{"id":1712,"date":"2023-03-22T14:51:08","date_gmt":"2023-03-22T08:51:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=1712"},"modified":"2023-03-13T05:06:06","modified_gmt":"2023-03-12T23:06:06","slug":"th%e1%ba%a7y-la-s%e1%bb%b1-s%e1%bb%91ng-l%e1%ba%a1i-va-la-s%e1%bb%b1-s%e1%bb%91ng","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/th%e1%ba%a7y-la-s%e1%bb%b1-s%e1%bb%91ng-l%e1%ba%a1i-va-la-s%e1%bb%b1-s%e1%bb%91ng\/","title":{"rendered":"Th\u1ea7y L\u00e0 S\u1ef1 S\u1ed1ng L\u1ea1i V\u00e0 L\u00e0 S\u1ef1 S\u1ed1ng"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>(Gioan 11,1-45 \u2013 CN V MC \u2013 A)<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 l\u00e0m cho c\u00e1i ch\u1ebft tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1ea5t th\u1eddi v\u00e0 t\u1ea1m b\u1ee3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 gi\u1ea5c ng\u1ee7. Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd l\u00e0m cho ch\u00fang ta tr\u1ed7i d\u1eady kh\u1ecfi c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 ban cho ch\u00fang ta s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi.<\/em><em><\/em><\/p>\n<p><strong>1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Lazarus.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-1713\" title=\"Lazarus\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Lazarus.jpg\" width=\"292\" height=\"354\" srcset=\"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Lazarus.jpg 292w, https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Lazarus-247x300.jpg 247w\" sizes=\"auto, (max-width: 292px) 100vw, 292px\" \/><\/a>V\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho Ladar\u00f4 s\u1ed1ng l\u1ea1i, ch\u00fang ta sang ph\u1ea7n ii c\u1ee7a <em>TM IV<\/em>, g\u1ecdi l\u00e0 \u201cS\u00e1ch v\u1ec1 Gi\u1edd c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu\u201d (11,1\u201320,29). Ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n 11,1\u201312,50 l\u00e0 \u201cph\u00e2n \u0111o\u1ea1n l\u00e0m c\u1ea7u\u201d, ghi l\u1ea1i \u201cD\u1ea5u l\u1ea1 cao \u0111i\u1ec3m v\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ec7n Gi\u1edd c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ebfn\u201d.<\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n \u0111\u1ecdc trong Ph\u1ee5ng v\u1ee5 Th\u00e1nh l\u1ec5 h\u00f4m nay tr\u00edch t\u1eeb <em>Ga<\/em> 11,1-54 l\u00e0 ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n n\u00f3i v\u1ec1 D\u1ea5u l\u1ea1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho Ladar\u00f4 s\u1ed1ng l\u1ea1i, n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng, v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng l\u00e0 t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ebft Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Bi\u1ebfn c\u1ed1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0m cho Ladar\u00f4 s\u1ed1ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t v\u00e0o cu\u1ed1i s\u1ee9 v\u1ee5 c\u00f4ng khai c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 h\u00e0nh vi quy\u1ec1n l\u1ef1c (= d\u1ea5u l\u1ea1) cu\u1ed1i c\u00f9ng, nh\u01b0ng l\u00e0 h\u00e0nh vi l\u1edbn lao nh\u1ea5t, b\u1edfi v\u00ec Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n v\u00e0o vi\u1ec7c ch\u1eefa l\u00e0nh m\u1ed9t<em> <\/em>ch\u1ee9ng b\u1ec7nh, nh\u01b0ng \u0111\u01b0a m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng. \u0110\u00e2y l\u00e0 d\u1ea5u l\u1ea1 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau l\u00ean trong cu\u1ed9c x\u00e9t x\u1eed gi\u1eefa \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 b\u00f3ng t\u1ed1i.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng n\u00e9t ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a ph\u00e9p l\u1ea1 n\u00e0y l\u00e0: Ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n h\u00e0nh vi \u1ea5y cho m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n v\u00e0 gi\u1eefa v\u00f2ng c\u00e1c b\u1ea1n h\u1eefu, nh\u01b0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ee9ng ki\u1ebfn v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9ng nh\u00e2n n\u00e0y c\u00f3 tham gia v\u00e0o h\u00e0nh vi c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Trong c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u00e1c, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0m d\u1ea5u l\u1ea1, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3, trong nh\u1eefng \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, Ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 hi\u1ec3u \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a d\u1ea5u l\u1ea1. C\u00f2n \u1edf \u0111\u00e2y, v\u1edbi nhi\u1ec1u l\u1eddi c\u00f4ng b\u1ed1, Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7, c\u00e1c th\u00e2n nh\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a h\u00e0nh vi quy\u1ec1n l\u1ef1c s\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m cao nh\u1ea5t trong c\u00e1c h\u00e0nh vi quy\u1ec1n l\u1ef1c. M\u1ecdi s\u1ef1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a t\u1edbi ch\u1ed7 ch\u1ee9ng minh cho th\u1ea5y l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quy\u1ec1n tr\u00ean s\u1ef1 ch\u1ebft.<\/p>\n<p>S\u1ef1 c\u1ed1 n\u00e0y x\u1ea3y ra sau khi c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u00ecm c\u00e1ch b\u1eaft Ng\u01b0\u1eddi (10,39). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu lui v\u1ec1 v\u00f9ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng s\u00f4ng Gio\u0111an. T\u1ea1i \u0111\u00e2y Ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tin b\u1ea1n Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Ladar\u00f4 \u0111au \u1ed1m (11,1-6). S\u1ef1 c\u1ed1 n\u00e0y m\u1edf ra v\u1edbi b\u00e0i di\u1ec5n t\u1eeb c\u00e1o bi\u1ec7t v\u00e0 cu\u1ed9c Th\u01b0\u01a1ng Kh\u00f3, b\u1edfi v\u00ec ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ed1 n\u00e0y \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng k\u1ebft \u00e1n t\u1eed cho \u0110\u1ee9c Gi\u00easu.<\/p>\n<p>\u0110\u1ecdc b\u1ea3n v\u0103n n\u00e0y, \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 c\u0169ng n\u00ean l\u01b0u \u00fd \u0111\u1ebfn t\u00e0i ngh\u1ec7 tuy\u1ec7t lu\u00e2n c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 khi v\u1eadn d\u1ee5ng c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 \u201csai th\u1eddi gian\u201d (<em>anachronie<\/em>) c\u0169ng nh\u01b0 \u201cnh\u1eafc l\u1ea1i\u201d (<em>analepse<\/em>),\u00a0 \u201cb\u00e1o tr\u01b0\u1edbc\u201d (<em>prolepse<\/em>), \u0111\u1ec3 gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u00e1c \u0111i\u1ec3m gi\u00e1o l\u00fd s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng trong b\u1ea3n v\u0103n. Ch\u00fang ta s\u1ebd n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec3m n\u00e0y trong ph\u1ea7n \u201c\u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n\u201d<a href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-admin\/post-new.php#_ftn1\">[1]<\/a>[1].<\/p>\n<p><strong>2.- B\u1ed1 c\u1ee5c<\/strong><\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 chia l\u00e0m n\u0103m ph\u1ea7n:<\/p>\n<p>1) \u0110\u1ee9c Gi\u00easu bi\u1ebft tin Ladar\u00f4 \u0111au \u1ed1m (11,1-6);<\/p>\n<p>2) \u0110\u1ee9c Gi\u00easu chu\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 (11,7-16);<\/p>\n<p>3) \u0110\u1ee9c Gi\u00easu g\u1eb7p hai ch\u1ecb em (11,17-38a);<\/p>\n<p>4) \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho Ladar\u00f4 s\u1ed1ng l\u1ea1i (11,38b-44);<\/p>\n<p>5) K\u1ebft lu\u1eadn: Ghi ch\u00fa v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin (11,45).<\/p>\n<p><strong>3.- V\u00e0i \u0111i\u1ec3m ch\u00fa gi\u1ea3i<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; <em>Ladar\u00f4<\/em> (1): T\u00ean <em>La\u2018zar <\/em>l\u00e0 c\u00e1ch g\u1ecdi t\u1eaft t\u00ean <em>Eleazar<\/em> (\u00cal\u00eaadar\u00f4), m\u1ed9t<em> <\/em>t\u00ean r\u1ea5t quen thu\u1ed9c v\u00e0o th\u1eddi <em>T\u00e2n \u01af\u1edbc<\/em>. <em>Eleazar <\/em>c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cThi\u00ean Ch\u00faa tr\u1ee3 gi\u00fap\u201d. T\u00e1c gi\u1ea3 <em>TM IV<\/em> kh\u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a t\u00ean n\u00e0y.<\/p>\n<p>&#8211; <em>B\u00eatania<\/em> (1): C\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>t\u00ean c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng, ph\u00e1i sinh t\u1eeb t\u00ean <em>Bet-\u2018anya<\/em>, \u201cnh\u00e0 c\u1ee7a n\u1ed7i phi\u1ec1n s\u1ea7u\u201d. L\u00e0ng B\u00eatania g\u1ea7n Gi\u00earusalem \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft nh\u01b0 l\u00e0 n\u01a1i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu tr\u00fa ng\u1ee5 khi l\u00ean Gi\u00earusalem (x. <em>Mc<\/em> 11,11; 14,3). Ng\u00e0y nay, l\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 <em>El \u2018Azariyeh<\/em>, m\u1ed9t<em> <\/em>t\u00ean ph\u00e1i sinh t\u1eeb \u201cLadar\u00f4\u201d.