{"id":3806,"date":"2023-08-23T16:38:46","date_gmt":"2023-08-23T10:38:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=3806"},"modified":"2023-06-17T22:20:08","modified_gmt":"2023-06-17T16:20:08","slug":"toi-tuyen-x%c6%b0ng-giesu-la-d%e1%ba%a5ng-kito-con-thien-chua-h%e1%ba%b1ng-s%e1%bb%91ng","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/toi-tuyen-x%c6%b0ng-giesu-la-d%e1%ba%a5ng-kito-con-thien-chua-h%e1%ba%b1ng-s%e1%bb%91ng\/","title":{"rendered":"T\u00f4i Tuy\u00ean X\u01b0ng Gi\u00easu L\u00e0 \u0110\u1ea5ng Kit\u00f4, Con Thi\u00ean Ch\u00faa H\u1eb1ng S\u1ed1ng"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\"><strong><a href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/Jesus_of_Nazareth.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3807\" style=\"border: black 1px solid;\" title=\"Jesus_of_Nazareth\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/Jesus_of_Nazareth.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"458\" srcset=\"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/Jesus_of_Nazareth.jpg 450w, https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/Jesus_of_Nazareth-236x300.jpg 236w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/a><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u201c<em>Th\u1ea7y l\u00e0 \u0111\u1ea5ng Ki-t\u00f4, Con Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1eb1ng s\u1ed1ng.<\/em>\u201d<\/strong> C\u00e2u tuy\u00ean x\u01b0ng n\u00e0y c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 h\u1eb3n ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ea7m quang tr\u1ecdng l\u1edbn l\u1eafm, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a ch\u00ednh \u0111\u1ee9c Gi\u00easu khi tuy\u00ean b\u1ed1 c\u00e1ch trang tr\u1ecdng: <strong>\u201c<em>N\u00e0y anh Sim\u00f4n con \u00f4ng Giona, anh th\u1eadt c\u00f3 ph\u00fac, v\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i ph\u00e0m nh\u00e2n m\u1ea1c kh\u1ea3i cho anh \u0111i\u1ec1u \u1ea5y, nh\u01b0ng l\u00e0 Cha c\u1ee7a Th\u1ea7y, \u0111\u1ea5ng ng\u1ef1 tr\u00ean tr\u1eddi.<\/em>\u201d<\/strong> Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, l\u00e0 t\u00edn h\u1eefu v\u00e0 tu s\u0129 linh m\u1ee5c t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m, th\u01b0\u1eddng khi t\u00f4i l\u1ea1i c\u00f3 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng n\u00e0y c\u0169ng t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng th\u00f4i, ch\u1eb3ng c\u00f3 chi m\u1edbi l\u1ea1, ch\u1eafc h\u1eb3n v\u00ec \u0111\u00e3 qu\u00e1 quen thu\u1ed9c v\u1edbi c\u00f4ng th\u1ee9c tuy\u00ean t\u00edn thu\u1ed9c l\u00f2ng n\u00e0y.<\/p>\n<p>G\u1ea7n \u0111\u00e2y khi theo d\u00f5i ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh <strong><em>Frontline series<\/em><\/strong><em> <\/em>c\u00f3 t\u1ef1a \u0111\u1ec1 <strong><em>From Jesus to Christ:<\/em><\/strong><em> <strong>The First Christians<\/strong>, <\/em>m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ed9i th\u1ea3o 02 ng\u00e0y (two-day symposium) t\u1ea1i \u0110\u1ea1i H\u1ecdc Harvard (Hoa K\u1ef3) qui t\u1ee5 nhi\u1ec1u h\u1ecdc gi\u1ea3 thu\u1ed9c c\u00e1c l\u00e3nh v\u1ef1c kh\u1ea3o c\u1ed5, l\u1ecbch s\u1eed, nh\u00e2n v\u0103n, th\u00e1nh kinh, th\u1ea7n h\u1ecdc\u2026 trao \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u c\u00e1ch khoa h\u1ecdc l\u00e0m sao