fang t\u00f4i, \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 vinh quang c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa tr\u00ean Dung Nhan \u00d0\u1ee9c Kit\u00f4<\/i><i>\u201d <\/i>(<i>2 Cor<\/i> 4:6). \u00a0\u00c1nh s\u00e1ng \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 chi\u1ebfu t\u1ecfa tr\u00ean g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu nh\u01b0 tr\u00ean m\u1ed9t t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng, v\u00ec n\u00f3 t\u1ecfa ra, cho n\u00ean n\u00f3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi ch\u00fang ta, \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 chia s\u1ebb c\u00e1i nh\u00ecn \u1ea5y v\u00e0 ph\u1ea3n chi\u1ebfu \u00e1nh s\u00e1ng \u1ea5y cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, trong c\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u01b0 trong ph\u1ee5ng v\u1ee5 l\u1ec5 Ph\u1ee5c Sinh, \u00e1nh s\u00e1ng c\u00e2y n\u1ebfn Ph\u1ee5c Sinh th\u1eafp s\u00e1ng v\u00f4 s\u1ed1 nh\u1eefng c\u00e2y n\u1ebfn kh\u00e1c. \u00a0Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y sang ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c qua vi\u1ec7c ti\u1ebfp x\u00fac, nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u1ecdn l\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eafp t\u1eeb m\u1ed9t ng\u1ecdn l\u1eeda kh\u00e1c.\u00a0 C\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu, trong s\u1ef1 ngh\u00e8o n\u00e0n c\u1ee7a m\u00ecnh, gieo m\u1ed9t h\u1ea1t gi\u1ed1ng qu\u00e1 phong ph\u00fa \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e2y l\u1edbn, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m \u0111\u1ea7y th\u1ebf gi\u1edbi v\u1edbi tr\u00e1i c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n<p>38. <i>Vi\u1ec7c truy\u1ec1n <\/i><i>b\u00e1 <\/i><i>\u0111\u1ee9c tin<\/i><i>,<\/i><i> <\/i><i>l\u00e0 \u0111\u1ee9c tin soi<\/i><i> s\u00e1ng <\/i><i>t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi<\/i><i> ng\u01b0\u1eddi<\/i><i> <\/i><i>\u1edf m\u1ecdi n\u01a1i, <\/i><i>c\u0169ng<\/i><i> \u0111i qua<\/i><i> tr\u1ee5c l\u1ed9<\/i><i> th\u1eddi gian, t\u1eeb th\u1ebf h\u1ec7<\/i><i> n\u00e0y sang th\u1ebf h\u1ec7<\/i><i> kh\u00e1c.<\/i> \u00a0V\u00ec \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra t\u1eeb m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 di\u1ec5n ra trong l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 soi s\u00e1ng cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00fang ta qua th\u1eddi gian, n\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i trong m\u1ecdi th\u1eddi \u0111\u1ea1i. \u00a0Ch\u00ednh qua m\u1ed9t chu\u1ed7i kh\u00f4ng \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n c\u00e1c nh\u00e2n ch\u1ee9ng m\u00e0 Dung Nhan c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn t\u1eadn ch\u00fang ta. \u00a0<i>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0m sao m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c<\/i><i>? <\/i><i>\u00a0<\/i><i>L\u00e0m <\/i><i>sao<\/i><i> ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eafc ch\u1eafn<\/i><i> r\u1eb1ng<\/i><i> ch\u00fang ta g\u1eb7p \u201cCh\u00faa Gi\u00easu<\/i><i> th\u1eadt<\/i><i>\u201d sau t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng th\u1ebf k\u1ef7 <\/i><i>\u1ea5<\/i><i>y<\/i><i>?<\/i> \u00a0N\u1ebfu con ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n t\u00e1ch bi\u1ec7t, n\u1ebfu ch\u00fang ta mu\u1ed1n kh\u1edfi \u0111\u1ea7u \u0111\u01a1n thu\u1ea7n t\u1eeb \u201cc\u00e1i t\u00f4i\u201d c\u00e1 nh\u00e2n, mu\u1ed1n t\u00ecm trong ch\u00ednh m\u00ecnh s\u1ef1 ch\u1eafc ch\u1eafn c\u1ee7a ki\u1ebfn \u200b\u200bth\u1ee9c, th\u00ec m\u1ed9t s\u1ef1 ch\u1eafc ch\u1eafn nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. \u00a0T\u00f4i kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y qua m\u00ecnh nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra qu\u00e1 l\u00e2u r\u1ed3i. \u00a0Nh\u01b0ng \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch duy nh\u1ea5t con ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc h\u1ecfi.\u00a0 Con ng\u01b0\u1eddi lu\u00f4n lu\u00f4n s\u1ed1ng trong s\u1ef1 li\u00ean h\u1ec7. \u00a0Ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u00fang ta thu\u1ed9c v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng nh\u1edd g\u1eb7p g\u1ee1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. \u00a0Ngay c\u1ea3 ki\u1ebfn \u200b\u200bth\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ef1 hi\u1ec3u m\u00ecnh, bi\u1ebft ch\u00ednh m\u00ecnh, c\u0169ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb m\u1ed9t lo\u1ea1i li\u00ean h\u1ec7, v\u00e0 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111i tr\u01b0\u1edbc ch\u00fang ta: tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e0 cha m\u1eb9, l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 cho ch\u00fang ta s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 cho ch\u00fang ta t\u00ean g\u1ecdi. \u00a0Ngay c\u1ea3 ng\u00f4n ng\u1eef, nh\u1eefng t\u1eeb ng\u1eef m\u00e0 ch\u00fang ta d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1eaft ngh\u0129a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi chung quanh ch\u00fang ta, c\u0169ng \u0111\u1ebfn v\u1edbi ch\u00fang ta t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef g\u00ecn trong k\u00fd \u1ee9c s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. \u00a0Vi\u1ec7c t\u1ef1 bi\u1ebft m\u00ecnh ch\u1ec9 kh\u1ea3 thi khi ch\u00fang ta th\u00f4ng ph\u1ea7n v\u00e0o m\u1ed9t k\u00fd \u1ee9c l\u1edbn h\u01a1n. \u00a0\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u0169ng \u0111\u00fang \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u l\u00e0m cho s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi n\u00ean ho\u00e0n h\u1ea3o.\u00a0 Vi\u1ec7c truy\u1ec1n l\u1ea1i \u0111\u1ee9c tin, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u00e3 ban s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi cho th\u1ebf gian, \u0111\u1ebfn v\u1edbi ch\u00fang ta qua k\u00fd \u1ee9c c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u1eefng nh\u00e2n ch\u1ee9ng, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef cho s\u1ed1ng m\u00e3i trong m\u1ed9t ch\u1ee7 th\u1ec3 duy nh\u1ea5t c\u1ee7a k\u00fd \u1ee9c l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh. \u00a0H\u1ed9i Th\u00e1nh l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi M\u1eb9 d\u1ea1y ch\u00fang ta n\u00f3i ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u1ee9c tin. \u00a0Th\u00e1nh Gioan n\u00f3i l\u00ean \u0111i\u1ec1u n\u00e0y trong Tin M\u1eebng c\u1ee7a ng\u00e0i b\u1eb1ng c\u00e1ch li\u00ean k\u1ebft \u0111\u1ee9c tin v\u1edbi k\u00fd \u1ee9c, v\u00e0 li\u00ean k\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3 v\u1edbi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n, \u0110\u1ea5ng, nh\u01b0 Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u00e3 n\u00f3i, <i>\u201cs\u1ebd nh\u1eafc nh\u1edf <\/i><i>c\u00e1c con<\/i><i> <\/i><i>m\u1ecdi s\u1ef1<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>Ga<\/i> 14:26). \u00a0T\u00ecnh Y\u00eau l\u00e0 Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n v\u00e0 Ng\u00e0i \u0111ang s\u1ed1ng trong H\u1ed9i Th\u00e1nh, duy tr\u00ec s\u1ef1 li\u00ean k\u1ebft gi\u1eefa m\u1ecdi th\u1eddi \u0111\u1ea1i v\u1edbi nhau, v\u00e0 l\u00e0m cho ch\u00fang ta th\u00e0nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu, nh\u01b0 th\u1ebf h\u01b0\u1edbng d\u1eabn ch\u00fang ta tr\u00ean cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>39. <i>K<\/i><i>h\u00f4ng th\u1ec3 tin v\u00e0o ch\u00ednh m\u00ecnh.<\/i> \u00a0\u0110\u1ee9c tin kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ecdn l\u1ef1a c\u00e1 nh\u00e2n m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu l\u00e0m trong th\u00e2m t\u00e2m c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 ho\u00e0n to\u00e0n ri\u00eang t\u01b0 gi\u1eefa c\u00e1i \u201ct\u00f4i\u201d c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu v\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 \u201cNg\u00e0i\u201d, gi\u1eefa m\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 t\u1ef1 tr\u1ecb v\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0T\u1ef1 b\u1ea3n ch\u1ea5t, \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra cho c\u00e1i \u201cch\u00fang ta\u201d c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh, n\u00f3 lu\u00f4n lu\u00f4n x\u1ea3y ra trong s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh. \u00a0H\u00ecnh th\u1ee9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i c\u1ee7a <i>Kinh Tin K\u00ednh<\/i><i> <\/i>\u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong ph\u1ee5ng v\u1ee5 R\u1eeda T\u1ed9i nh\u1eafc nh\u1edf ch\u00fang ta v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. \u00a0Vi\u1ec7c tin \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 nh\u01b0 \u0111\u00e1p l\u1ea1i m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi, m\u1ed9t l\u1eddi ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eafng nghe v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ee7a ri\u00eang t\u00f4i, nh\u01b0ng n\u1eb1m trong m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, v\u00e0 n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n. \u00a0Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi trong s\u1ed1 \u00edt &#8211; \u201cT\u00f4i tin\u201d &#8211; ch\u1ec9 v\u00ec ch\u00fang ta l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng l\u1edbn h\u01a1n, ch\u1ec9 v\u00ec ch\u00fang ta c\u0169ng n\u00f3i: \u201cCh\u00fang t\u00f4i tin\u201d. \u00a0S\u1ef1 m\u1edf ra n\u00e0y cho c\u00e1i \u201cCh\u00fang t\u00f4i\u201d c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh x\u1ea3y ra theo ch\u00ednh s\u1ef1 m\u1edf ra c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa, m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa Ch\u00faa Cha v\u00e0 Ch\u00faa Con, gi\u1eefa \u201ct\u00f4i\u201d v\u00e0 \u201cCh\u00faa\u201d, nh\u01b0ng c\u00f2n m\u1ed9t \u201cch\u00fang ta\u201d, trong Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n, m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00f4i v\u1ecb. \u00a0\u1ede \u0111\u00e2y ch\u00fang ta th\u1ea5y l\u00fd do t\u1ea1i sao ng\u01b0\u1eddi tin kh\u00f4ng bao gi\u1edd m\u1ed9t m\u00ecnh, v\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao \u0111\u1ee9c tin c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng lan ra, m\u1eddi g\u1ecdi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn ni\u1ec1m vui c\u1ee7a m\u00ecnh. \u00a0Ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh nh\u1eadn \u0111\u1ee9c tin kh\u00e1m ph\u00e1 ra r\u1eb1ng ch\u00e2n tr\u1eddi c\u1ee7a \u201cc\u00e1i t\u00f4i\u201d c\u1ee7a h\u1ecd m\u1edf r\u1ed9ng, v\u00e0 c\u00e1c m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 m\u1edbi l\u00e0m phong ph\u00fa \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ed3ng ch\u1ea5t. \u00a0Tertullian \u0111\u00e3 di\u1ec5n t\u1ea3 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e1ch hi\u1ec7u qu\u1ea3 khi \u00f4ng m\u00f4 t\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e2n t\u00f2ng, \u201csau khi t\u1eafm \u0111\u1ec3 t\u00e1i sinh,\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3n nh\u1eadn v\u00e0o nh\u00e0 c\u1ee7a M\u1eb9 \u0111\u1ec3 gi\u01a1 tay v\u00e0 c\u1ea7u nguy\u1ec7n Kinh L\u1ea1y Cha c\u00f9ng v\u1edbi anh ch\u1ecb em c\u1ee7a h\u1ecd [34 ].<\/p>\n<p><b><i>C\u00e1c b\u00ed t\u00edch v\u00e0<\/i><\/b><b><i> vi\u1ec7c<\/i><\/b><b><i> truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t \u0111\u1ee9c tin<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>40. <i>H\u1ed9i Th\u00e1nh, nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh, <\/i><i>truy\u1ec1n<\/i><i> l\u1ea1i cho con c\u00e1i c\u1ee7a m\u00ecnh <\/i><i>t\u1ea5t c\u1ea3 n\u1ed9i dung k\u00fd \u1ee9c<\/i><i> c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/i> \u00a0Nh\u01b0ng l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng m\u1ea5t m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec, m\u00e0 tr\u00e1i l\u1ea1i, t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi s\u1ef1 trong gia s\u1ea3n \u0111\u1ee9c tin l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n? \u00a0Ch\u00ednh nh\u1edd vi\u1ec7c T\u00f4ng Truy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c duy tr\u00ec trong H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u1edbi s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n, m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp x\u00fac m\u1ed9t c\u00e1ch s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng v\u1edbi k\u00fd \u1ee9c n\u1ec1n t\u1ea3ng. \u00a0Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n b\u1edfi c\u00e1c T\u00f4ng \u0110\u1ed3, nh\u01b0 C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Vatican\u00f4 II kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh, <i>\u201c<\/i><i>b<\/i><i>ao g\u1ed3m t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec <\/i><i>\u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o vi\u1ec7c<\/i><i> l\u00e0m cho<\/i><i> \u0111\u1eddi s\u1ed1ng<\/i><i> d\u00e2n Ch\u00faa <\/i><i>\u0111\u01b0\u1ee3c<\/i><i> th\u00e1nh thi\u1ec7n v\u00e0 gia t\u0103ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a h\u1ecd<\/i><i>. <\/i><i>\u00a0B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, H\u1ed9i Th\u00e1nh, trong <\/i><i>gi\u00e1o l\u00fd<\/i><i>, cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 <\/i><i>vi\u1ec7c ph\u1ee5ng t\u1ef1 c\u1ee7a m\u00ecnh<\/i><i>, <\/i><i>l\u00e0m s\u1ed1ng m\u00e3i<\/i><i> v\u00e0 truy\u1ec1n cho m\u1ecdi th\u1ebf h\u1ec7 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec <\/i><i>m\u00ecnh<\/i><i> l\u00e0<\/i><i> v\u00e0<\/i><i> t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng <\/i><i>g\u00ec m\u00ecnh<\/i><i> tin<\/i><i>\u201d<\/i> [35].<\/p>\n<p>Th\u1ef1c ra, \u0111\u1ee9c tin c\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng m\u00e0 trong \u0111\u00f3 n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ch\u1ee9ng v\u00e0 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t, m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t. \u00a0\u0110\u1ec3 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t n\u1ed9i dung ho\u00e0n to\u00e0n t\u00edn l\u00fd, m\u1ed9t \u00fd t\u01b0\u1edfng ho\u1eb7c m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ee7, ho\u1eb7c l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n kh\u1ea9u. Nh\u01b0ng nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i trong H\u1ed9i Th\u00e1nh, nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i trong Truy\u1ec1n Th\u1ed1ng s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh, l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng m\u1edbi ph\u00e1t sinh t\u1eeb m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1eb1ng s\u1ed1ng, m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00e2u th\u1eb3m, \u0111\u1ebfn t\u00e2m h\u1ed3n, bao g\u1ed3m c\u1ea3 t\u00e2m tr\u00ed, \u00fd ch\u00ed v\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a h\u1ecd, m\u1edf ra cho nh\u1eefng m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng trong s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 v\u1edbi tha nh\u00e2n. \u00a0\u0110\u1ec3 truy\u1ec1n th\u00f4ng s\u1ef1 sung m\u00e3n n\u00e0y, c\u00f3 m\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t bao g\u1ed3m to\u00e0n th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi, th\u00e2n x\u00e1c v\u00e0 tinh th\u1ea7n, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng n\u1ed9i t\u00e2m v\u00e0 nh\u1eefng li\u00ean h\u1ec7. \u00a0C\u00f4ng c\u1ee5 \u1ea5y l\u00e0 c\u00e1c B\u00ed T\u00edch, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed h\u00e0nh trong ph\u1ee5ng v\u1ee5 c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh. \u00a0Trong \u0111\u00f3 th\u00f4ng truy\u1ec1n k\u00fd \u1ee9c nh\u1eadp th\u1ec3, \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi kh\u00f4ng gian v\u00e0 th\u1eddi gian c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng, v\u00e0 li\u00ean h\u1ec7 m\u1eadt thi\u1ebft v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c gi\u00e1c quan; trong \u0111\u00f3 to\u00e0n th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u1eed c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u1ee7 th\u1ec3 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a m\u1ed9t m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi c\u00e1c m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n. \u00a0Trong khi c\u00e1c B\u00ed T\u00edch th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 B\u00ed T\u00edch c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin [36], ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ee9c tin c\u00f3 m\u1ed9t c\u1ea5u tr\u00fac B\u00ed T\u00edch. \u00a0S\u1ef1 th\u1ee9c t\u1ec9nh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin \u0111i qua s\u1ef1 th\u1ee9c t\u1ec9nh c\u1ee7a m\u1ed9t c\u1ea3m th\u1ee9c b\u00ed t\u00edch m\u1edbi v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng Kit\u00f4 h\u1eefu, trong \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y l\u00e0m sao c\u00e1c th\u1ef1c t\u1ea1i h\u1eefu h\u00ecnh v\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1ef1 m\u1edf ra cho nh\u1eefng M\u1ea7u Nhi\u1ec7m v\u0129nh c\u1eedu.