{"id":3176,"date":"2023-07-19T08:42:09","date_gmt":"2023-07-19T02:42:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=3176"},"modified":"2023-06-17T21:09:57","modified_gmt":"2023-06-17T15:09:57","slug":"hieu-biet-va-kien-nhan-mattheu-1324-43-cn-xvi-a","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/hieu-biet-va-kien-nhan-mattheu-1324-43-cn-xvi-a\/","title":{"rendered":"Hi\u1ec3u Bi\u1ebft v\u00e0 Ki\u00ean Nh\u1eabn (M\u00e1tth\u00eau 13,24-43 &#8211; CN XVI &#8211; A)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left;\" align=\"center\"><strong>Ch\u1ec9 sau khi \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua m\u1ed9t<em> <\/em>h\u00e0nh tr\u00ecnh d\u00e0i, trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng tranh t\u1ed1i tranh s\u00e1ng, N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa m\u1edbi t\u1ecf hi\u1ec7n r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>cu\u1ed9c quy t\u1ee5 to\u00e0n th\u1ec3 v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0o s\u1ed1ng trong b\u00ecnh an c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/strong>\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/07\/Wheat.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-3177 aligncenter\" title=\"Wheat\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/07\/Wheat.jpg\" alt=\"\" width=\"431\" height=\"345\" srcset=\"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/07\/Wheat.jpg 899w, https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/07\/Wheat-300x239.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 431px) 100vw, 431px\" \/><\/a><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh<\/strong><\/p>\n<p>C\u00e2u d\u1eabn nh\u1eadp ng\u1eafn (c. 24a) li\u00ean k\u1ebft d\u1ee5 ng\u00f4n C\u1ecf l\u00f9ng (13,24b-30) v\u1edbi hai d\u1ee5 ng\u00f4n ti\u1ebfp theo (cc. 31a.33a). Ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u201cgieo gi\u1ed1ng\u201d c\u0169ng l\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 c\u1ee7a d\u1ee5 ng\u00f4n tr\u01b0\u1edbc; c\u00e1c t\u1eeb m\u00f3c l\u00e0 \u201cgieo\u201d (<em>speir\u00f4<\/em>), \u201cgi\u1ed1ng\u201d (<em>sperma<\/em>) v\u00e0 \u201cru\u1ed9ng\u201d (<em>agros<\/em>).<\/p>\n<p>Hai d\u1ee5 ng\u00f4n ng\u1eafn, H\u1ea1t c\u1ea3i v\u00e0 Men (cc. 31-33), \u0111\u01b0a ch\u00fang ta t\u1edbi v\u1edbi di\u1ec5n t\u1eeb v\u1ec1 c\u00e1c d\u1ee5 ng\u00f4n \u0110\u1ee9c Gi\u00easu gi\u1ea3ng cho c\u00f4ng ch\u00fang. D\u1ee5 ng\u00f4n H\u1ea1t c\u1ea3i, v\u1edbi m\u1ed9t c\u00e2u m\u1edf t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 13,24, \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi d\u1ee5 ng\u00f4n tr\u01b0\u1edbc b\u1eb1ng nh\u1eefng t\u1eeb m\u00f3c \u201ccon ng\u01b0\u1eddi\u201d (<em>anthr\u00f4pos<\/em>), \u201cgieo\u201d (<em>speir\u00f4<\/em>), \u201cru\u1ed9ng\u201d (<em>agros<\/em>) v\u00e0 \u201cgi\u1ed1ng\u201d (<em>sperma<\/em>). D\u1ee5 ng\u00f4n Men c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c bi\u1ec7t h\u01a1n. Hai d\u1ee5 ng\u00f4n n\u00e0y c\u00f3 b\u1ed1 c\u1ee5c song song trong ph\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u00f2n k\u1ebft lu\u1eadn th\u00ec kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>C\u00e1c c\u00e2u 34-35 \u0111\u01b0a t\u1edbi m\u1ed9t k\u1ebft lu\u1eadn cho b\u00e0i Di\u1ec5n t\u1eeb c\u00f4ng c\u1ed9ng. T\u00e1c gi\u1ea3 <em>Mt<\/em> \u0111\u01b0a \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi cc. 2-3 v\u00e0 cc. 10.13. C\u00e2u 35b t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi Tv 78,2 LXX, v\u00ec c\u00f3 s\u1ed1 ph\u1ee9c <em>en parabolais<\/em> (\u201cM\u1edf mi\u1ec7ng ra, t\u00f4i s\u1ebd k\u1ec3 <em>c\u00e1c d\u1ee5 ng\u00f4n<\/em>); c\u00f2n c. 35c kh\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi m\u1ed9t b\u1ea3n v\u0103n Kinh Th\u00e1nh n\u00e0o c\u1ea3 v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng thu\u1ed9c ng\u00f4n ng\u1eef <em>Mt<\/em>.<\/p>\n<p>V\u1edbi c. 36a, ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi <em>Mt<\/em> 13,1-2: th\u1ec3 v\u0103n \u0111\u00f3ng khung. C\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 k\u00e8m theo c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i l\u1ea1i \u1edf c. 51, v\u1edbi c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7.\u00a0<\/p>\n<p><strong>2.- B\u1ed1 c\u1ee5c<\/strong><\/p>\n<p>N\u1ebfu x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u1ea5u tr\u00fac theo ki\u1ec3u quen thu\u1ed9c c\u1ee7a <em>Mt<\/em>, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 cho r\u1eb1ng \u0111o\u1ea1n v\u0103n \u0111\u1ecdc h\u00f4m nay c\u00f3 ba ph\u1ea7n A, B v\u00e0 C, v\u1edbi m\u1ed9t c\u00e2u m\u1edf v\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u k\u1ebft nh\u01b0 sau:\u00a0<\/p>\n<p>M\u1edf (13,24a)<\/p>\n<p>A. C\u00e1c d\u1ee5 ng\u00f4n:<\/p>\n<p>\u00a0(1) D\u1ee5 ng\u00f4n 1 : \u201cC\u1ecf l\u00f9ng\u201d (13,24b-30):<\/p>\n<p>a) Tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ef1 vi\u1ec7c (cc. 24b-26),<\/p>\n<p>b) M\u1ea9u \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i gi\u1eefa ch\u1ee7 nh\u00e0 v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea7y t\u1edb (cc. 27-30);<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0(2) D\u1ee5 ng\u00f4n 2 : \u201cH\u1ea1t c\u1ea3i\u201d (13,31-32),<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0(3) D\u1ee5 ng\u00f4n 3 : \u201cMen\u201d (13,33);<\/p>\n<p>B. L\u00fd do n\u00f3i b\u1eb1ng D\u1ee5 ng\u00f4n (13,34-35);<\/p>\n<p>C. D\u1ee5 ng\u00f4n C\u1ecf l\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch (13,36-42; c. 36 l\u00e0 c\u00e2u d\u1eabn nh\u1eadp):<\/p>\n<p>a) Gi\u1ea3i th\u00edch b\u00e0i d\u1ee5 ng\u00f4n t\u1eebng t\u1eeb m\u1ed9t (cc. 37-39),<\/p>\n<p>b) \u201cB\u00e0i kh\u1ea3i huy\u1ec1n nh\u1ecf\u201d (cc. 40-43);<\/p>\n<p>K\u1ebft (13,43).<\/p>\n<p><strong>3.