trong v\u00f2ng 300 n\u0103m, \u0111\u1ebf qu\u1ed1c R\u00f4-ma, \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u00f3ng \u0111inh Gi\u00easu v\u00e0o th\u1eadp gi\u00e1, l\u1ea1i quay ra ti\u1ebfp nh\u1eadn Kit\u00f4 gi\u00e1o, n\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, l\u00e0m sao m\u1ed9t Gi\u00easu Nadar\u00e9t c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh Gi\u00easu Kit\u00f4, t\u00f4i m\u1edbi nh\u1eadn ra c\u00e2u tuy\u00ean x\u01b0ng c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4, m\u1ed9t ng\u01b0 ph\u1ee7 b\u00ecnh d\u1ecb, qu\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc nh\u1ea3y v\u1ecdt gh\u00ea g\u1edbm. Ph\u00ear\u00f4 \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Kit\u00f4 h\u1eefu ti\u00ean kh\u1edfi v\u00ec l\u00e0 m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 m\u1ea1nh d\u1ea1n tuy\u00ean t\u00edn<strong>: \u201c<em>Th\u1ea7y l\u00e0 \u0111\u1ea5ng Ki-t\u00f4<\/em>\u201d. <\/strong><\/p>\n<p>T\u00ean ri\u00eang Gi\u00easu (Yasu\/ Giosu-ah) trong ti\u1ebfng Aramaic t\u1ef1 n\u00f3 \u0111\u00e3 mang m\u1ed9t \u00fd kh\u00e1 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o: <strong><em>Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee9u v\u1edbt<\/em>.<\/strong> Tuy nhi\u00ean t\u00ean n\u00e0y kh\u00e1 ph\u1ed5 th\u00f4ng gi\u1eefa c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i v\u00ec n\u00f3 c\u00f2n h\u00e0m \u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa gi\u1ea3i tho\u00e1t. C\u00f2n danh x\u01b0ng <strong><em>\u2018\u0111\u1ea5ng Ki-t\u00f4\u2019<\/em><\/strong> (Christos ti\u1ebfng Hy-l\u1ea1p\/ Mashiah ti\u1ebfng Do Th\u00e1i) c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1ea5ng \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa <strong>\u2018s\u1ee9c d\u1ea7u t\u1ea5n phong\u2019<\/strong> th\u00ec su\u1ed1t C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0nh cho nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0o \u0111\u00f3 (Vua Sao-l\u00ea, \u0110a v\u00edt, quan \u00e1n hay ti\u00ean tri\u2026) h\u00e0m hai ch\u1ee9c n\u0103ng: gi\u1ea3i tho\u00e1t v\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o. C\u00e0ng v\u1ec1 sau danh x\u01b0ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0nh cho m\u1ed9t v\u1ecb l\u00e3nh t\u1ee5 t\u1ed1i cao \u0111\u01b0\u1ee3c Giav\u00ea h\u1ee9a g\u1edfi \u0111\u1ebfn trong ng\u00e0y sau h\u1ebft \u0111\u1ec3 v\u0129nh vi\u1ec5n gi\u1ea3i tho\u00e1t d\u00e2n kh\u1ecfi m\u1ecdi \u00e1ch th\u1ed1ng tr\u1ecb. T\u1edbi th\u1eddi \u0111\u1ee9c Gi\u00easu, v\u00ec danh x\u01b0ng n\u00e0y mang n\u1eb7ng m\u1ea7u s\u1eafc ch\u00ednh tr\u1ecb n\u00ean ch\u00ednh ng\u00e0i \u0111\u00e3 t\u1ebf nh\u1ecb ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng n\u00e9 tr\u00e1nh (xem Mt 16, 20; Lc 22, 67); \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n trong Ph\u00fac \u00c2m M\u00e1cc\u00f4 (Th\u00e9o 610a). Ch\u00ednh trong b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u00e0y m\u00e0 c\u00e2u tuy\u00ean x\u01b0ng c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 trong Ph\u00fac \u00c2m M\u00e1t-th\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, t\u1edbi \u0111\u1ed9 nhi\u1ec1u t\u00e1c gi\u1ea3 cho l\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o sau n\u00e0y khi