<\/p>\n<p>41. <i>N\u01a1i <\/i><i>\u0111\u1ea7u ti\u00ean <\/i><i>x\u1ea3y ra v<\/i><i>i\u1ec7c truy\u1ec1n <\/i><i>l\u1ea1i <\/i><i>\u0111\u1ee9c tin <\/i><i>l\u00e0 qua<\/i><i> b\u00ed t\u00edch R\u1eeda T\u1ed9i<\/i>. \u00a0M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u00ed t\u00edch R\u1eeda T\u1ed9i ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho vi\u1ec7c tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin, m\u1ed9t h\u00e0nh vi s\u01b0 ph\u1ea1m cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n h\u00ecnh \u1ea3nh v\u00e0 c\u1eed ch\u1ec9, m\u00e0 chung cu\u1ed9c c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf qua. \u00a0M\u1ed9t l\u1eddi x\u00e1c quy\u1ebft c\u1ee7a Th\u00e1nh Phaol\u00f4 v\u1ec1 b\u00ed t\u00edch R\u1eeda T\u1ed9i nh\u1eafc cho ch\u00fang ta r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 th\u1ebf. \u00a0Th\u00e1nh Phaol\u00f4 n\u00f3i r\u1eb1ng \u201c<i>ch\u00fang ta \u0111\u00e3 c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c mai t\u00e1ng v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi b\u1eb1ng ph\u00e9p r\u1eeda trong c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 c\u0169ng nh\u01b0 \u00d0\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u00e3 s\u1ed1ng l\u1ea1i t\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft nh\u1edd vinh quang c\u1ee7a Ch\u00faa Cha th\u1ebf n\u00e0o, th\u00ec ch\u00fang ta c\u0169ng s\u1ed1ng m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng m\u1edbi nh\u01b0 v\u1eady<\/i><i>\u201d <\/i>(<i>Rm<\/i> 6:4). \u00a0Trong b\u00ed t\u00edch R\u1eeda T\u1ed9i, ch\u00fang ta tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t t\u1ea1o v\u1eadt m\u1edbi v\u00e0 d\u01b0\u1ee1ng t\u1eed c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0Th\u00e1nh T\u00f4ng \u0110\u1ed3 qu\u1ea3 quy\u1ebft r\u1eb1ng c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c trao ph\u00f3 cho m\u1ed9t <i>\u201c<\/i><i>h\u00ecnh th\u1ee9c gi\u00e1o hu\u1ea5n<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>t\u00fdpos didach\u00e9s<\/i>), m\u00e0 gi\u1edd \u0111\u00e2y h\u1ecd tu\u00e2n ph\u1ee5c b\u1eb1ng c\u1ea3 t\u00e2m h\u1ed3n (x. <i>Rm<\/i> 6:17). \u00a0Trong b\u00ed t\u00edch R\u1eeda T\u1ed9i, con ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 gi\u00e1o l\u00fd \u0111\u1ec3 tuy\u00ean x\u01b0ng v\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch s\u1ed1ng c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1eb7t h\u1ecd tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 t\u1ed1t l\u00e0nh.\u00a0 H\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n sang m\u1ed9t qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o m\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c trao v\u00e0o m\u1ed9t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng m\u1edbi, m\u1ed9t c\u00e1ch m\u1edbi \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi nhau, trong H\u1ed9i Th\u00e1nh.\u00a0 Nh\u01b0 th\u1ebf, b\u00ed t\u00edch R\u1eeda T\u1ed9i nh\u1eafc cho ch\u00fang ta r\u1eb1ng \u0111\u1ee9c tin kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1eb1ng s\u1ee9c ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u00e0 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn qua vi\u1ec7c \u0111i v\u00e0o s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh, l\u00e0 n\u01a1i truy\u1ec1n m\u00f3n qu\u00e0 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa cho h\u1ecd: kh\u00f4ng ai t\u1ef1 r\u1eeda t\u1ed9i cho m\u00ecnh, c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng ai t\u1ef1 sinh ra ch\u00ednh m\u00ecnh. \u00a0Ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eeda t\u1ed9i.<\/p>\n<p>42. <i>C\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ee7a <\/i><i>b\u00ed t\u00edch<\/i><i> <\/i><i>R<\/i><i>\u1eeda <\/i><i>T\u1ed9i<\/i><i> gi\u1edbi thi\u1ec7u ch\u00fang ta v\u00e0o \u201c<\/i><i>h\u00ecnh th\u1ee9c gi\u00e1o hu\u1ea5n<\/i><i>\u201d m\u1edbi <\/i><i>n\u00e0y <\/i><i>l\u00e0 g\u00ec? <\/i>\u00a0Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 Th\u00e1nh Danh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa Ba Ng\u00f4i &#8211; Ch\u00faa Cha, Ch\u00faa Con v\u00e0 Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n &#8211; \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea7u kh\u1ea9n tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 t\u00f2ng. \u00a0V\u00ec v\u1eady, ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u, m\u1ed9t t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u1ee7a h\u00e0nh tr\u00ecnh \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c cung c\u1ea5p. \u00a0Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 g\u1ecdi \u00f4ng Abraham v\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a \u00f4ng; Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 m\u1eb7c kh\u1ea3i Danh c\u1ee7a Ng\u00e0i cho \u00f4ng M\u00f4s\u00ea; Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng khi trao ban Con c\u1ee7a Ng\u00e0i cho ch\u00fang ta, \u0111\u00e3 m\u1eb7c kh\u1ea3i tr\u1ecdn v\u1eb9n m\u1ea7u nhi\u1ec7m c\u1ee7a Th\u00e1nh Danh Ng\u00e0i, ban cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eeda t\u1ed9i m\u1ed9t c\u0103n t\u00ednh con th\u1ea3o m\u1edbi. \u00a0\u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y r\u00f5 trong ch\u00ednh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng r\u1eeda t\u1ed9i: vi\u1ec7c d\u00ecm v\u00e0o n\u01b0\u1edbc. \u00a0N\u01b0\u1edbc v\u1eeba l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u1ef1 ch\u1ebft, m\u1eddi g\u1ecdi ch\u00fang ta \u0111i qua t\u1ef1 vi\u1ec7c ho\u00e1n c\u1ea3i c\u1ee7a \u201cc\u00e1i t\u00f4i\u201d sang m\u1ed9t \u201cC\u00e1i T\u00f4i\u201d l\u1edbn h\u01a1n, v\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng, m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng trong \u0111\u00f3 ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i sinh b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111i theo \u0110\u1ee9c Kit\u00f4\u00a0 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng m\u1edbi c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. \u00a0B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, qua vi\u1ec7c d\u00ecm v\u00e0o n\u01b0\u1edbc, b\u00ed t\u00edch R\u1eeda T\u1ed9i n\u00f3i cho ch\u00fang ta v\u1ec1 c\u1ea5u tr\u00fac nh\u1eadp th\u1ec3 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin. \u00a0H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn ch\u00fang ta trong th\u1ef1c t\u1ea1i c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ch\u00fang ta t\u1eadn g\u1ed1c, l\u00e0m cho ch\u00fang ta th\u00e0nh ngh\u0129a t\u1eed c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng ph\u1ea7n v\u00e0o b\u1ea3n t\u00ednh Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0Nh\u01b0 v\u1eady, n\u00f3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 c\u1ee7a ch\u00fang ta, ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a ch\u00fang ta trong th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y v\u00e0 trong v\u0169 tr\u1ee5, v\u00e0 m\u1edf ch\u00fang ra cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng hi\u1ec7p th\u00f4ng c\u1ee7a Ng\u00e0i. \u00a0\u0110\u1ed9ng n\u0103ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a b\u00ed t\u00edch R\u1eeda T\u1ed9i gi\u00fap ch\u00fang ta hi\u1ec3u t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a th\u1eddi gian d\u1ef1 t\u00f2ng, l\u00e0 th\u1eddi gian m\u00e0 ng\u00e0y nay, ngay c\u1ea3 trong c\u00e1c x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c Kit\u00f4 gi\u00e1o x\u01b0a kia &#8211; trong \u0111\u00f3 s\u1ed1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn ti\u1ebfp c\u1eadn b\u00ed t\u00edch R\u1eeda T\u1ed9i c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng gia t\u0103ng &#8211; t\u00e1i kh\u00e1m ph\u00e1 ra t\u1ea7m quan tr\u1ecdng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a vi\u1ec7c T\u00e2n Ph\u00fac \u00c2m h\u00f3a. \u00a0\u0110\u00f3 l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng chu\u1ea9n b\u1ecb cho b\u00ed t\u00edch R\u1eeda T\u1ed9i, cho vi\u1ec7c ho\u00e1n c\u1ea3i to\u00e0n th\u1ec3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a ch\u00fang ta trong \u0110\u1ee9c Kit\u00f4.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 hi\u1ec3u m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa b\u00ed t\u00edch R\u1eeda T\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u1ee9c tin, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eafc l\u1ea1i m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a ng\u00f4n s\u1ee9 Isaia, \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi b\u00ed t\u00edch R\u1eeda T\u1ed9i trong v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng Kit\u00f4 gi\u00e1o th\u1eddi x\u01b0a: \u201c<i>c\u00f3 ph\u00e1o \u0111\u00e0i tr\u00ean n\u00fai \u0111\u00e1 l\u00e0m n\u01a1i tr\u00fa \u1ea9n (&#8230;) n\u01b0\u1edbc u\u1ed1ng ch\u1eb3ng lo thi\u1ebfu bao gi\u1edd.\u201d<\/i> (<i>Is <\/i>33:16) [37]. \u00a0Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eeda t\u1ed9i, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tho\u00e1t t\u1eeb n\u01b0\u1edbc s\u1ef1 ch\u1ebft, \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong m\u1ed9t <i>\u201cph\u00e1o \u0111\u00e0i <\/i><i>tr\u00ean n\u00fai <\/i><i>\u0111\u00e1\u201d<\/i> v\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m t\u1ef1a v\u1eefng ch\u1eafc. \u00a0Nh\u01b0 th\u1ebf, n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a s\u1ef1 ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i th\u00e0nh n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng. \u00a0V\u0103n b\u1ea3n Hy L\u1ea1p n\u00f3i v\u1ec1 n\u00f3 nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc <i>p<\/i><i>istos<\/i>, n\u01b0\u1edbc \u201ctrung th\u00e0nh.\u201d \u00a0N\u01b0\u1edbc R\u1eeda T\u1ed9i l\u00e0 n\u01b0\u1edbc trung th\u00e0nh b\u1edfi v\u00ec ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o n\u00f3, v\u00ec d\u00f2ng c\u1ee7a n\u00f3 ch\u1ea3y v\u00e0o s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, ngu\u1ed3n g\u1ed1c s\u1ef1 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o cho cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00fang ta trong \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>43. <i>C\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a b\u00ed t\u00edch R\u1eeda<\/i><i> T\u1ed9i, h\u00ecnh th\u1ee9c c\u1ee7a n\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t <\/i><i>vi\u1ec7c<\/i><i> t\u00e1i sinh<\/i><i>,<\/i><i> <\/i><i>trong \u0111\u00f3<\/i><i> ch\u00fang ta nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t t\u00ean m\u1edbi v\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edbi, gi\u00fap ch\u00fang ta <\/i><i>hi\u1ec3u r\u00f5<\/i><i> \u00fd ngh\u0129a v\u00e0 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a b\u00ed t\u00edch R\u1eeda T\u1ed9i tr\u1ebb <\/i><i>em<\/i><i>.<\/i> \u00a0Tr\u1ebb em kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u1ee9c tin b\u1eb1ng m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 do, c\u0169ng ch\u01b0a th\u1ec3 tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a m\u00ecnh; cho n\u00ean \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c cha m\u1eb9 v\u00e0 cha m\u1eb9 \u0111\u1ee1 \u0111\u1ea7u nh\u00e2n danh c\u00e1c em m\u00e0 tuy\u00ean x\u01b0ng. \u00a0V\u00ec \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 s\u1ed1ng trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng H\u1ed9i Th\u00e1nh, m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a c\u00e1i \u201cCh\u00fang t\u00f4i\u201d chung, tr\u1ebb em c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng \u0111\u1ee1 b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, l\u00e0 cha m\u1eb9 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee1 \u0111\u1ea7u c\u1ee7a c\u00e1c em, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3n nh\u1eadn v\u00e0o \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng b\u1eb1ng \u00e1nh s\u00e1ng m\u00e0 cha \u0111\u1ee9a tr\u1ebb th\u1eafp l\u00ean t\u1eeb c\u00e2y n\u1ebfn Ph\u1ee5c Sinh. \u00a0C\u1ea5u tr\u00fac n\u00e0y c\u1ee7a b\u00ed t\u00edch R\u1eeda T\u1ed9i cho th\u1ea5y t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a s\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c gi\u1eefa H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh trong vi\u1ec7c truy\u1ec1n th\u1ee5 \u0111\u1ee9c tin. \u00a0Cha m\u1eb9 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi, nh\u01b0 l\u1eddi Th\u00e1nh Augustin\u00f4, kh\u00f4ng nh\u1eefng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 sinh s\u1ea3n con c\u00e1i m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ec3 d\u1eabn c\u00e1c em l\u1ea1i v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa, ng\u00f5 h\u1ea7u nh\u1edd b\u00ed t\u00edch R\u1eeda T\u1ed9i c\u00e1c em c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i sinh l\u00e0m con c\u00e1i Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 \u0111\u00f3n nh\u1eadn h\u1ed3ng \u00e2n \u0111\u1ee9c tin [38].\u00a0 Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 s\u1ed1ng, tr\u1ebb em \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng c\u01a1 b\u1ea3n v\u00e0 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7ng c\u1ed1 h\u01a1n n\u1eefa trong b\u00ed t\u00edch Th\u00eam S\u1ee9c v\u1edbi \u1ea5n t\u00edn c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n.<\/p>\n<p>44. \u00a0<i>B\u1ea3n t\u00ednh<\/i><i> b\u00ed t\u00edch c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin <\/i><i>t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c<\/i><i> <\/i><i>c\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3<\/i><i> cao nh\u1ea5t trong b\u00ed t\u00edch Th\u00e1nh Th\u1ec3.<\/i> \u00a0Th\u00e1nh Th\u1ec3 l\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00fd b\u00e1u cho \u0111\u1ee9c tin: m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 th\u1ef1c s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n trong h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u1ed1i cao c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, m\u00f3n qu\u00e0 ban s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. \u00a0Trong B\u00ed T\u00edch Th\u00e1nh Th\u1ec3, ch\u00fang ta c\u00f3 hai tr\u1ee5c l\u1ed9 m\u00e0 tr\u00ean \u0111\u00f3 \u0111\u1ee9c tin h\u00e0nh tr\u00ecnh. \u00a0M\u1ed9t \u0111\u00e0ng l\u00e0 tr\u1ee5c l\u1ed9 lich s\u1eed: Th\u00e1nh Th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u01b0\u1edfng nh\u1edb, m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec7n t\u1ea1i h\u00f3a m\u1ea7u nhi\u1ec7m, trong \u0111\u00f3 qu\u00e1 kh\u1ee9, nh\u01b0 bi\u1ebfn c\u1ed1 s\u1ef1 ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i, ch\u1ee9ng t\u1ecf kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1edf ra m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai, b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n chung cu\u1ed9c. \u00a0Ph\u1ee5ng v\u1ee5 nh\u1eafc nh\u1edf ch\u00fang ta \u0111i\u1ec1u n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i t\u1eeb <i>hodie<\/i><i>,<\/i><i>\u201c<\/i><i>ng\u00e0y <\/i><i>h\u00f4m nay\u201d<\/i><i>,<\/i> c\u1ee7a nh\u1eefng M\u1ea7u Nhi\u1ec7m c\u1ee9u \u0111\u1ed9. \u00a0\u0110\u00e0ng kh\u00e1c, ch\u00fang ta c\u0169ng t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t tr\u1ee5c l\u1ed9 d\u1eabn t\u1eeb th\u1ebf gi\u1edbi h\u1eefu h\u00ecnh \u0111\u1ebfn v\u00f4 h\u00ecnh. \u00a0Trong b\u00ed t\u00edch Th\u00e1nh Th\u1ec3 ch\u00fang ta h\u1ecdc \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u bi\u1ebft chi\u1ec1u s\u00e2u c\u1ee7a th\u1ef1c t\u1ea1i. \u00a0B\u00e1nh v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i th\u00e0nh M\u00ecnh v\u00e0 M\u00e1u \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, \u0110\u1ea5ng tr\u1edf n\u00ean hi\u1ec7n di\u1ec7n trong cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh V\u01b0\u1ee3t Qua c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 ph\u00eda Ch\u00faa Cha: s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng n\u00e0y \u0111\u01b0a ch\u00fang ta, th\u00e2n x\u00e1c v\u00e0 linh h\u1ed3n, v\u00e0o s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 t\u1ea1o v\u1eadt h\u01b0\u1edbng t\u1edbi s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi trong Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p>45. <i>Trong vi\u1ec7c c\u1eed h\u00e0nh c\u00e1c b\u00ed t\u00edch, H\u1ed9i Th\u00e1nh <\/i><i>truy\u1ec1n l\u1ea1i k\u00fd \u1ee9c <\/i><i>c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t qua vi\u1ec7c tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin.<\/i> \u00a0Tuy\u00ean x\u01b0ng n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi m\u1ed9t t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng ch\u00e2n l\u00fd tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng.\u00a0 Tr\u00e1i l\u1ea1i, trong vi\u1ec7c tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin to\u00e0n th\u1ec3 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu h\u00fat v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng tr\u1ecdn v\u1eb9n v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1eb1ng s\u1ed1ng. \u00a0Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng trong Kinh Tin K\u00ednh, ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ea7u nhi\u1ec7m m\u00e0 h\u1ecd tuy\u00ean x\u01b0ng v\u00e0 \u0111\u1ec3 cho m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i b\u1edfi \u0111i\u1ec1u m\u00e0 m\u00ecnh tuy\u00ean x\u01b0ng. \u00a0\u0110\u1ec3 hi\u1ec3u \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a x\u00e1c quy\u1ebft n\u00e0y, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ch\u00fang ta h\u00e3y x\u00e9t \u0111\u1ebfn n\u1ed9i dung c\u1ee7a Kinh Tin K\u00ednh. \u00a0N\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t c\u1ea5u tr\u00fac Ba Ng\u00f4i: Ch\u00faa Cha v\u00e0 Ch\u00faa Con k\u1ebft h\u1ee3p trong Th\u1ea7n Kh\u00ed T\u00ecnh Y\u00eau.\u00a0 Nh\u01b0 th\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu x\u00e1c quy\u1ebft r\u1eb1ng trung t\u00e2m c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 cu\u1ed9c s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi, b\u00ed m\u1eadt s\u00e2u xa nh\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ecdi s\u1ef1, l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa.\u00a0 Kinh Tin K\u00ednh c\u0169ng ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng m\u1ed9t l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng Kit\u00f4 h\u1ecdc: n\u00f3 \u0111\u01b0a ch\u00fang ta qua c\u00e1c M\u1ea7u Nhi\u1ec7m c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 cho \u0111\u1ebfn c\u00e1i Ch\u1ebft, s\u1ef1 S\u1ed1ng L\u1ea1i v\u00e0 L\u00ean Tr\u1eddi c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, trong khi ch\u1edd \u0111\u1ee3i cu\u1ed9c tr\u1edf l\u1ea1i sau h\u1ebft c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi trong vinh quang. \u00a0N\u00f3 cho ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng n\u00e0y, t\u00ecnh y\u00eau h\u1ed7 t\u01b0\u01a1ng gi\u1eefa Ch\u00faa Cha v\u00e0 Ch\u00faa Con trong Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng bao tr\u00f9m to\u00e0n th\u1ec3 l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e2n lo\u1ea1i v\u00e0 thu h\u00fat n\u00f3 v\u00e0o \u0111\u1ed9ng n\u0103ng c\u1ee7a s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng c\u1ee7a Ng\u00e0i, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 c\u1ee9u c\u00e1nh t\u1ed1i h\u1eadu trong Ch\u00faa Cha. \u00a0Ai tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi ch\u00e2n l\u00fd m\u00e0 m\u00ecnh tuy\u00ean x\u01b0ng. \u00a0Ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c s\u1ef1 tuy\u00ean x\u01b0ng nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ee7a Kinh Tin K\u00ednh m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u00ednh m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau bao tr\u00f9m h\u1ecd, v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng con ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u00e0m cho h\u1ecd th\u00e0nh ph\u1ea7n t\u1eed c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng l\u1edbn lao, c\u1ee7a ch\u1ee7 th\u1ec3 cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u00e0 Kinh Tin K\u00ednh tuy\u00ean x\u01b0ng v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh. \u00a0T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ch\u00e2n l\u00fd \u0111\u1ec3 tin n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ea7u nhi\u1ec7m s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin nh\u01b0 m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh hi\u1ec7p th\u00f4ng v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1eb1ng s\u1ed1ng.<\/p>\n<p><b><i>\u0110\u1ee9c tin, c\u1ea7u nguy\u1ec7n v\u00e0 M\u01b0\u1eddi \u0110i\u1ec1u R\u0103n<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>46. <i>C\u00f3 h<\/i><i>ai y\u1ebfu t\u1ed1 kh\u00e1c r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft trong vi\u1ec7c trung th\u00e0nh truy\u1ec1n <\/i><i>l\u1ea1i k\u00fd \u1ee9c<\/i><i> c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh.<\/i> \u00a0Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 Kinh Nguy\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u00faa, kinh \u201cL\u1ea1y Cha.\u201d \u00a0Trong kinh n\u00e0y c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu h\u1ecdc c\u00e1ch th\u00f4ng ph\u1ea7n v\u00e0o c\u1ea3m nghi\u1ec7m t\u00e2m linh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 nh\u00ecn m\u1ecdi s\u1ef1 b\u1eb1ng c\u1eb7p m\u1eaft c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. \u00a0T\u1eeb Ng\u01b0\u1eddi, \u0110\u1ea5ng l\u00e0 \u00c1nh S\u00e1ng b\u1edfi \u00c1nh S\u00e1ng, Con M\u1ed9t \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Cha, ch\u00fang ta bi\u1ebft Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 do \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m d\u1ea5y l\u00ean trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ao \u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn g\u1ea7n Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>C\u0169ng quan tr\u1ecdng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 s\u1ef1 li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 M\u01b0\u1eddi \u0110i\u1ec1u R\u0103n. \u00a0\u0110\u1ee9c tin, nh\u01b0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 n\u00f3i, \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh, m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 \u0111i theo, m\u1edf ra cho cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1eb1ng s\u1ed1ng. \u00a0\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao trong \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 s\u1ef1 t\u00edn th\u00e1c ho\u00e0n to\u00e0n v\u00e0o Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng c\u1ee9u \u0111\u1ed9, M\u01b0\u1eddi \u0110i\u1ec1u R\u0103n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n l\u00fd s\u00e2u xa nh\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang, nh\u01b0 \u0111\u00e3 th\u1ea5y trong l\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u1ee7a nh\u1eefng gi\u1edbi r\u0103n n\u00e0y: <i>\u201cTa l\u00e0<\/i><i> \u0110\u1ee8C CH\u00daA,<\/i><i> Thi\u00ean Ch\u00faa<\/i><i> c\u1ee7a c\u00e1c<\/i><i> ng\u01b0\u01a1i, <\/i><i>\u0110\u1ea5ng <\/i><i>\u0111\u00e3 <\/i><i>\u0111em c\u00e1c<\/i><i> ng\u01b0\u01a1i ra kh\u1ecfi \u0111\u1ea5t Ai<\/i><i> <\/i><i>c\u1eadp<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>Xh<\/i> 20:2). \u00a0M\u01b0\u1eddi \u0110i\u1ec1u R\u0103n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eadp c\u00e1c m\u1ec7nh \u00a0l\u1ec7nh ti\u00eau c\u1ef1c, nh\u01b0ng l\u00e0 nh\u1eefng h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 ra kh\u1ecfi hoang \u0111\u1ecba c\u1ee7a &#8220;c\u00e1i t\u00f4i&#8221; t\u1ef1 k\u1ef7, t\u1ef1 \u0111\u00f3ng k\u00edn, v\u00e0 tham gia v\u00e0o cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u1ec3 cho m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn b\u1edfi l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t c\u1ee7a Ng\u00e0i h\u1ea7u mang l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ebfn cho tha nh\u00e2n. \u00a0Nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ee9c tin tuy\u00ean x\u01b0ng t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 s\u1ef1 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi s\u1ef1, v\u00e0 \u0111\u1ec3 cho m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn b\u1edfi t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y m\u00e0 h\u00e0nh tr\u00ecnh ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn ho\u00e0n to\u00e0n hi\u1ec7p th\u00f4ng v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0M\u01b0\u1eddi \u0110i\u1ec1u R\u0103n xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 con \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ebft \u01a1n, s\u1ef1 \u0111\u00e1p tr\u1ea3 c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec trong \u0111\u1ee9c tin ch\u00fang ta m\u1edf ra cho kinh nghi\u1ec7m v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau c\u00f3 s\u1ee9c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa d\u00e0nh cho ch\u00fang ta. \u00a0V\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1nh s\u00e1ng m\u1edbi t\u1eeb gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu trong B\u00e0i Gi\u1ea3ng Tr\u00ean N\u00fai (x. Mt 5-7).<\/p>\n<p>Nh\u01b0 th\u1ebf, t\u00f4i \u0111\u00e3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn b\u1ed1n y\u1ebfu t\u1ed1 t\u00f3m t\u1eaft kho t\u00e0ng k\u00fd \u1ee9c m\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh truy\u1ec1n l\u1ea1i: vi\u1ec7c Tuy\u00ean X\u01b0ng \u0110\u1ee9c Tin, vi\u1ec7c C\u1eed H\u00e0nh C\u00e1c B\u00ed T\u00edch, con \u0111\u01b0\u1eddng M\u01b0\u1eddi \u0110i\u1ec1u R\u0103n, v\u00e0 C\u1ea7u Nguy\u1ec7n. \u00a0Gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u00f3 truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u tr\u00fac quanh b\u1ed1n y\u1ebfu t\u1ed1 n\u00e0y, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y g\u1ed3m c\u1ea3 <i>S\u00e1ch Gi\u00e1o L\u00fd c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh C\u00f4ng Gi\u00e1o<\/i>, c\u00f4ng c\u1ee5 c\u01a1 b\u1ea3n m\u00e0 qua \u0111\u00f3, b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ed1ng nh\u1ea5t, H\u1ed9i Th\u00e1nh truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t to\u00e0n th\u1ec3 n\u1ed9i dung \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a m\u00ecnh: <i>\u201ct\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec <\/i><i>m\u00ecnh<\/i><i> l\u00e0, v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec <\/i><i>m\u00ecnh<\/i><i> tin<\/i><i>\u201d<\/i> [39].<\/p>\n<p><b><i>S\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u00e0 to\u00e0n v\u1eb9n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>47. <i>S\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh trong th\u1eddi gian v\u00e0 kh\u00f4ng gian \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin:<\/i> <i>\u201c<\/i><i>ch\u1ec9 <\/i><i>c\u00f3 m\u1ed9t th\u00e2n th\u1ec3, m\u1ed9t <\/i><i>Th\u1ea7n Kh\u00ed<\/i><i>&#8230; m\u1ed9t \u0111\u1ee9c tin<\/i><i> duy nh\u1ea5t<\/i><i>\u201d <\/i>(<i>Eph<\/i> 4:4-5). \u00a0C\u0169ng nh\u01b0 ng\u00e0y nay, vi\u1ec7c m\u1ed9t nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi k\u1ebft hi\u1ec7p v\u1edbi nhau v\u00ec m\u1ed9t nguy\u00ean nh\u00e2n chung, v\u00ec c\u00f3 t\u00ecnh c\u1ea3m v\u1edbi nhau, hay v\u00ec chia s\u1ebb c\u00f9ng m\u1ed9t v\u1eadn m\u1ec7nh v\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch duy nh\u1ea5t l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u1ea3 thi. \u00a0Nh\u01b0ng kh\u00f3 m\u00e0 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t trong c\u00f9ng m\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd.\u00a0 C\u00f3 v\u1ebb m\u1ed9t s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t ki\u1ec3u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi t\u1ef1 do t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 t\u1ef1 quy\u1ebft c\u00e1 nh\u00e2n. \u00a0Tuy nhi\u00ean, kinh nghi\u1ec7m v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau cho ch\u00fang ta th\u1ea5y r\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn chung l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3, v\u00ec nh\u1edd y\u00eau m\u00e0 ch\u00fang ta h\u1ecdc nh\u00ecn th\u1ef1c t\u1ea1i qua \u0111\u00f4i m\u1eaft ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u l\u00e0m cho c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a m\u00ecnh b\u1ecb ngh\u00e8o n\u00e0n \u0111i m\u00e0 phong ph\u00fa h\u00f3a n\u00f3. \u00a0T\u00ecnh y\u00eau ch\u00e2n ch\u00ednh, theo c\u00e1ch th\u1ee9c c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u00f2i h\u1ecfi ch\u00e2n l\u00fd, v\u00e0 nh\u00e3n quan chung v\u1ec1 ch\u00e2n l\u00fd, \u0111\u00f3 l\u00e0 Ch\u00faa Gi\u00easu Kit\u00f4, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng gi\u00fap cho n\u00f3 tr\u1edf n\u00ean v\u1eefng ch\u1eafc v\u00e0 s\u00e2u s\u1eafc. \u00a0\u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 ni\u1ec1m vui l\u1edbn lao c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin: m\u1ed9t s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u1ec1 nh\u00e3n quan trong m\u1ed9t th\u00e2n th\u1ec3 v\u00e0 m\u1ed9t Th\u00e1nh Th\u1ea7n duy nh\u1ea5t. Th\u00e1nh L\u00ea\u00f4 C\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i: <i>\u201cN\u1ebfu \u0111\u1ee9c tin kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t, <\/i><i>th\u00ec<\/i><i> n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ee9c tin\u201d<\/i> [40].<\/p>\n<p><i>B\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t n\u00e0y l\u00e0 g\u00ec?<\/i> \u00a0\u0110\u1ee9c tin l\u00e0 \u201cm\u1ed9t [\u0111\u1ee9c tin duy nh\u1ea5t]\u201d, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, v\u00ec s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u00e0 tuy\u00ean x\u01b0ng. \u00a0T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng t\u00edn \u0111i\u1ec1u c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin n\u00f3i v\u1ec1 Ng\u00e0i, l\u00e0 nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 bi\u1ebft s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a Ng\u00e0i v\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a Ng\u00e0i. \u00a0Do \u0111\u00f3, ch\u00fang l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t cao h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi b\u1ea5t k\u1ef3 s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t n\u00e0o m\u00e0 l\u00fd tr\u00ed con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng.\u00a0 Ch\u00fang c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t phong ph\u00fa h\u00f3a ch\u00fang, b\u1edfi v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng truy\u1ec1n cho ch\u00fang ta v\u00e0 l\u00e0m cho ch\u00fang ta n\u00ean \u201cm\u1ed9t.