- V\u00e0i \u0111i\u1ec3m ch\u00fa gi\u1ea3i<\/strong><\/p>\n<p><em>&#8211; C\u1ecf l\u00f9ng<\/em> (<em>zizania<\/em>, 25): \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>lo\u1ea1i c\u1ecf \u0103n b\u00e1m, \u0111\u1ed9c h\u1ea1i. Kh\u1eafp v\u00f9ng Trung \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7y lo\u1ea1i c\u1ecf n\u00e0y. N\u00f3 b\u1ecb coi l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng tho\u00e1i h\u00f3a, bi\u1ebfn ch\u1ea5t, c\u1ee7a l\u00faa m\u00ec. Trong th\u00e2n n\u00f3, c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ee9 n\u1ea5m th\u01b0\u1eddng ti\u1ebft ra m\u1ed9t ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c.<\/p>\n<p><em>&#8211; H\u1ea1t c\u1ea3i<\/em> (31): Ti\u1ebfng Hy L\u1ea1p l\u00e0 <em>kokkos sinape\u00f4s.<\/em> C\u00e2y <em>sinapi<\/em> (ta t\u1ea1m d\u1ecbch l\u00e0 \u201cc\u00e2y c\u1ea3i\u201d) l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i c\u00e2y rau th\u00f4ng d\u1ee5ng b\u00ean Pal\u00e9ttina, c\u00f3 th\u1ec3 cao t\u1edbi ba ho\u1eb7c b\u1ed1n th\u01b0\u1edbc, d\u1ea1ng m\u1ed9c v\u1edbi c\u00e1c c\u00e0nh t\u1ecfa r\u1ed9ng. L\u00e1 c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m rau. H\u1ea1t c\u1ee7a n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1ecf nh\u1ea5t trong c\u00e1c lo\u1ea1i h\u1ea1t (\u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh kho\u1ea3ng 1mm), nh\u01b0ng nh\u1ecf nh\u1ea5t trong c\u00e1c lo\u1ea1i h\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ta gieo tr\u1ed3ng, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00e0m m\u00f9-t\u1ea1c, thu\u1ed1c v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n cho chim. T\u1ee5c ng\u1eef Do Th\u00e1i d\u00f9ng h\u1ea1t n\u00e0y m\u00e0 ch\u1ec9 nh\u1eefng g\u00ec nh\u1ecf nh\u1ea5t. S\u00e1ch <em>Mishna<\/em> coi c\u00e2y c\u1ea3i \u0111en (<em>brassica nigra<\/em>) l\u00e0 lo\u1ea1i c\u00e2y tr\u1ed3ng ngo\u00e0i c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng. Nh\u01b0ng t\u1ea1i Pal\u00e9ttina v\u00e0 nhi\u1ec1u n\u01a1i kh\u00e1c, ng\u01b0\u1eddi ta tr\u1ed3ng trong v\u01b0\u1eddn nh\u00e0.<\/p>\n<p><em>&#8211; N\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e2y to<\/em> (32): Trong C\u1ef1u \u01af\u1edbc, c\u00e2y cho \u0111\u00e0n chim tr\u00fa ng\u1ee5 l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>h\u00ecnh \u1ea3nh quen thu\u1ed9c \u0111\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 m\u1ed9t<em> <\/em>v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c h\u00f9ng m\u1ea1nh \u0111\u1ea3m b\u1ea3o che ch\u1edf c\u00e1c th\u1ea7n d\u00e2n (x. <em>Ed<\/em> 17,23; 31,6; <em>\u0110n<\/em> 4,9; 11,18). Trong n\u1ec1n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng kh\u1ea3i huy\u1ec1n, kinh s\u01b0 ho\u1eb7c targum, \u201cchim\u201d t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng c\u00e1c d\u00e2n ngo\u1ea1i \u0111ang k\u00e9o \u0111\u1ebfn th\u1eadt \u0111\u00f4ng. \u1ede \u0111\u00e2y, <em>Mt<\/em> n\u00eau b\u1eadt \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u00e1nh chung c\u1ee7a d\u1ee5 ng\u00f4n khi ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i k\u00edch th\u01b0\u1edbc c\u1ee7a c\u00e2y rau th\u00e0nh \u201cm\u1ed9t c\u00e2y to\u201d.<\/p>\n<p><em>&#8211; <\/em><em>chim tr\u1eddi t\u1edbi l\u00e0m t\u1ed5 tr\u00ean c\u00e0nh<\/em> (32): Chi ti\u1ebft n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u1ea3y ra, b\u1edfi v\u00ec chim ch\u00f3c th\u00edch \u0103n h\u1ea1t c\u1ea3i.<\/p>\n<p><em>&#8211; v\u00f9i v\u00e0o <\/em>(33): d\u1ecbch s\u00e1t l\u00e0 \u201cgi\u1ea5u trong\u201d (<em>enekrypsen<\/em>). \u0110\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y \u0111i v\u1edbi v\u0103n c\u1ea3nh (x. cc. 35.44).<\/p>\n<p><em>&#8211; ba th\u00fang b\u1ed9t<\/em> (33): \u201cTh\u00fang\u201d l\u00e0 t\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 d\u1ecbch t\u1eeb <em>saton<\/em> Hy L\u1ea1p. <em>Saton<\/em> l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111\u01a1n v\u1ecb \u0111o l\u01b0\u1eddng ng\u0169 c\u1ed1c v\u00e0 b\u1ed9t, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi 13-15 l\u00edt. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9t l\u1edbn, khi \u0111\u00e3 d\u1eady men th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ra b\u00e1nh cho kho\u1ea3ng 150 ng\u01b0\u1eddi \u0103n. <em>Mt<\/em> nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn t\u00ednh h\u1eefu hi\u1ec7u c\u1ee7a men. .<\/p>\n<p><em>&#8211; c\u00f4ng b\u1ed1<\/em> (35): \u0110\u1ed9ng t\u1eeb \u201cc\u00f4ng b\u1ed1\u201d, <em>ereugomai<\/em>, hi\u1ebfm khi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng. Ngh\u0129a ch\u1eef l\u00e0 \u201cm\u1ea1c kh\u1ea3i\u201d, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u201cg\u00e2y \u1ed3n \u00e0o\u201d, \u201cth\u1ed1t ra\u201d, \u201cdi\u1ec5n t\u1ea3\u201d.<\/p>\n<p><em>&#8211; c\u00e1c g\u01b0\u01a1ng m\u00f9 g\u01b0\u01a1ng x\u1ea5u<\/em> (40): Trong Kinh Th\u00e1nh, <em>skandala<\/em> nh\u1eafm \u0111\u1ebfn nh\u1eefng s\u1ef1 v\u1eadt ch\u1ee9 kh\u00f4ng nh\u1eafm \u0111\u1ebfn nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi (x. <em>Mt<\/em> 18,6-7). \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u201cv\u1ea5p\u201d, ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111i v\u1eefng v\u00e0ng trong \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p><strong>4.- \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n<\/strong><\/p>\n<p>Nh\u00ecn v\u00e0o cu\u1ed9c s\u1ed1ng, ta th\u1ea5y Thi\u00ean Ch\u00faa \u1edf trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u1ea9n m\u00ecnh, Ng\u00e0i kh\u00f4ng can thi\u1ec7p c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng hi\u1ec3n nhi\u00ean. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n v\u00e0 c\u00f2n ch\u1ed1ng l\u1ea1i Ng\u00e0i m\u00e0 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ch\u1eb3ng c\u00f3 h\u1eadu qu\u1ea3 g\u00ec c\u1ea3. Ng\u00e0i bi\u1ebfn m\u1ea5t ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00e0ng sau c\u00e1c th\u1ebf l\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1c quy\u1ec1n h\u00e0nh \u0111ang th\u1ed1ng tr\u1ecb s\u00e2n kh\u1ea5u th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 \u0111ang can thi\u1ec7p v\u00e0o trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ch\u00fang ta c\u00e1ch quy\u1ebft li\u1ec7t. T\u1ea5t c\u1ea3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>ch\u01b0\u1edbng k\u1ef3 khi\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f3 m\u00e0 coi tr\u1ecdng Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 tin c\u1eady n\u01a1i Ng\u00e0i. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u00fang cho b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0111\u00fang cho c\u1ea3 c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu l\u00e0 H\u1ecdi Th\u00e1nh. Do b\u1ea3n t\u00ednh, ch\u00fang ta h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 s\u1ef1 to l\u1edbn, s\u1ee9c m\u1ea1nh, s\u1ef1 h\u00e0o nho\u00e1ng, s\u1ef1 hi\u1ec3n nhi\u00ean, s\u1ef1 cao c\u1ea3, ch\u1ee9 ch\u00fang ta kh\u00f4ng nghi\u00eang v\u1ec1 s\u1ef1 ch\u1edd \u0111\u1ee3i, s\u1ef1 ki\u00ean tr\u00ec nh\u1eabn n\u1ea1i. C\u00e1c gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu h\u00f4m nay gi\u00fap ch\u00fang ta suy ngh\u0129 l\u1ea1i c\u00e1ch suy t\u01b0\u1edfng v\u00e0 x\u1eed s\u1ef1 c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>nh\u00e0 chi\u1ebfn th\u1eafng oai h\u00f9ng, c\u00f3 s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c v\u00e0 th\u1ed1ng tr\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Con \u0111\u01b0\u1eddng Ng\u01b0\u1eddi theo v\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y nhi\u1ec1u m\u1ec7t nh\u1ecdc. C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ea5t l\u1ef1c v\u00e0 b\u1ecb b\u1ecf r\u01a1i d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 cung c\u1ea5p m\u1ed9t<em> <\/em>d\u1ea5u ch\u1ec9 r\u00f5 r\u00e0ng cho th\u1ea5y Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng gi\u00e1 g\u00ec v\u00e0 ta kh\u00f4ng th\u1ec3 tin c\u1eady n\u01a1i Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu bi\u1ebft ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00f3 ch\u1ecbu n\u00e0y, nh\u01b0ng Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i c\u00e1ch x\u1eed s\u1ef1: Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 v\u00e0 v\u1eabn l\u00e0 Ng\u00f4i L\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi (x. <em>Ga<\/em> 1,14), Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng l\u1ec7 thu\u1ed9c, y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i v\u00e0 m\u1ecfng d\u00f2n c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi T\u00f4i T\u1edb c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, kh\u00f4ng g\u00e2y \u1ed3n \u00e0o, kh\u00f4ng t\u1ecf ra h\u00e0o nho\u00e1ng (x. <em>Mt<\/em> 12,15-21).\u00a0<\/p>\n<p><em>* D\u1ee5 ng\u00f4n 1 : \u201cC\u1ecf l\u00f9ng\u201d (24-30)<\/em><\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u0169ng mu\u1ed1n gi\u00fap ch\u00fang ta hi\u1ec3u \u0111\u00fang \u0111\u1eafn ho\u00e0n c\u1ea3nh n\u00e0y v\u00e0 ng\u0103n c\u1ea3n ch\u00fang ta r\u00fat ra nh\u1eefng k\u1ebft lu\u1eadn v\u1ed9i v\u00e3. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 nh\u00ecn v\u00e0o ng\u00e0y h\u00f4m nay, v\u00e0 kh\u00e9p m\u00ecnh l\u1ea1i trong kho\u1ea3nh kh\u1eafc hi\u1ec7n t\u1ea1i. D\u1ee5 ng\u00f4n C\u1ecf l\u00f9ng c\u00f3 m\u1ee5c \u0111\u00edch \u1ea5y.<\/p>\n<p>D\u1ee5 ng\u00f4n C\u1ecf l\u00f9ng l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>t\u1ea5n k\u1ecbch c\u00f3 hai xen. Xen th\u1ee9 nh\u1ea5t di\u1ec5n ra hai nh\u00e2n v\u1eadt v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ed1i l\u1eadp: Tr\u00ean c\u00f9ng m\u1ed9t<em> <\/em>m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t, \u00f4ng ch\u1ee7 v\u00e0 k\u1ebb th\u00f9 \u0111\u00e3 gieo hai lo\u1ea1i gi\u1ed1ng kh\u00e1c nhau, l\u00faa t\u1ed1t v\u00e0 c\u1ecf l\u00f9ng l\u00e0 lo\u1ea1i c\u1ecf \u0103n h\u1ea1i. Xen th\u1ee9 hai m\u1edf ra v\u1edbi s\u1ef1 can thi\u1ec7p c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea7y t\u1edb: H\u1ecd h\u1ecfi m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi th\u1eeba l\u00e0 ch\u1eb3ng l\u1ebd \u00f4ng ch\u1ee7 l\u1ea1i kh\u00f4ng gieo gi\u1ed1ng t\u1ed1t, m\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec do \u0111\u00e2u c\u00f3 c\u1ecf l\u00f9ng. C\u00e2u h\u1ecfi kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, nh\u1ea5t l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng h\u1ecfi v\u00ec sao c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u c\u1ecf l\u00f9ng nh\u01b0 th\u1ebf. C\u00f3 ai l\u1ea1i ng\u1ea1c nhi\u00ean khi th\u1ea5y trong m\u1ed9t th\u1eeda ru\u1ed9ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n th\u1ee9 c\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c?<\/p>\n<p>C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng ch\u1ee7 th\u1eadt \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean. \u00d4ng bi\u1ebft r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9 \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 k\u1ebb th\u00f9 n\u00e0o l\u1ea1i c\u00f3 \u00fd t\u01b0\u1edfng \u0111\u00f3 v\u00e0 l\u1ea1i c\u00f3 \u0111\u1ee7 h\u1ea1t gi\u1ed1ng c\u1ecf l\u00f9ng m\u00e0 gieo ngay trong \u0111\u00eam nh\u01b0 th\u1ebf! N\u1ebfu h\u1ecd l\u00e9n l\u00fat g\u1eb7t l\u00faa ch\u00edn ho\u1eb7c \u0111\u1ed1t c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng, th\u00ec c\u00f2n d\u1ec5 hi\u1ec3u h\u01a1n. \u0110\u00e0ng kh\u00e1c, g\u1ee3i \u00fd c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea7y t\u1edb l\u00e0 nh\u1ed5 c\u1ecf l\u00f9ng c\u0169ng d\u1ec5 hi\u1ec3u, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf. V\u1eady m\u00e0 \u00f4ng ch\u1ee7 l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, \u00f4ng b\u1ea3o: \u201cC\u1ee9 \u0111\u1ec3 c\u1ea3 hai c\u00f9ng l\u1edbn l\u00ean cho t\u1edbi m\u00f9a g\u1eb7t\u201d (c. 30). Nh\u01b0 th\u1ebf, b\u00e0i d\u1ee5 ng\u00f4n kh\u00f4ng mu\u1ed1n m\u00f4 t\u1ea3 c\u00e1ch l\u00e0m ru\u1ed9ng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>M\u1ecdi chuy\u1ec7n tr\u1edf n\u00ean r\u00f5 r\u00e0ng khi \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i. C\u00e1c th\u1ee3 g\u1eb7t, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea7y t\u1edb \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean s\u1ebd thu gom c\u1ecf l\u00f9ng, b\u00f3 th\u00e0nh b\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1ed1t \u0111i. Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng ng\u01b0\u1eddi ta l\u00e0m c\u00e1ch kh\u00e1c: c\u1ecf l\u00f9ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ed5 \u0111i s\u1ebd b\u1ecb th\u1ee3 g\u1eb7t qu\u1eb3ng tr\u00ean \u0111\u1ea5t, sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c thu gom l\u1ea1i cho g\u00e0 \u0103n ho\u1eb7c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1t \u0111i.<\/p>\n<p><em>* D\u1ee5 ng\u00f4n 2 : \u201cH\u1ea1t c\u1ea3i\u201d (31-32)<\/em><\/p>\n<p>B\u1eb1ng d\u1ee5 ng\u00f4n ti\u1ebfp theo, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u1eddi \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n gi\u1eefa h\u1ea1t c\u1ea3i l\u00fac \u0111\u1ea7u v\u00e0 c\u00e2y to \u1edf h\u1ed3i k\u1ebft th\u00fac. H\u1ea1t c\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>th\u1ee9 b\u00e9 nh\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ai \u0111\u1ec3 \u00fd, nh\u01b0ng s\u1ebd kh\u00f4ng c\u1ee9 \u1edf trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng nh\u1ecf b\u00e9 m\u00e3i; n\u00f3 s\u1ebd ph\u00e1t tri\u1ec3n nhi\u1ec1u v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i nh\u00ecn nh\u1eadn n\u00f3. M\u1ed9t chi ti\u1ebft l\u1ea1: ng\u01b0\u1eddi n\u1ecd gieo \u201c(ch\u1ec9) m\u1ed9t\u201d h\u1ea1t c\u1ea3i trong ru\u1ed9ng\/c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng. H\u1eb3n ch\u00fang ta nh\u1edb l\u1ea1i b\u00e0i d\u1ee5 ng\u00f4n tr\u01b0\u1edbc (13,24), nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 gieo v\u00e0 g\u1eb7t, m\u00e0 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a c\u00e2y c\u1ea3i m\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu mu\u1ed1n v\u1eadn d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 gi\u1edbi thi\u1ec7u N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi.<\/p>\n<p>Chuy\u1ec7n x\u1ea3y ra cho N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady: kh\u1edfi \u0111\u1ea7u trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u00e9 nh\u1ecf, khi\u00eam t\u1ed1n; nh\u01b0ng k\u1ebft cu\u1ed9c s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u1ea7y s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c. D\u1ee5 ng\u00f4n n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi \u201cloan b\u00e1o\u201d \u0111\u1ea7y s\u1ee9c an \u1ee7i v\u00e0 kh\u00edch l\u1ec7 cho nh\u1eefng ai ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00e1c n\u1ed7i ni\u1ec1m ch\u1edd mong thi\u00ean sai \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n n\u01a1i c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4.\u00a0<\/p>\n<p><em>* D\u1ee5 ng\u00f4n 3 : \u201cMen\u201d (33)<\/em><\/p>\n<p>D\u1ee5 ng\u00f4n v\u1ec1 men l\u1ea5y l\u1ea1i b\u00e0i h\u1ecdc c\u1ee7a d\u1ee5 ng\u00f4n tr\u00ean. H\u00ecnh \u1ea3nh \u201cmen\u201d l\u1ea5y t\u1eeb nh\u00e0 b\u1ebfp. B\u00e0 n\u1ed9i tr\u1ee3 c\u00f3 th\u1ec3 mua men ho\u1eb7c t\u1ef1 l\u00e0m l\u1ea5y. \u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n gi\u1eefa ph\u1ea7n kh\u1edfi \u0111\u1ea7u nh\u1ecf b\u00e9 v\u00e0 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9t to l\u1edbn \u1edf cu\u1ed1i. Kh\u1edfi \u0111\u1ea7u v\u1edbi m\u1ed9t<em> <\/em>ch\u00fat men, kh\u00f4ng m\u1ea5y ai \u0111\u1ec3 \u00fd; nh\u01b0ng trong \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ee9c bung m\u1edf trong t\u01b0\u01a1ng lai. Nh\u01b0 men \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cgi\u1ea5u \u1ea9n\u201d trong b\u1ed9t, N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00fac kh\u1edfi \u0111\u1ea7u l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>th\u1ef1c t\u1ea1i kh\u00f4ng ai th\u1ea5y; ch\u1ec9 sang giai \u0111o\u1ea1n th\u1ee9 hai, ta m\u1edbi th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a ch\u00fat men \u1ea5y. S\u1ef1 nh\u1ecf nhoi khi\u00eam t\u1ed1n c\u1ee7a ch\u00fat men khi\u1ebfn l\u00e0m ta kh\u00f4ng ng\u1edd t\u1edbi t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a n\u00f3 tr\u00ean kh\u1ed1i b\u1ed9t; \u0111\u00f3 c\u0169ng s\u1ebd l\u00e0 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa trong l\u00f2ng nh\u00e2n lo\u1ea1i. C\u0169ng nh\u01b0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng nh\u1ecf b\u00e9 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 h\u1ea1t c\u1ea3i ph\u00e1t tri\u1ec3n (c. 31), t\u00ecnh tr\u1ea1ng gi\u1ea5u \u1ea9n, h\u00f2a tr\u1ed9n v\u1edbi b\u1ed9t l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n thi\u1ebft y\u1ebfu \u0111\u1ec3 cho men c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed9ng t\u00e1c \u201cv\u00f9i\u201d (\u201cgi\u1ea5u\u201d) men v\u00e0o trong b\u1ed9t h\u1eb3n mu\u1ed1n g\u1ee3i \u00fd \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u1ea9n gi\u1ea5u c\u1ee7a ch\u00e2n l\u00fd. T\u00ecnh tr\u1ea1ng \u1ea9n gi\u1ea5u c\u1ee7a s\u1ef1 th\u1eadt trong c\u00e1c d\u1ee5 ng\u00f4n (c. 35) v\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u1ea9n gi\u1ea5u c\u1ee7a kho b\u00e1u trong ru\u1ed9ng (c. 44) t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi men b\u1ecb \u201cv\u00f9i\/gi\u1ea5u\u201d. H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 v\u00e9n m\u1edf cho th\u1ea5y ch\u00e2n l\u00fd gi\u1ea5u \u1ea9n b\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m (10,26-27; x. 5,13-16). Khi l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf, H\u1ed9i Th\u00e1nh l\u00e0m cho th\u1ebf gi\u1edbi \u201cd\u1eady men\u201d.