<\/p>\n<p><em>&#8211; l\u00e0ng c\u1ee7a hai ch\u1ecb em c\u00f4 M\u00e1cta v\u00e0 Maria<\/em> (1): S\u1ef1 ki\u1ec7n t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Ga<\/em> x\u00e1c \u0111\u1ecbnh B\u00eatania l\u00e0 l\u00e0ng c\u1ee7a M\u00e1cta v\u00e0 Maria khi\u1ebfn c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 quen bi\u1ebft hai c\u00f4.<\/p>\n<p><em>&#8211; l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi sau n\u00e0y s\u1ebd x\u1ee9c d\u1ea7u th\u01a1m <\/em>(2): \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t chi ti\u1ebft r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t d\u00e0nh cho vi\u1ec7c nh\u1eadn di\u1ec7n Maria: \u201cl\u00e0 ng\u01b0\u1eddi sau n\u00e0y s\u1ebd x\u1ee9c d\u1ea7u th\u01a1m (d\u1ecbch s\u00e1t: \u201c<em>\u0111\u00e3<\/em> x\u1ee9c d\u1ea7u th\u01a1m\u201d) cho Ch\u00faa, v\u00e0 l\u1ea5y t\u00f3c lau (d\u1ecbch s\u00e1t: \u201c<em>\u0111\u00e3<\/em> l\u1ea5y t\u00f3c lau\u201d)<a href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-admin\/post-new.php#_ftn2\">[2]<\/a>[2] ch\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi v\u1eeba nh\u1eafc l\u1ea1i v\u1eeba \u0111\u00f3n tr\u01b0\u1edbc: vi\u1ec7c x\u1ee9c d\u1ea7u \u1edf B\u00eatania ch\u1ec9 x\u1ea3y ra \u1edf ch\u01b0\u01a1ng sau (12,1-11), t\u1ea1i sao l\u1ea1i nh\u1eafc tr\u01b0\u1edbc (\u201c\u0111\u00e3\u201d) m\u1ed9t h\u00e0nh vi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n v\u0103n n\u00f3i \u0111\u1ebfn? \u1ede \u0111\u00e2y, t\u00e1c gi\u1ea3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n truy\u1ec7n k\u1ec3, nh\u01b0ng tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n d\u00e0n d\u1ef1ng c\u00e2u truy\u1ec7n, v\u00e0 ng\u1ecf l\u1eddi tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi \u0111\u1ed9c gi\u1ea3. \u0110\u1ed9c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 bi\u1ebft Maria \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 n\u00e0o v\u00e0o \u0111\u1ea7u truy\u1ec7n Th\u01b0\u01a1ng Kh\u00f3; vai tr\u00f2 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1edb r\u1ea5t r\u00f5 tr\u01b0\u1edbc c\u1ea3 khi <em>TM IV<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c so\u1ea1n th\u1ea3o. T\u00e1c gi\u1ea3 n\u1ea1i \u0111\u1ebfn k\u00fd \u1ee9c c\u1ee7a \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i v\u1ec1 Maria nh\u01b0 \u1edf qu\u00e1 kh\u1ee9 (th\u00ec qu\u00e1 kh\u1ee9 ho\u00e0n th\u00e0nh). Nh\u01b0 th\u1ebf, l\u1eddi nh\u1eafc v\u1eadn h\u00e0nh trong tr\u00ed \u0111\u1ed9c gi\u1ea3, c\u00f2n \u1edf b\u00ecnh di\u1ec7n truy\u1ec7n k\u1ec3, n\u00f3 mang s\u1eafc th\u00e1i m\u1ed9t l\u1eddi \u0111\u00f3n tr\u01b0\u1edbc.<em> <\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; Th\u01b0a Th\u1ea7y (3)<\/em>: T\u1eeb ng\u1eef <em>Kyrios<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u1edf h\u00f4-c\u00e1ch (vocative); <em>Kyrie<\/em>, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ecbch l\u00e0 \u201cTh\u01b0a Ng\u00e0i\u201d. R.E. Brown cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ecbch l\u00e0 \u201cL\u1ea1y Ch\u00faa\u201d, b\u1edfi v\u00ec \u1edf \u0111\u00e2y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tin \u0111ang l\u00ean ti\u1ebfng. Xem 11,21.32.<\/p>\n<p><em>&#8211; th\u00eam hai ng\u00e0y<\/em> (6): M\u1ed9t v\u00e0i t\u00e1c gi\u1ea3 g\u1ee3i \u00fd r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ef1 k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi ph\u00e9p l\u1ea1 th\u1ee9 hai \u1edf Cana, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>ph\u00e9p l\u1ea1 ban s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 x\u1ea3y ra sau khi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 \u1edf l\u1ea1i Samari hai ng\u00e0y (4,40.43). C\u00f3 nh\u1eefng t\u00e1c gi\u1ea3 kh\u00e1c cho r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi s\u1ef1 ph\u1ee5c sinh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, v\u00ec bi\u1ebfn c\u1ed1 n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 ba (x. <em>1 Cr<\/em> 15,4). Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111\u00e3 ch\u1edd hai ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc khi l\u00ean Gi\u00earusalem \u0111\u1ec3 d\u1ef1 l\u1ec5 L\u1ec1u (7,8-10). V\u1edbi l\u1ea1i \u1edf ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi Cana, Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u01b0\u1edbc nguy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Maria ngay. Kh\u00f4ng m\u1ed9t<em> <\/em>\u00fd ki\u1ebfn, m\u1ed9t<em> <\/em>nguy\u1ec7n \u01b0\u1edbc n\u00e0o c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, cho d\u00f9 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 cho Ng\u01b0\u1eddi c\u00e1ch x\u1eed s\u1ef1; ch\u1ec9 c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Ch\u00faa Cha m\u1edbi c\u00f3 quy\u1ec1n \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n Ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i (4,34; 7,18; 8,29). Ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00ec vinh quang c\u1ee7a Ch\u00faa Cha, \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee9u \u0111\u1ed9. V\u00e0 \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 Thi\u00ean Ch\u00faa ban s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n t\u1ea5t v\u00e0o th\u1eddi Ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh; kh\u00f4ng m\u1ed9t ai c\u00f3 th\u1ec3 th\u00fac b\u00e1ch Ng\u00e0i ti\u1ebfn h\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc gi\u1edd. Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1eaft \u0110\u1ee9c Gi\u00easu hay n\u00e9m \u0111\u00e1 Ng\u01b0\u1eddi bao l\u00e2u gi\u1edd c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u1ebfn (7,30; 8,20; x. 9,4; 10,17-18).<\/p>\n<p><em>&#8211; Th\u01b0a Rabbi<\/em> (8): \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 th\u01b0a v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu b\u1eb1ng danh hi\u1ec7u <em>raBBi<\/em>. \u201cRabbi\u201d c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u1edf 9,2. C\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u1ec3 th\u1ea5y nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng gi\u1eefa 9,2-5 v\u00e0 11,8-10.<\/p>\n<p><em>&#8211; \u00e1nh s\u00e1ng m\u1eb7t tr\u1eddi<\/em> (9): d\u1ecbch s\u00e1t l\u00e0 \u201c\u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a th\u1ebf gian n\u00e0y\u201d. Nh\u01b0 th\u1ebf, c\u00f4ng th\u1ee9c n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cm\u1eb7t tr\u1eddi\u201d. Nh\u01b0ng tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n th\u1ea7n h\u1ecdc, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>quy chi\u1ebfu v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (8,12; 9,5).<\/p>\n<p><em>&#8211; \u0111ang y\u00ean gi\u1ea5c<\/em> (11): Trong ti\u1ebfng H\u00edp-ri v\u00e0 Hy L\u1ea1p (ti\u1ebfng Hy L\u1ea1p d\u00e2n gian c\u0169ng nh\u01b0 hy-ng\u1eef c\u1ee7a b\u1ea3n LXX), \u201cng\u1ee7\u201d l\u00e0 m\u1ed9t uy\u1ec3n ng\u1eef (euphemism) \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 c\u00e1i ch\u1ebft (x. <em>Mc<\/em> 5,39; <em>Cv<\/em> 20,10). Nh\u01b0ng c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 l\u1ea1i kh\u00f4ng hi\u1ec3u. Trong <em>Kinh Th\u00e1nh<\/em>, ch\u1ebft l\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a t\u1ed9i l\u1ed7i, v\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 h\u00ecnh ph\u1ea1t th\u00ea th\u1ea3m nh\u1ea5t (x. <em>St<\/em> 2,7; <em>Kn<\/em> 1,15). Tuy nhi\u00ean, c\u00e1i ch\u1ebft m\u1ea5t ph\u1ea7n n\u00e0o t\u00edch c\u00e1ch bi \u0111\u00e1t khi n\u00f3 \u0111\u00f3ng \u1ea5n m\u1ed9t<em> <\/em>cu\u1ed9c \u0111\u1eddi h\u1ea1nh ph\u00fac v\u1eabn ti\u1ebfn \u0111i trong t\u00ecnh ngh\u0129a v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa (c\u00e1c t\u1ed5 ph\u1ee5: <em>St<\/em> 25,7; 35,29; vua \u0110av\u00edt: <em>1 V<\/em> 2,10; ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng ch\u00ednh: <em>Kn<\/em> 3,1-3). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa, s\u1ebd gi\u1ea3i tho\u00e1t ch\u00fang ta kh\u1ecfi t\u1ed9i l\u1ed7i v\u00e0 s\u1ef1 ch\u1ebft. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf, trong <em>T\u00e2n \u01af\u1edbc<\/em>, nh\u1eefng ai ch\u1ebft m\u00e0 v\u1eabn tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, th\u00ec ch\u1ec9 l\u00e0 y\u00ean ngh\u1ec9 (= ng\u1ee7; <em>1 Tx<\/em> 4,14; x. <em>Cv<\/em> 7,60; <em>Mt<\/em> 27,52), v\u00ec \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 l\u00e0 hoa tr\u00e1i \u0111\u1ea7u m\u00f9a c\u1ee7a nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 y\u00ean gi\u1ea5c (<em>1 Cr<\/em> 15,20).