\u201d<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, \u0111\u1ee9c tin c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 quy h\u01b0\u1edbng tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1ec1 m\u1ed9t Ch\u00faa duy nh\u1ea5t, v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi Ch\u00faa Gi\u00easu, v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee5 th\u1ec3 m\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi chia s\u1ebb v\u1edbi ch\u00fang ta. \u00a0Th\u00e1nh Ir\u00ean\u00ea th\u00e0nh Lyons \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng khi ch\u1ed1ng l\u1ea1i l\u1ea1c gi\u00e1o Ng\u1ed9 \u0110\u1ea1o. \u00a0H\u1ecd l\u1eadp lu\u1eadn r\u1eb1ng c\u00f3 hai lo\u1ea1i \u0111\u1ee9c tin, m\u1ed9t \u0111\u1ee9c tin th\u00f4 s\u01a1, \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, kh\u00f4ng ho\u00e0n h\u1ea3o, \u0111\u01b0\u1ee3c duy tr\u00ec \u1edf m\u1ee9c c\u1ee7a x\u00e1c th\u1ecbt c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 chi\u00eam ni\u1ec7m c\u00e1c M\u1ea7u Nhi\u1ec7m c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi; v\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i \u0111\u1ee9c tin kh\u00e1c s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n v\u00e0 ho\u00e0n h\u1ea3o h\u01a1n, \u0111\u1ee9c tin th\u1eadt, gi\u1edbi h\u1ea1n trong v\u00f2ng nh\u00f3m nh\u1ecf c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gia nh\u1eadp [Ng\u1ed9 \u0110\u1ea1o], l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u00ed tu\u1ec7 cao, v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean x\u00e1c th\u1ecbt c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 nh\u1eefng M\u1ea7u Nhi\u1ec7m th\u1ea7n linh m\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng ai bi\u1ebft \u0111\u1ebfn. \u00a0\u0110\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi x\u00e1c quy\u1ebft n\u00e0y, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u1ea5p d\u1eabn v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo n\u00f3, ngay c\u1ea3 trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i ch\u00fang ta, Th\u00e1nh Ir\u00ean\u00ea kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ee9c tin duy nh\u1ea5t, v\u00ec \u0111\u1ee9c tin n\u00e0y lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111i qua \u0111i\u1ec3m c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a M\u1ea7u Nhi\u1ec7m Nh\u1eadp Th\u1ec3, m\u00e0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd si\u00eau v\u01b0\u1ee3t x\u00e1c th\u1ecbt v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, v\u00ec Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 mu\u1ed1n t\u1ecf m\u00ecnh ho\u00e0n to\u00e0n trong \u0111\u00f3. \u00a0V\u00ec l\u00fd do n\u00e0y, ng\u00e0i n\u00f3i, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t trong \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a \u201cnh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng b\u00e0n lu\u1eadn nhi\u1ec1u\u201d v\u00e0 \u201cnh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i \u00edt\u201d, gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m l\u1edbn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u1ecf: ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m gia t\u0103ng \u0111\u1ee9c tin, ng\u01b0\u1eddi sau c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m gi\u1ea3m n\u00f3 [41].<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 m\u1ed9t b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c chia s\u1ebb b\u1edfi to\u00e0n th\u1ec3 H\u1ed9i Th\u00e1nh, l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e2n th\u1ec3 duy nh\u1ea5t, m\u1ed9t Th\u00e1nh Th\u1ea7n duy nh\u1ea5t. \u00a0Trong s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u1ee7 th\u1ec3 duy nh\u1ea5t l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh, ch\u00fang ta nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn chung. \u00a0Nh\u1edd tuy\u00ean x\u01b0ng c\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u1ee9c tin, ch\u00fang ta \u0111\u1ee9ng v\u1eefng tr\u00ean c\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u00e1 t\u1ea3ng, ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i b\u1edfi c\u00f9ng m\u1ed9t Th\u00e1nh Th\u1ea7n c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, ch\u00fang ta t\u1ecfa ra m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng duy nh\u1ea5t v\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 c\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn duy nh\u1ea5t v\u00e0o th\u1ef1c t\u1ea1i.<\/p>\n<p>48. <i>V\u00ec \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 m\u1ed9t, <\/i><i>n\u00ean <\/i><i>n\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c <\/i><i>tuy\u00ean x\u01b0ng<\/i><i> trong t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ef1 th<\/i><i>anh<\/i><i> khi\u1ebft v\u00e0 to\u00e0n v\u1eb9n c\u1ee7a n\u00f3.<\/i> \u00a0Ch\u00ednh v\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00edn \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i k\u1ebft ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi nhau, n\u00ean khi t\u1eeb ch\u1ed1i m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u trong ch\u00fang, d\u00f9 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 v\u1ebb kh\u00f4ng m\u1ea5y quan tr\u1ecdng, th\u00ec t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 b\u00f3p m\u00e9o to\u00e0n th\u1ec3 \u0111\u1ee9c tin. \u00a0<i>Trong m<\/i><i>\u1ed7i <\/i><i>th\u1eddi \u0111\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi ta <\/i><i>t\u00ecm th\u1ea5y<\/i><i> <\/i><i>m\u1ed9t s\u1ed1 <\/i><i>\u0111i\u1ec3m<\/i><i> n\u00e0o \u0111\u00f3<\/i><i> c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin <\/i><i>c\u00f3 th\u1ec3 <\/i><i>d\u1ec5 d\u00e0ng<\/i><i> ho\u1eb7c kh\u00f3 <\/i><i>\u0111\u01b0\u1ee3c <\/i><i>ch\u1ea5p nh\u1eadn<\/i><i> h\u01a1n<\/i><i>: \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 ph\u1ea3i <\/i><i>t\u1ec9nh th\u1ee9c,<\/i><i> b\u1edfi v\u00ec kho t\u00e0ng \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n <\/i><i>l\u1ea1i trong s\u1ef1 tr\u1ecdn v\u1eb9n c\u1ee7a n\u00f3<\/i><i> <\/i>(x. <i>1 Tim<\/i> 6:20), v\u00e0 b\u1edfi v\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee7a l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin \u0111\u1ec1u th\u00edch h\u1ee3p v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ea5n m\u1ea1nh. \u00a0Th\u1eadt v\u1eady, v\u00ec s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh, b\u1ecf \u0111i m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 t\u1eeb \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 b\u1ecf \u0111i m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 t\u1eeb ch\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng. \u00a0C\u00e1c Gi\u00e1o Ph\u1ee5 \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 \u0111\u1ee9c tin nh\u01b0 m\u1ed9t th\u00e2n th\u1ec3, th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a ch\u00e2n l\u00fd v\u1edbi nhi\u1ec1u chi th\u1ec3 kh\u00e1c nhau, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 k\u00e9o d\u00e0i trong H\u1ed9i Th\u00e1nh [42]. \u00a0T\u00ednh to\u00e0n v\u1eb9n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin c\u0169ng g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh nh\u01b0 m\u1ed9t trinh n\u1eef v\u00e0 l\u00f2ng chung th\u1ee7y c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh trong t\u00ecnh y\u00eau ph\u1ed1i ng\u1eabu d\u00e0nh cho \u0110\u1ee9c Kit\u00f4: l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c tin c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa [43]. \u00a0Nh\u01b0 th\u1ebf, s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin l\u00e0 s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t c\u01a1 th\u1ec3 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng, nh\u01b0 nh\u1eadn x\u00e9t tuy\u1ec7t di\u1ec7u m\u00e0 Ch\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc Gioan Henry Newman \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra khi ng\u00e0i li\u1ec7t k\u00ea \u0111\u1eb7c t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t s\u1ef1 li\u00ean t\u1ee5c c\u1ee7a gi\u00e1o l\u00fd theo th\u1eddi gian, l\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ed3ng h\u00f3a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi s\u1ef1 m\u00e0 n\u00f3 t\u00ecm th\u1ea5y trong c\u00e1c m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng kh\u00e1c nhau m\u00e0 trong \u0111\u00f3 n\u00f3 hi\u1ec7n di\u1ec7n, v\u00e0 trong c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a \u0111a d\u1ea1ng m\u00e0 n\u00f3 g\u1eb7p ph\u1ea3i, [44] qua vi\u1ec7c thanh l\u1ecdc t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi s\u1ef1 v\u00e0 \u0111\u01b0a ch\u00fang \u0111\u1ebfn bi\u1ec3u hi\u1ec7n ho\u00e0n h\u1ea3o nh\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang. \u00a0Nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ee9c tin r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 ph\u1ed5 qu\u00e1t v\u00e0 c\u00f4ng gi\u00e1o, b\u1edfi v\u00ec \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a n\u00f3 t\u1ecfa r\u1ed9ng \u0111\u1ec3 soi s\u00e1ng t\u1ea5t c\u1ea3 v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 to\u00e0n th\u1ec3 l\u1ecbch s\u1eed.<\/p>\n<p>49. <i>\u0110\u1ec3 ph\u1ee5c<\/i><i> v\u1ee5 cho s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 <\/i><i>th\u00f4ng <\/i><i>truy\u1ec1n <\/i><i>s\u1ef1 tr\u1ecdn v\u1eb9n<\/i><i> c\u1ee7a n\u00f3, Ch\u00faa \u0111\u00e3 ban cho H\u1ed9i Th\u00e1nh <\/i><i>h\u1ed3ng \u00e2n T\u00f4ng Truy\u1ec1n<\/i><i>.<\/i> \u00a0Nh\u1edd ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n n\u00e0y, t\u00ednh li\u00ean t\u1ee5c c\u1ee7a k\u00fd \u1ee9c H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3m b\u1ea3o, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi su\u1ed1i ngu\u1ed3n tinh khi\u1ebft m\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ee9c tin ch\u1ea3y ra. \u00a0Nh\u01b0 v\u1eady, s\u1ef1 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o t\u00ednh li\u00ean t\u1ee5c v\u1edbi ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c thi b\u1edfi nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng m\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh truy\u1ec1n l\u1ea1i. \u00a0H\u1ed9i Th\u00e1nh t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o l\u00f2ng trung th\u00e0nh c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e2n ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00faa l\u1ef1a ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u00e0y. \u00a0V\u00ec l\u00fd do n\u00e0y m\u00e0 Hu\u1ea5n Quy\u1ec1n lu\u00f4n lu\u00f4n n\u00f3i trong s\u1ef1 v\u00e2ng ph\u1ee5c L\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 m\u00e0 tr\u00ean \u0111\u00f3 \u0111\u1ee9c tin d\u1ef1a v\u00e0o;\u00a0 Hu\u1ea5n Quy\u1ec1n \u0111\u00e1ng tin c\u1eady b\u1edfi v\u00ec Hu\u1ea5n Quy\u1ec1n tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o L\u1eddi m\u00e0 m\u00ecnh nghe, g\u00ecn gi\u1eef v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch [45]. \u00a0Trong b\u00e0i gi\u1ea3ng chia tay c\u1ee7a Th\u00e1nh Phaol\u00f4 d\u00e0nh cho c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o \u00caph\u00eas\u00f4 \u1edf Mil\u00eat\u00f4, m\u00e0 Th\u00e1nh Luca thu\u1eadt l\u1ea1i cho ch\u00fang ta trong s\u00e1ch C\u00f4ng V\u1ee5 T\u00f4ng \u0110\u1ed3, ng\u00e0i \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng ng\u00e0i \u0111\u00e3 thi h\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5 m\u00e0 Ch\u00faa \u0111\u00e3 trao ph\u00f3 cho ng\u00e0i \u0111\u1ec3 <i>\u201c<\/i><i>c\u00f4ng<\/i><i> b\u1ed1 to\u00e0n <\/i><i>th\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ecbnh<\/i><i> c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d<\/i> (<i>Cv<\/i> 20:27). \u00a0Nh\u1edd Hu\u1ea5n Quy\u1ec1n c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh, \u00fd \u0111\u1ecbnh n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi ch\u00fang ta trong t\u00ednh to\u00e0n v\u1eb9n c\u1ee7a n\u00f3, v\u00e0 c\u00f9ng v\u1edbi n\u00f3 l\u00e0 ni\u1ec1m vui c\u1ee7a vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 theo n\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch ho\u00e0n to\u00e0n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"center\">CH\u01af\u01a0NG B\u1ed0N<br \/>\n<b>THI\u00caN <\/b><b>CH\u00daA CHU\u1ea8N B\u1eca CHO H\u1ecc M\u1ed8T TH\u00c0NH<\/b><br \/>\n<b>(<\/b><b>x<\/b><b>. <i>Dt<\/i> 11:16)<\/b><b><\/b><\/p>\n<p><b><i>\u0110\u1ee9c tin v\u00e0 c\u00f4ng \u00edch<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>50. <i>Trong vi\u1ec7c tr\u00ecnh b\u00e0y <\/i><i>l\u1ecbch s\u1eed<\/i><i> c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ph\u1ee5 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c<\/i><i>\u00f4ng<\/i><i> ch\u00ednh <\/i><i>c\u1ee7a<\/i><i> C\u1ef1u \u01af\u1edbc, Th\u01b0 g\u1eedi t\u00edn h\u1eefu Do Th\u00e1i <\/i><i>l\u00e0m n\u1ed5i b\u1eadt<\/i><i> m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh thi\u1ebft y\u1ebfu c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a <\/i><i>c\u00e1c ng\u00e0i<\/i><i>.<\/i> \u00a0Th\u01b0 kh\u00f4ng nh\u1eefng ch\u1ec9 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ee9c tin nh\u01b0 m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh, m\u00e0 c\u00f2n nh\u01b0 m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng, vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb m\u1ed9t n\u01a1i m\u00e0 trong \u0111\u00f3 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 chung s\u1ed1ng. \u00a0Ng\u01b0\u1eddi x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 \u00f4ng Noe \u0111\u00e3 c\u1ee9u gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng trong t\u00e0u (<i>Dt<\/i> 11:7). \u00a0Sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn \u00f4ng Abraham, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i v\u1ec1 \u00f4ng r\u1eb1ng b\u1edfi \u0111\u1ee9c tin m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 \u1edf trong l\u1ec1u, trong khi ch\u1edd \u0111\u1ee3i th\u00e0nh c\u00f3 n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u1eefng ch\u1eafc (x. <i>Dt<\/i> 11:9-10). \u00a0T\u1eeb \u0111\u1ee9c tin ph\u00e1t sinh m\u1ed9t s\u1ef1 \u0111\u00e1ng tin c\u1eady m\u1edbi, m\u1ed9t s\u1ef1 v\u1eefng ch\u1eafc m\u1edbi, m\u00e0 ch\u1ec9 m\u1ed9t m\u00ecnh Thi\u00ean Ch\u00faa m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ban cho. \u00a0N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o Thi\u00ean-Ch\u00faa-Amen, v\u00e0o Thi\u00ean Ch\u00faa th\u00e0nh t\u00edn (x. <i>Is<\/i> 65:16), v\u00e0 nh\u1edd th\u1ebf ch\u00ednh h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean v\u1eefng ch\u1eafc, th\u00ec ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i th\u00eam r\u1eb1ng s\u1ef1 v\u1eefng ch\u1eafc n\u00e0y c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin c\u0169ng \u00e1m ch\u1ec9 th\u00e0nh m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111ang chu\u1ea9n b\u1ecb cho nh\u00e2n lo\u1ea1i. \u00a0\u0110\u1ee9c tin cho th\u1ea5y m\u1ed1i d\u00e2y li\u00ean k\u1ebft gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean v\u1eefng ch\u1eafc nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o khi Thi\u00ean Ch\u00faa hi\u1ec7n di\u1ec7n gi\u1eefa h\u1ecd. \u00a0N\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 \u0111\u1ed9 c\u1ee9ng r\u1eafn b\u00ean trong, m\u1ed9t quy\u1ebft t\u00e2m ki\u00ean \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu; \u0111\u1ee9c tin c\u0169ng soi s\u00e1ng nh\u1eefng li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra t\u1eeb t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 \u0111i theo \u0111\u1ed9ng n\u0103ng c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00a0Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e1ng tin c\u1eady ban cho con ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t th\u00e0nh \u0111\u00e1ng tin c\u1eady.<\/p>\n<p>51. <i>Ch\u00ednh v\u00ec <\/i><i>m\u1ed1i<\/i><i> li\u00ean <\/i><i>h\u1ec7 c\u1ee7a n\u00f3 v\u1edbi<\/i><i> <\/i><i>t\u00ecnh <\/i><i>y\u00eau<\/i> (x. <i>Gl <\/i>5:6),<i> <\/i><i>m\u00e0 <\/i><i>\u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c <\/i><i>d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5<\/i><i> c\u00f4ng l\u00fd, l<\/i><i>\u1ec1 l<\/i><i>u\u1eadt v\u00e0 h\u00f2a b\u00ecnh<\/i><i> m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1ee5 th\u1ec3<\/i><i>.