c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu nh\u00ecn l\u1ea1i c\u1ea3 qu\u00e3ng th\u1eddi gian h\u01a1n ba th\u1ebf k\u1ef7 l\u1ecbch s\u1eed. Cho d\u1ea7u th\u1ebf n\u00e0o \u0111i n\u1eefa th\u00ec \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu g\u1ed1c Do Th\u00e1i, \u0111\u00e2y ch\u1eafc h\u1eb3n ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng c\u0103n b\u1ea3n nh\u1ea5t: Gi\u00easu ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ea5ng \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa s\u1ee9c d\u1ea7u t\u1ea5n phong (Kit\u00f4) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c mong \u0111\u1ee3i, \u0111\u1ea5ng gi\u1ea3i tho\u00e1t t\u1ed1i h\u1eadu v\u00e0 tr\u1ecdn v\u1eb9n. Ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng, cho t\u1edbi ng\u00e0y nay, Do Th\u00e1i gi\u00e1o v\u00e0 H\u1ed3i gi\u00e1o v\u1eabn t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ch\u1eafc h\u1eb3n Ph\u00ear\u00f4 (v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7) hi\u1ec3u r\u00f5, \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh n\u00f3i ri\u00eang v\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi to\u00e0n d\u00e2n Do Th\u00e1i n\u00f3i chung, Gi\u00easu ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ea5ng Kit\u00f4, ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1ea5ng gi\u1ea3i tho\u00e1t t\u1ed1i h\u1eadu v\u00e0 v\u0129nh vi\u1ec5n. Trong m\u1ed9t kho\u1ea3ng kh\u1eafc c\u1ee7a ni\u1ec1m tin (<em>v\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i ph\u00e0m nh\u00e2n m\u1ea1c kh\u1ea3i cho anh \u0111i\u1ec1u \u1ea5y, nh\u01b0ng l\u00e0 Cha c\u1ee7a Th\u1ea7y, \u0111\u1ea5ng ng\u1ef1 tr\u00ean tr\u1eddi<\/em>) Ph\u00ear\u00f4 \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u m\u00e0, d\u01b0\u1edbi kh\u00eda c\u1ea1nh nghi\u00ean c\u1ee9u, c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 cho th\u1ea5y ph\u1ea3i m\u1ea5t g\u1ea7n ba th\u1ebf k\u1ef7 x\u00e3 h\u1ed9i La-m\u00e3 m\u1edbi \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>V\u00e0 to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ee9 m\u1ec7nh c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t tr\u00ean l\u1eddi tuy\u00ean t\u00edn n\u00e0y c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 (d\u1ef1a theo kh\u1ea3ng \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Gi\u00easu). Ai nh\u1eadn Gi\u00easu l\u00e0 Kit\u00f4 (\u0111\u1ea5ng gi\u1ea3i tho\u00e1t &#8211; c\u1ee9u \u0111\u1ed9 t\u1ed1i h\u1eadu v\u00e0 duy nh\u1ea5t), s\u1ebd c\u00f3 ch\u00eca kh\u00f3a c\u1ee7a gi\u1ea3i tho\u00e1t v\u00e0 c\u1ee9u \u0111\u1ed9, c\u00f2n ai kh\u00f4ng nh\u1eadn t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00eca kh\u00f3a m\u1edf, s\u1ebd v\u0129nh vi\u1ec5n b\u1ecb c\u1ea7m bu\u1ed9c: <strong><em>\u201cTh\u1ea7y trao cho anh ch\u00eca kh\u00f3a N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi\u2026\u201d<\/em><\/strong> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, trong c\u00e2u chuy\u1ec7n trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi Nic\u00f4\u0111\u00eam\u00f4 v\u1ec1 vi\u1ec7c sinh l\u1ea1i, \u0111\u1ee9c Gi\u00easu c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eebng kh\u1ea3ng \u0111\u1ecbnh c\u00f9ng m\u1ed9t n\u1ed9i dung \u0111\u00f3 (xem Ga 3, 18). Qua m\u1ecdi th\u1ebf h\u1ec7, H\u1ed9i