<\/p>\n<p><em>&#8211; \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n ng\u00e0y r\u1ed3i<\/em> (17): Chi ti\u1ebft n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng th\u1ef1c l\u00e0 Ladar\u00f4 \u0111\u00e3 ch\u1ebft. C\u00f3 m\u1ed9t \u00fd ki\u1ebfn trong gi\u1edbi kinh s\u01b0 cho r\u1eb1ng linh h\u1ed3n bay l\u00e0 l\u00e0 g\u1ea7n th\u00e2n x\u00e1c trong ba ng\u00e0y; sau \u0111\u00f3 th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n hy v\u1ecdng h\u1ed3i sinh n\u1eefa. <em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; Maria th\u00ec ng\u1ed3i \u1edf nh\u00e0<\/em> (20): C\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 tang th\u01b0\u1eddng ng\u1ed3i tr\u00ean n\u1ec1n nh\u00e0 (x. <em>Ed<\/em> 6,39-45). Do c. 29, ta \u0111o\u00e1n l\u00e0 Maria kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o cho bi\u1ebft l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p><em>&#8211; Th\u1ea7y l\u00e0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, Con Thi\u00ean Ch\u00faa<\/em> (27): C\u00e2u n\u00e0y t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 \u1edf <em>Mt<\/em> 16,16.<\/p>\n<p><em>&#8211; Th\u1ea7y <\/em>(28): T\u1eeb ng\u1eef Hy L\u1ea1p <em>didaskalos<\/em> t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi <em>rabbi<\/em> \u1edf 1,38 v\u00e0 20,16. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu s\u1eed d\u1ee5ng \u1edf 3,2.10; 13,13.14.<\/p>\n<p><em>&#8211; th\u1ed5n th\u1ee9c trong l\u00f2ng v\u00e0 xao xuy\u1ebfn<\/em> (33): \u201cTh\u1ed5n th\u1ee9c trong l\u00f2ng\u201d l\u00e0 d\u1ea1ng aorist middle c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <em>embrimasthai<\/em> (x. c. 38). \u0110\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u1edbi c\u00f4ng th\u1ee9c <em>t\u00f4 pneumati<\/em>, \u201ctrong tinh th\u1ea7n\u201d, c\u00f2n \u1edf c. 38, \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u1edbi <em>en heaut\u00f4<\/em>, \u201ctrong ch\u00ednh m\u00ecnh\u201d. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng c\u00f4ng th\u1ee9c S\u00ea-m\u00edt \u0111\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 c\u00e1c c\u1ea3m x\u00fac b\u00ean trong. C\u00f4ng th\u1ee9c th\u1ee9 hai, \u201cxao xuy\u1ebfn\u201d, d\u1ecbch t\u1eeb c\u1ee5m t\u1eeb <em>tarassein heauton<\/em>. <em>Tarassein<\/em> h\u00e0m \u00fd m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ef1 x\u00e1o tr\u00f4n s\u00e2u xa; \u1edf \u0111\u00e2y d\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ea1i t\u1eeb ph\u1ea3n h\u1ed3i, c\u00f3 ngh\u0129a ch\u1eef l\u00e0 \u201cb\u1ed1i r\u1ed1i, lu\u1ed1ng cu\u1ed1ng\u201d. C\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0111\u00e3 t\u1ef1 h\u1ecfi \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a c\u00e1c t\u00ecnh c\u1ea3m n\u00e0y l\u00e0 g\u00ec. C\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u01a1n gi\u1eadn c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u1eb1m ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 Satan; c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u01a1n gi\u1eadn c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi khi \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 c\u1ee9ng l\u00f2ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i. R\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf, b\u1edfi v\u00ec c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ef1 c\u1ee9ng l\u00f2ng \u0111\u1ec1u do Satan; v\u00e0 trong th\u1ef1c t\u1ebf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong <em>Mc<\/em>, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1ecf ra gi\u1eadn d\u1eef v\u00e0o l\u00fac Ng\u01b0\u1eddi tr\u1eeb qu\u1ef7, ngh\u0129a l\u00e0 khi Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Satan. Tuy nhi\u00ean, trong <em>TM IV<\/em>, \u00fd ngh\u0129a c\u00f2n s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n.<\/p>\n<p>Ngo\u1ea1i tr\u1eeb m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <em>tarassein<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u1edf 5,7 \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 b\u1ecb khu\u1ea5y \u0111\u1ed9ng v\u00e0 d\u00f9ng \u1edf \u0111\u00e2y, \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong khung c\u1ea3nh cu\u1ed9c Th\u01b0\u01a1ng Kh\u00f3: 2 l\u1ea7n d\u00f9ng cho \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (12,27; 13,21) v\u00e0 2 l\u1ea7n cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 (14,1.27). N\u1ed7i xao xuy\u1ebfn v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c <em>TMNL<\/em> k\u1ec3 l\u1ea1i trong cu\u1ed9c h\u1ea5p h\u1ed1i t\u1ea1i v\u01b0\u1eddn Gh\u1ebfts\u00eamani, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c <em>Ga<\/em> chuy\u1ec3n v\u00e0o truy\u1ec7n n\u00e0y v\u00e0 v\u00e0o cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Hy L\u1ea1p (12,27). C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Ladar\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu th\u1ea5y nh\u01b0 l\u00e0 l\u1eddi loan b\u00e1o v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn th\u1eafng nh\u1ea5t th\u1eddi tr\u00ean b\u00f3ng t\u1ed1i. \u0110\u1ed1i v\u1edbi <em>Ga<\/em>, cu\u1ed9c Th\u01b0\u01a1ng Kh\u00f3 v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a Satan v\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng l\u1ea1i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 chi\u1ebfn th\u1eafng tr\u00ean Satan v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft.<\/p>\n<p><em>&#8211; \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f3c<\/em> (35): \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>th\u00e1i \u0111\u1ed9 h\u1ebft s\u1ee9c nh\u00e2n b\u1ea3n khi \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc n\u1ed7i \u0111au c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Ng\u01b0\u1eddi ta hi\u1ec3u l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu th\u1eadt s\u1ef1 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng Ladar\u00f4. \u1ede \u0111\u00e2y t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Ga<\/em> d\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u201ckh\u00f3c\u201d (<em>dakry\u00f4<\/em>, \u201c[\u0111\u1ec3 cho] n\u01b0\u1edbc m\u1eaft tu\u00f4n tr\u00e0o\u201d: c. 35) kh\u00e1c v\u1edbi \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi ta \u201ckh\u00f3c\u201d (<em>klai\u00f4<\/em>, \u201ckh\u00f3c m\u1ed9t c\u00e1ch tuy\u1ec7t v\u1ecdng\u201d: x. cc. 31.33), m\u00e0 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y l\u1ea1i gi\u1ed1ng v\u1edbi \u0111\u1ed9ng t\u1eeb t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Lc<\/em> d\u00f9ng \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f3c khi nh\u00ecn th\u1ea5y Gi\u00earusalem (x. <em>Lc<\/em> 19,41: <em>klai\u00f4<\/em>). Tuy nhi\u00ean trong <em>TM Ga<\/em>, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 hi\u1ec3u c\u00e1c l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 c\u00e1c c\u1eed ch\u1ec9 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu theo chi\u1ec1u k\u00edch b\u00ean ngo\u00e0i v\u00e0 h\u1eddi h\u1ee3t. N\u1ebfu \u0110\u1ee9c Gi\u00easu s\u1eafp cho b\u1ea1n Ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng l\u1ea1i, t\u1ea1i sao Ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n kh\u00f3c? Nh\u01b0 th\u1ebf, r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 \u1edf \u0111\u00e2y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f3c, c\u00f2n v\u00ec s\u1ef1 kh\u00f4ng tin c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i v\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 b\u00e1n t\u00edn b\u00e1n nghi c\u1ee7a M\u00e1cta (c. 39) v\u00e0 c\u1ee7a Maria.<\/p>\n<p><em>&#8211; Ng\u00f4i m\u1ed9 \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i hang c\u00f3 phi\u1ebfn \u0111\u00e1 \u0111\u1eady l\u1ea1i<\/em> (38): M\u1ed9 \u0111\u1ee9ng nh\u01b0 c\u00e1i gi\u1ebfng th\u00ec th\u00f4ng d\u1ee5ng h\u01a1n m\u1ed9 n\u1eb1m ngang. T\u1ea3ng \u0111\u00e1 gi\u1eef thi h\u00e0i kh\u1ecfi b\u1ecb th\u00fa v\u1eadt x\u00e2m ph\u1ea1m. N\u01a1i an t\u00e1ng \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh v\u00ec n\u1ebfu kh\u00f4ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb \u00f4 u\u1ebf do ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi thi h\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft.<\/p>\n<p><em>&#8211; \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ng\u01b0\u1edbc m\u1eaft l\u00ean<\/em> (41): C\u1eed \u0111i\u1ec7u ng\u01b0\u1edbc m\u1eaft nh\u00ecn l\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e1ch m\u1edf \u0111\u1ea7u t\u1ef1 nhi\u00ean cho vi\u1ec7c c\u1ea7u nguy\u1ec7n (x. <em>Lc<\/em> 18,13; <em>Ga<\/em> 17,1).