<\/i> \u00a0\u0110\u1ee9c tin ph\u00e1t sinh t\u1eeb m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi t\u00ecnh y\u00eau nguy\u00ean th\u1ee7y c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, trong \u0111\u00f3 \u00fd ngh\u0129a v\u00e0 s\u1ef1 t\u1ed1t l\u00e0nh c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ch\u00fang ta tr\u1edf n\u00ean r\u00f5 r\u00e0ng; cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng t\u1ecf theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 m\u00e0 n\u00f3 \u0111i v\u00e0o \u0111\u1ed9ng n\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra b\u1edfi t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 s\u1ef1 th\u1ef1c h\u00e0nh d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau. \u00a0\u00c1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1ef1 phong ph\u00fa c\u1ee7a c\u00e1c m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 con ng\u01b0\u1eddi, kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng, kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u1edf n\u00ean \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, kh\u1ea3 n\u0103ng phong ph\u00fa h\u00f3a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a h\u1ecd. \u00a0\u0110\u1ee9c tin kh\u00f4ng k\u00e9o ch\u00fang ta ra kh\u1ecfi th\u1ebf gian ho\u1eb7c t\u1ecf ra xa l\u1ea1 v\u1edbi nh\u1eefng quan t\u00e2m c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi \u0111\u1ea1i. \u00a0N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho con ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c l\u00f2ng h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u1edbi nhau. \u00a0S\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 ch\u1ec9 d\u1ef1a tr\u00ean ti\u1ec7n \u00edch, tr\u00ean toan t\u00ednh v\u1ec1 nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch ho\u1eb7c s\u1ee3 h\u00e3i tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c nhau, nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 t\u1ed1t l\u00e0nh c\u1ee7a vi\u1ec7c c\u00f9ng nhau chung s\u1ed1ng, c\u0169ng kh\u00f4ng d\u1ef1a tr\u00ean ni\u1ec1m vui m\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n \u0111\u01a1n thu\u1ea7n c\u1ee7a tha nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 mang l\u1ea1i. \u00a0\u0110\u1ee9c tin l\u00e0m cho ch\u00fang ta hi\u1ec3u c\u1ea5u \u200b\u200btr\u00fac c\u1ee7a c\u00e1c m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec n\u00f3 bi\u1ebft r\u1eb1ng n\u1ec1n t\u1ea3ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00e0 s\u1ed1 ph\u1eadn d\u1ee9t kho\u00e1t l\u00e0 \u1edf n\u01a1i Thi\u00ean Ch\u00faa, trong t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ng\u00e0i, v\u00e0 do \u0111\u00f3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf ngh\u1ec7 thu\u1eadt x\u00e2y d\u1ef1ng, tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t vi\u1ec7c ph\u1ee5c v\u1ee5 cho c\u00f4ng \u00edch. \u00a0Ph\u1ea3i, \u0111\u1ee9c tin th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 s\u1ef1 t\u1ed1t l\u00e0nh cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ee3i \u00edch chung. \u00a0\u00c1nh s\u00e1ng c\u1ee7a n\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n soi s\u00e1ng ph\u00eda trong c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed d\u1ee5ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 x\u00e2y m\u1ed9t th\u00e0nh v\u0129nh c\u1eedu \u1edf \u0111\u1eddi sau; n\u00f3 c\u0169ng gi\u00fap ch\u00fang ta x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a ch\u00fang ta, \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 h\u00e0nh tr\u00ecnh h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u1ea7y hy v\u1ecdng. \u00a0<i>Th\u01b0 g\u1eedi t\u00edn h\u1eefu Do Th\u00e1i<\/i> cho ch\u00fang ta m\u1ed9t th\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y khi, trong s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin, th\u01b0 k\u1ec3 t\u00ean \u00f4ng Samuel v\u00e0 Vua \u0110avid, nh\u1eefng v\u1ecb m\u00e0 \u0111\u1ee9c tin cho ph\u00e9p \u201cth\u1ef1c thi c\u00f4ng l\u00fd\u201d (<i>Dt<\/i> 11:33). \u00a0C\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3 n\u00e0y \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn c\u00f4ng l\u00fd trong vi\u1ec7c cai tr\u1ecb c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb \u1ea5y, \u0111\u1ebfn s\u1ef1 kh\u00f4n ngoan mang l\u1ea1i h\u00f2a b\u00ecnh cho d\u00e2n ch\u00fang (x. <i>1 Sam<\/i> 12:3-5; <i>2 Sam<\/i> 8:15). \u00a0Nh\u1eefng b\u00e0n tay c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin gi\u01a1 l\u00ean tr\u1eddi, nh\u01b0ng h\u1ecd l\u00e0m th\u1ebf trong khi x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t th\u00e0nh trong \u0111\u1ee9c \u00e1i, d\u1ef1a tr\u00ean m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 m\u00e0 trong \u0111\u00f3 t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng.<\/p>\n<p><b><i>\u0110\u1ee9c tin v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>52. <i>Trong cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a <\/i><i>\u00f4ng <\/i><i>Abraham <\/i><i>h\u01b0\u1edbng v\u1ec1<\/i><i> th\u00e0nh t\u01b0\u01a1ng lai,<\/i> <i>Th\u01b0 g\u1eedi t\u00edn h\u1eefu Do Th\u00e1i<\/i> <i>\u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn c\u00e1c<\/i> <i>p<\/i><i>h\u00fa<\/i><i>c l\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n t\u1eeb cha<\/i><i> ng\u01b0\u1eddi<\/i><i> <\/i><i>sang c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi con<\/i> (x. <i>Dt<\/i> 11:20-21). \u00a0M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong \u0111\u00f3 \u0111\u1ee9c tin soi s\u00e1ng th\u00e0nh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 gia \u0111\u00ecnh. \u00a0Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft t\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p b\u1ec1n v\u1eefng gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 ng\u01b0\u1edfi n\u1eef trong h\u00f4n nh\u00e2n. \u00a0S\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p n\u00e0y ph\u00e1t sinh t\u1eeb t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u ch\u1ec9 v\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa, v\u00e0 vi\u1ec7c nh\u00ecn nh\u1eadn c\u00f9ng ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ef1 t\u1ed1t l\u00e0nh c\u1ee7a s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa gi\u1edbi t\u00ednh, nh\u1edd \u0111\u00f3 v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t x\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t th\u1ecbt (x. <i>St<\/i> 2:24) v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 sinh ra s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi, m\u1ed9t bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a l\u00f2ng nh\u00e2n l\u00e0nh, s\u1ef1 kh\u00f4n ngoan v\u00e0 k\u1ebf ho\u1ea1ch y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng T\u1ea1o H\u00f3a. \u00a0C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ee9a v\u1edbi nhau m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau h\u1ed7 t\u01b0\u01a1ng trong m\u1ed9t c\u1eed ch\u1ec9 l\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn to\u00e0n th\u1ec3 cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 ph\u1ea3n \u1ea3nh nhi\u1ec1u b\u00ecnh di\u1ec7n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin. \u00a0Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ec1 h\u1ee9a m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau v\u0129nh vi\u1ec5n khi c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u1edbn h\u01a1n nh\u1eefng k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u1ed9t k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e2ng \u0111\u1ee1 ch\u00fang ta v\u00e0 cho ph\u00e9p ch\u00fang ta hi\u1ebfn tr\u1ecdn t\u01b0\u01a1ng lai cho ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh y\u00eau. \u00a0\u0110\u1ee9c tin c\u0169ng gi\u00fap ch\u00fang ta hi\u1ec3u t\u1ea5t c\u1ea3 chi\u1ec1u s\u00e2u v\u00e0 s\u1ef1 phong ph\u00fa c\u1ee7a vi\u1ec7c sinh s\u1ea3n con c\u00e1i, nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng T\u1ea1o H\u00f3a l\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 trao ph\u00f3 cho ch\u00fang ta m\u1ea7u nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi. \u00a0V\u00ec v\u1eady, ch\u00ednh b\u00e0 Sarah, nh\u1edd \u0111\u1ee9c tin m\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9, v\u00ec b\u00e0 tin c\u1eady v\u00e0o s\u1ef1 trung t\u00edn c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1edbi l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Ng\u00e0i (x. <i>Dt <\/i>11:11).<\/p>\n<p>53. <i>Trong gia \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ee9c tin \u0111i <\/i><i>c\u00f9ng<\/i><i> v\u1edbi m\u1ecdi <\/i><i>l\u1ee9a tu\u1ed5i<\/i><i> c\u1ee7a cu\u1ed9c <\/i><i>\u0111\u1eddi<\/i><i>, b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi<\/i><i> tu\u1ed5i \u1ea5u th\u01a1<\/i><i>:<\/i> tr\u1ebb em h\u1ecdc c\u00e1ch tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a cha m\u1eb9. \u00a0\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t quan tr\u1ecdng trong gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 cha m\u1eb9 khuy\u1ebfn kh\u00edch chia s\u1ebb \u0111\u1ee9c tin \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap tr\u1ebb em t\u1eeb t\u1eeb tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh trong \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a ch\u00fang. \u00a0\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb, \u0111ang tr\u1ea3i qua m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p, phong ph\u00fa v\u00e0 quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a c\u00e1c em.\u00a0 C\u00e1c em c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1ea3m th\u1ea5y s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i v\u00e0 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh trong cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a c\u00e1c em. \u00a0T\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u th\u1ea5y, trong Ng\u00e0y Gi\u1edbi Tr\u1ebb Th\u1ebf gi\u1edbi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb b\u00e0y t\u1ecf ni\u1ec1m vui v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a c\u00e1c em, v\u00e0 s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n c\u1ee7a c\u00e1c em trong m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u1ee9c tin v\u1eefng ch\u1eafc h\u01a1n v\u00e0 qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i h\u01a1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. \u00a0Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb mu\u1ed1n m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng cao qu\u00fd. \u00a0Cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 cho m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f4i cu\u1ed1n v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn b\u1edfi t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, m\u1edf r\u1ed9ng ch\u00e2n tr\u1eddi cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, cung c\u1ea5p cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng m\u1ed9t ni\u1ec1m hy v\u1ecdng v\u1eefng ch\u1eafc l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng l\u00e0m cho n\u00f3 th\u1ea5t v\u1ecdng. \u00a0\u0110\u1ee9c tin kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i tr\u00fa \u1ea9n c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb nh\u00e1t \u0111\u1ea3m, nh\u01b0ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u0103ng ti\u1ebfn cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ch\u00fang ta. \u00a0N\u00f3 l\u00e0m cho ch\u00fang ta nh\u1eadn ra m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi cao c\u1ea3, \u01a1n g\u1ecdi y\u00eau th\u01b0\u01a1ng. \u00a0N\u00f3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o cho ch\u00fang ta r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y \u0111\u00e1ng tin c\u1eady v\u00e0 \u0111\u00e1ng gi\u00e1 \u0111\u1ec3 theo \u0111u\u1ed5i, v\u00ec n\u00f3 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng tr\u00ean s\u1ef1 trung t\u00edn c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n s\u1ef1 m\u1ecfng d\u00f2n c\u1ee7a ch\u00fang ta r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p><b><i>M\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>54. <i>\u0110\u01b0\u1ee3c h<\/i><i>\u1ea5p th\u1ee5 v\u00e0 \u0111\u00e0o s\u00e2u trong gia \u0111\u00ecnh, <\/i><i>\u0111\u1ee9c<\/i><i> tin tr\u1edf th\u00e0nh \u00e1nh s\u00e1ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng <\/i><i>soi s\u00e1ng<\/i><i> t\u1ea5t c\u1ea3 <\/i><i>m\u1ecdi<\/i><i> m\u1ed1i <\/i><i>li\u00ea<\/i><i>n h\u1ec7 c\u1ee7a ch\u00fang t<\/i><i>a<\/i><i> trong x\u00e3 h\u1ed9i.<\/i> \u00a0Nh\u01b0 kinh nghi\u1ec7m v\u1ec1 t\u00ecnh ph\u1ee5 t\u1eed v\u00e0 l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, n\u00f3 m\u1edf r\u1ed9ng trong cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh huynh \u0111\u1ec7. \u00a0Trong \u201cth\u1edfi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d, ng\u01b0\u1eddi ta t\u00ecm c\u00e1ch x\u00e2y d\u1ef1ng t\u00ecnh huynh \u0111\u1ec7 ph\u1ed5 qu\u00e1t d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng, nh\u01b0ng ch\u00fang ta d\u1ea7n d\u1ea7n nh\u1eadn ra r\u1eb1ng t\u00ecnh huynh \u0111\u1ec7 n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ec1n v\u1eefng v\u00ec kh\u00f4ng quy chi\u1ebfu v\u1ec1 m\u1ed9t Cha chung nh\u01b0 n\u1ec1n t\u1ea3ng t\u1ed1i h\u1eadu c\u1ee7a n\u00f3. \u00a0Nh\u01b0 v\u1eady, ch\u00fang ta c\u1ea7n ph\u1ea3i quay tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi c\u1ed9i r\u1ec5 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a t\u00ecnh huynh \u0111\u1ec7. \u00a0L\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ee9c tin, ngay t\u1eeb ban \u0111\u1ea7u, l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a t\u00ecnh huynh \u0111\u1ec7, m\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 tranh ch\u1ea5p. \u00a0Thi\u00ean Ch\u00faa g\u1ecdi \u00f4ng Abraham r\u1eddi b\u1ecf x\u1ee9 s\u1edf c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0 h\u1ee9a s\u1ebd l\u00e0m cho \u00f4ng th\u00e0nh m\u1ed9t qu\u1ed1c gia to l\u1edbn, m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c v\u0129 \u0111\u1ea1i m\u00e0 tr\u00ean d\u00e2n n\u00e0y ph\u00fac l\u00e0nh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u1edf l\u1ea1i (x. <i>St<\/i> 12:1-3). \u00a0Nh\u01b0 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee9u \u0111\u1ed9 ti\u1ebfn tri\u1ec3n, ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa mu\u1ed1n cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia, nh\u01b0 anh ch\u1ecb em, v\u00e0o ph\u00fac l\u00e0nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn vi\u00ean m\u00e3n trong Ch\u00faa Gi\u00easu, ng\u00f5 h\u1ea7u t\u1ea5t c\u1ea3 n\u00ean m\u1ed9t. \u00a0T\u00ecnh y\u00eau v\u00f4 bi\u00ean c\u1ee7a Ch\u00faa Cha c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng truy\u1ec1n cho ch\u00fang ta, trong Ch\u00faa Gi\u00easu, th\u1eadm ch\u00ed qua s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a anh ch\u1ecb em ch\u00fang ta. \u00a0\u0110\u1ee9c tin d\u1ea1y ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y r\u1eb1ng trong m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ph\u00fac l\u00e0nh d\u00e0nh cho t\u00f4i, r\u1eb1ng \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a Dung Nhan Thi\u00ean Ch\u00faa chi\u1ebfu r\u1ecdi tr\u00ean t\u00f4i qua khu\u00f4n m\u1eb7t c\u1ee7a anh ch\u1ecb em t\u00f4i.<\/p>\n<p>C\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o \u0111\u00e3 mang \u0111\u1ebfn th\u00e0nh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau l\u1ee3i \u00edch cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng chung c\u1ee7a h\u1ecd! \u00a0Nh\u1edd \u0111\u1ee9c tin, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ea5y r\u00f5 trong th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. \u00a0Trong th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 hai, Celsus, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i gi\u00e1o, tr\u00e1ch c\u1ee9 c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu v\u1ec1 m\u1ed9t \u00fd t\u01b0\u1edfng m\u00e0 \u00f4ng cho l\u00e0 \u0111i\u00ean r\u1ed3 v\u00e0 \u1ea3o t\u01b0\u1edfng: ngh\u0129 r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 d\u1ef1ng n\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi cho con ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t con ng\u01b0\u1eddi \u1edf t\u1ed9t \u0111\u1ec9nh c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 v\u0169 tr\u1ee5. \u00a0\u201cT\u1ea1i sao l\u1ea1i cho r\u1eb1ng [c\u1ecf] m\u1ecdc l\u00ean v\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec lo\u00e0i d\u00e3 th\u00fa man r\u1ee3 nh\u1ea5t trong t\u1ea5t c\u1ea3 lo\u00e0i v\u1eadt m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec h\u1ebft?