th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean n\u1ebfn \u0111\u00e1 t\u1ea3ng Ph\u00ear\u00f4 s\u1ebd kh\u00f4ng ng\u1eebng tuy\u00ean x\u01b0ng Gi\u00easu l\u00e0 \u0111\u1ea5ng Kit\u00f4 duy nh\u1ea5t v\u00e0 t\u1ed1i h\u1eadu; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00e1c ph\u1ea7n t\u1eed c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh, m\u1ecdi Kit\u00f4 h\u1eefu, nh\u1edd t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin \u0111\u1ed1i th\u1ea7n ch\u00e2n ch\u00ednh, c\u0169ng ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh v\u00e0 trong s\u00e2u th\u1eb3m nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00e2m h\u1ed3n m\u00ecnh tuy\u00ean x\u01b0ng: Gi\u00easu ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ea5ng c\u1ee9u \u0111\u1ed9 duy nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00f4i, v\u00e0 l\u00e0 \u0111\u1ea5ng t\u1ed1i h\u1eadu gi\u1ea3i tho\u00e1t t\u00f4i kh\u1ecfi m\u1ecdi t\u1ed9i l\u1ed7i. T\u00f4i \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00e1ch th\u00e2m t\u00edn t\u1edbi \u0111\u00e2u? H\u00e3y nh\u1edb r\u1eb1ng ch\u00eca kh\u00f3a m\u1edf N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi cho t\u00f4i h\u1ec7 t\u1ea1i duy nh\u1ea5t \u1edf \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.<\/p>\n<p><em>L\u1ea1y Ch\u00faa, xin cho con hi\u1ec3u h\u1ebft \u00fd ngh\u0129a danh x\u01b0ng Kit\u00f4 h\u1eefu con mang n\u01a1i m\u00ecnh. Th\u01b0\u1eddng khi con v\u1eabn hay h\u1eddi h\u1ee3t coi \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng th\u1ee9c \u0111\u1ee9c tin. T\u1eeb nay xin Ch\u00faa cho con, trong m\u1ecdi ho\u00e0n c\u1ea3nh s\u1ed1ng, bi\u1ebft c\u00f9ng Ph\u00ear\u00f4 tuy\u00ean x\u01b0ng \u2018Th\u1ea7y l\u00e0 \u0111\u1ea5ng Kit\u00f4\u2019; v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 trong gi\u1edd ch\u1ebft, con v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c tuy\u00ean x\u01b0ng nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00eca kh\u00f3a m\u1edf c\u1eeda N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi. Amen<\/em><\/p>\n<p><strong><em>Lm Gioan Nguy\u1ec5n V\u0103n Ty SDB<\/em><\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><strong>\u0110\u1ee8C GI\u00caSU V\u00c0 PH\u00caR\u00d4 (M\u00e1tth\u00eau 16,13-20 \u2013 CN XXI &#8211; A)<\/strong><\/p>\n<p><strong>H\u1ed9i Th\u00e1nh, c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu, v\u1eabn thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4; ch\u00ednh Ng\u01b0\u1eddi quy t\u1ee5, x\u00e2y d\u1ef1ng, \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n, c\u00f2n Ph\u00ear\u00f4 l\u00e0 t\u1ea3ng \u0111\u00e1 tr\u00ean \u0111\u00f3 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 kh\u00e1c nhau c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c thu gom l\u1ea1i v\u00e0 k\u1ebft c\u1ea5u h\u00e0i h\u00f2a.