<\/p>\n<p><em>* T\u1ea1i sao n\u00f3i b\u1eb1ng D\u1ee5 ng\u00f4n? (34-35)<\/em><\/p>\n<p>T\u00e1c gi\u1ea3 <em>Mt<\/em> c\u1eaft ngang di\u1ec5n t\u1eeb c\u00e1c d\u1ee5 ng\u00f4n b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u01b0a v\u00e0o m\u1ed9t<em> <\/em>\u201cb\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft\u201d ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng rao gi\u1ea3ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. \u201cNg\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec v\u1edbi h\u1ecd m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng d\u1ee5 ng\u00f4n\u201d (c. 34). C\u00e2u v\u0103n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c <em>TM<\/em> <em>Mc<\/em> d\u00f9ng \u0111\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac \u201cph\u00e2n \u0111o\u1ea1n\u201d c\u00e1c d\u1ee5 ng\u00f4n (x. <em>Mc<\/em> 4,33-34); \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o trong v\u0103n c\u1ea3nh <em>Mt<\/em>, ta kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 l\u00fd do bao nhi\u00eau. R\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Mt<\/em> \u0111\u01b0a c\u00e2u \u1ea5y v\u00e0o \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 ng\u01b0ng m\u1ed9t<em> <\/em>ch\u00fat trong di\u1ec5n t\u1eeb d\u00e0i v\u1ec1 c\u00e1c d\u1ee5 ng\u00f4n v\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o s\u00e2u nh\u1eefng nguy\u00ean do th\u1ea7n h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 chu\u1ed9ng ng\u00f4n ng\u1eef d\u1ee5 ng\u00f4n h\u01a1n l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng (x. c. 11). Sau \u0111\u00f3, c\u00e2u 35 v\u1edbi hai v\u1ebf song song (c. 35b v\u00e0 35c) gi\u00fap hi\u1ec3u r\u1eb1ng m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng g\u00ec d\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u k\u00edn. C\u0169ng nh\u01b0 \u1edf 13,14-15, \u1edf \u0111\u00e2y l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed1i b\u1eadn t\u00e2m bi\u1ec7n gi\u00e1o c\u1ee7a <em>Mt<\/em>, \u0111\u00f3 l\u00e0 x\u00e1c nh\u1eadn th\u1ec3 v\u0103n d\u1ee5 ng\u00f4n b\u1eb1ng m\u1ed9t<em> <\/em>ch\u1ee9ng t\u1eeb Kinh Th\u00e1nh. L\u1ea7n n\u00e0y ng\u00e0i tr\u00edch <em>Tv<\/em> 78,2, trong \u0111\u00f3 m\u1ea7u nhi\u1ec7m t\u1ea1o d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng c\u00e1c c\u00e2u b\u00ed hi\u1ec3m. T\u00e1c gi\u1ea3 <em>Mt<\/em> coi m\u1ecdi b\u1ea3n v\u0103n Kinh Th\u00e1nh C\u1ef1u \u01af\u1edbc c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>gi\u00e1 tr\u1ecb ng\u00f4n s\u1ee9. R\u00f5 r\u00e0ng Kinh Th\u00e1nh \u0111\u00e3 ti\u00ean b\u00e1o l\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00easia s\u1ebd n\u00f3i b\u1eb1ng d\u1ee5 ng\u00f4n! Tuy nhi\u00ean, d\u00e2n ch\u00fang l\u1ea1i kh\u00f4ng hi\u1ec3u nh\u1eefng g\u00ec Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 n\u00f3i. Ch\u1ec9 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 m\u1edbi hi\u1ec3u, n\u00ean b\u00e2y gi\u1edd Ng\u01b0\u1eddi r\u00fat v\u1ec1 nh\u00e0 v\u1edbi c\u00e1c \u00f4ng. Th\u1eadt ra, d\u1ee5 ng\u00f4n Men l\u00e0 d\u1ee5 ng\u00f4n cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00f4ng b\u1ed1 t\u1eeb tr\u00ean thuy\u1ec1n cho d\u00e2n ch\u00fang, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 Ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 nh\u00e0 v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u00e0i gi\u1ea3ng v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 (c. 36).<\/p>\n<p>V\u1eady d\u00e2n ch\u00fang \u1edf l\u1ea1i b\u00ean ngo\u00e0i. H\u1ecd \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u g\u00ec x\u1ea5u khi\u1ebfn \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ph\u1ea3i quay l\u01b0ng l\u1ea1i v\u1edbi h\u1ecd nh\u01b0 th\u1ebf? D\u1ef1a theo ng\u1eef c\u1ea3nh c\u1ee7a <em>Mt<\/em> 13, th\u00ec ch\u00fang ta ph\u1ea3i n\u00f3i: h\u1ecd kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec x\u1ea5u c\u1ea3. \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch t\u00e1c gi\u1ea3 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u s\u1ebd x\u1ea3y ra trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. D\u00e2n ch\u00fang s\u1ebd \u0111\u01b0a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ebfn th\u1eadp gi\u00e1, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 h\u1ecd s\u1ebd li\u00ean t\u1ee5c lo\u1ea1i tr\u1eeb c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 cho \u0111\u1ebfn khi lo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 v\u1ecb S\u1ee9 Gi\u1ea3 t\u1ed1i cao.<\/p>\n<p><em>* D\u1ee5 ng\u00f4n C\u1ecf l\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch (36-43)<\/em><\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu b\u1ecf \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0111ang nghe Ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1i \u0111i\u1ec3m n\u00e0y v\u00e0 c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u1ec1 nh\u00e0, n\u01a1i xu\u1ea5t ph\u00e1t (x. 13,1). Nay Ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3ng d\u1ea1y cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7. \u0110\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady: su\u1ed1t \u0111\u1eddi, h\u1ecd ph\u1ea3i h\u1ecdc v\u1edbi \u201cv\u1ecb th\u1ea7y duy nh\u1ea5t\u201d l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (x. 23,8). T\u00e1c gi\u1ea3 g\u1ecdi b\u00e0i n\u00e0y l\u00e0 \u201cd\u1ee5 ng\u00f4n c\u00e1c C\u1ecf l\u00f9ng trong ru\u1ed9ng\u201d (<em>h\u00ea parabol\u00ea t\u00f4n zizani\u00f4n tou agrou<\/em>) v\u00ec b\u00e0i h\u1ecdc nh\u1eafm v\u00e0o \u0111i\u1ec3m n\u00e0y.<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 gi\u1ea3i ngh\u0129a t\u1eebng h\u00ecnh \u1ea3nh m\u1ed9t. Danh m\u1ee5c \u1edf cc. 37-39 chu\u1ea9n b\u1ecb cho ph\u1ea7n \u00e1p d\u1ee5ng \u1edf cc. 40-43. K\u1ebb gieo h\u1ea1t gi\u1ed1ng t\u1ed1t l\u00e0 Con Ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ebfn c. 41, ta th\u1ea5y Con Ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh l\u00e0 v\u1ecb Th\u1ea9m ph\u00e1n tr\u1ea7n gian. Ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm trong tay kh\u00f4ng nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c gieo gi\u1ed1ng, m\u00e0 c\u1ea3 vi\u1ec7c thu ho\u1ea1ch v\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 to\u00e0n th\u1ec3 l\u1ecbch s\u1eed th\u1ebf gi\u1edbi. Trong <em>TM Mt<\/em>, Con Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Ch\u00faa t\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed, Ng\u01b0\u1eddi th\u00e1p t\u00f9ng H\u1ed9i Th\u00e1nh su\u1ed1t h\u00e0nh tr\u00ecnh xuy\u00ean qua t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u00f4 \u0111\u01a1n, \u0111au kh\u1ed5, \u0111\u1ec3 \u0111i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i. Ru\u1ed9ng l\u00e0 th\u1ebf gian (ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh; H\u1ed9i Th\u00e1nh lu\u00f4n hi\u1ec7n h\u1eefu ch\u1ec9 trong s\u1ee9 m\u1ea1ng truy\u1ec1n gi\u00e1o cho th\u1ebf gian). H\u1ea1t gi\u1ed1ng t\u1ed1t l\u00e0 con c\u00e1i N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi (x. 8,12). Ch\u00fang ta kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c \u201ccon c\u00e1i N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi\u201d l\u00e0 ai, nh\u01b0ng to\u00e0n th\u1ec3 <em>TM I<\/em> cho th\u1ea5y l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o, thay v\u00ec d\u00e2n Israel, \u201cD\u00e2n ngo\u1ea1i\u201d (<em>ethn\u00ea<\/em>) mang hoa tr\u00e1i (x. 21,43) s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh \u201ccon c\u00e1i N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi\u201d. C\u00e1c c\u1ecf l\u00f9ng l\u00e0 \u201ccon c\u00e1i \u00c1c Th\u1ea7n\u201d. K\u1ebb th\u00f9 l\u00e0 ma qu\u1ef7, n\u00f3 v\u1eabn \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, nh\u01b0 \u1edf 13,19, trong l\u00fac n\u00e0y. M\u00f9a g\u1eb7t l\u00e0 ng\u00e0y t\u1eadn th\u1ebf. Th\u1ee3 g\u1eb7t l\u00e0 c\u00e1c thi\u00ean th\u1ea7n c\u1ee7a cu\u1ed9c ph\u00e1n x\u00e9t.<\/p>\n<p>Sau nh\u1eefng gi\u1ea3i th\u00edch chu\u1ea9n b\u1ecb, b\u00e2y gi\u1edd t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Mt<\/em> di\u1ec5n t\u1ea3 m\u1ed1i quan t\u00e2m c\u1ee7a ng\u00e0i; ng\u00e0i nh\u1ea5n m\u1ea1nh tr\u00ean kh\u00eda c\u1ea1nh ti\u00eau c\u1ef1c. C\u0169ng nh\u01b0 ch\u1ee7 nh\u00e0 s\u1ebd thu gom c\u1ecf l\u00f9ng l\u1ea1i v\u00e0o l\u00fac g\u1eb7t v\u00e0 \u201cl\u1ea5y l\u1eeda \u0111\u1ed1t \u0111i\u201d (x. 3,12), chuy\u1ec7n c\u0169ng s\u1ebd x\u1ea3y ra nh\u01b0 th\u1ebf cho c\u00e1c con c\u00e1i \u00c1c Th\u1ea7n v\u00e0o l\u00fac t\u1eadn th\u1ebf. \u1ede \u0111\u00e2y, tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t n\u00e0y, c\u00e1c s\u1ef1 vi\u1ec7c \u201ctr\u1ed9n l\u1eabn\u201d v\u1edbi nhau: b\u00ean c\u1ea1nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb x\u1ea5u. S\u1ef1 g\u1ea7n k\u1ec1 n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>ch\u01b0\u1edbng k\u1ef3. C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 trong nh\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1eebng thu\u1ed9c v\u1ec1 \u201cnh\u1eefng k\u1ebb l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng m\u00f9 g\u01b0\u01a1ng x\u1ea5u\u201d (<em>skandala<\/em>) v\u00e0 \u201cnh\u1eefng k\u1ebb l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian \u00e1c\u201d (<em>anomia<\/em>), \u0111ang c\u00f3 c\u1ea3 \u1edf b\u00ean trong l\u1eabn b\u00ean ngo\u00e0i H\u1ed9i Th\u00e1nh.<\/p>\n<p>Thi\u00ean Ch\u00faa l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i can thi\u1ec7p, ng\u0103n c\u1ea3n nh\u1eefng k\u1ebb x\u1ea5u h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00e0 ch\u1eb7n \u0111\u1ee9ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng l\u1ed1i x\u1eed s\u1ef1 b\u1ea5t c\u00f4ng c\u1ee7a h\u1ecd sao? \u0110\u00e2y l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng M\u00easia: t\u00e1ch bi\u1ec7t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0nh k\u1ebb d\u1eef v\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp nh\u1eefng t\u01b0\u01a1ng quan v\u0129nh vi\u1ec5n trong s\u00e1ng sao (x. 3,12)? Ch\u00fang ta nh\u1edb \u0111\u1ebfn ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a Giac\u00f4b\u00ea v\u00e0 Gioan khi c\u1ea3 nh\u00f3m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t<em> <\/em>l\u00e0ng Samari ti\u1ebfp \u0111\u00f3n: \u201cTh\u1ea7y c\u00f3 mu\u1ed1n ch\u00fang con khi\u1ebfn l\u1eeda t\u1eeb tr\u1eddi xu\u1ed1ng thi\u00eau hu\u1ef7 ch\u00fang n\u00f3 kh\u00f4ng?\u201d (<em>Lc<\/em> 9,54). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu d\u00f9ng d\u1ee5 ng\u00f4n \u0111\u1ec3 d\u1ea1y cho lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta bi\u1ebft ch\u1ea5p nh\u1eadn ho\u00e0n c\u1ea3nh pha tr\u1ed9n n\u00e0y. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 chia c\u1eaft r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 v\u0129nh vi\u1ec5n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0nh v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u1eef. Ng\u01b0\u1eddi quy t\u1ee5 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 quanh Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 d\u1ea1y cho h\u1ecd bi\u1ebft con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi; nh\u01b0 Ng\u01b0\u1eddi, c\u1ea3 h\u1ecd n\u1eefa, h\u1ecd c\u0169ng ph\u1ea3i r\u1ea3o qua con \u0111\u01b0\u1eddng \u1ea5y trong th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y.<\/p>\n<p>N\u1ebfu trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng tr\u1ea7n th\u1ebf n\u00e0y, v\u1eabn c\u00f2n t\u00ecnh tr\u1ea1ng g\u1ea7n k\u1ec1, ch\u01b0a t\u00e1ch bi\u1ec7t, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ho\u00e0n c\u1ea3nh n\u00e0y s\u1ebd k\u00e9o d\u00e0i m\u00e3i, l\u00e0 l\u00e0m t\u1ed1t l\u00e0m x\u1ea5u th\u00ec c\u0169ng nh\u01b0 nhau! \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho bi\u1ebft, s\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00e0nh k\u1ebb d\u1eef sau n\u00e0y s\u1ebd ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c nhau. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, v\u00ec \u0111\u00e3 ra s\u1ee9c thi h\u00e0nh \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3n v\u00e0o trong N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi v\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh Thi\u00ean Ch\u00faa, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u00e0i nh\u00ecn nh\u1eadn l\u00e0 con c\u00e1i (x. 5,9). H\u1ecd s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng trong \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 ni\u1ec1m vui chan h\u00f2a; ch\u00ednh h\u1ecd c\u0169ng s\u1ebd ch\u00f3i chan h\u1ea1nh ph\u00fac. Nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00e1c, v\u00ec \u0111\u00e3 kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn th\u00e1nh \u00fd Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u00e3 \u0111i theo t\u00ednh \u00edch k\u1ef7 v\u00e0 c\u00f2n mu\u1ed1n l\u00f4i k\u00e9o ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn theo, s\u1ebd b\u1ecb lo\u1ea1i kh\u1ecfi c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n n\u00e0y.