<\/p>\n<p><em>&#8211; Ng\u01b0\u1eddi k\u00eau l\u1edbn ti\u1ebfng<\/em> (43): \u0110\u1ed9ng t\u1eeb <em>kraugazein<\/em> ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng 8 l\u1ea7n trong to\u00e0n <em>Kinh Th\u00e1nh Hy L\u1ea1p<\/em> (B\u1ea3n LXX), m\u00e0 6 l\u1ea7n \u1edf trong <em>Ga<\/em>. \u1ede <em>Ga<\/em> 18\u201319, \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng 4 l\u1ea7n \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 ti\u1ebfng la h\u00e9t c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng xin \u0111\u00f3ng \u0111inh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Nh\u01b0 v\u1eady, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 r\u00fat ra m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n gi\u1eefa ti\u1ebfng k\u00eau l\u1edbn c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng nh\u1eb1m \u0111\u01b0a c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u1ebfn cho \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 ti\u1ebfng k\u00eau l\u1edbn c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u1eb1m \u0111\u01b0a s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1ebfn cho Ladar\u00f4. Th\u1eadt ra gi\u1ea3i th\u00edch nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, v\u00ec \u1edf 12,13, \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y di\u1ec5n t\u1ea3 ti\u1ebfng la c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng nh\u1eb1m hoan h\u00f4 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu.<\/p>\n<p><em>&#8211; ch\u00e2n tay c\u00f2n qu\u1ea5n v\u1ea3i<\/em> (44): C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi l\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 b\u1ecb qu\u1ea5n nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 Ladar\u00f4 v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang ch\u1ed7 v\u00ec \u0111\u1eb7t ra trong m\u1ed9t<em> <\/em>b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt minh nhi\u00ean gi\u1ea3 thi\u1ebft c\u00f3 chuy\u1ec7n si\u00eau nhi\u00ean. C\u00f3 th\u1ec3 do m\u1ed9t<em> <\/em>l\u00fd do th\u1ea7n h\u1ecdc m\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn nh\u1eefng th\u1ee9 kh\u0103n li\u1ec7m. \u1ede 20,6-7, ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u00e1c kh\u0103n v\u00e0 v\u1ea3i li\u1ec7m \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ecf l\u1ea1i trong m\u1ed3, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 v\u1edbi \u00fd l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb3ng bao gi\u1edd c\u1ea7n \u0111\u1ebfn ch\u00fang n\u1eefa, b\u1edfi v\u00ec Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bao gi\u1edd ch\u1ebft n\u1eefa; c\u00f2n Ladar\u00f4 th\u00ec \u0111i ra v\u1edbi kh\u0103n v\u1ea3i li\u1ec7m, b\u1edfi v\u00ec anh c\u00f2n ch\u1ebft l\u1ea7n n\u1eefa. C\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch n\u00e0y nhi\u1ec1u g\u1ee3i \u00fd, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1eafc l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u00f3 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn s\u1ed1 ph\u1eadn t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a Ladar\u00f4.<\/p>\n<p><strong>4.- \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n<\/strong><\/p>\n<p>C\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u01b0a ta \u0111\u1ebfn g\u1eb7p m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t: ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c ch\u1ecb em m\u00e0 th\u00f4i. Th\u1ebf r\u1ed3i c\u00f3 nh\u1eefng chi ti\u1ebft khi\u1ebfn ph\u00e1t sinh nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi: T\u1ea1i sao \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u1ed1 t\u00ecnh \u0111\u1ebfn ch\u1eadm? L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o M\u00e1cta v\u00e0 Maria bi\u1ebft l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111ang \u0111\u1ebfn? L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng b\u1ea5t c\u1ee9 k\u1ebb n\u00e0o tin v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ebft bao gi\u1edd? T\u1ea1i sao \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u1ea1i kh\u00f3c khi \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u1eb1ng Ng\u01b0\u1eddi s\u1eafp cho Ladar\u00f4 tr\u1ed7i d\u1eady t\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft?<\/p>\n<p><em>* \u0110\u1ee9c Gi\u00easu bi\u1ebft tin Ladar\u00f4 \u0111au \u1ed1m (1-6)<\/em><\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 lui v\u1ec1 m\u1ea1n \u0111\u00f4ng s\u00f4ng Gio\u0111an \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 \u0111ang t\u00ecm c\u00e1ch b\u1eaft Ng\u01b0\u1eddi. T\u1ea1i \u0111\u00e2y ng\u01b0\u1eddi ta b\u00e1o tin cho Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Ladar\u00f4 \u0111au \u1ed1m; \u00f4ng n\u00e0y \u201cqu\u00ea \u1edf B\u00eatania, l\u00e0ng c\u1ee7a hai ch\u1ecb em c\u00f4 M\u00e1cta v\u00e0 Maria\u201d (11,1). Ladar\u00f4, em c\u1ee7a c\u00f4 b\u1ecb \u0111au \u1ed1m\u201d (c. 2). Maria \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e2u \u0111\u00f3n tr\u01b0\u1edbc: \u201cl\u00e0 ng\u01b0\u1eddi sau n\u00e0y \u0111\u00e3 x\u1ee9c d\u1ea7u th\u01a1m v\u00e0 l\u1ea5y t\u00f3c lau ch\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi\u201d (c. 2). C\u00f2n M\u00e1cta \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n (c. 5), r\u1ed3i nh\u01b0 m\u1ed9t m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (\u201cTh\u01b0a Ng\u00e0i, <em>Kyrie<\/em>\u201d: c. 21). Gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng cha m\u1eb9, v\u1ee3 ch\u1ed3ng ho\u1eb7c con c\u00e1i n\u00e0y khi\u1ebfn ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u00e1m ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n Kito h\u1eefu, n\u01a1i ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c anh em ch\u1ecb em th\u00f4i.<\/p>\n<p>C\u0169ng nh\u01b0 \u0110\u1ee9c Maria t\u1ea1i ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi Cana (2,3), c\u00e1c ch\u1ecb c\u1ee7a Ladar\u00f4 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp b\u00e0y t\u1ecf m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u. C\u00e1c c\u00f4 kh\u00f4ng mu\u1ed1n truy\u1ec1n l\u1ec7nh cho Ng\u01b0\u1eddi b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec. Bi\u1ebft \u0111\u00e2u c\u00e1c c\u00f4 c\u0169ng \u0111ang ngh\u0129 t\u1edbi nguy hi\u1ec3m c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra cho Ng\u01b0\u1eddi n\u1ebfu Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn g\u1ea7n Gi\u00earusalem (x. 11,8). C\u00e1c c\u00f4 ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n b\u00e1o cho Ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ee7a Ladar\u00f4 v\u00e0 nh\u1eafc Ng\u01b0\u1eddi nh\u1edb r\u1eb1ng anh l\u00e0 b\u1ea1n Ng\u01b0\u1eddi. T\u1ea1i Cana, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n d\u1ea5u l\u1ea1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1ea1i ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi c\u1ee7a m\u1ed9t<em> <\/em>gia \u0111\u00ecnh b\u1eb1ng h\u1eefu; r\u1ed3i Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u00e0m nh\u1eefng h\u00e0nh vi quy\u1ec1n l\u1ef1c kh\u00e1c cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng quen bi\u1ebft. L\u1ea7n n\u00e0y nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ea5n m\u1ea1nh l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 t\u00ecnh b\u1eb1ng h\u1eefu v\u1eabn li\u00ean k\u1ebft Ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ecb em B\u00eatania (x. 11,3.5.11.36): t\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 t\u00ecnh b\u1eb1ng h\u1eefu di\u1ec5n t\u1ea3 s\u1ef1 \u00e2n c\u1ea7n ri\u00eang t\u01b0 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang ta l\u00e0 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng theo \u0111u\u1ed5i m\u1ed9t<em> <\/em>ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u1eadt ch\u1ea5t n\u00e0o, trong \u0111\u00f3 k\u1ebft qu\u1ea3 th\u1ed1ng k\u00ea quan tr\u1ecdng h\u01a1n nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi coi ch\u00fang ta, nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0 nh\u01b0 nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1ecb m\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi quan t\u00e2m chi\u1ebfu c\u1ed1.<\/p>\n<p>D\u1ecdc theo b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt, b\u1eb1ng nhi\u1ec1u c\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3, t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee9 nh\u1eafc \u0111i nh\u1eafc l\u1ea1i l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eb7t (cc. 6.17.19.21.32.37). M\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 n\u00eau b\u1eadt t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u0103m t\u1ed1i, kh\u00f4ng hi\u1ec3u, c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang tr\u01b0\u1edbc c\u00e1ch x\u1eed s\u1ef1 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu: theo ki\u1ec3u nh\u00ecn c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 ph\u1ea3i can thi\u1ec7p m\u00e0 c\u1ee9u ch\u1eefa Ladar\u00f4 khi \u00f4ng n\u00e0y c\u00f2n s\u1ed1ng m\u1edbi ph\u1ea3i. C\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra l\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u0169ng ch\u1ebft m\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng can thi\u1ec7p g\u00ec?