<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh<\/strong><\/p>\n<p>V\u1edbi \u0111o\u1ea1n Tin M\u1eebng n\u00e0y, ch\u00fang ta \u0111i t\u1edbi trung t\u00e2m c\u1ee7a <em>TM I<\/em>. L\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0110\u1ee9c Gi\u00easu h\u1ecfi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 Ph\u00ear\u00f4 \u0111\u00e3 minh nhi\u00ean tuy\u00ean x\u01b0ng t\u01b0 c\u00e1ch M\u00easia c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi vang l\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111i\u1ec3m t\u1edbi v\u00e0 nh\u01b0 hoa qu\u1ea3 c\u1ee7a ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u0169ng l\u00e0 ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 cho nhi\u1ec7m v\u1ee5 m\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd k\u00fd th\u00e1c cho Ph\u00ear\u00f4. To\u00e0n b\u1ea3n v\u0103n l\u00e0 ch\u1ee9ng t\u1eeb duy nh\u1ea5t v\u1ec1 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng l\u1ea1 l\u00f9ng v\u00e0 v\u1ec1 uy quy\u1ec1n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0110\u1ee9c Gi\u00easu loan b\u00e1o c\u00e1c \u0111au kh\u1ed5 v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, ngay sau \u0111o\u1ea1n v\u0103n n\u00e0y, b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt t\u1eadp trung v\u00e0o \u0111\u1ec1 t\u00e0i cu\u1ed9c Kh\u1ed5 N\u1ea1n (x. 17,22-23; 20,17-19).<\/p>\n<p><strong>2.- B\u1ed1 c\u1ee5c<\/strong><\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 chia th\u00e0nh ba ph\u1ea7n:<\/p>\n<p>1) C\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 ch\u00e2n t\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (16,13-16):<\/p>\n<p>a) \u00dd ki\u1ebfn c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang (cc. 13c-14),<\/p>\n<p>b) \u00dd c\u1ee7a c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 (\u0111\u1ea1i di\u1ec7n l\u00e0 Sim\u00f4n Ph\u00ear\u00f4) (cc. 15-16);<\/p>\n<p>2) Tuy\u00ean b\u1ed1 v\u1ec1 t\u01b0 c\u00e1ch c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 (16,17-19);<\/p>\n<p>3) K\u1ebft: L\u1ec7nh c\u1ea5m (16,20).<\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n n\u00e0y c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ee9c n\u0103ng quan tr\u1ecdng trong to\u00e0n t\u00e1c ph\u1ea9m. Kh\u00f4ng nh\u1eefng n\u00f3 nh\u1eafc l\u1ea1i c\u00e1c k\u00fd \u1ee9c \u1edf 14,2.5 (c. 14), 14,33 (c. 16) v\u00e0 13,16-17 (c. 17), m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t g\u1ee3i t\u1edbi b\u1ea3n v\u0103n c\u0103n b\u1ea3n n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ea1c kh\u1ea3i c\u1ee7a Con Ng\u01b0\u1eddi, 11,25-27. B\u1ea3n v\u0103n n\u00e0y m\u1edf \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng nh\u1eefng cho 18,18 (c. 19b.c) v\u00e0 cho 23,13 (c. 19a), nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ea3nh m\u1ea1c kh\u1ea3i tr\u01b0\u1edbc Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng\u00a0 \u1edf 26,61-64).<\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n n\u00e0y c\u0169ng li\u00ean k\u1ebft ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi \u0111o\u1ea1n 16,21-28, \u0111\u1ec3 t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t c\u1ea5u tr\u00fac chuy\u1ec3n ho\u00e1n:<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 a) cc. 13-15;<\/p>\n<p>b) cc. 16-19<\/p>\n<p>c) c. 20<\/p>\n<p>c\u2019) cc. 21-22<\/p>\n<p>b\u2019) cc. 22-23<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 a\u2019) cc. 24-28<\/p>\n<p><strong>3.