<\/p>\n<p><em>+ K\u1ebft lu\u1eadn<\/em><\/p>\n<p>Xuy\u00ean qua h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ecf l\u00f9ng, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 ki\u00ean nh\u1eabn c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1ed1i v\u1edbi lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi: v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n th\u1ef1c v\u1eadt, c\u1ecf l\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebfn th\u00e0nh l\u00faa t\u1ed1t, nh\u01b0ng tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n thi\u00eang li\u00eang, k\u1ebb x\u1ea5u c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, n\u1ebfu h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00eau g\u01b0\u01a1ng s\u00e1ng, t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd bi\u1ebft v\u1eadn d\u1ee5ng nh\u1eefng \u01a1n l\u00e0nh Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1eabn ban cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>Xuy\u00ean qua h\u00ecnh \u1ea3nh h\u1ea1t c\u1ea3i v\u00e0 n\u1eafm men, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho th\u1ea5y r\u1eb1ng m\u1ed9t<em> <\/em>t\u00ecnh tr\u1ea1ng kh\u1edfi \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng n\u1ed5i r\u00f5 kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 k\u1ebft th\u00fac c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf. Ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i, khi c\u00e2y c\u1ea3i \u0111\u00e3 l\u1edbn l\u00ean v\u00e0 b\u1ed9t \u0111\u00e3 d\u1eady men, ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi bi\u1ebft c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec \u1ea9n gi\u1ea5u trong h\u1ea1t c\u1ea3i v\u00e0 men. C\u0169ng th\u1ebf, N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi (Thi\u00ean Ch\u00faa) tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t \u0111ang hi\u1ec7n di\u1ec7n, kh\u00f4ng vi\u00ean m\u00e3n v\u00e0 x\u00e1n l\u1ea1n, nh\u01b0ng trong s\u1ee9c m\u1ea1nh d\u1ed3i d\u00e0o, v\u00e0 s\u1ebd t\u1ecf r\u00f5 ra v\u00e0o l\u00fac k\u1ebft th\u00fac. V\u1eady, ai \u01b0\u1edbc ao thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>t\u1ea7m nh\u00ecn r\u1ed9ng r\u00e3i v\u00e0 ki\u00ean nh\u1eabn.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 kh\u1edfi s\u1ef1 v\u1edbi c\u00f4ng vi\u1ec7c loan b\u00e1o Tin M\u1eebng, nh\u01b0ng t\u00ecnh tr\u1ea1ng hi\u1ec7n nay c\u00f2n r\u1ea5t khi\u00eam t\u1ed1n (ch\u01b0a \u0111\u1ee7 thuy\u1ebft ph\u1ee5c) v\u00e0 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng (ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t k\u1ebb x\u1ea5u \u0111ang l\u1edbn l\u00ean v\u1edbi nhau). Ch\u1ec9 sau khi \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua m\u1ed9t<em> <\/em>h\u00e0nh tr\u00ecnh d\u00e0i, trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng tranh t\u1ed1i tranh s\u00e1ng, N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa m\u1edbi t\u1ecf hi\u1ec7n r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>cu\u1ed9c quy t\u1ee5 to\u00e0n th\u1ec3 v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0o s\u1ed1ng trong b\u00ecnh an c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p><strong>5.- G\u1ee3i \u00fd suy ni\u1ec7m<\/strong><\/p>\n<p>1. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa th\u1eadt kh\u00e1c nhau. Ti\u00eau chu\u1ea9n c\u00e1c \u0111\u1ea7y t\u1edb n\u00eau ra di\u1ec5n t\u1ea3 m\u1ed9t kh\u00e1t v\u1ecdng v\u1eabn d\u00e0y v\u00f2 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, nh\u01b0 Gi\u00ear\u00eamia, Gi\u00f3p, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa. Gioan T\u1ea9y Gi\u1ea3 c\u0169ng \u0111\u00e3 chia s\u1ebb m\u1ed1i b\u1eadn t\u00e2m \u1ea5y khi gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0110\u1ea5ng M\u00easia \u0111\u1ebfn s\u1ebd l\u00e0m vi\u1ec7c quy\u1ebft li\u1ec7t: nh\u01b0 r\u00ecu \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t s\u1eb5n n\u01a1i g\u1ed1c c\u00e2y (x. <em>Mt<\/em> 3,10), nh\u01b0 nia \u0111\u00e3 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 r\u00ea l\u00faa (x. <em>Mt<\/em> 3,11; <em>Lc<\/em> 3,17); m\u1ed9t ph\u00e9p r\u1eeda trong l\u1eeda \u0111ang ch\u1edd \u0111\u1ee3i m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi (x. <em>Mt<\/em> 3,11; <em>Lc<\/em> 3,16). Ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng t\u1ea1o l\u1eadp nh\u1eefng nh\u00f3m \u201cnh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0n h\u1ea3o\u201d t\u00e1ch kh\u1ecfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c: \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau, \u201cnh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e1ch bi\u1ec7t\u201d, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ex\u00eani \u1edf Qumr\u00e2n, \u201cc\u00e1c con c\u00e1i \u00e1nh s\u00e1ng\u201d, \u201cnh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng ch\u00ednh\u201d. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ea7y t\u1edb c\u1ee7a \u00f4ng ch\u1ee7 trong d\u1ee5 ng\u00f4n. Tuy nhi\u00ean, v\u00ec c\u00f3 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u00e0 ki\u00ean nh\u1eabn v\u00f4 bi\u00ean, Thi\u00ean Ch\u00faa\u00a0 \u0111\u00e3 v\u00e0 v\u1eabn x\u1eed s\u1ef1 c\u00e1ch kh\u00e1c.<\/p>\n<p>2. Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng mu\u1ed1n tri\u1ec7t ti\u00eau s\u1ef1 d\u1eef, ngh\u0129a l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb d\u1eef, nh\u01b0ng mu\u1ed1n h\u1ecd s\u1ed1ng c\u00f2n v\u00e0 s\u1ed1ng chung v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t. H\u1eb3n l\u00e0 Ng\u00e0i hi\u1ec3u t\u00ednh h\u1ee3p l\u00fd trong \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea7y t\u1edb, nh\u01b0ng Ng\u00e0i \u0111\u00e3 ph\u1ea3i x\u1eed s\u1ef1 ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eddi, l\u00e0 v\u00ec c\u1ecf l\u00f9ng s\u1ed1ng \u0111an quy\u1ec7n v\u1edbi l\u00faa t\u1ed1t, n\u00ean n\u1ebfu nh\u1ed5 c\u1ecf l\u00f9ng, th\u00ec kh\u00f3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec7n nh\u1ed5 c\u1ea3 l\u00faa t\u1ed1t. V\u1edbi l\u1ea1i, n\u1ebfu c\u1ecf l\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh l\u00faa t\u1ed1t (v\u1ec1 th\u1ef1c v\u1eadt h\u1ecdc), k\u1ebb x\u1ea5u l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t (trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng thi\u00eang li\u00eang). S\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u00e0 ki\u00ean nh\u1eabn c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 nh\u1eb1m c\u1ee9u \u0111\u1ed9 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00e0ng kh\u00e1c, s\u1ef1 x\u1ea5u v\u00e0 s\u1ef1 thi\u1ec7n \u0111an quy\u1ec7n v\u1edbi nhau tinh vi \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u00f4ng d\u1ec5 g\u00ec m\u00e0 ph\u00e2n t\u00e1ch ra. Th\u1eadt ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1edbi nh\u1eefng cu\u1ed9c ti\u00eau di\u1ec7t m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa, nh\u01b0ng l\u00e0 v\u1edbi s\u1ef1 ki\u00ean nh\u1eabn v\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>3. Nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>ch\u01b0\u1edbng k\u1ef3 th\u1eadt ra l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u<em> <\/em>b\u00ed nhi\u1ec7m n\u1eb1m trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Thi\u00ean Ch\u00faa: s\u1ef1 b\u00e9 b\u1ecfng v\u00e0 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i kh\u00f4ng g\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng h\u1ea1i m\u00e0 \u0111\u00fang h\u01a1n l\u1ea1i t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n cho th\u00e0nh c\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng lai. N\u1ebfu N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111\u1ecbnh ch\u1ebf t\u1ef1 th\u1ecfa m\u00e3n v\u1ec1 m\u00ecnh v\u00e0 h\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>h\u1ea1t c\u1ea3i, th\u00ec N\u01b0\u1edbc \u1ea5y thi\u1ebfu m\u1ea5t \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng. Ch\u1ec9 khi bi\u1ebft m\u00ecnh y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, con ng\u01b0\u1eddi c\u1eady d\u1ef1a v\u00e0o Thi\u00ean Ch\u00faa, con ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi n\u00ean m\u1ea1nh m\u1ebd (x. <em>2 Cr<\/em> 12,9). C\u00e1c t\u00edn h\u1eefu c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u1ecf c\u00e1c \u0111i\u1ec3m t\u1ef1a v\u00e0 c\u00e1c duy\u00ean c\u1edb tr\u1ea7n t\u1ee5c, tr\u1edf th\u00e0nh ngh\u00e8o kh\u00f3, khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng, y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, \u0111\u1ec3 H\u1ecdi Th\u00e1nh c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111\u1eb7c t\u00ednh nh\u01b0 \u0110\u1ea5ng S\u00e1ng L\u1eadp th\u1ea7n linh mu\u1ed1n cho c\u00f3.<\/p>\n<p>4. D\u1ee5 ng\u00f4n Men trong b\u1ed9t khi\u1ebfn ch\u00fang ta nh\u1edb \u0111\u1ebfn m\u1ed9t<em> <\/em>ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u1ee5c v\u1ee5 m\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 Tin M\u1eebng \u0111\u1ec1u nh\u1edb: h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb s\u1ed1ng \u00e2m th\u1ea7m, khi\u00eam t\u1ed1n, nh\u1ecf b\u00e9, \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n s\u1ee9c m\u1ea1nh Tin M\u1eebng v\u00e0o trong l\u00f2ng th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i th\u1ebf gi\u1edbi t\u1eeb b\u00ean trong. M\u1ed9t t\u01b0 t\u01b0\u1edfng kh\u00e1c \u0111\u1ebfn t\u1eeb th\u01b0 <em>1 Pr<\/em> 1,1: \u201cT\u00f4i l\u00e0 Ph\u00ear\u00f4, T\u00f4ng \u0110\u1ed3 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu Kit\u00f4, k\u00ednh g\u1eedi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa k\u00e9n ch\u1ecdn, nh\u1eefng kh\u00e1ch l\u1eef h\u00e0nh \u0111ang s\u1ed1ng t\u1ea3n m\u00e1c trong c\u00e1c x\u1ee9\u201d. C\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu s\u1ed1ng t\u1ea3n m\u00e1c, s\u1ed1ng t\u00ecnh tr\u1ea1ng <em>diaspora<\/em>. Trong ti\u1ebfng Hy L\u1ea1p, <em>diaspora<\/em> l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng gieo h\u1ea1t: V\u1eady c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu l\u00e0 h\u1ea1t gi\u1ed1ng Thi\u00ean Ch\u00faa gieo v\u00e0o trong th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1ec3 cu\u1ed1i c\u00f9ng to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, mang nh\u1eefng hoa qu\u1ea3 t\u1ed1t l\u00e0nh.<\/p>\n<p><strong><em>Lm PX V\u0169 Phan Long, ofm<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ch\u1ec9 sau khi \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua m\u1ed9t h\u00e0nh tr\u00ecnh d\u00e0i, trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng tranh t\u1ed1i tranh s\u00e1ng, N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa m\u1edbi t\u1ecf hi\u1ec7n r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c quy t\u1ee5 to\u00e0n th\u1ec3 v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0o s\u1ed1ng trong b\u00ecnh an c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa.\u00a0 1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh C\u00e2u d\u1eabn nh\u1eadp ng\u1eafn (c. 24a) li\u00ean k\u1ebft d\u1ee5 ng\u00f4n &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/hieu-biet-va-kien-nhan-mattheu-1324-43-cn-xvi-a\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-tranquang","4":"post-3176","6":"format-standard","7":"category-thanh-kinh"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3176","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3176"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3176\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11396,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3176\/revisions\/11396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}