{"id":3568,"date":"2023-08-16T00:37:34","date_gmt":"2023-08-15T18:37:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=3568"},"modified":"2023-06-17T22:17:03","modified_gmt":"2023-06-17T16:17:03","slug":"nguoi-phu-nu-canaan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/nguoi-phu-nu-canaan\/","title":{"rendered":"Ng\u01b0\u1eddi Ph\u1ee5 N\u1eef Canaan"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/canaanitewoman_drouais1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3570\" style=\"border: black 1px solid;\" title=\"Christ and the Canaanite Woman - c.1784Germain-Jean Drouais\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/canaanitewoman_drouais1.jpg\" alt=\"\" width=\"490\" height=\"370\" srcset=\"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/canaanitewoman_drouais1.jpg 1022w, https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/canaanitewoman_drouais1-300x226.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 490px) 100vw, 490px\" \/><\/a><em><strong><\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\" align=\"center\"><em><strong>(M\u00e1tth\u00eau 15,21-28 \u2013 CN XX TN &#8211; A)<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>G<\/strong><strong>iai tho\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef Canaan h\u00e0m ch\u1ee9a hai kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh b\u1ec1 ngo\u00e0i m\u00e2u thu\u1eabn nhau: s\u1ef1 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn Israel l\u00e0m d\u00e2n ri\u00eang c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ef1 do trong vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee9u \u0111\u1ed9.<\/strong><\/p>\n<p><strong>1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh<\/strong><\/p>\n<p>Trong c\u00e1c b\u1ea3n v\u0103n tr\u01b0\u1edbc, ta th\u1ea5y, sau khi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu b\u1ecb d\u00e2n Nadar\u00e9t lo\u1ea1i tr\u1eeb v\u00e0 Gioan T\u1ea9y Gi\u1ea3 b\u1ecb ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7; Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1eefa b\u1ec7nh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f2n ng\u1ecf l\u1eddi v\u1edbi \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng n\u1eefa. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c tranh lu\u1eadn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau v\u1eabn c\u00f2n, ng\u00e0y c\u00e0ng gay g\u1eaft h\u01a1n. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu tr\u00e1ch h\u1ecd l\u00e0 \u0111\u00e3 th\u00eam qu\u00e1 nhi\u1ec1u quy t\u1eafc v\u00e0o Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea khi\u1ebfn cho Lu\u1eadt n\u00e0y trong th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f2n gi\u00e1 tr\u1ecb n\u1eefa; c\u00f9ng l\u1eafm ch\u1ec9 m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ed1 chuy\u00ean vi\u00ean r\u1ea5t r\u00e0nh c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng ti\u1ec1n nh\u00e2n m\u1edbi gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 th\u00f4i. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ph\u1ea3n \u1ee9ng b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u01b0a Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi s\u1ef1 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ban \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ec3 to\u00e0n d\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 tu\u00e2n gi\u1eef.<\/p>\n<p>Trong b\u1ea3n v\u0103n \u0111i tr\u01b0\u1edbc s\u00e1t \u0111o\u1ea1n v\u0103n c\u1ee7a ch\u00fang ta, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00f2n \u0111i xa h\u01a1n. Trong\u00a0 m\u1ed9t<em> <\/em>d\u1ecbp tranh lu\u1eadn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau v\u1ec1 m\u00f3n \u0103n trong s\u1ea1ch v\u00e0 kh\u00f4ng trong s\u1ea1ch, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 Ng\u01b0\u1eddi g\u1ee3i \u00fd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n m\u1ecdi th\u1ee9c m\u00e0 ch\u00ednh Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea c\u1ea5m! Th\u1ebf m\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>trong nh\u1eefng l\u00fd do g\u00e2y chia r\u1ebd Do Th\u00e1i v\u00e0 D\u00e2n ngo\u1ea1i. V\u1eady \u0110\u1ee9c Gi\u00easu d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111ang quay v\u1ec1 v\u1edbi m\u1ed9t<em> <\/em>th\u00e1i \u0111\u1ed9 m\u1ec1m d\u1ebbo h\u01a1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi D\u00e2n ngo\u1ea1i. Ch\u00ednh trong khung c\u1ea3nh n\u00e0y m\u00e0 ta \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec7n \u201cNg\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef Canaan\u201d. T\u00e1c gi\u1ea3 <em>Mt<\/em> tr\u00ecnh b\u00e0y cho th\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 l\u00e0m m\u1ed9t<em> <\/em>ph\u00e9p l\u1ea1 theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef ngo\u1ea1i gi\u00e1o. \u0110\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 c\u1ee9ng l\u00f2ng tin c\u1ee7a d\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i ng\u00e0y c\u00e0ng gia t\u0103ng c\u1ee7a gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u00f4n gi\u00e1o, ph\u1ea3i ch\u0103ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1ecf m\u1ea1c Israel m\u00e0 quay sang h\u1eb3n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i?