\u201d [46]. \u00a0\u201cN\u1ebfu ch\u00fang ta t\u1eeb \u200b tr\u1eddi nh\u00ecn xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 th\u1ea5y b\u1ea5t k\u1ef3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t n\u00e0o gi\u1eefa c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u00e0 c\u1ee7a nh\u1eefng con ki\u1ebfn hay \u200b\u200bcon ong kh\u00f4ng?\u201d [47]. \u00a0\u1ede trung t\u00e2m c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin theo Th\u00e1nh Kinh l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, l\u00e0 quan t\u00e2m c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a Ng\u00e0i d\u00e0nh cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee9u \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Ng\u00e0i l\u00e0 k\u1ebf ho\u1ea1ch bao tr\u00f9m to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n lo\u1ea1i v\u00e0 m\u1ecdi t\u1ea1o v\u1eadt, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn t\u1ed9t \u0111\u1ec9nh trong vi\u1ec7c Nh\u1eadp Th\u1ec3, c\u00e1i Ch\u1ebft v\u00e0 vi\u1ec7c Ph\u1ee5c Sinh c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu Kit\u00f4. \u00a0Khi th\u1ef1c t\u1ea1i n\u00e0y b\u1ecb che khu\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111i\u1ec1u g\u00ec l\u00e0m cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi n\u00ean qu\u00fd b\u00e1u v\u00e0 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o. \u00a0Con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb m\u1ea5t ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng trong v\u0169 tr\u1ee5, v\u00e0 l\u1ea1c l\u00f5ng trong thi\u00ean nhi\u00ean v\u00ec ch\u1ed1i b\u1ecf tr\u00e1ch nhi\u1ec7m lu\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a m\u00ecnh, ho\u1eb7c v\u00ec gi\u1ea3 b\u1ed9 l\u00e0m tr\u1ecdng t\u00e0i tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, t\u1ef1 cho l\u00e0 m\u00ecnh c\u00f3 m\u1ed9t quy\u1ec1n n\u0103ng v\u00f4 h\u1ea1n \u0111\u1ec3 thao t\u00fang.<\/p>\n<p>55. <i>M<\/i><i>\u1eb7t kh\u00e1c, <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ee9c tin, <\/i><i>qua vi\u1ec7c<\/i><i> t<\/i><i>\u1ecf<\/i><i> <\/i><i>cho ch\u00fang ta th\u1ea5y<\/i><i> t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa <\/i><i>l\u00e0 <\/i><i>\u0110\u1ea5ng T\u1ea1o H\u00f3a, <\/i><i>l\u00e0m cho<\/i><i> ch\u00fang t<\/i><i>a <\/i><i>t\u00f4n tr\u1ecdng thi\u00ean nhi\u00ean h\u01a1n n\u1eefa<\/i>, v\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t trong \u0111\u00f3 trong m\u1ed9t ng\u1eef ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi b\u00e0n tay c\u1ee7a Ng\u00e0i v\u00e0 m\u1ed9t n\u01a1i c\u01b0 ng\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c trao cho ch\u00fang ta \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 ch\u0103m s\u00f3c. \u00a0\u0110\u1ee9c tin c\u0169ng gi\u00fap ch\u00fang ta t\u00ecm th\u1ea5y nh\u1eefng m\u00f4 h\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n d\u1ef1a tr\u00ean ti\u1ec7n \u00edch v\u00e0 l\u1ee3i nhu\u1eadn, nh\u01b0ng coi t\u1ea1o v\u1eadt nh\u01b0 m\u1ed9t h\u1ed3ng \u00e2n m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i mang \u01a1n; n\u00f3 d\u1ea1y ch\u00fang ta kh\u00e1m ph\u00e1 ra nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c cai tr\u1ecb c\u00f4ng ch\u00ednh, nh\u00ecn nh\u1eadn r\u1eb1ng quy\u1ec1n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn t\u1eeb Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u00f4ng \u00edch. \u00a0\u0110\u1ee9c tin c\u0169ng x\u00e1c nh\u1eadn kh\u1ea3 n\u0103ng tha th\u1ee9, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u01b0\u1eddng \u0111\u00f2i h\u1ecfi th\u00ec gi\u1edd v\u00e0 n\u1ed7 l\u1ef1c, ki\u00ean nh\u1eabn v\u00e0 d\u1ea5n th\u00e2n. \u00a0Tha th\u1ee9 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 khi ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00e1m ph\u00e1 r\u1eb1ng s\u1ef1 t\u1ed1t l\u00e0nh lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u1ea1nh h\u01a1n s\u1ef1 d\u1eef, v\u00e0 r\u1eb1ng l\u1eddi m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa d\u00f9ng \u0111\u1ec3 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ch\u00fang ta th\u00ec s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n m\u1ecdi kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u00a0Ngo\u00e0i ra, ngay t\u1eeb m\u1ed9t quan \u0111i\u1ec3m ho\u00e0n to\u00e0n nh\u00e2n ch\u1ee7ng, s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u1eabn cao h\u01a1n s\u1ef1 tranh ch\u1ea5p; ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi tranh ch\u1ea5p trong khi t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ea3i quy\u1ebft n\u00f3, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i n\u00f3, bi\u1ebfn n\u00f3 th\u00e0nh m\u1ed9t m\u1eaft x\u00edch trong m\u1ed9t chu\u1ed7i, trong m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec7p nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>Khi \u0111\u1ee9c tin b\u1ecb suy y\u1ebfu, th\u00ec ngay c\u1ea3 nh\u1eefng n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u0169ng c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb thu h\u1eb9p l\u1ea1i, nh\u01b0 thi s\u1ef9 T. S. Eliot c\u1ea3nh b\u00e1o: <i>\u201cB\u1ea1n <\/i><i>c\u00f3 <\/i><i>c\u1ea7n <\/i><i>ng\u01b0\u1eddi ta <\/i><i>ph\u1ea3i<\/i><i> b\u1ea3o b\u1ea1n<\/i><i> r\u1eb1ng ngay c\u1ea3 nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u khi\u00eam t\u1ed1n<\/i><i> n\u00e0y<\/i><i> \/ <\/i><i>l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u cho ph\u00e9p<\/i><i> b\u1ea1n t\u1ef1 h\u00e0o t<\/i><i>heo<\/i><i> <\/i><i>ki\u1ec3u<\/i><i> x\u00e3 h\u1ed9i <\/i><i>th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u<\/i><i> \/ <\/i><i>s\u1ebd kh\u00f3 m\u00e0<\/i><i> t\u1ed3n t\u1ea1i<\/i><i> \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3<\/i><i> \u0111\u1ee9c tin<\/i><i>,<\/i><i> <\/i><i>l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 nh\u1edd \u0111\u00f3 ch\u00fang<\/i><i> <\/i><i>tr\u1edf<\/i><i> t<\/i><i>h\u00e0nh<\/i><i> quan tr\u1ecdng<\/i><i> kh\u00f4ng?<\/i><i>\u201d<\/i> [48]. \u00a0N\u1ebfu ch\u00fang ta lo\u1ea1i b\u1ecf \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o Thi\u00ean Ch\u00faa ra kh\u1ecfi c\u00e1c th\u00e0nh c\u1ee7a m\u00ecnh, s\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng l\u1eabn nhau s\u1ebd b\u1ecb suy y\u1ebfu, ch\u00fang ta s\u1ebd ch\u1ec9 c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u00ec s\u1ee3 h\u00e3i m\u00e0 th\u00f4i, v\u00e0 s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ch\u00fang ta s\u1ebd b\u1ecb \u0111e d\u1ecda. \u00a0<i>Th\u01b0 g\u1eedi t\u00edn h\u1eefu Do Th\u00e1i<\/i><i> <\/i>x\u00e1c quy\u1ebft r\u1eb1ng <i>\u201c<\/i><i>Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u1ed5 th\u1eb9n \u0111\u1ec3 cho c\u00e1c ng\u00e0i g\u1ecdi m\u00ecnh l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00e0i, v\u00ec \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb m\u1ed9t th\u00e0nh cho c\u00e1c ng\u00e0i<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>Dt<\/i> 11:16). \u00a0\u1ede \u0111\u00e2y, t\u1eeb ng\u1eef <i>\u201ckh\u00f4ng h\u1ed5<\/i><i> th\u1eb9n<\/i><i>\u201d<\/i> li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi vi\u1ec7c th\u1eeba nh\u1eadn c\u00f4ng khai. \u00a0Ng\u01b0\u1eddi ta mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u00faa th\u00fa nh\u1eadn m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f4ng khai r\u1eb1ng, b\u1eb1ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a Ng\u00e0i, Ng\u00e0i hi\u1ec7n di\u1ec7n gi\u1eefa ch\u00fang ta, v\u00e0 Ng\u00e0i mu\u1ed1n c\u1ee7ng c\u1ed1 m\u1ecdi m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. \u00a0Ch\u1eb5ng l\u1ebd ch\u00fang ta l\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb c\u1ea3m th\u1ea5y x\u1ea5u h\u1ed5 khi g\u1ecdi Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a m\u00ecnh sao? \u00a0Ch\u1eb3ng l\u1ebd ch\u00fang ta l\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng d\u00e1m tuy\u00ean x\u01b0ng Ng\u00e0i nh\u01b0 th\u1ebf trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u00f4ng c\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 cao c\u1ea3 c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng chung m\u00e0 Ng\u00e0i l\u00e0m cho kh\u1ea3 d\u0129 sao? \u00a0\u0110\u1ee9c tin soi s\u00e1ng cu\u1ed9c s\u1ed1ng trong x\u00e3 h\u1ed9i. \u00a0N\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng s\u00e1ng t\u1ea1o d\u00e0nh cho m\u1ed7i giai \u0111o\u1ea1n m\u1edbi c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed, b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 \u0111\u1eb7t t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi bi\u1ebfn c\u1ed1 trong s\u1ef1 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi nguy\u00ean th\u1ee7y v\u00e0 c\u1ee9u c\u00e1nh c\u1ee7a m\u1ecdi s\u1ef1 trong Ch\u00faa Cha, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng y\u00eau th\u01b0\u01a1ng ch\u00fang ta.<\/p>\n<p><b><i>M\u1ed9t <\/i><\/b><b><i>s\u1ee9c m\u1ea1nh <\/i><\/b><b><i>a<\/i><\/b><b><i>n \u1ee7i trong <\/i><\/b><b><i>\u0111au kh\u1ed5<\/i><\/b><\/p>\n<p>56. <i>Khi v<\/i><i>i\u1ebft cho c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu C\u00f4rint\u00f4 v\u1ec1 <\/i><i>nh\u1eefng gian nan<\/i><i> v\u00e0 \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a m\u00ecnh, Th\u00e1nh Phaol\u00f4 li\u00ean k\u1ebft \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a <\/i><i>ng\u00e0i v\u1edbi vi\u1ec7c <\/i><i>rao gi\u1ea3ng Tin M\u1eebng.<\/i> \u00a0Th\u1ef1c ra, ng\u00e0i n\u00f3i r\u1eb1ng trong ng\u00e0i l\u1eddi Th\u00e1nh Kinh: <i>\u201cT\u00f4i<\/i><i> \u0111\u00e3<\/i><i> tin, <\/i><i>n\u00ean t\u00f4i m\u1edbi<\/i><i> n\u00f3i\u201d<\/i> (2 <i>Cor<\/i> 4:13) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n. \u00a0Th\u00e1nh T\u00f4ng \u0110\u1ed3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u00e2u c\u1ee7a Th\u00e1nh V\u1ecbnh 116, trong \u0111\u00f3 t\u00e1c gi\u1ea3 Th\u00e1nh V\u1ecbnh th\u1ed1t l\u00ean: <i>\u201cT\u00f4i gi\u1eef \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a t\u00f4i, ngay c\u1ea3 khi t\u00f4i n\u00f3i:<\/i><i> \u2018<\/i><i>T\u00f4i <\/i><i>r\u1ea5t kh\u1ed1n kh\u1ed5\u2019\u201d<\/i> (c\u00e2u 10). \u00a0N\u00f3i v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin c\u0169ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng th\u1eed th\u00e1ch \u0111au \u0111\u1edbn, nh\u01b0ng th\u1ef1c ra, Th\u00e1nh Phaol\u00f4 th\u1ea5y trong ch\u00fang l\u1eddi rao gi\u1ea3ng c\u00f3 s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c nh\u1ea5t c\u1ee7a Tin M\u1eebng, v\u00ec ch\u00ednh trong s\u1ef1 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i v\u00e0 \u0111au kh\u1ed5 m\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00e1m ph\u00e1 ra r\u1eb1ng quy\u1ec1n n\u0103ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa th\u1eafng v\u01b0\u1ee3t s\u1ef1 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i v\u00e0 \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a m\u00ecnh. \u00a0Ch\u00ednh Th\u00e1nh T\u00f4ng \u0110\u1ed3 th\u1ea5y m\u00ecnh \u1edf trong m\u1ed9t t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ecb ch\u1ebft, l\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean s\u1ef1 s\u1ed1ng cho c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu (x. <i>2 Cor<\/i> 4:7-12). \u00a0Trong gi\u1edd th\u1eed th\u00e1ch, \u0111\u1ee9c tin soi s\u00e1ng ch\u00fang ta; trong \u0111au kh\u1ed5 v\u00e0 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, ch\u00fang ta th\u1ea5y r\u00f5 r\u1eb1ng <i>\u201c<\/i><i>[\u2026] <\/i><i>ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng rao gi\u1ea3ng ch\u00ednh m\u00ecnh, <\/i><i>m\u00e0<\/i><i> <\/i><i>rao gi\u1ea3ng<\/i><i> Ch\u00faa Gi\u00easu Kit\u00f4 l\u00e0 Ch\u00faa\u201d <\/i>(<i>2 Cor<\/i> 4:5). \u00a0Ch\u01b0\u01a1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u1ee7a <i>Th\u01b0 g\u1eedi t\u00edn h\u1eefu Do Th\u00e1i<\/i> k\u1ebft th\u00fac b\u1eb1ng vi\u1ec7c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu \u0111au kh\u1ed5 v\u00ec \u0111\u1ee9c tin (x. <i>Dt<\/i> 11:35-38); trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ed7 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t d\u00e0nh cho \u00f4ng M\u00f4s\u00ea, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 mang tr\u00ean m\u00ecnh s\u1ef1 s\u1ec9 nh\u1ee5c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 (xem c\u00e2u 26). \u00a0Ng\u01b0\u1eddi Kit\u00f4 h\u1eefu bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf \u0111au kh\u1ed5, nh\u01b0ng ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, t\u00edn th\u00e1c v\u00e0o v\u00e0o b\u00e0n tay Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng kh\u00f4ng b\u1ecf r\u01a1i ch\u00fang ta, b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng trong \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau. \u00a0Qua vi\u1ec7c chi\u00eam ni\u1ec7m s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u1edbi Ch\u00faa Cha, c\u1ea3 trong gi\u1edd ph\u00fat \u0111au kh\u1ed5 t\u1ed9t \u0111\u1ec9nh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean Th\u00e1nh Gi\u00e1 (x. <i>Mc<\/i> 15:34), ng\u01b0\u1eddi Kit\u00f4 h\u1eefu h\u1ecdc chia s\u1ebb c\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu. \u00a0V\u00ec th\u1ebf ngay c\u1ea3 c\u00e1i ch\u1ebft c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng t\u1ecf v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3m nghi\u1ec7m nh\u01b0 l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin, l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi sau c\u00f9ng<i> <\/i><i>\u201cH\u00e3y <\/i><i>r\u1eddi b\u1ecf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>St<\/i> 12:1), l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi <i>\u201cH\u00e3y \u0111\u1ebfn!\u201d<\/i> cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Cha n\u00f3i, m\u00e0 v\u1edbi Ng\u00e0i ch\u00fang ta ph\u00f3 th\u00e1c trong s\u1ef1 t\u1ef1 tin r\u1eb1ng Ng\u00e0i c\u0169ng s\u1ebd c\u1ee7ng c\u1ed1 ch\u00fang ta ngay c\u1ea3 trong b\u01b0\u1edbc cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>57. <i>\u00c1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m cho ch\u00fang ta qu\u00ean \u0111i nh\u1eefng \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y.<\/i>\u00a0 Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang ch\u1ecbu \u0111au kh\u1ed5 l\u00e0 nh\u1eefng trung gian c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng cho bi\u1ebft bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi nam n\u1eef c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin! \u00a0V\u1edbi Th\u00e1nh Phanxic\u00f4 th\u00e0nh Assisi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi phong c\u00f9i, ho\u1eb7c v\u1edbi Ch\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc M\u1eb9 T\u00ear\u00easa th\u00e0nh Calcutta v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u1ee7a m\u1eb9 c\u0169ng th\u1ebf. \u00a0C\u00e1c ng\u00e0i \u0111\u00e3 hi\u1ec3u m\u1ea7u nhi\u1ec7m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong \u0111\u00f3.\u00a0 Khi \u0111\u1ebfn g\u1ea7n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111au kh\u1ed5, c\u00e1c ng\u00e0i ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng n\u1ed7i \u0111au c\u1ee7a h\u1ecd, ho\u1eb7c gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi s\u1ef1 d\u1eef. \u00a0\u0110\u1ee9c tin kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng xua tan t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi b\u00f3ng t\u1ed1i c\u1ee7a ch\u00fang ta, nh\u01b0ng l\u00e0 m\u1ed9t ng\u1ecdn \u0111\u00e8n h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u00e1c b\u01b0\u1edbc \u0111i c\u1ee7a ch\u00fang ta trong \u0111\u00eam t\u1ed1i v\u00e0 v\u1eeba \u0111\u1ee7 cho cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh. \u00a0\u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111au kh\u1ed5, Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng ban cho nh\u1eefng l\u00fd l\u1ebd \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch m\u1ecdi s\u1ef1, nh\u01b0ng \u0111\u00fang h\u01a1n, Ng\u00e0i ban cho h\u1ecd c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi d\u01b0\u1edbi h\u00ecnh th\u1ee9c m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh, m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a s\u1ef1 t\u1ed1t l\u00e0nh k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi m\u1ed7i c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 \u0111au kh\u1ed5 \u0111\u1ec3 m\u1edf ra cho n\u00f3 m\u1ed9t tia s\u00e1ng. \u00a0Trong \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, Thi\u00ean Ch\u00faa mu\u1ed1n chia s\u1ebb cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh n\u00e0y v\u1edbi ch\u00fang ta v\u00e0 ban cho ch\u00fang ta c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y \u00e1nh s\u00e1ng \u1edf trong n\u00f3. \u00a0\u0110\u1ee9c Kit\u00f4, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 ch\u1ecbu \u0111au kh\u1ed5, l\u00e0 \u201c<i>\u00d0\u1ea5ng khai m\u1edf v\u00e0 ki\u00ean to\u00e0n \u0111\u1ee9c tin<\/i><i>\u201d<\/i> (<i>Dt <\/i>12:2).