- V\u00e0i \u0111i\u1ec3m ch\u00fa gi\u1ea3i<\/strong><\/p>\n<p><em>&#8211; Th\u1ea7y l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Kit\u00f4, Con Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1eb1ng s\u1ed1ng <\/em>(16): Khi so v\u1edbi c\u00e2u tuy\u00ean x\u01b0ng ng\u1eafn ng\u1ee7i trong <em>Mc<\/em> (8,29), c\u00e1c nh\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i c\u00f3 nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 b\u1ea3n v\u0103n <em>Mt<\/em>: (a) <em>Mt<\/em> \u0111\u00e3 tuy\u00ean x\u01b0ng th\u1ea7n t\u00ednh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (Benoit); (b) <em>Mt<\/em> ch\u1ec9 tuy\u00ean x\u01b0ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00easia m\u00e0 th\u00f4i; (c) <em>Mt<\/em> \u0111\u00e3 n\u1ed1i d\u00e0i l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh nh\u1eefng \u00e2m vang qu\u00e2n s\u1ef1 ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a danh hi\u1ec7u M\u00easia (Viviano). C\u0169ng kh\u00f3 m\u00e0 ch\u1ecdn h\u1eb3n \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0o, b\u1edfi v\u00ec c\u0169ng r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng l\u00fac \u0111\u1ea7u ch\u1ec9 n\u00f3i v\u1ec1 \u0110\u1ea5ng M\u00easia (nh\u01b0 <em>Mc<\/em> 9,29 v\u00e0 <em>Lc<\/em> 9,20), \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u201c\u0111\u1ecdc l\u1ea1i\u201d d\u01b0\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng cu\u1ed9c Ph\u1ee5c Sinh v\u00e0 di\u1ec5n gi\u1ea3i theo chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi c\u00f4ng b\u1ed1 v\u1ec1 th\u1ea7n t\u00ednh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Ng\u00e0y h\u00f4m nay, ch\u00fang ta ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0 ph\u1ea3i hi\u1ec3u theo ngh\u0129a n\u00e0y.<\/p>\n<p><em>\u00a0&#8211; kh\u00f4ng ph\u1ea3i ph\u00e0m nh\u00e2n<\/em> (17): d\u1ecbch s\u00e1t l\u00e0 \u201cth\u1ecbt v\u00e0 m\u00e1u\u201d. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>ki\u1ec3u n\u00f3i H\u00edp-ri \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 c\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 nhi\u00ean, c\u00e1c s\u1ee9c l\u1ef1c ri\u00eang c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><em>&#8211; Ph\u00ear\u00f4, ngh\u0129a l\u00e0 T\u1ea3ng \u0110\u00e1<\/em> (18): Ta hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3u ch\u01a1i ch\u1eef n\u00e0y do bi\u1ebft t\u1eeb A-ram g\u1ed1c l\u00e0 <em>kepha<\/em> \u1edf nam t\u00ednh.<\/p>\n<p><em>&#8211; H\u1ed9i Th\u00e1nh <\/em>(18): T\u1eeb ng\u1eef Hy L\u1ea1p <em>ekkl\u00easia<\/em> ch\u01b0a c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf nh\u01b0 t\u1eeb ng\u1eef \u201cH\u1ed9i Th\u00e1nh\u201d sau n\u00e0y. Do \u0111\u00f3, t\u1eeb H\u1ed9i Th\u00e1nh d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 d\u1ecbch t\u1eeb <em>ekkl\u00easia<\/em>, kh\u00f4ng cung c\u1ea5p \u00fd ngh\u0129a nguy\u00ean th\u1ee7y cho t\u1eeb <em>ekkl\u00easia<\/em>. H\u1ea7u ch\u1eafc <em>ekkl\u00easia<\/em> d\u1ecbch t\u1eeb c\u1ee5m t\u1eeb H\u00edp-ri <em>qahal Yhwh<\/em>, m\u00e0 b\u1ea3n LXX di\u1ec5n ra l\u00e0 <em>ekkl\u00easia tou theou<\/em> (x. <em>Cv<\/em> 7,38). C\u1ed9ng \u0111o\u00e0n Kit\u00f4 h\u1eefu l\u00e0 Israel ch\u00e2n ch\u00ednh \u0111\u00e3 n\u00ean hi\u1ec7n th\u1ef1c (x. 10,1.5), l\u00e0 cu\u1ed9c quy t\u1ee5 d\u00e2n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u1ee7a th\u1eddi cu\u1ed1i c\u00f9ng.