<\/p>\n<p><strong>2.- B\u1ed1 c\u1ee5c<\/strong><\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1 tr\u00ed th\u00e0nh nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, nh\u01b0 nh\u1eefng b\u1eadc \u0111i l\u00ean t\u1edbi m\u1ed9t<em> <\/em>cao \u0111i\u1ec3m:<\/p>\n<p>* M\u1edf: Ho\u00e0n c\u1ea3nh (15,21);<\/p>\n<p>1) \u0110o\u1ea1n m\u1ed9t: \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef: \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0m ng\u01a1 = t\u1eeb ch\u1ed1i (15,22-23a);<\/p>\n<p>2) \u0110o\u1ea1n hai: \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7: \u0110\u1ee9c Gi\u00easu tr\u1ea3 l\u1eddi = t\u1eeb ch\u1ed1i (15,23b-24);<\/p>\n<p>3) \u0110o\u1ea1n ba: \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef: \u0110\u1ee9c Gi\u00easu tr\u1ea3 l\u1eddi = t\u1eeb ch\u1ed1i (15,25-26);<\/p>\n<p>4) \u0110o\u1ea1n b\u1ed1n: \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef: \u0110\u1ee9c Gi\u00easu khen ng\u1ee3i =\u00a0 \u0111\u1ed3ng \u00fd (15,27-28).<\/p>\n<p><strong>3.- V\u00e0i \u0111i\u1ec3m ch\u00fa gi\u1ea3i<\/strong><\/p>\n<p><em>&#8211; \u0110\u1ee9c Gi\u00easu lui v\u1ec1 mi\u1ec1n Tia v\u00e0 Xi\u0111\u00f4n<\/em> (21): Ghi ch\u00fa v\u1ec1 n\u01a1i ch\u1ed1n n\u00e0y c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch th\u1ea7n h\u1ecdc. T\u00e1c gi\u1ea3 <em>Mt<\/em> cho th\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi D\u00e2n ngo\u1ea1i c\u01b0 ng\u1ee5 trong v\u00f9ng n\u00e0y. C\u1ee5m t\u1eeb \u201cTia v\u00e0 Xi\u0111\u00f4n\u201d th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 g\u1ecdi v\u00f9ng D\u00e2n ngo\u1ea1i c\u01b0 ng\u1ee5 \u1edf v\u1ec1 ph\u00eda bi\u00ean gi\u1edbi t\u00e2y b\u1eafc Pal\u00e9ttina; n\u01a1i n\u00e0y c\u0169ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Ph\u00eanikia. D\u00e2n Ph\u00eanikia t\u1ef1 g\u1ecdi m\u00ecnh l\u00e0 \u201cd\u00e2n Canaan\u201d, v\u00e0 C\u1ef1u \u01af\u1edbc c\u0169ng nh\u01b0 T\u00e2n \u01af\u1edbc \u0111\u00e3 l\u1ea5y l\u1ea1i t\u00ean g\u1ecdi \u0111\u00f3.<\/p>\n<p><em>&#8211; \u1edf v\u00f9ng \u1ea5y \u0111i ra <\/em>(22): Gi\u1ea3i th\u00edch nh\u01b0 BJ (1998) r\u1eb1ng \u201c\u00e2n hu\u1ec7 cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ban cho ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef ngo\u1ea1i gi\u00e1o n\u00e0y r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd l\u00e0 trong \u0111\u1ea5t Israel\u201d, hay nh\u01b0 Bd CGKPV (2004): \u201cM\u00e1tth\u00eau h\u00ecnh nh\u01b0 mu\u1ed1n ng\u1ee5 \u00fd r\u1eb1ng, s\u1edf d\u0129 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 ngo\u1ea1i gi\u00e1o bi\u1ebft tuy\u00ean x\u01b0ng Ch\u00faa Gi\u00easu l\u00e0 Con vua \u0110av\u00edt l\u00e0 v\u00ec b\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111i ra kh\u1ecfi mi\u1ec1n d\u00e2n ngo\u1ea1i v\u00e0 ch\u1ec9 trong \u0111\u1ea5t \u00cdt-ra-en b\u00e0 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00faa thi \u00e2n\u201d d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f3 ph\u1ea7n \u00e9p ngh\u0129a. Nh\u01b0ng c. 21 l\u1ea1i cho hi\u1ec3u r\u1eb1ng ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u1edbi \u0111i ra kh\u1ecfi \u0111\u1ea5t Israel \u0111\u1ec3 \u0111i v\u00e0o v\u00f9ng D\u00e2n ngo\u1ea1i. Trong th\u1ef1c t\u1ebf, c\u00e1c bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ecba l\u00fd, ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c gi\u1eefa Galil\u00ea, Xyri v\u00e0 Ph\u00eaniki c\u0169ng ch\u1eb3ng r\u00f5 r\u00e0ng g\u00ec. \u0110\u00e0ng kh\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u201c\u0111i ra\u201d (<em>exelthousa<\/em>) v\u00e0 gi\u1edbi t\u1eeb <em>apo<\/em> c\u0169ng r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn xu\u1ea5t x\u1ee9 ngo\u1ea1i gi\u00e1o c\u1ee7a b\u00e0 \u1ea5y m\u00e0 th\u00f4i. V\u00ec th\u1ebf, gi\u00e1o s\u01b0 Guillemette \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb d\u1ecbch l\u00e0 \u201c\u2026 th\u00ec n\u00e0y c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 Canaan c\u1ee7a v\u00f9ng \u1ea5y\u2026\u201d. D\u1ecbch nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec h\u00e0i h\u00f2a v\u1edbi c\u00e2u tr\u01b0\u1edbc (c. 21). TOB (1994) d\u1ecbch l\u00e0 \u201cn\u00e0y \u0111\u00e2y m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 Canaan \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00f3\u2026\u201d.