<\/p>\n<p>S\u1ef1 \u0111au kh\u1ed5 nh\u1eafc nh\u1edf ch\u00fang ta r\u1eb1ng vi\u1ec7c ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u00f4ng \u00edch c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0 vi\u1ec7c ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u1ee7a hy v\u1ecdng, m\u1ed9t ni\u1ec1m hy v\u1ecdng nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, trong khi bi\u1ebft r\u1eb1ng x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u1eefng ch\u1eafc v\u00e0 l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a n\u00f3 t\u1eeb Thi\u00ean Ch\u00faa, t\u1eeb m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u1ebfn t\u1eeb Ch\u00faa Gi\u00easu Ph\u1ee5c Sinh m\u00e0 th\u00f4i. \u00a0Theo ngh\u0129a n\u00e0y, \u0111\u1ee9c tin li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi \u0111\u1ee9c c\u1eady, cho d\u00f9 n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a ch\u00fang ta \u1edf d\u01b0\u1edbi th\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y, ch\u00fang ta c\u00f3 m\u1ed9t n\u01a1i \u1edf v\u0129nh c\u1eedu m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb cho ch\u00fang ta trong \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, trong th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi (x. <i>2 Cor<\/i> 4:16 &#8211; 5:5 ). \u00a0Nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ed9ng n\u0103ng c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin, \u0111\u1ee9c c\u1eady (hy v\u1ecdng) v\u00e0 \u0111\u1ee9c m\u1ebfn (b\u00e1c \u00e1i) (x. <i>1 Th<\/i> 1:3; <i>1 Cor<\/i> 13:13) d\u1eabn ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn \u00f4m \u1ea5p nh\u1eefng quan t\u00e2m c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi trong cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00fang ta h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 th\u00e0nh n\u00e0y <i>\u201c<\/i><i>l\u00e0 th\u00e0nh <\/i><i>m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa <\/i><i>v\u1eeda <\/i><i>l\u00e0 ki\u1ebfn \u200b\u200btr\u00fac s\u01b0 v<\/i><i>\u1eeba l\u00e0<\/i><i> ng\u01b0\u1eddi x\u00e2y d\u1ef1ng\u201d <\/i>(<i>Dt <\/i>11:10), b\u1edfi v\u00ec <i>\u201chy v\u1ecdng kh\u00f4ng <\/i><i>l\u00e0m ch\u00fang ta <\/i><i>th\u1ea5t v\u1ecdng\u201d<\/i> (<i>Rm<\/i> 5:5).<\/p>\n<p>Trong s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 \u0111\u1ee9c m\u1ebfn, \u0111\u1ee9c c\u1eady \u0111\u1ea9y ch\u00fang ta v\u1ec1 m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai v\u1eefng ch\u1eafc, n\u1eb1m trong m\u1ed9t vi\u1ec5n c\u1ea3nh kh\u00e1c v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb h\u00e3o huy\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c th\u1ea7n t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a th\u1ebf gian, cung c\u1ea5p m\u1ed9t \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c m\u1edbi v\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u00a0\u0110\u1eebng \u0111\u1ec3 cho ni\u1ec1m hy v\u1ecdng c\u1ee7a m\u00ecnh b\u1ecb ai c\u01b0\u1edbp m\u1ea5t, ho\u1eb7c \u0111\u1ec3 cho n\u00f3 tr\u1edf n\u00ean v\u00f4 \u00edch v\u00ec nh\u1eefng gi\u1ea3i ph\u00e1p v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb t\u1ee9c th\u1eddi l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ng\u0103n ch\u1eb7n cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00fang ta, l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1eadp n\u00e1t th\u1eddi gian ra \u201cth\u00e0nh t\u1eebng m\u1ea3nh v\u1ee5n\u201d v\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i n\u00f3 th\u00e0nh kh\u00f4ng gian. \u00a0Th\u1eddi gian lu\u00f4n lu\u00f4n l\u1edbn h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi kh\u00f4ng gian. \u00a0Kh\u00f4ng gian l\u00e0m cho ti\u1ebfn tr\u00ecnh b\u1ecb c\u1ee9ng l\u1ea1i, trong khi th\u1eddi gian \u0111\u1ea9y t\u1edbi t\u01b0\u01a1ng lai v\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch ch\u00fang ta ti\u1ebfn b\u01b0\u1edbc trong hy v\u1ecdng.<\/p>\n<p><b><i>Ph\u00fac<\/i><\/b><b><i> cho B\u00e0<\/i><\/b><b><i>, v\u00ec \u0111\u00e3 tin<\/i><\/b> (<i>Lc<\/i> 1,45)<\/p>\n<p>58. <i>Trong d\u1ee5 ng\u00f4n ng\u01b0\u1eddi gieo gi\u1ed1ng, Th\u00e1nh Luca <\/i><i>t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt<\/i><i> nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y <\/i><i>m\u00e0<\/i><i> Ch\u00faa<\/i><i> Gi\u00easu \u0111\u00e3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a<\/i><i> \u201c\u0111\u1ea5t t\u1ed1t\u201d:<\/i> <i>\u201c\u0110<\/i><i>\u00f3<\/i><i> <\/i><i>l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb khi nghe L\u1eddi Ch\u00faa th\u00ec nghe L\u1eddi Ch\u00faa v\u1edbi m\u1ed9t t\u00e2m h\u1ed3n cao th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3ng, m\u00e0 sinh hoa k\u1ebft qu\u1ea3 nh\u1edd ki\u00ean t\u00e2m b\u1ec1n ch\u00ed.\u201d <\/i>(<i>Lc<\/i> 8:15). \u00a0Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh c\u1ee7a Tin M\u1eebng Th\u00e1nh Luca, \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn m\u1ed9t t\u00e2m h\u1ed3n cao th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3ng, n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nghe v\u00e0 gi\u1eef l\u1eddi, bao g\u1ed3m m\u1ed9t ch\u00e2n dung ti\u1ec1m \u1ea9n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Trinh N\u1eef Maria. \u00a0Ch\u00ednh th\u00e1nh s\u1eed n\u00f3i v\u1ec1 k\u00fd \u1ee9c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c M\u1eb9 Maria, l\u00e0m sao M\u1eb9 gi\u1eef trong l\u00f2ng m\u00ecnh t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec M\u1eb9 \u0111\u00e3 nghe v\u00e0 \u0111\u00e3 th\u1ea5y, \u0111\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 sinh hoa k\u1ebft qu\u1ea3 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a M\u1eb9. \u00a0M\u1eb9 c\u1ee7a Ch\u00faa l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0n h\u1ea3o c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin, nh\u01b0 Th\u00e1nh Elidabeth n\u00f3i: <i>\u201cPh\u00fac <\/i><i>cho em v\u00ec<\/i><i> \u0111\u00e3 tin\u201d<\/i> (<i>Lc<\/i> 1:45).<\/p>\n<p>Trong \u0110\u1ee9c M\u1eb9 Maria, thi\u1ebfu n\u1eef Sion, l\u1ecbch s\u1eed l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n, v\u1edbi t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a r\u1ea5t nhi\u1ec1u ph\u1ee5 n\u1eef trung th\u00e0nh, b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi b\u00e0 Sarah, l\u00e0 nh\u1eefng ph\u1ee5 n\u1eef, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c T\u1ed5 Ph\u1ee5, l\u00e0 n\u01a1i m\u00e0 l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n th\u00e0nh v\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edbi n\u1edf hoa. \u00a0Trong th\u1eddi vi\u00ean m\u00e3n, L\u1eddi Ch\u00faa \u0111\u00e3 n\u00f3i c\u00f9ng M\u1eb9 Maria v\u00e0 M\u1eb9 \u0111\u00e3 \u0111\u00f3n nh\u1eadn v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 con ng\u01b0\u1eddi, trong t\u00e2m h\u1ed3n M\u1eb9, \u0111\u1ec3 L\u1eddi \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh nh\u1ee5c th\u1ec3 trong l\u00f2ng M\u1eb9 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra nh\u01b0 \u00e1nh s\u00e1ng cho nh\u00e2n lo\u1ea1i. \u00a0Th\u00e1nh Gustin\u00f4 T\u1eed \u0110\u1ea1o, trong cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi Tryph\u00f4, s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t c\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3 tuy\u1ec7t v\u1eddi m\u00e0 qua \u0111\u00f3 ng\u00e0i n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Maria, khi ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a thi\u00ean s\u1ee9, \u0111\u00e3 th\u1ee5 thai \u201c\u0111\u1ee9c tin v\u00e0 ni\u1ec1m vui\u201d [49]. \u00a0Th\u1ef1c ra, trong M\u1eb9 Ch\u00faa Gi\u00easu, \u0111\u1ee9c tin th\u1ec3 hi\u1ec7n tr\u1ecdn v\u1eb9n hoa tr\u00e1i c\u1ee7a n\u00f3, v\u00e0 khi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng tinh th\u1ea7n c\u1ee7a ch\u00fang ta sinh hoa tr\u00e1i l\u00e0m cho ch\u00fang ta tr\u1edf n\u00ean tr\u00e0n \u0111\u1ea7y ni\u1ec1m vui, \u0111\u00f3 l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 r\u00f5 r\u00e0ng nh\u1ea5t v\u1ec1 s\u1ef1 cao c\u1ea3 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin. \u00a0Trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0110\u1ee9c M\u1eb9 ho\u00e0n th\u00e0nh cu\u1ed9c h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee9c tin, theo b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n c\u1ee7a Con M\u1eb9 [50]. \u00a0Nh\u01b0 v\u1eady, trong \u0110\u1ee9c M\u1eb9, cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111i theo \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, \u0111\u1ec3 cho Ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, v\u00e0 \u0111i v\u00e0o trong nh\u00e3n quan c\u1ee7a Con Thi\u00ean Ch\u00faa Nh\u1eadp Th\u1ec3.<\/p>\n<p>59. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng n\u01a1i \u0110\u1ee9c Trinh N\u1eef Maria, ch\u00fang ta th\u1ea5y th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111i\u1ec1u m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ngh\u0129a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n to\u00e0n thu h\u00fat v\u00e0o l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a m\u00ecnh. \u00a0V\u00ec \u0110\u1ee9c M\u1eb9 li\u00ean k\u1ebft ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi Ch\u00faa Gi\u00easu, M\u1eb9 c\u0169ng li\u00ean k\u1ebft ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ch\u00fang ta tin. \u00a0Trong vi\u1ec7c th\u1ee5 thai m\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1ed3ng trinh c\u1ee7a M\u1eb9, ch\u00fang ta c\u00f3 m\u1ed9t d\u1ea5u ch\u1ec9 r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u00e0m Con Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4. \u00a0Ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u0129nh c\u1eedu c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 trong Ch\u00faa Cha. \u00a0Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Con theo m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a t\u1ed5ng th\u1ec3 v\u00e0 \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t, v\u00e0 v\u00ec v\u1eady Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra trong th\u1eddi gian m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n s\u1ef1 can thi\u1ec7p c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nam. \u00a0Nh\u01b0 Ch\u00faa Con, Ch\u00faa Gi\u00easu mang \u0111\u1ebfn cho th\u1ebf gi\u1edbi m\u1ed9t kh\u1edfi \u0111\u1ea7u m\u1edbi v\u00e0 m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng m\u1edbi, s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau trung t\u00edn c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng t\u1ef1 hi\u1ebfn m\u00ecnh cho nh\u00e2n lo\u1ea1i. \u00a0Ngo\u00e0i ra, t\u00ecnh m\u1eabu t\u1eed th\u1eadt s\u1ef1 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c M\u1eb9 Maria c\u0169ng \u0111\u1ea3m b\u1ea3o cho Con Thi\u00ean Ch\u00faa m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e2n lo\u1ea1i \u0111\u00edch th\u1ef1c, m\u1ed9t x\u00e1c th\u1ecbt th\u1ef1c s\u1ef1, trong \u0111\u00f3 Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd ch\u1ebft tr\u00ean Th\u00e1nh Gi\u00e1 v\u00e0 s\u1ed1ng l\u1ea1i t\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft.\u00a0 \u0110\u1ee9c M\u1eb9 Maria s\u1ebd \u0111i theo Ch\u00faa Gi\u00easu cho \u0111\u1ebfn t\u1eadn Th\u00e1nh Gi\u00e1 (x. <i>Ga<\/i> 19:25), t\u1eeb \u0111\u00f3 t\u00ecnh m\u1eabu t\u1eed c\u1ee7a M\u1eb9 s\u1ebd m\u1edf r\u1ed9ng cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi (x. <i>Ga<\/i> 19:26-27). \u00a0M\u1eb9 c\u0169ng s\u1ebd c\u00f3 m\u1eb7t trong c\u0103n ph\u00f2ng tr\u00ean l\u1ea7u, sau khi Ch\u00faa Gi\u00easu Ph\u1ee5c Sinh v\u00e0 L\u00ean Tr\u1eddi, c\u00f9ng c\u00e1c T\u00f4ng \u0110\u1ed3 c\u1ea7u xin \u01a1n Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n (x. <i>Cv<\/i> 1,14). \u00a0Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau gi\u1eefa Ch\u00faa Cha, Ch\u00faa Con v\u00e0 Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n ch\u1ea1y qua l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a ch\u00fang ta, v\u00e0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 l\u00f4i k\u00e9o ch\u00fang ta v\u1ec1 v\u1edbi ch\u00ednh Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 c\u1ee9u ch\u00fang ta (x. <i>Ga<\/i> 12:32). \u00a0\u1ede trung t\u00e2m \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u00e0 l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng v\u1ec1 Ch\u00faa Gi\u00easu, Con Thi\u00ean Ch\u00faa, sinh b\u1edfi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eef, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u0111em ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c l\u00e0m ngh\u0129a t\u1eed, nh\u1edd h\u1ed3ng \u00e2n c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n (x. <span class=\"scripture_reference\" refid=\"134.691595\">Galatians 4:4<\/span>).<\/p>\n<p>60. Ch\u00fang ta h\u00e3y h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 \u0110\u1ee9c M\u1eb9 Maria, M\u1eb9 H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 M\u1eb9 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a ch\u00fang ta trong c\u1ea7u nguy\u1ec7n.<\/p>\n<p align=\"left\"><i>L\u1ea1y <\/i><i>M\u1eb9, xin <\/i><i>gi\u00fap \u0111\u1ee1 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a ch\u00fang con<\/i><i>!<\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>Xin m<\/i><i>\u1edf tai ch\u00fang con <\/i><i>\u0111\u1ec3 l\u1eafng <\/i><i>nghe l\u1eddi Ch\u00faa v\u00e0 nh\u1eadn ra gi\u1ecdng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa c\u00f9ng l\u1eddi m\u1eddi<\/i><i> g\u1ecdi c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi<\/i><i>.<br \/>\nXin \u0111<\/i><i>\u00e1nh th\u1ee9c trong ch\u00fang con<\/i><i> \u01b0\u1edbc<\/i><i> mu\u1ed1n \u0111i<\/i><i> theo b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi<\/i><i>, ra <\/i><i>\u0111i t\u1eeb v\u00f9ng<\/i><i> \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang con<\/i><i> v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi<\/i><i>.<br \/>\nXin g<\/i><i>i\u00fap ch\u00fang con \u0111\u1ec3 ch\u00fang con<\/i><i> \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn<\/i><i>, v\u00e0 \u0111\u1ec3 <\/i><i>ch\u00fang con<\/i><i> c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea1m v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi<\/i><i> trong \u0111\u1ee9c tin.<br \/>\nXin g<\/i><i>i\u00fap ch\u00fang con<\/i><i> ph\u00f3 th\u00e1c ho\u00e0n to\u00e0n cho Ng\u01b0\u1eddi<\/i><i> v\u00e0 tin v\u00e0o t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi<\/i><i>, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 trong <\/i><i>nh\u1eefng l\u00fac b\u1ecb<\/i><i> th\u1eed th\u00e1ch v\u00e0<\/i><i> c\u1ee7a th\u1eadp gi\u00e1, khi \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a ch\u00fang con<\/i><i> \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi<\/i><i> g\u1ecdi \u0111\u1ebfn<\/i><i> tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh.<br \/>\nXin g<\/i><i>ieo trong \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a ch\u00fang con<\/i><i> ni\u1ec1m vui c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Ph\u1ee5c Sinh.<br \/>\nXin n<\/i><i>h\u1eafc nh\u1edf ch\u00fang con<\/i><i> r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tin kh\u00f4ng bao gi\u1edd m\u1ed9t m\u00ecnh.