<\/p>\n<p>T\u00e1c gi\u1ea3 d\u00f9ng th\u00eam ba l\u1eddi \u0111\u00f3n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 cho th\u1ea5y \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Ladar\u00f4, ho\u1eb7c cho th\u1ea5y s\u1ef1 c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 l\u00fac b\u1ea1n Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft (cc. 4.11.16). Ba l\u1eddi \u0111\u1ea9y v\u00e0o t\u01b0\u01a1ng lai g\u1ea7n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00eau b\u1eadt s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t trong nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft r\u00f5 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7, \u0111\u1ea7y s\u1ee3 h\u00e3i v\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u g\u00ec.<\/p>\n<p><em>* \u0110\u1ee9c Gi\u00easu chu\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 (7-16)<\/em><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu chu\u1ea9n b\u1ecb cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00f3n nh\u1eadn h\u00e0nh vi quy\u1ec1n l\u1ef1c Ng\u01b0\u1eddi s\u1eafp th\u1ef1c hi\u1ec7n. Sau d\u1ea5u l\u1ea1 Cana, t\u00e1c gi\u1ea3 <em>TM IV<\/em> \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh: \u201c\u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 l\u00e0m d\u1ea5u l\u1ea1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00e0y t\u1ea1i Cana mi\u1ec1n Galil\u00ea v\u00e0 b\u00e0y t\u1ecf vinh quang c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 tin v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi\u201d (2,11). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu hi\u1ec3u \u0111\u00e2u l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a ch\u1ee9ng b\u1ec7nh c\u1ee7a Ladar\u00f4 (x. 9,3): \u201cB\u1ec7nh n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ch\u1ebft \u0111\u00e2u, nh\u01b0ng l\u00e0 d\u1ecbp \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf vinh quang c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa: qua c\u01a1n b\u1ec7nh n\u00e0y, Con Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n vinh\u201d (11,4). \u201cVinh quang c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>vinh d\u1ef1 \u00edch k\u1ef7 d\u00e2ng l\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa, b\u1ea5t k\u1ec3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c th\u1ecd t\u1ea1o. Trong <em>C\u1ef1u \u01af\u1edbc<\/em>, m\u1ed7i khi Thi\u00ean Ch\u00faa b\u00e0y t\u1ecf vinh quang c\u1ee7a Ng\u00e0i th\u00ec lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u1ed9 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, nh\u1eefng k\u1ebb Ng\u00e0i y\u00eau th\u01b0\u01a1ng. Vinh quang n\u00e0y c\u1ee7a Ch\u00faa Cha s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n qua vi\u1ec7c t\u00f4n vinh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu qua c\u00e1c ph\u00e9p l\u1ea1 (2,11; 12,41), nh\u01b0ng nh\u1ea5t l\u00e0 khi Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu gi\u01b0\u01a1ng cao tr\u00ean th\u1eadp gi\u00e1, r\u1ed3i Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ed1ng l\u1ea1i (12,23-32).<\/p>\n<p>Khi \u0111\u1ec3 cho Ladar\u00f4 ch\u1ebft, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu mu\u1ed1n b\u1ea3o ch\u00fang ta r\u1eb1ng Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00e1i ch\u1ebft th\u1ec3 l\u00fd: c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00e1 v\u1ee1 d\u00f2ng l\u01b0u chuy\u1ec3n t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi. Cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m ch\u1ea5m d\u1ee9t, ch\u1ee9 kh\u00f4ng k\u00e9o d\u00e0i m\u00e3i m\u00e3i. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 l\u00e0m cho cu\u1ed9c \u0111\u1eddi n\u00e0y th\u00e0nh v\u0129nh c\u1eedu, nh\u01b0ng \u0111\u1ec3 ban cho ch\u00fang ta m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng kh\u00e1c kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f9ng t\u1eadn. Nh\u1ea5t l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 cho bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a ch\u1ee9ng b\u1ec7nh c\u1ee7a Ladar\u00f4: \u201c\u0111\u1ec3 anh em tin\u201d (11,15). T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c h\u00e0nh vi quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ec3 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea1ng r\u1ee1 vinh quang, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecf m\u00ecnh ra v\u00e0 n\u00ean kh\u1ea3 th\u1ecb. Nh\u1edd nh\u1eefng h\u00e0nh vi n\u00e0y, ch\u00ednh Thi\u00ean Ch\u00faa t\u1ecf m\u00ecnh ra, kh\u00f4ng ph\u1ea3i trong b\u1ea3n t\u00ednh tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Ng\u00e0i, nh\u01b0ng trong c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed \u00e2n c\u1ea7n c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta. Thi\u00ean Ch\u00faa t\u1ecf m\u00ecnh ra l\u00e0 \u201cTa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Ta l\u00e0\u201d v\u00e0 cho th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00fang v\u1edbi ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00e0o. Trong t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 h\u00e0nh vi c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu th\u1ef1c hi\u1ec7n, h\u00e0nh vi quy\u1ec1n l\u1ef1c n\u00e0y c\u0169ng m\u1ea1c kh\u1ea3i cho th\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 Con Thi\u00ean Ch\u00faa, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng m\u00e0 Ch\u00faa Cha \u0111\u00e3 sai ph\u00e1i \u0111\u1ebfn v\u1edbi ch\u00fang ta v\u00e0 nh\u1edd Ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft Thi\u00ean Ch\u00faa (x. 1,18). T\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi h\u00e0nh vi t\u1ef1 m\u1ea1c kh\u1ea3i c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, l\u00e0 h\u00e0nh vi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 tin v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi. H\u00e0nh vi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0m cho Ladar\u00f4 ph\u1ea3i c\u1ee7ng c\u1ed1 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 trong \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 cho h\u1ecd th\u1ea5y ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i g\u00ec n\u01a1i \u0110\u1ea5ng m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 tin t\u01b0\u1edfng. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n m\u1eddi h\u1ecd \u0111i theo Ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 Giu\u0111\u00ea (11,7.15). H\u1ecd bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u g\u00ec s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra cho Ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 c\u1ea3 cho h\u1ecd n\u1eefa. H\u1ecd t\u00edn nhi\u1ec7m n\u01a1i Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng ch\u1ee9ng nh\u00e2n v\u1ec1 c\u00e1ch \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, m\u1eb7c d\u00f9 c\u00f3 nguy hi\u1ec3m \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ea1ng Ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e3 l\u00e0m cho Ladar\u00f4 \u0111\u00e3 ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng l\u1ea1i.<\/p>\n<p>C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 linh c\u1ea3m l\u00e0 gi\u1edd k\u1ebft th\u00fac bi th\u01b0\u01a1ng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 g\u1ea7n k\u1ec1: \u201cNg\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i hi\u1ec7n \u0111ang t\u00ecm c\u00e1ch n\u00e9m \u0111\u00e1 Th\u1ea7y, m\u00e0 Th\u1ea7y l\u1ea1i c\u00f2n \u0111i t\u1edbi n\u01a1i \u1ea5y sao?\u201d (c. 8). \u0110\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, c\u1ee9u Ladar\u00f4 s\u1ebd l\u00e0 \u0111i g\u1eb7p ch\u00ednh b\u1ea3n \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Vinh quang do ph\u00e9p l\u1ea1 s\u1ebd l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 cu\u1ed9c t\u00f4n vinh Ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean th\u1eadp gi\u00e1. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu gi\u1ea3i th\u00edch cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 hi\u1ec3u r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u n\u1eb1m trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, thu\u1ed9c v\u1ec1 \u201cgi\u1edd\u201d c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Nh\u01b0ng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh tan \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i lo l\u1eafng, v\u00ec T\u00f4ma l\u1ea1i \u0111\u1ea1i di\u1ec7n anh em m\u00e0 n\u00f3i: \u201cCh\u00fang ta h\u00e3y \u0111i \u0111\u1ec3 c\u00f9ng ch\u1ebft v\u1edbi Th\u1ea7y!\u201d (c. 16).<\/p>\n<p><em>* \u0110\u1ee9c Gi\u00easu g\u1eb7p hai ch\u1ecb em (17-38a)<\/em><\/p>\n<p>Ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1ea1i B\u00eatania \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 b\u1eb1ng hai \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m: Ladar\u00f4 \u0111\u00e3 \u1edf trong m\u1ed3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n ng\u00e0y v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi quen bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi hai ch\u1ecb em. Theo quan ni\u1ec7m th\u1eddi \u0111\u00f3, ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ba ng\u00e0y th\u00ec c\u0169ng ch\u01b0a ho\u00e0n to\u00e0n ch\u1ebft; ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y th\u1ee9 t\u01b0 th\u00ec s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi ho\u00e0n to\u00e0n t\u1eaft m\u1ea5t. T\u00e1c gi\u1ea3 mu\u1ed1n ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng Ladar\u00f4 \u0111\u00e3 ch\u1ebft th\u1eadt r\u1ed3i.<\/p>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quen bi\u1ebft gia \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 \u1edf \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u00e0nh ch\u1ecbu b\u1ea5t l\u1ef1c khi \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i ch\u1ebft, v\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f2n bi\u1ebft an \u1ee7i c\u00e1ch y\u1ebfu \u1edbt (11,19.31). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ch\u00ednh l\u00e0 \u0110\u1ea5ng duy nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eadt s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 trong t\u00ecnh c\u1ea3nh n\u00e0y v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a l\u1ea1i s\u1ef1 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 \u0111\u00edch th\u1ef1c b\u1eb1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c th\u1ea7n linh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. M\u00e1cta \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn g\u0103p Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 n\u00f3i: \u201cTh\u01b0a Ng\u00e0i, n\u1ebfu c\u00f3 Ng\u00e0i \u1edf \u0111\u00e2y th\u00ec em con \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ch\u1ebft!\u201d (11,21). D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 hai ch\u1ecb em \u0111\u1eb5 l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i c\u00e2u n\u00e0y trong nh\u1eefng l\u00fac kh\u00f3c em (x. 11,32.37). Qua l\u1eddi n\u00e0y, hai ch\u1ecb bi\u1ec3u l\u1ed9 ni\u1ec1m tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u0110\u1ea5ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eefa l\u00e0nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111au \u1ed1m, nh\u01b0ng c\u0169ng bi\u1ec3u l\u1ed9 n\u1ed7i th\u1ea5t v\u1ecdng l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00fang l\u00fac. Nh\u01b0ng r\u1ed3i M\u00e1cta \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y r\u1eb1ng ch\u1ecb tin v\u00e0o vi\u1ec7c s\u1ed1ng l\u1ea1i c\u1ee7a k\u1ebb ch\u1ebft. Khi b\u00e0y t\u1ecf ni\u1ec1m tin v\u00e0o vi\u1ec7c k\u1ebb ch\u1ebft s\u1ebd s\u1ed1ng l\u1ea1i trong t\u01b0\u01a1ng lai c\u00e1nh chung, M\u00e1cta \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u00e0 m\u1ed9t m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u00e0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu th\u1ebf k\u1ef7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111ang t\u1eadp s\u1ed1ng ni\u1ec1m tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 Ph\u1ee5c Sinh trong hi\u1ec7n t\u1ea1i. Ch\u1ec9 c\u00f3 tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua s\u1ef1 ch\u1ebft m\u00e0 v\u00e0o s\u1ef1 s\u1ed1ng.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho c\u00e1c ch\u1ecb th\u1ea5y r\u1eb1ng s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i l\u00e0 do Ng\u01b0\u1eddi ban: \u201cCh\u00ednh Th\u1ea7y l\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i v\u00e0 l\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng. Ai tin v\u00e0o Th\u1ea7y, th\u00ec d\u00f9 \u0111\u00e3 ch\u1ebft, c\u0169ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng. Ai s\u1ed1ng v\u00e0 tin v\u00e0o Th\u1ea7y, s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd ph\u1ea3i ch\u1ebft\u201d (11,25-26). Cho \u0111\u1ebfn nay, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 t\u1ef1 x\u01b0ng m\u00ecnh l\u00e0 b\u00e1nh, n\u01b0\u1edbc, \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1ee5c t\u1eed nh\u00e2n h\u1eadu; Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 quy chi\u1ebfu v\u1ec1 ch\u00ednh m\u00ecnh Ng\u01b0\u1eddi nh\u1eefng th\u1ef1c t\u1ea1i m\u00e0 nh\u1ea5t thi\u1ebft cu\u1ed9c s\u1ed1ng tr\u1ea7n th\u1ebf c\u1ee7a ch\u00fang ta ph\u1ea3i l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o. Nay c\u0169ng b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u00f3, Ng\u01b0\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng ch\u00fang ta l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng mu\u00f4n \u0111\u1eddi. N\u01a1i Ng\u01b0\u1eddi, Thi\u00ean Ch\u00faa hi\u1ec7n di\u1ec7n cho ch\u00fang ta (\u201cTa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Ta l\u00e0\u201d) nh\u01b0 l\u00e0 \u0110\u1ea5ng l\u00f4i k\u00e9o ch\u00fang ta kh\u1ecfi c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 \u0111\u01b0a ch\u00fang ta v\u00e0o trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng b\u1ea5t t\u1eed c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Cu\u1ed9c ph\u1ee5c sinh gi\u1ea3 thi\u1ebft c\u00f3 c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 tr\u1ed7i d\u1eady tho\u00e1t kh\u1ecfi t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u1eb1m d\u00e0i c\u1ee9ng ng\u1eafc c\u1ee7a c\u00e1i ch\u1ebft; s\u1ed1ng l\u00e0 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa. Hai \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ban cho ch\u00fang ta v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau trong \u0111\u1ee9c tin. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ban s\u1ef1 s\u1ed1ng n\u00e0y cho ai tin v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi. S\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ban \u0111\u00e2y ph\u1ea3i \u0111i qua c\u00e1i ch\u1ebft, nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u1ecb d\u1eadp t\u1eaft. S\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa do \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ban cho kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn k\u1ebft th\u00fac ho\u1eb7c t\u00ecnh tr\u1ea1ng ho\u00e0ng h\u00f4n. Trong t\u00ecnh c\u1ea3nh n\u00e0y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 kh\u00f3c, v\u00ec th\u01b0\u01a1ng Ladar\u00f4, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f2n l\u00e0 v\u00ec th\u00e1i \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng tin v\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 n\u1eeda tin n\u1eeda ng\u1edd c\u1ee7a M\u00e1cta (c. 39) v\u00e0 c\u1ee7a Maria.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u m\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0m cho Ladar\u00f4 l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>d\u1ea5u ch\u1ec9 (d\u1ea5u l\u1ea1). Ladar\u00f4 \u0111\u00e3 ch\u1ebft, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu g\u1ecdi anh ra kh\u1ecfi m\u1ed3, nh\u01b0ng \u0111\u01b0a anh tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng tr\u1ea7n th\u1ebf, t\u1eeb \u0111\u00f3 anh l\u1ea1i \u0111i t\u1edbi c\u00e1i ch\u1ebft. B\u1eb1ng h\u00e0nh vi n\u00e0y, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ch\u1ee9ng minh cho th\u1ea5y l\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1edbi h\u1ea1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quy\u1ec1n tr\u00ean c\u00e1i ch\u1ebft. Tuy nhi\u00ean, \u00e2n ban \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>cu\u1ed9c s\u1ed1ng tr\u1ea7n th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e9o d\u00e0i m\u00e3i m\u00e3i, m\u00e0 l\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng trong s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng v\u0129nh c\u1eedu v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu mu\u1ed1n \u0111\u01b0a c\u1ea3 M\u00e1cta, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 Ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin. C\u00f4 