<\/p>\n<p><em>&#8211; Con vua \u0110av\u00edt<\/em> (23): V\u00ec danh ti\u1ebfng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 lan t\u1edbi c\u00e1c v\u00f9ng n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft c\u00e1c t\u00ean c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Do \u0111\u00f3, kh\u00f4ng ch\u1eafc l\u00e0 khi g\u1ecdi Ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 tin Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00easia. R\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0 g\u1ecdi Ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 ch\u1ec9 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i. Tuy nhi\u00ean, l\u1eddi k\u00eau c\u1ee7a b\u00e0 c\u0169ng v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi tr\u00e1ch g\u1eedi \u0111\u1ebfn cho d\u00e2n Do Th\u00e1i v\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u00f4ng bi\u1ebft nh\u1eadn ra \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00easia.<\/p>\n<p><em>&#8211; Th\u1ea7y ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111\u1ebfn v\u1edbi nh\u1eefng con chi\u00ean l\u1ea1c c\u1ee7a nh\u00e0 \u00cdt-ra-en m\u00e0 th\u00f4i<\/em> (24): \u201cCh\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111\u1ebfn\u201d l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e1i b\u1ecb \u0111\u1ed9ng thay t\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa (= Thi\u00ean Ch\u00faa ch\u1ec9 sai Th\u1ea7y \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u2026). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u1eafc l\u1ea1i m\u1ed9t<em> <\/em>b\u00e0i sai r\u1ea5t ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c s\u1ea5m ng\u00f4n n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ebd \u0111\u1ebfn m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u00e0y Yhwh \u0111u\u1ed5i c\u00e1c m\u1ee5c t\u1eed gi\u1ea3 hi\u1ec7u ra kh\u1ecfi Israel v\u00e0 trao nhi\u1ec7m v\u1ee5 ch\u0103n d\u1eaft cho \u0110\u1ea5ng M\u00easia (x. <em>Ed<\/em> 34,23). Nay Ng\u01b0\u1eddi loan b\u00e1o r\u1eb1ng gi\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 vai tr\u00f2 t\u00e1i l\u1eadp Israel th\u00e0nh m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111o\u00e0n chi\u00ean duy nh\u1ea5t, trung th\u00e0nh v\u1edbi Yhwh. Khi d\u00e2n Israel \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c quy t\u1ee5 l\u1ea1i r\u1ed3i, khi h\u1ecd \u0111\u00e3 l\u1ea1i \u0111i theo v\u1ecb m\u1ee5c t\u1eed ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa r\u1ed3i, ch\u1ec9 khi \u1ea5y c\u00e1c d\u00e2n tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c quy t\u1ee5 l\u1ea1i quanh Thi\u00ean Ch\u00faa ch\u00e2n th\u1eadt. Nh\u01b0ng giai \u0111o\u1ea1n hai n\u00e0y c\u1ee7a ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee9u \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn s\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 M\u00easia. V\u1ec1 ch\u00fa gi\u1ea3i, \u201cnh\u1eefng con chi\u00ean l\u1ea1c nh\u00e0 Israel\u201d (<em>ta probata \u2026 oikou Isra\u00eal<\/em>) c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t thu\u1ed9c-c\u00e1ch gi\u1ea3i ngh\u0129a (epexegetical genitive), v\u00e0 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cnh\u1eefng con chi\u00ean l\u1ea1c <em>l\u00e0<\/em> nh\u00e0 Israel\u201d.<\/p>\n<p><em>&#8211; Ch\u00f3 con<\/em> (26): T\u1eeb Hy L\u1ea1p <em>kynarion<\/em> (\u201cch\u00f3 con\u201d) l\u00e0 d\u1ea1ng gi\u1ea3m nh\u1eb9 c\u1ee7a t\u1eeb <em>ky\u00f4n<\/em> (\u201cch\u00f3\u201d). Ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi D\u00e2n ngo\u1ea1i l\u00e0 \u201cch\u00f3\u201d (H\u00edp-ri <em>keleb<\/em>). Ph\u1ea3i ch\u0103ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu d\u00f9ng t\u1eeb \u1edf d\u1ea1ng gi\u1ea3m nh\u1eb9 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt t\u00ednh khinh b\u1ec9 trong t\u1eeb \u201cch\u00f3\u201d? Kh\u00f4ng ch\u1eafc, b\u1edfi v\u00ec: 1) Trong Hy L\u1ea1p koin\u00ea (b\u00ecnh d\u00e2n), kh\u00f4ng ch\u1eafc l\u00e0 d\u1ea1ng gi\u1ea3m nh\u1eb9 \u1ea5y c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ef1 gi\u1ea3m thi\u1ec3u; 2) Ng\u00f4n ng\u1eef A-ram kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ea1ng t\u1eeb t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi \u201cch\u00f3 con\u201d. Do \u0111\u00f3, h\u1eb3n l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 d\u00f9ng t\u1eeb A-ram truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e0 <em>kal\u01a1b\u00e2\u2019 <\/em>(ch\u00f3) \u0111\u1ec3 g\u1ecdi D\u00e2n ngo\u1ea1i.