<br \/>\nXin d<\/i><i>\u1ea1y cho con<\/i><i> nh\u00ecn<\/i><i> t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi s\u1ef1<\/i><i> v\u1edbi c\u1eb7p<\/i><i> m\u1eaft c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu, \u0111\u1ec3 Ng\u01b0\u1eddi<\/i><i> c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng cho cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh<\/i><i> c\u1ee7a ch\u00fang con<\/i><i>. \u00a0<\/i><i>V\u00e0 xin cho<\/i><i> \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin n\u00e0y<\/i><i> lu\u00f4n lu\u00f4n l\u1edbn<\/i><i> l\u00ean trong ch\u00fang con<\/i><i>, cho \u0111\u1ebfn m\u1ed9t<\/i><i> ng\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ho\u00e0ng h\u00f4n, <\/i><i>ch\u00ednh l\u00e0<\/i><i> \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, Con M\u1eb9 v\u00e0<\/i><i> Ch\u00faa ch\u00fang con<\/i><i>!<\/i><\/p>\n<p align=\"left\">Ban h\u00e0nh t\u1ea1i R\u00f4ma, t\u1ea1i \u0110\u1ec1n Th\u00e1nh Ph\u00ear\u00f4, ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 6, L\u1ec5 Hai Th\u00e1nh T\u00f4ng \u0110\u1ed3 Ph\u00ear\u00f4 v\u00e0 Phaol\u00f4, n\u0103m 2013, n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i gi\u00e1o ho\u00e0ng c\u1ee7a t\u00f4i.<\/p>\n<p><b>PHANXIC\u00d4<\/b><\/p>\n<p><b>+ Gi\u00e1o Ho\u00e0ng<\/b><\/p>\n<p><i>Phaol\u00f4 Ph\u1ea1m Xu\u00e2n Kh\u00f4i chuy\u1ec3n ng\u1eef theo b\u1ea3n Latinh, Ti\u1ebfng Anh v\u00e0 Ti\u1ebfng Ph\u00e1p c\u1ee7a T\u00f2a Th\u00e1nh<\/i><\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n<p><b>CH\u00da TH\u00cdCH<\/b><\/p>\n<p><a title=\"\" href=\"http:\/\/www.vatican.va\/holy_father\/francesco\/encyclicals\/documents\/papa-francesco_20130629_enciclica-lumen-fidei_en.html#_ftnref1\">[1]<\/a>\u00a0 <i>Dialogus cum Tryphone Iudaeo<\/i>, 121, 2: PG 6, 758.<\/p>\n<p><a title=\"\" href=\"http:\/\/www.vatican.va\/holy_father\/francesco\/encyclicals\/documents\/papa-francesco_20130629_enciclica-lumen-fidei_en.html#_ftnref2\">[2]<\/a> Clement of Alexandria, <i>Protrepticus<\/i>, IX: PG 8, 195.<\/p>\n<p><a title=\"\" href=\"http:\/\/www.vatican.va\/holy_father\/francesco\/encyclicals\/documents\/papa-francesco_20130629_enciclica-lumen-fidei_en.html#_ftnref3\">[3]<\/a> <i>Brief an Elisabeth Nietzsche <\/i>(11 June 1865), in: <i>Werke in drei B\u00e4nden<\/i>, M\u00fcnchen, 1954, 953ff.<\/p>\n<p><a title=\"\" href=\"http:\/\/www.vatican.va\/holy_father\/francesco\/encyclicals\/documents\/papa-francesco_20130629_enciclica-lumen-fidei_en.html#_ftnref4\">[4]<\/a> Paradiso XXIV, 145-147.<\/p>\n<p><a title=\"\" href=\"http:\/\/www.vatican.va\/holy_father\/francesco\/encyclicals\/documents\/papa-francesco_20130629_enciclica-lumen-fidei_en.html#_ftnref5\">[5]<\/a> <i>Acta Sanctorum<\/i>, Junii, I, 21.<\/p>\n<p><a title=\"\" href=\"http:\/\/www.vatican.va\/holy_father\/francesco\/encyclicals\/documents\/papa-francesco_20130629_enciclica-lumen-fidei_en.html#_ftnref6\">[6]<\/a> \u201cM\u1eb7c d\u00f9 C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 l\u00e0 b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin, nh\u01b0ng n\u00f3i v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin tr\u00ean m\u1ed7i trang, nh\u00ecn nh\u1eadn vi\u1ec7c s\u1ed1ng \u0111\u1ee9c tin, t\u00ednh ch\u1ea5t si\u00eau nhi\u00ean c\u1ee7a n\u00f3, gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng n\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd, v\u00e0 \u0111\u1eb7t gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a m\u00ecnh tr\u00ean \u0111\u00f3.\u00a0 Th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 nh\u1eafc l\u1ea1i nh\u1eefng tuy\u00ea b\u1ed1 c\u1ee7a C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng &#8230;\u00a0 \u0111\u1ec3 th\u1ea5y t\u1ea7m quan tr\u1ecdng thi\u1ebft y\u1ebfu m\u00e0 C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng, theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u00edn l\u00fd c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e1n cho \u0111\u1ee9c tin, \u0111\u1ee9c tin ch\u00e2n ch\u00ednh, b\u1eaft ngu\u1ed3n trong \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, v\u00e0 hu\u1ea5n quy\u1ec1n c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh l\u00e0 nh\u1eefng m\u00e1ng chuy\u1ec3n c\u1ee7a n\u00f3 \u201c (Phaol\u00f4 VI, bu\u1ed5i tri\u1ec1u y\u1ebft chung [ng\u00e0y 08 th\u00e1ng ba n\u0103m 1967]: <i>Insegnamenti<\/i> V [1967], 705).<\/p>\n<p>[7] X., Th\u00ed d\u1ee5, C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Vatican\u00f4 I, Hi\u1ebfn Ch\u1ebf T\u00edn L\u00fd v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Tin C\u00f4ng Gi\u00e1o <i>Dei Filius<\/i>, Ch.\u00a0 3: DS 3008-3020; C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Vatican II, Hi\u1ebfn Ch\u1ebf T\u00edn L\u00fd v\u1ec1 M\u1eb7c Kh\u1ea3i c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa <i>Dei Verbum<\/i>, 5: <i>Gi\u00e1o <\/i><i>L<\/i><i>\u00fd H\u1ed9i Th\u00e1nh C\u00f4ng <\/i><i>G<\/i><i>i\u00e1o<\/i>, S\u1ed1 153-165.<\/p>\n<p>[8] x. <i>Gi\u00e1o l\u00fd<\/i> V, 1: PG 33, 505A.<\/p>\n<p>[9] <i>In<\/i><i> Psal.<\/i> 32, II, s. I, 9: PL 36, 284.<\/p>\n<p>[10] M. Buber, <i>Die Erz\u00e4hlungen der Chassidim<\/i>, Zurich, 1949, 793.<\/p>\n<p>[11] <i>\u00c9mile<\/i>, Paris, 1966, 387.<\/p>\n<p>12] <i>Lettre \u00e0 Monseigneur de Beaumont, <\/i>L\u2019\u00c2ge d\u2019Homme, Lausanne, p. 110.<\/p>\n<p>[13] x. <i>In<\/i><i> Ioh. E<\/i><i>vang<\/i><i>,<\/i> 45, 9:. PL 35, 1722-1723.<\/p>\n<p>[14] Ph\u1ea7n II, IV.<\/p>\n<p>[15] <i>De Continentia<\/i>, 4, 11: PL 40, 356.<\/p>\n<p>[16] <i>\u201cVom Wesen katholischer Weltanschauung\u201d <\/i>(1923), trong <i>Unterscheidung des Christlichen. Gesammelte Studien<\/i> 1923-1963, Mainz, 1963, 24.<\/p>\n<p>[17] XI, 30, 40: <i>PL<\/i> 32, 825.<\/p>\n<p>[18] X. <i>n<\/i><i>h\u01b0 tr\u00ean<\/i>., 825-826.<\/p>\n<p>[19] X. <i>Vermischte Bemerkungen \/ V\u0103n h\u00f3a v\u00e0 <\/i><i>G<\/i><i>i\u00e1 tr\u1ecb<\/i>, ed. G.H. von Wright, Oxford, 1991, 32-33, 61-64.<\/p>\n<p>[20] <i>Homiliae <\/i><i>in<\/i><i> Evangelia<\/i>, II, 27, 4: PL 76, 1207.<\/p>\n<p>[21] X. <i>Expositio s<\/i><i>ur<\/i><i> Cantica Canticorum<\/i>, XVIII, 88: CCL, <i>Continuatio Mediaevalis<\/i> 87, 67.<\/p>\n<p>[22] <i>Nh\u01b0 tr\u00ean<\/i>, XIX, 90:. CCL, <i>Continuatio Mediaevalis<\/i> 87, 69.<\/p>\n<p>[23] \u201cS\u1ef1 v\u00e2ng ph\u1ee5c c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin (<span class=\"scripture_reference\" refid=\"676.698027\">Romans 16:26<\/span>; so v\u1edbi <span class=\"scripture_reference\" refid=\"829.69996\">Romans 1:5,2<\/span>; Cor 10:5-6) ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00e1p tr\u1ea3 c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng m\u1ea1c kh\u1ea3i. Nh\u1edd \u0111\u1ee9c tin m\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 nguy\u1ec7n d\u00e2ng hi\u1ebfn to\u00e0n t\u00e2m tr\u00ed v\u00e0 \u00fd ch\u00ed cho Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng m\u1ea1c kh\u1ea3i, v\u00e0 s\u1eb5n s\u00e0ng ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ef1 m\u1eb7c kh\u1ea3i m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa ban. \u0110\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin n\u00e0y, ch\u00fang ta c\u1ea7n \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa ti\u1ec1n li\u1ec7u v\u00e0 gi\u00fap \u0111\u1ee1, c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap b\u00ean trong c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n, \u0110\u1ea5ng ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn t\u00e2m h\u1ed3n v\u00e0 ho\u00e1n c\u1ea3i n\u00f3 \u0111\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa, c\u00f9ng m\u1edf \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a t\u00e2m tr\u00ed v\u00e0 l\u00e0m cho \u2018m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u00f3n nh\u1eadn v\u00e0 tin v\u00e0o ch\u00e2n l\u00fd\u2019. \u00a0C\u00f9ng m\u1ed9t Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n li\u00ean t\u1ee5c ho\u00e0n thi\u1ec7n \u0111\u1ee9c tin b\u1eb1ng nh\u1eefng h\u1ed3ng \u00e2n c\u1ee7a Ng\u00e0i, ng\u00f5 h\u1ea7u m\u1eb7c kh\u1ea3i c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u xa h\u01a1n\u201d (C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Vatican II, Hi\u1ebfn Ch\u1ebf T\u00edn L\u00fd v\u1ec1 M\u1eb7c Kh\u1ea3i c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, <i>Dei Verbum<\/i>, 5).<\/p>\n<p>[24] X. H. Schlier, <i>Meditationen \u00fcber den Johanneischen Begriff der Wahrheit, in: Besinnung auf das Neue Testament. Exegetische Aufs\u00e4tze und Vortr\u00e4ge<\/i> 2, Freiburg, Basel, Wien 1959, 272.<\/p>\n<p>[25] X. <i>S. Th.<\/i> III, q. 55, a. 2, ad 1.<\/p>\n<p>[26] <i>Sermo <\/i>229\/L, 2 : <i>PLS <\/i>2, 576 : \u201c<i>Tangere autem corde, hoc est credere\u201d<\/i>.<\/p>\n<p>[27] X. Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p <i>Fides et Ratio<\/i> (14 th\u00e1ng 9 n\u0103m 1998), 73: AAS (1999), 61-62.<\/p>\n<p>[28] X. <i>Confessiones<\/i>, VIII, 12, 29: PL 32, 762.<\/p>\n<p>[29] <i>De Trinitate<\/i>, XV, 11, 20: PL 42, 1071: \u201c<i>verbum quod intus lucet<\/i>\u201d.<\/p>\n<p>[30] X. <i>De Civitate Dei<\/i>, XXII, 30, 5: PL 41, 804.<\/p>\n<p>[31] X. Th\u00e1nh B\u1ed9 Gi\u00e1o L\u00fd \u0110\u1ee9c Tin, <i>Tuy\u00ean ng\u00f4n Dominus Iesus<\/i> (6 th\u00e1ng 8 n\u0103m 2000), 15: AAS 92 (2000), 756.<\/p>\n<p>[32] <i>Demonstratio Apostolicae Predicationis,<\/i> 24: SC 406, 117.<\/p>\n<p>[33] X. S. Bonaventura, <i>Breviloquium<\/i>, Prol.: Opera omnia, V, Quaracchi 1891, 201; <i>In I Sent., prooem<\/i>., q. 1, resp.: Opera Omnia, I, Quaracchi 1891, 7; S. Thomas Aquinas, S. Th. I, q. 1.<\/p>\n<p>[34] X. <i>De Baptismo<\/i>, 20, 5: CCL 1, 295.<\/p>\n<p>[35] Hi\u1ebfn Ch\u1ebf T\u00edn L\u00fd v\u1ec1 M\u1ea1c Kh\u1ea3i Thi\u00ean Ch\u00faa <i>Dei Verbum<\/i>, 8.<\/p>\n<p>[36] X. C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Vatican\u00f4 II, Hi\u1ebfn Ch\u1ebf v\u1ec1 Ph\u1ee5ng V\u1ee5 Th\u00e1nh <i>Sacrosanctum Concilium<\/i>, 59.<\/p>\n<p>[37] X. <i>Epistula Barnabae<\/i>, 11, 5: SC 172, 162.<\/p>\n<p>[38] X. <i>De nuptiis et concupiscenti<\/i>a, I, 4, 5: PL 44, 413: \u201cHabent quippe intentionem generandi regenerandos, ut qui ex eis saeculi filii nascuntur in Dei filios renascantur\u201d.<\/p>\n<p>[39] C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Vatican\u00f4 II, Hi\u1ebfn Ch\u1ebf T\u00edn L\u00fd v\u1ec1 M\u1ea1c Kh\u1ea3i Thi\u00ean Ch\u00faa <i>Dei Verbum<\/i>, 8.<\/p>\n<p>[40] <i>In<\/i><i> Nativitate Domini Sermo<\/i>, 4, 6: SC 22, 110.<\/p>\n<p>[41] X. Irenaeus, <i>Adversus Haereses<\/i>, I, 10, 2: SC 264, 160.<\/p>\n<p>[42] X. nh\u01b0 tr\u00ean, II, 27, 1: SC 294, 264.<\/p>\n<p>[43] X. Augustine, <i>De Sancta Virginitate<\/i>, 48, 48: PL 40, 424-425: \u201cServatur et in fide inviolata quaedam castitas virginalis, qua Ecclesia uni viro virgo casta cooptatur\u201d.<\/p>\n<p>[44] X. <i>An Essay on the Development of Christian Doctrine<\/i> [<i>M\u1ed9t Ti\u1ec3u Lu\u1eadn v\u1ec1 s\u1ef1 Ph\u00e1t Tri\u1ec3n c\u1ee7a <\/i><i>H\u1ecdc Thuy\u1ebft <\/i><i>Kit\u00f4 Gi\u00e1o<\/i><i>]<\/i> (Uniform Edition: Longmans, Green and Company, London, 1868-1881, 185-189.<\/p>\n<p>[45] X. C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Vatican\u00f4 II, Hi\u1ebfn Ch\u1ebf T\u00edn L\u00fd v\u1ec1 M\u1ea1c Kh\u1ea3i Thi\u00ean Ch\u00faa <i>Dei Verbum<\/i>, 10.<\/p>\n<p>[46] Origen, <i>Contra Celsum<\/i>, IV, 75: SC 136, 372.<\/p>\n<p>[47] <i>Nh\u01b0 tr\u00ean<\/i>, 85:. SC 136, 394.<\/p>\n<p>[48] &#8220;Choruses from The Rock&#8221; in: <i>The Collected Poems and Plays<\/i> 1909-1950, New York 1980, 106.<\/p>\n<p>[49] X. <i>Dialogus cum Tryphone Iudaeo<\/i>, 100, 5: <i>PG <\/i>6, 710.<\/p>\n<p>[50] X. C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Vatican II, Hi\u1ebfn Ch\u1ebf T\u00edn L\u00fd v\u1ec1 H\u1ed9i Th\u00e1nh <i>Lumen Gentium<\/i>, 58<\/p>\n<div class=\"scripture_popup\" popid=\"862.332701\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='862.332701'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>1 Corinthians 15:17<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/1corinthians\/1corinthians15.htm#v17' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens 1 Corinthians 15:17 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>17<\/span>And if Christ be not risen again, your faith is vain, for you are yet in your sins.<\/div><\/div><\/div><div class=\"scripture_popup\" popid=\"264.612812\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='264.612812'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>1 Corinthians 15:3<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/1corinthians\/1corinthians15.htm#v3' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens 1 Corinthians 15:3 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>3<\/span>For I delivered unto you first of all, which I also received: how that Christ died for our sins, according to the scriptures:<\/div><\/div><\/div><div class=\"scripture_popup\" popid=\"134.691595\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='134.691595'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>Galatians 4:4<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/galatians\/galatians4.htm#v4' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens Galatians 4:4 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>4<\/span>But when the fulness of the time was come, God sent his Son, made of a woman, made under the law:<\/div><\/div><\/div><div class=\"scripture_popup\" popid=\"676.698027\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='676.698027'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>Romans 16:26<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/romans\/romans16.htm#v26' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens Romans 16:26 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>26<\/span>(Which now is made manifest by the scriptures of the prophets, according to the precept of the eternal God, for the obedience of faith,) known among all nations;<\/div><\/div><\/div><div class=\"scripture_popup\" popid=\"829.69996\"><div class='scripture_header'><div class='cathref_close_button' closeid='829.69996'><div class='cathref_close_button_highlight'><\/div><\/div><span class='passage'>Romans 1:5,2<\/span><br \/><span class='alternates'>View in: <a href='http:\/\/www.usccb.org\/nab\/bible\/romans\/romans1.htm#v5' onclick=\"window.open(this.href); return false;\" onkeypress=\"window.open(this.href); return false;\" title='(opens Romans 1:5,2 in a new window)'>NAB<\/a><\/span><\/div><div class='scripture_text'><div class='verse'><span class='verse_number'>2<\/span>Which he had promised before, by his prophets, in the holy scriptures,<\/div><div class='verse'><span class='verse_number'>5<\/span>By whom we have received grace and apostleship for obedience to the faith, in all nations, for his name;<\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TH\u00d4NG \u0110I\u1ec6P \u00c1NH S\u00c1NG \u0110\u1ee8C TIN &#8211; LUMEN FIDEI C\u1ee6A \u0110\u1ee8C TH\u00c1NH CHA PHANXIC\u00d4 G\u1eecI CHO C\u00c1C GI\u00c1M M\u1ee4C, LINH M\u1ee4C V\u00c0 PH\u00d3 T\u1ebe NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI \u0110\u00c3 TH\u00c1NH HI\u1ebeN V\u00c0 T\u00cdN H\u1eeeU GI\u00c1O D\u00c2N V\u1ec0 \u0110\u1ee8C TIN 1.\u00a0 \u00c1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin (Lumen Fidei): b\u1eb1ng c\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3 n\u00e0y, truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh n\u00f3i &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/toan-the-thong-diep-anh-sang-duc-tin-lumen-fidei\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9968,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,63,55],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-phaolo","4":"post-9964","6":"format-standard","7":"has-post-thumbnail","8":"category-dtc-phanxico","9":"category-lumen-fidei","10":"category-nam-duc-tin"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9964"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9964\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9978,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9964\/revisions\/9978"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9968"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}