hi\u1ec3u, c\u00f4 tin v\u00e0 n\u00f3i l\u00ean m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin m\u00e0 ch\u00fang ta ch\u1ec9 g\u1eb7p \u1edf cu\u1ed1i <em>TM Ga<\/em> (20,28.31) v\u00e0 l\u00e0 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0m ch\u1ee9a trong l\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 (6,69) v\u00e0 c\u1ee7a anh m\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eefa l\u00e0nh (9,38). V\u1edbi c\u00f4, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ea1t m\u1ee5c ti\u00eau m\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eafm t\u1edbi tr\u01b0\u1edbc: m\u1eaft c\u1ee7a c\u00f4 \u0111\u00e3 m\u1edf ra. M\u00e1cta ho\u00e0n to\u00e0n \u1edf th\u1ebf ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 tr\u00e1ch Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 n\u00f3i ph\u1ea1m th\u01b0\u1ee3ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i Thi\u00ean Ch\u00faa. C\u00f4 nh\u1eadn bi\u1ebft Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Thi\u00ean Ch\u00faa d\u00f9ng \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee9u \u0111\u1ed9 cho lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi (\u201c\u0110\u1ee9c Kit\u00f4\u201d) v\u00e0 l\u00e0 \u0110\u1ea5ng s\u1ed1ng trong m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebft th\u00fac v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa, trong s\u1ef1 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi (\u201cCon Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d). V\u00e0 c\u0169ng nh\u01b0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, M\u00e1cta n\u00eau b\u1eadt t\u01b0\u01a1ng quan c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1edbi Ch\u00faa Cha: Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn trong tr\u1ea7n gian b\u1edfi v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00faa Cha sai ph\u00e1i \u0111i; \u0111\u00e0ng sau t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m, ch\u00ednh l\u00e0 Ch\u00faa Cha l\u00e0m (x. 11,42; 16,28).<\/p>\n<p><em>* \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho Ladar\u00f4 s\u1ed1ng l\u1ea1i (38b-44)<\/em><\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi ta d\u1eabn Ng\u01b0\u1eddi ra m\u1ed9 Ladar\u00f4. Hai ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecb v\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 s\u0103n s\u00f3c hai c\u00f4 c\u00f9ng \u0111i v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi. Chung quanh Ng\u01b0\u1eddi, vang l\u00ean ti\u1ebfng than kh\u00f3c c\u1ee7a \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi b\u1ea5t l\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc s\u1ee9c m\u1ea1nh t\u00e0n nh\u1eabn c\u1ee7a c\u00e1i ch\u1ebft. C\u00f3 hai c\u00e1ch kh\u00f3c. C\u00f3 c\u00e1ch kh\u00f3c c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng c\u00e1i ch\u1ebft l\u00e0 s\u1ef1 ch\u1ea5m d\u1ee9t m\u1ecdi s\u1ef1 (<em>klai\u00f4<\/em>). C\u0169ng c\u00f3 c\u00e1ch \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f3c t\u1ea1i m\u1ed9 Ladar\u00f4 (<em>dakry\u00f4<\/em>), b\u00ecnh l\u1eb7ng v\u00e0 ch\u1ee9ng t\u1ecf con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ph\u1ea9m c\u00e1ch. M\u1ea5t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t \u0111au l\u00f2ng; nh\u01b0ng s\u1ebd r\u1ea5t l\u00e0 \u00edch k\u1ef7 n\u1ebfu mu\u1ed1n gi\u1eef ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y l\u1ea1i cho ri\u00eang m\u00ecnh, trong khi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111ang \u0111i v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho c\u1ea5t t\u1ea3ng \u0111\u00e1 che m\u1ed9 \u0111i. T\u1ea3ng \u0111\u00e1 c\u00f3 \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 ng\u0103n c\u00e1ch th\u1ebf gi\u1edbi ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi k\u1ebb ch\u1ebft, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, s\u1ef1 chia c\u00e1ch n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa. Th\u1ebf r\u1ed3i Ng\u01b0\u1eddi quay h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 Ch\u00faa Cha khi c\u1ea7u nguy\u1ec7n, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a bao gi\u1edd l\u00e0m trong nh\u1eefng h\u00e0nh vi quy\u1ec1n l\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi c\u1ea7u nguy\u1ec7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Ga <\/em>nh\u1eafc l\u1ea1i (x. 12,27-28; 17,1-26). Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, Ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1 \u01a1n Ch\u00faa Cha v\u00ec Ng\u00e0i \u0111\u00e3 l\u1eafng nghe l\u1eddi Ng\u01b0\u1eddi. V\u1ec1 ph\u1ea7n Ng\u01b0\u1eddi, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i ch\u1eafc ch\u1eafn v\u1ec1 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi Ch\u00faa Cha, n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ee9ng minh cho Ng\u01b0\u1eddi b\u1eb1ng m\u1ed9t<em> <\/em>h\u00e0nh vi quy\u1ec1n l\u1ef1c. Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi nh\u1ea5n m\u1ea1nh l\u00e0 \u0111\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi ta tin. Ch\u1ec9 khi ng\u01b0\u1eddi ta tin v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u c\u1ee9u \u0111\u1ed9 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. \u1ede \u0111\u00e2y, c. 42 l\u00e0 l\u1eddi nh\u1eafc l\u1ea1i \u0111\u1ec3 n\u00eau b\u1eadt t\u01b0 c\u00e1ch \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 s\u1ee9 gi\u1ea3 Ch\u00faa Cha sai ph\u00e1i: \u0110\u1ee9c Gi\u00easu b\u00ecnh lu\u1eadn c\u00e1c l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a ch\u00ednh Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng hi\u1ec3u r\u1eb1ng Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi Ladar\u00f4, ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i l\u0103n t\u1ea3ng \u0111\u00e1 v\u00e0 c\u1edfi kh\u0103n v\u00e0 v\u1ea3i cho anh, c\u00f2n trong vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu s\u1ed1ng l\u1ea1i, c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn s\u1ef1 ki\u1ec7n: t\u1ea3ng \u0111\u00e1 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0103n ra m\u1ed9t b\u00ean, v\u00e0 kh\u0103n li\u1ec7m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ri\u00eang ra (20,1-7); c\u00e1c thi\u00ean th\u1ea7n c\u00f3 m\u1eb7t ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u00fap c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 s\u1ef1 ki\u1ec7n.\u00a0 <em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>* K\u1ebft lu\u1eadn: Ghi ch\u00fa v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin (45)<\/em><\/p>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi trong chuy\u1ec7n \u0111\u1ec1u ch\u1ee9ng t\u1ecf h\u1ecd thi\u1ebfu \u0111\u1ee9c tin c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3. Nay \u201cc\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb \u0111\u00e3 tin v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi\u201d (c. 45). Tr\u1ecdng t\u00e2m c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin, c\u0169ng nh\u01b0 l\u00e2u nay, l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng quan c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1edbi Ch\u00faa Cha. Lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i tin r\u1eb1ng Ch\u00faa Cha \u0111\u00e3 sai ph\u00e1i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 \u0111\u00e0ng sau t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec \u0110\u1ee9c Gi\u00easu th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0 nh\u1eadn l\u00e0 c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u00ednh l\u00e0 Ch\u00faa Cha. C\u1ea3 h\u00e0nh vi quy\u1ec1n l\u1ef1c to l\u1edbn n\u00e0y c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>tr\u1ee3 gi\u00fap ni\u1ec1m tin.<\/p>\n<p><em>+ K\u1ebft lu\u1eadn<\/em><\/p>\n<p>L\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi, ch\u00fang ta s\u1ebd ph\u1ea3i ch\u1ebft. M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi, t\u1eeb thu\u1edf b\u1eaft \u0111\u1ea7u cu\u1ed9c hi\u1ec7n sinh, \u0111\u1ec1u \u0111i v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft. \u0110\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i ch\u1ebft, ch\u00fang ta c\u1ea3m nh\u1eadn m\u1ed9t<em> <\/em>gi\u1edbi h\u1ea1n tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ef1 b\u1ea5t l\u1ef1c ho\u00e0n to\u00e0n c\u1ee7a ch\u00fang ta. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00ec ho\u00e3n c\u00e1i ch\u1ebft, ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ebft tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u00e1i l\u1ea1i, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 l\u00e0m cho c\u00e1i ch\u1ebft tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1ea5t th\u1eddi v\u00e0 t\u1ea1m b\u1ee3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 gi\u1ea5c ng\u1ee7. Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd l\u00e0m cho ch\u00fang ta tr\u1ed7i d\u1eady kh\u1ecfi c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 ban cho ch\u00fang ta s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi. Mu\u1ed1n th\u1ebf, ch\u00fang ta ph\u1ea3i tr\u00e1nh th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee9ng l\u00f2ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i, c\u1ea3 th\u00e1i \u0111\u1ed9 n\u1eeda tin n\u1eeda ng\u1edd c\u1ee7a hai ch\u1ecb em M\u00e1cta v\u00e0 Maria, \u0111\u1ec3 tin ho\u00e0n to\u00e0n v\u00e0o \u0110\u1ee9c Gi\u00easu.<\/p>\n<p><strong>5.- G\u1ee3i \u00fd suy ni\u1ec7m<\/strong><\/p>\n<p>1. C\u00e2u truy\u1ec7n ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc h\u00f4m nay cho th\u1ea5y l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a Con Thi\u00ean Ch\u00faa nh\u1eadp th\u1ec3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft, nh\u01b0 c\u00e1i \u0103n c\u00e1i m\u1eb7c, c\u00e1c ch\u1ee9ng b\u1ec7nh. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 l\u00e0m c\u00e1c ph\u00e9p l\u1ea1 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u00f3, nh\u01b0ng \u0111\u1ec3 c\u00e1c ph\u00e9p l\u1ea1 \u0111\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh d\u1ea5u ch\u1ec9 \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c tin. Ch\u1ec9 khi ng\u01b0\u1eddi ta tin v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u1ea5y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft t\u1eadn c\u0103n, v\u00ec Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd ban cho ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>2. Khi h\u00ecnh dung ra r\u1eb1ng t\u00f4i c\u0169ng \u0111ang \u0111i tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u00e1i ch\u1ebft, t\u1ee9c kh\u1eafc t\u00f4i nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a m\u1ed7i s\u1ef1 vi\u1ec7c t\u00f4i \u0111ang \u0111\u1ea3m nh\u1eadn, m\u1ed7i s\u1ef1 v\u1eadt t\u00f4i \u0111ang s\u1edf h\u1eefu. T\u00f4i bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u g\u00ec l\u00e0 quan tr\u1ecdng th\u1eadt, c\u00e1i g\u00ec l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i. T\u00f4i hi\u1ec3u r\u1eb1ng t\u00f4i ph\u1ea3i t\u00ecm ch\u1ed7 t\u1ef1a b\u1ea3o \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0a t\u00f4i \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u0129nh c\u1eedu. H\u00f4m nay \u0111i\u1ec3m t\u1ef1a \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u: \u0110\u1ee9c Gi\u00easu Kit\u00f4, Con Thi\u00ean Ch\u00faa. Nh\u1edd tin v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi, t\u00f4i nh\u1eadn th\u1ea5y c\u00e1i ch\u1ebft kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ee9c m\u1ea1nh b\u00e1ch chi\u1ebfn b\u00e1ch th\u1eafng, m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh bi \u0111\u00e1t m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i g\u00e1nh ch\u1ecbu n\u1eefa. C\u00e1i ch\u1ebft l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch t\u1ea1m th\u1eddi, nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>c\u1eeda ng\u00f5 \u0111\u01b0a t\u00f4i v\u00e0o cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u0129nh c\u1eedu.<\/p>\n<p>3. Ng\u00e0y h\u00f4m nay, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ghi nh\u1eadn bi\u1ebft bao d\u1ea5u ch\u1ec9 cho th\u1ea5y s\u1ef1 ch\u1ebft \u0111ang t\u00ecm c\u00e1ch lan tr\u00e0n, nh\u01b0ng s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u0169ng v\u1eabn m\u1ea1nh m\u1ebd v\u01b0\u01a1n l\u00ean. D\u1ef1a v\u00e0o m\u00ecnh, s\u1ed1ng theo t\u00ednh \u00edch k\u1ef7 v\u00e0 ki\u00eau ng\u1ea1o, con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd r\u01a1i v\u00e0o th\u1ea5t v\u1ecdng khi tr\u1ea3i nghi\u1ec7m t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a th\u00e2n ph\u1eadn th\u1ecd t\u1ea1o. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u1eddi g\u1ecdi ch\u00fang ta v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n n\u00e0y, nh\u1edd c\u00f3 Th\u00e1nh Th\u1ea7n chan h\u00f2a trong l\u00f2ng, b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u1eafng nghe gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u01b0a ra th\u1ef1c h\u00e0nh, b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1ed1ng v\u00e0 ch\u1ebft nh\u01b0 Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>4. S\u1ef1 can thi\u1ec7p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho th\u1ea5y Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>\u0110\u1ea5ng V\u00f4 Bi\u00ean xa v\u1eddi, kh\u00f4ng h\u1ec1 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn c\u00e1c th\u1ecd t\u1ea1o c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 nh\u1eadp th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi, mang m\u1ed9t<em> <\/em>tr\u00e1i tim lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, xao xuy\u1ebfn. Ng\u01b0\u1eddi y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u00e1c b\u1ea1n h\u1eefu c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0ng Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng bung quy\u1ec1n n\u0103ng c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi ra \u0111\u1ec3 cho Ladar\u00f4 s\u1ed1ng l\u1ea1i, h\u1ea7u ch\u1ec9 cho ch\u00fang ta con \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng th\u1eadt.<\/p>\n<p>5. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 cho Ladar\u00f4 s\u1ed1ng l\u1ea1i, v\u00ec Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 L\u1eddi t\u1ea1o d\u1ef1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Th\u1ebf nh\u01b0ng m\u1ed9t ng\u00e0y kia, Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd ch\u1ebft, \u0111\u1ec3 r\u1ed3i c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ebf nh\u1ea1o \u0111\u1ee7 c\u00e1ch. Nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u1ee9u l\u1ea5y m\u1ed9t<em> <\/em>m\u00ecnh Ng\u01b0\u1eddi. Khi \u0111\u1ea3m nh\u1eadn th\u00e2n ph\u1eadn con ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta cho \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, L\u1eddi ban s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f2n \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i ch\u00fang ta n\u1eefa. Ng\u01b0\u1eddi th\u1eafng c\u00e1i ch\u1ebft b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111i xuy\u00ean qua n\u00f3. Nh\u1edd \u0111\u00f3, Ng\u01b0\u1eddi c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><strong><em>Lm PX V\u0169 Phan Long, ofm<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/p>\n<p><em>[1] C\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc L\u00ea Minh Th\u00f4ng, \u201cGa 11,1-54: \u201cCh\u1ebft\u201d v\u00e0 \u201cs\u1ed1ng\u201d\u201d, Ph\u00e2n t\u00edch thu\u1eadt chuy\u1ec7n v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch c\u1ea5u tr\u00fac \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o Tin M\u1eebng th\u1ee9 t\u01b0 (2008) 141-179, \u0111\u1ec3 ghi nh\u1eadn c\u00e1ch \u00e1p d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u00e2n t\u00edch thu\u1eadt chuy\u1ec7n v\u00e0 c\u1ea5u tr\u00fac v\u00e0o b\u1ea3n v\u0103n.<\/em><\/p>\n<p><em>[2] Xem B\u1ea3n d\u1ecbch Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Thu\u1ea5n<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Gioan 11,1-45 \u2013 CN V MC \u2013 A) \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 l\u00e0m cho c\u00e1i ch\u1ebft tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1ea5t th\u1eddi v\u00e0 t\u1ea1m b\u1ee3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 gi\u1ea5c ng\u1ee7. Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd l\u00e0m cho ch\u00fang ta tr\u1ed7i d\u1eady kh\u1ecfi c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 ban cho ch\u00fang ta s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi. 1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh V\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/th%e1%ba%a7y-la-s%e1%bb%b1-s%e1%bb%91ng-l%e1%ba%a1i-va-la-s%e1%bb%b1-s%e1%bb%91ng\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-tranquang","4":"post-1712","6":"format-standard","7":"category-thanh-kinh"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1712","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1712"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1712\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11147,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1712\/revisions\/11147"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1712"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1712"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1712"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}