<\/p>\n<p><strong>4.- \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n<\/strong><\/p>\n<p>Ph\u1ea3i ch\u0103ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1ecf m\u1ea1c Israel m\u00e0 quay sang h\u1eb3n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i? B\u1ea3n v\u0103n <em>Mt<\/em> \u0111\u1ecdc h\u00f4m nay tr\u1ea3 l\u1eddi v\u1edbi ch\u00fang ta r\u1eb1ng \u0111\u1ea5y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Qu\u1ea3 th\u1ebf, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u00e0m ph\u00e9p l\u1ea1 sau khi \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i l\u00e2u d\u00e0i, y nh\u01b0 th\u1ec3 Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u1ef1c ch\u1eb3ng \u0111\u00e3. Ch\u00fang ta t\u00ecm hi\u1ec3u b\u1ea3n v\u0103n.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 th\u01b0a v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu: \u201cL\u1ea1y Ng\u00e0i l\u00e0 Con vua \u0110av\u00edt, xin r\u1ee7 l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng t\u00f4i\u201d (c. 22). Khi n\u00f3i\u201d Xin r\u1ee7 l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng t\u00f4i\u201d, b\u00e0 \u0111\u00e3 d\u00f9ng ng\u00f4n ng\u1eef Kinh Th\u00e1nh l\u1ea5y t\u1eeb c\u00e1c Th\u00e1nh v\u1ecbnh (<em>Tv<\/em> 6,3; 9,14; 26,7; 30,10; 40,56; 85,.3; 122,3; v.v.). \u0110\u00e2y l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef quen thu\u1ed9c v\u1edbi H\u1ed9i Th\u00e1nh. \u201cNg\u00e0i\/Ch\u00faa, <em>kyrie<\/em>\u201d, l\u00e0 danh hi\u1ec7u c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7u xin th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 th\u01b0a v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Khi g\u1ecdi Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u201cCon vua \u0110av\u00edt\u201d, cho d\u00f9 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a b\u00e0 ch\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng, b\u00e0 cho th\u1ea5y b\u00e0 \u0111ang quay v\u1ec1 v\u1edbi \u0110\u1ea5ng M\u00easia c\u1ee7a Israel, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 ch\u1eefa l\u00e0nh nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111au \u1ed1m trong d\u00e2n. Nh\u01b0 v\u1eady, b\u00e0 bi\u1ebft r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi \u0111\u1ebfn v\u1edbi con c\u00e1i Israel; \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a b\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 l\u00e0, d\u00f9 bi\u1ebft nh\u01b0 th\u1ebf, b\u00e0 v\u1eabn k\u00eau c\u1ea7u Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 t\u00ecm c\u00e1ch \u0111u\u1ed5i b\u00e0 \u1ea5y \u0111i. C\u00e1c \u00f4ng \u0111\u00f3ng m\u1ed9t v\u00e0i tr\u00f2 ti\u00eau c\u1ef1c, gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u1edf 14,15; 19,13. C\u00e1c \u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch x\u1ea5u ti\u1ebfng k\u00eau la c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef; c\u00e1c \u00f4ng kh\u00f4ng nghe ra \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i c\u00f9ng qu\u1eabn c\u1ee7a b\u00e0, m\u00e0 ch\u1ec9 th\u1ea5y l\u00e0 b\u00e0 \u0111ang \u0111i theo nh\u00f3m v\u00e0 l\u00e0m phi\u1ec1n b\u1eb1ng ti\u1ebfng k\u00eau la. L\u1eddi \u0111\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u1eb1m trong ng\u1eef c\u1ea3nh n\u00e0y: \u201cTh\u1ea7y ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111\u1ebfn v\u1edbi nh\u1eefng con chi\u00ean l\u1ea1c c\u1ee7a nh\u00e0 \u00cdt-ra-en m\u00e0 th\u00f4i\u201d (c. 24); Ng\u01b0\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 nh\u01b0 v\u1eady tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u00e0 trong ho\u00e0n c\u1ea3nh d\u00e2n Do Th\u00e1i kh\u00e9p l\u00f2ng l\u1ea1i trong th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee9ng tin. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y, ch\u00ednh Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1ea7n n\u00f3i l\u00ean khi sai ph\u00e1i Nh\u00f3m M\u01b0\u1eddi Hai (x. 10,6). Nh\u01b0 th\u1ebf Ng\u01b0\u1eddi h\u1ed7 tr\u1ee3 cho vi\u1ec7c d\u1ee9t kho\u00e1t t\u1eeb ch\u1ed1i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 c\u00f2n cho th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u n\u00e0y thu\u1ed9c v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee9u \u0111\u1ed9. N\u1ebfu v\u1eady, sau n\u00e0y khi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu truy\u1ec1n d\u1ea1y c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111i \u0111\u1ebfn v\u1edbi mu\u00f4n d\u00e2n (28,18-20), \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i c\u0103n b\u1ea3n trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. \u201cC\u00e1c con chi\u00ean l\u1ea1c c\u1ee7a nh\u00e0 Israel\u201d kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 \u201cc\u00e1c con chi\u00ean \u0111en\u201d t\u1ea1i Israel, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u l\u00e0 to\u00e0n th\u1ec3 d\u00e2n Thi\u00ean Ch\u00faa m\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi t\u1edbi. C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho th\u1ea5y Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef m\u1ed9t ch\u00fat quan t\u00e2m n\u00e0o n\u1eefa. Th\u1ebf nh\u01b0ng b\u00e0 v\u1eabn quay v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 b\u00e1i l\u1ea1y Ng\u01b0\u1eddi (x. 8,2; 9,18). M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, b\u00e0 g\u1ecdi Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u00a0\u201cNg\u00e0i\/Ch\u00faa, <em>kyrie<\/em>\u201d, v\u00e0 m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, b\u00e0y n\u00e0i xin Ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ea5y t\u1eeb c\u00e1c <em>Th\u00e1nh v\u1ecbnh<\/em> (<em>Tv<\/em> 43,27; 69,6; 78,9; 108,28). M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1eeb ch\u1ed1i b\u1eb1ng l\u1eddi l\u1ebd r\u1ea5t m\u1ea1nh: \u201cKh\u00f4ng n\u00ean l\u1ea5y b\u00e1nh d\u00e0nh cho con c\u00e1i m\u00e0 n\u00e9m cho l\u0169 ch\u00f3 con\u201d (c. 26). Ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng Tin M\u1eebng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafm ph\u00e2n ph\u00e1t cho \u201ccon c\u00e1i\u201d, t\u1ee9c l\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c Do Th\u00e1i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba k\u1ebf l\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1ee9a. Kh\u00f4ng ch\u1eafc ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd n\u00e0y, khi b\u00e0 tr\u1ea3 l\u1eddi: \u201cTh\u01b0a Ng\u00e0i, \u0111\u00fang th\u1ebf, nh\u01b0ng m\u00e0 l\u0169 ch\u00f3 con c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n nh\u1eefng m\u1ea3nh v\u1ee5n tr\u00ean b\u00e0n ch\u1ee7 r\u01a1i xu\u1ed1ng\u201d (c. 27). C\u00f3 l\u1ebd ph\u1ea3i n\u00f3i r\u1eb1ng b\u00e0 t\u1ef1 g\u1ecdi m\u00ecnh l\u00e0 \u201cch\u00f3\u201d kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1ebb l\u1ea1i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu: Trong gia \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng con ch\u00f3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng nh\u1eefng m\u1ea3nh v\u1ee5n t\u1eeb b\u00e0n ch\u1ee7 r\u01a1i xu\u1ed1ng. D\u00f9 b\u1ecb t\u1eeb ch\u1ed1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef v\u1eabn kh\u00f4ng n\u1ea3n ch\u00ed, b\u00e0 v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ea7u xin. Th\u1ebf l\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi b\u00e0 th\u1ec9nh c\u1ea7u.<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u00f4 t\u1ea3 s\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef, \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 b\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eb7p l\u1ea1i li\u00ean t\u1ee5c, l\u00e0 \u201cl\u00f2ng\/\u0111\u1ee9c tin\u201d (x. 8,10.13; 9,22.29). \u0110\u1ee9c tin c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ngo\u1ea1i tr\u1eeb s\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7t n\u01a1i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. C\u00e2u truy\u1ec7n k\u1ebft th\u00fac gi\u1ed1ng nh\u01b0 truy\u1ec7n vi\u00ean s\u0129 quan \u1edf Caph\u00e1cnaum. L\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u kh\u00f4ng ng\u01a1i ngh\u1ec9 c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn. Con g\u00e1i b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ecfi (c. 28).<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a b\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi gi\u00e1n ti\u1ebfp k\u1ebft \u00e1n s\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh v\u00e0 s\u1ef1 an to\u00e0n m\u00e0 d\u00e2n Do Th\u00e1i ngh\u0129 l\u00e0 h\u1ecd \u0111ang c\u00f3, d\u1ef1a tr\u00ean truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00e0 t\u01b0 c\u00e1ch th\u1eeba k\u1ebf l\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1ee9a cho t\u1ed5 ph\u1ee5 Abraham: h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n bi\u1ebft \u0111\u00f3n nh\u1eadn \u01a1n Thi\u00ean Ch\u00faa tuy\u1ec3n ch\u1ecdn trong \u0111\u1ee9c tin n\u1eefa. C\u00f2n b\u00e0 Canaan, b\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u b\u00e0 mu\u1ed1n c\u00f3, l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec b\u00e0 \u1edf tr\u01b0\u1edbc nhan Thi\u00ean Ch\u00faa trong t\u01b0 th\u1ebf ch\u1edd \u0111\u1ee3i khi\u00eam t\u1ed1n nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i \u0111\u1ebfn trong c\u00e1c M\u1ed1i Ph\u00fac. B\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1ecf ra nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh kh\u1ea5t d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, c\u1ee9 kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u1ea7u xin, c\u1ee9 hy v\u1ecdng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i m\u1ecdi hy v\u1ecdng, gi\u1ed1ng nh\u01b0 Abraham, nh\u01b0 b\u00e0 g\u00f3a trong d\u1ee5 ng\u00f4n <em>Lc<\/em> (<em>Lc<\/em> 18,1-8), nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh m\u00e0 v\u00e0o N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi (<em>Mt<\/em> 11,12). L\u1eddi b\u00e0 c\u1ea7u xin ch\u00ednh l\u00e0 h\u00ecnh th\u00e1i c\u1ee5 th\u1ec3 v\u00e0 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ni\u1ec1m tin b\u00e0. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu th\u1ea5y \u201cl\u00f2ng tin c\u1ee7a b\u00e0 m\u1ea1nh th\u1eadt\u201d (c. 28), b\u1edfi v\u00ec l\u00f2ng tin c\u1ee7a b\u00e0 l\u00e0 tr\u1ecdn v\u1eb9n, n\u00f3 cho th\u1ea5y m\u1ed9t<em> <\/em>con tim kh\u00f4ng chia s\u1ebb \u0111ang ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c no l\u00f2ng th\u1ecfa d\u1ea1 t\u1eeb s\u1ef1 h\u00e0o ph\u00f3ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, t\u1eeb \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Ch\u1ee7. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, ch\u00ednh \u0111\u1ee9c tin n\u00e0y c\u00e0ng cho th\u1ea5y l\u00e0 s\u1ef1 m\u00f9 qu\u00e1ng v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn c\u1ee7a d\u00e2n Do Th\u00e1i \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu th\u1eadt th\u00ea th\u1ea3m, v\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 t\u1eeb kh\u01b0\u1edbc nh\u00ecn nh\u1eadn Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00easia, trong khi \u201ccon ch\u00f3\u201d ngo\u1ea1i gi\u00e1o n\u00e0y \u0111\u00e3 bi\u1ebft nh\u1eadn ra Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u201cCon vua \u0110av\u00edt\u201d (c. 22). S\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1eb7t n\u01a1i \u0110\u1ee9c Ch\u00faa v\u00e0 Con vua \u0110av\u00edt c\u0169ng h\u00e0m ch\u1ee9a kinh nghi\u1ec7m c\u1ee5 th\u1ec3 v\u1ec1 s\u1ef1 ch\u1eefa l\u00e0nh.<\/p>\n<p><em>+ K\u1ebft lu\u1eadn<\/em><\/p>\n<p>Giai tho\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef Canaan h\u00e0m ch\u1ee9a hai kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh b\u1ec1 ngo\u00e0i m\u00e2u thu\u1eabn nhau: s\u1ef1 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn Israel l\u00e0m d\u00e2n ri\u00eang c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ef1 do trong vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee9u \u0111\u1ed9. Ta v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc truy\u1ec7n b\u00e0 Canaan \u0111\u1ec3 ghi nh\u1eadn s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p c\u1ee9u \u0111\u1ed9 v\u00e0 hy v\u1ecdng, nh\u01b0ng c\u0169ng ph\u1ea3i lu\u00f4n \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng xu h\u01b0\u1edbng duy t\u00edn ho\u1eb7c cu\u1ed3ng t\u00edn. N\u1ebfu b\u00e0 \u1ea5y cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u1eafng nghe, t\u00e1c gi\u1ea3 v\u1eabn kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ea5t c\u1ee9 ai c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin y nh\u01b0 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a b\u00e0 th\u00ec lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh c\u00f4ng nh\u01b0 th\u1ebf. C\u00e1c m\u1ea7u nhi\u1ec7m c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng ph\u1ea3i bao gi\u1edd c\u0169ng tr\u1edf n\u00ean minh b\u1ea1ch khi con ng\u01b0\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u Ng\u00e0i.\u00a0<\/p>\n<p><strong>5.- G\u1ee3i \u00fd suy ni\u1ec7m<\/strong><\/p>\n<p>1. B\u1ea3n v\u0103n h\u00f4m nay cho hi\u1ec3u r\u1eb1ng t\u01b0 c\u00e1ch c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eeda t\u1ed9i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00ea ph\u00e1n ho\u1eb7c khinh b\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. T\u01b0 c\u00e1ch n\u00e0y th\u1eadt ra l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>\u01a1n Thi\u00ean Ch\u00faa ban cho ch\u00fang ta. Ri\u00eang Ng\u00e0i, Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c v\u00e0o b\u1ea5t c\u1ee9 c\u1ea5u tr\u00fac t\u00f4n gi\u00e1o n\u00e0o hay b\u1ea5t c\u1ee9 t\u01b0 c\u00e1ch n\u00e0o c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3. Ng\u00e0i v\u1eabn \u0111ang th\u1ea5y c\u00f3 \u201cl\u00f2ng tin m\u1ea1nh th\u1eadt\u201d n\u01a1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ch\u00fang ta coi th\u01b0\u1eddng. Ng\u00e0i v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m d\u1ea5y l\u00ean m\u1ed9t<em> <\/em>d\u00e2n m\u1edbi cho Ng\u00e0i.<\/p>\n<p>2. B\u00e0 Canaan n\u00e0y \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi tr\u1edf ng\u1ea1i, b\u1eb1ng s\u1ef1 ki\u00ean tr\u00ec, b\u1eb1ng kh\u1ea3 n\u0103ng thuy\u1ebft ph\u1ee5c ri\u00eang c\u1ee7a ph\u00e1i n\u1eef: nh\u1eb9 nh\u00e0ng, b\u00ecnh th\u1ea3n, nh\u01b0ng c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft. B\u00e0 \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c tr\u1edf ng\u1ea1i b\u1eb1ng tr\u00ed th\u00f4ng minh \u0111\u1ea7y khi\u00eam t\u1ed1n, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1eb1ng s\u1ef1 ng\u1ea1o m\u1ea1n khi\u00eau kh\u00edch, ho\u1eb7c b\u1eb1ng th\u00e1i \u0111\u1ed9 qu\u1ef5 l\u1ee5y, h\u1ea1 m\u00ecnh, c\u1ea7u c\u1ea1nh. \u0110\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 th\u1ebf, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean b\u00e0 ph\u1ea3i r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng y\u00eau \u0111\u1ee9a con c\u1ee7a b\u00e0. B\u00e0 th\u01b0\u01a1ng y\u00eau \u0111\u1ee9a con nh\u1ecf y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 l\u00e0m g\u00ec \u0111\u1ec3 c\u1ee9u m\u00ecnh. B\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho n\u00f3; b\u00e0 c\u0169ng tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 m\u00ecnh di\u1ec5n t\u1ea3 ra v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a h\u1ecd. B\u00e0 l\u00e0 ph\u00e1t ng\u00f4n vi\u00ean c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 th\u1ebf c\u00f4 th\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i. B\u00e0 hi\u1ec3u v\u1ee5 vi\u1ec7c c\u1ee7a b\u00e0, b\u00e0 x\u00e1c t\u00edn b\u00e0 c\u00f3 l\u00fd, b\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 b\u00e0 c\u00f3 quy\u1ec1n xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u gi\u00fap. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u00e0 ch\u1ec9 mu\u1ed1n b\u00e0y t\u1ecf nguy\u1ec7n v\u1ecdng c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u00f2n \u0111\u00e1p \u1ee9ng th\u1ebf n\u00e0o th\u00ec t\u00f9y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu; b\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00e1ch xin khi\u1ebfn \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>3. Kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 b\u00e0 c\u00f3 linh c\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu th\u1ebf n\u00e0o c\u0169ng ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi b\u00e0 th\u1ec9nh c\u1ea7u ch\u0103ng. Kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 b\u00e0 c\u00f3 \u0111\u00e3 nghe bi\u1ebft nhi\u1ec1u v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ch\u01b0a. Kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 b\u00e0 c\u00f3 hi\u1ec3u bi\u1ebft ph\u1ea7n n\u00e0o nh\u00e2n c\u00e1ch c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi ch\u0103ng. Nh\u01b0ng c\u00e1ch b\u00e0 xin cho th\u1ea5y l\u00e0 b\u00e0 bi\u1ebft l\u00e0 b\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1eady d\u1ef1a v\u00e0o \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. D\u00f9 sao ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef c\u0169ng c\u00f3 linh c\u1ea3m s\u1eafc b\u00e9n h\u01a1n v\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 c\u1ea3m th\u1ee9c r\u1ea5t ch\u00ednh x\u00e1c v\u1ec1 t\u1eebng con ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd g\u1eb7p g\u1ee1. Ch\u1eafc ch\u1eafn b\u00e0 n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 b\u1eb1ng s\u1ef1 linh c\u1ea3m r\u1ea5t n\u1eef t\u00ednh n\u00e0y. Khi bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u00e0 xin kh\u00f4ng ph\u1ea3i cho b\u00e0, khi bi\u1ebft r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 b\u00e0 \u0111\u1ebfn g\u1eb7p \u0111\u1ec3 th\u1ec9nh c\u1ea7u l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 l\u00f2ng nh\u00e2n \u00e1i, th\u00ec b\u00e0 ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 s\u1ee3 m\u1ea5t. B\u00e0 \u0111\u00e3 xin, xin m\u00e3i. Ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1edb \u0111\u1ebfn d\u1ee5 ng\u00f4n \u0110\u1ee9c Gi\u00easu k\u1ec3 v\u1ec1 b\u00e0 g\u00f3a nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh xin \u00f4ng quan to\u00e0 b\u1ea5t nh\u00e2n c\u1ee9u x\u00e9t cho v\u1ee5 vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u00ecnh \u1edf ch\u01b0\u01a1ng 18 c\u1ee7a <em>Tin M\u1eebng Luca<\/em>. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 s\u1ef1 ki\u00ean tr\u00ec l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ee9c t\u00ednh ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a ph\u00e1i n\u1eef.<\/p>\n<p>4. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 t\u00f4i d\u1ec5 bu\u00f4ng xu\u00f4i tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t<em> <\/em>kh\u00f3 kh\u0103n d\u00f9 b\u00e9 nh\u1ecf. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 x\u00e1c t\u00edn m\u00e3nh li\u1ec7t v\u1ec1 \u01a1n g\u1ecdi c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng cho \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ed9 cu\u1ed1i c\u00f9ng. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ea3m th\u1ee9c r\u1eb1ng s\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn c\u00e1ch t\u00f4i s\u1ed1ng \u01a1n g\u1ecdi c\u1ee7a t\u00f4i. Qu\u1ea3 th\u1eadt, t\u00f4i l\u00f9i b\u01b0\u1edbc t\u1ee9c kh\u1eafc khi v\u1eeba b\u1ecb t\u1eeb ch\u1ed1i. C\u00f3 m\u1ea5y khi t\u00f4i ki\u00ean tr\u00ec c\u1ea7u xin Ch\u00faa cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u1eady nh\u1edd t\u00f4i c\u1ea7u nguy\u1ec7n cho \u0111\u00e2u. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 t\u00f4i ch\u1eb3ng d\u00e1m l\u00ean ti\u1ebfng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 th\u1ebf c\u00f4 th\u00e2n, v\u00ec t\u00f4i s\u1ee3 li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn t\u00f4i, t\u00f4i s\u1ee3 m\u1ea5t quy\u1ec1n l\u1ee3i, m\u1ea5t ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng, m\u1ea5t s\u1ef1 t\u00edn nhi\u1ec7m&#8230; C\u00f3 khi ch\u1ec9 nguy\u00ean ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u00f4i ch\u1eb3ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft qu\u1ea3 g\u00ec \u0111\u00e2u, l\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u1ea3m th\u1ea5y t\u00ea li\u1ec7t, ch\u00e2n t\u00f4i kh\u00f4ng sao nh\u00fac nh\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa r\u1ed3i. Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef Canaan n\u00e0y, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i, cho t\u00f4i th\u1ea5y r\u1eb1ng ki\u00ean tr\u00ec l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>nh\u00e2n \u0111\u1ee9c, b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 lay chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa! B\u00e0 \u00fd th\u1ee9c r\u1eb1ng b\u00e0y t\u1ecf nguy\u1ec7n v\u1ecdng t\u1ed1t l\u00e0nh, nh\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1ee3 gi\u00fap k\u1ebb kh\u00e1c, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 chuy\u1ec7n x\u1ea5u \u0111\u1ec3 ph\u1ea3i c\u1ea3 n\u1ec3, \u0111\u1ec3 ph\u1ea3i gi\u1eef k\u1ebd, \u0111\u1ec3 ph\u1ea3i n\u1ed5i t\u1ef1 \u00e1i l\u00ean.<\/p>\n<p>5. H\u1ed9i Th\u00e1nh s\u1ed1ng gi\u1eefa D\u00e2n ngo\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u00f4ng b\u1ed1 s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho h\u1ecd: \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng giam h\u00e3m Thi\u00ean Ch\u00faa b\u00ean trong bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Israel, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 ch\u00ednh m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed9ng b\u1edfi l\u00f2ng tin c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef ngo\u1ea1i gi\u00e1o. \u0110\u1ed1i v\u1edbi c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n \u0111\u00e3 t\u00e1ch kh\u1ecfi Israel, giai tho\u1ea1i n\u00e0y cho th\u1ea5y c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edbi v\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng d\u1ea5n th\u00e2n m\u1edbi gi\u1eefa c\u00e1c D\u00e2n ngo\u1ea1i.<\/p>\n<p><em><strong>Lm PX V\u0169 Phan Long, ofm<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>Kinhthanhvn.net<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(M\u00e1tth\u00eau 15,21-28 \u2013 CN XX TN &#8211; A) Giai tho\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef Canaan h\u00e0m ch\u1ee9a hai kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh b\u1ec1 ngo\u00e0i m\u00e2u thu\u1eabn nhau: s\u1ef1 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn Israel l\u00e0m d\u00e2n ri\u00eang c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ef1 do trong vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee9u \u0111\u1ed9. 1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh Trong c\u00e1c b\u1ea3n &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/nguoi-phu-nu-canaan\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,4],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-tranquang","4":"post-3568","6":"format-standard","7":"category-suy-niem-loi-chua","8":"category-thanh-kinh"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3568"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3568\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11470,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3568\/revisions\/11470"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}