<\/p>\n<p><em>&#8211; ch\u00eca kh\u00f3a N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi<\/em> (19): Ta nh\u1edb \u0111\u1ebfn <em>Is<\/em> 22,22 trong \u0111\u00f3 nh\u1eafc l\u1ea1i l\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa n\u00f3i l\u00e0 Ng\u00e0i\u00a0 s\u1ebd \u0111\u1eb7t ch\u00eca kh\u00f3a tr\u00ean vai Engiakim \u0111\u1ec3 ban cho \u00f4ng quy\u1ec1n m\u1edf v\u00e0 \u0111\u00f3ng c\u1eeda v\u00e0o ho\u00e0ng cung, t\u1ee9c quy\u1ec1n cho ph\u00e9p ho\u1eb7c ng\u0103n c\u1ea3n nh\u00e0 vua ra v\u00e0o. Trong s\u00e1ch <em>Kh<\/em> (3,7), ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu t\u1ef1 gi\u1edbi thi\u1ec7u nh\u01b0 l\u00e0 \u0110\u1ea5ng n\u1eafm ch\u00eca kh\u00f3a nh\u00e0 \u0110av\u00edt. \u201cN\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi\u201d l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00f4ng th\u1ee9c <em>Mt<\/em> song song v\u1edbi <em>ekkl\u00easia<\/em> c\u1ee7a c\u00e2u tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u00e2y v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>th\u1ef1c t\u1ea1i duy nh\u1ea5t nh\u01b0ng nh\u00ecn theo nh\u1eefng tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed9 kh\u00e1c. N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 c\u00e1c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng (l\u1ecbch s\u1eed) c\u1ee7a <em>ekkl\u00easia<\/em>; \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111\u1ecbnh ch\u1ebf m\u00e0 l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9.<\/p>\n<p>&#8211; <em>r\u00e0ng bu\u1ed9c v\u00e0 th\u00e1o c\u1edfi<\/em> (19): \u0110\u00e2y l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i kinh s\u01b0. \u201cR\u00e0ng bu\u1ed9c ho\u1eb7c th\u00e1o c\u1edfi\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn m\u1ed9t<em> <\/em>nhi\u1ec7m v\u1ee5 ng\u0103n c\u1ea5m ho\u1eb7c cho ph\u00e9p v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m c\u00f2n g\u00e2y tranh c\u00e3i trong gi\u00e1o hu\u1ea5n ch\u00ednh th\u1ee9c. Hai \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 tuy\u00ean b\u1ed1 m\u1ed9t<em> <\/em>gi\u00e1o thuy\u1ebft l\u00e0 \u0111\u00fang hay sai l\u1ea1c, m\u1ed9t ki\u1ec3u th\u1ef1c h\u00e0nh lu\u00e2n l\u00fd l\u00e0 h\u1ee3p ph\u00e1p hay kh\u00f4ng h\u1ee3p ph\u00e1p. H\u1ecda ho\u1eb1n l\u1eafm c\u00f4ng th\u1ee9c n\u00e0y m\u1edbi c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 lo\u1ea1i tr\u1eeb kh\u1ecfi c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n ho\u1eb7c nh\u1eadn v\u00e0o l\u1ea1i.<\/p>\n<p><strong>4.- \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n<\/strong><\/p>\n<p><em>* C\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 ch\u00e2n t\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (13-16) <\/em><\/p>\n<p>Khi \u0111\u1ebfn mi\u1ec1n X\u00eadar\u00ea Phil\u00edpph\u00ea, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng xin c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 cho \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 B\u00e0i Gi\u1ea3ng tr\u00ean n\u00fai ho\u1eb7c v\u1ec1 ph\u1ea7n n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u1ee7a c\u00f4ng tr\u00ecnh Ng\u01b0\u1eddi; Ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi h\u1ecd l\u00e0 h\u1ecd ngh\u0129 g\u00ec v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi. C\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y r\u1eb1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u00f3 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng quy\u1ebft li\u1ec7t. Ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n \u0111\u01b0a c\u00e1c \u00f4ng \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 hi\u1ec3u bi\u1ebft r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin kh\u00f4ng m\u1eadp m\u1edd v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi. T\u1ea5t c\u1ea3 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7as\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft n\u00e0y tu\u1ef3 thu\u1ed9c Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 ai. \u1ede t\u1ea1i trung t\u00e2m, ta kh\u00f4ng th\u1ea5y l\u1eddi loan b\u00e1o v\u1ec1 Ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng c\u00f3 b\u1ea3n th\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Ngay d\u00e2n ch\u00fang c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>\u00fd ki\u1ebfn cao tr\u1ecdng v\u1ec1 Ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng kh\u00f4ng nh\u1eadn ra v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u00f4n s\u1ee9, th\u00ec Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u00f4n s\u1ee9 gi\u1eefa bi\u1ebft bao v\u1ecb kh\u00e1c: tr\u01b0\u1edbc Ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u v\u1ecb \u0111\u1ebfn r\u1ed3i, v\u00e0 sau Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 nhi\u1ec1u v\u1ecb kh\u00e1c \u0111\u1ebfn n\u1eefa. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, Ph\u00ear\u00f4 nh\u1eadn bi\u1ebft t\u01b0 c\u00e1ch c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng quan c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa. Trong t\u01b0 c\u00e1ch M\u00easia, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 V\u1ecb Vua v\u00e0 M\u1ee5c T\u1eed duy nh\u1ea5t, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00e0 v\u0129nh vi\u1ec5n c\u1ee7a d\u00e2n Israel, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1eed \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 ban cho d\u00e2n n\u00e0y v\u00e0 to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n lo\u1ea1i s\u1ef1 s\u1ed1ng d\u1ed3i d\u00e0o. Trong t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 Con, Ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa m\u1ed9t<em> <\/em>t\u01b0\u01a1ng quan duy nh\u1ea5t, v\u1edbi \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft h\u1ed7 t\u01b0\u01a1ng v\u00e0 s\u1ef1 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng v\u1edbi nhau (x. 11,27). V\u1ecb Thi\u00ean Ch\u00faa \u1ea5y l\u00e0 v\u1ecb Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1eb1ng s\u1ed1ng, v\u1ecb Thi\u00ean Ch\u00faa duy nh\u1ea5t ch\u00e2n th\u1eadt v\u00e0 th\u1ef1c h\u1eefu, l\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng n\u01a1i ch\u00ednh m\u00ecnh, \u0111\u00e3 t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ecdi s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 \u0111\u00e3 chi\u1ebfn th\u1eafng s\u1ef1 ch\u1ebft b\u1eb1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a Ng\u00e0i. L\u00e0 \u0110\u1ee9c Vua v\u00e0 M\u1ee5c T\u1eed, Thi\u00ean Ch\u00faa ph\u1ea3i d\u1ea5n th\u00e2n ph\u1ee5c v\u1ee5 s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n Ng\u00e0i. Ph\u00ear\u00f4 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00easia c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 m\u1eadt thi\u1ebft v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n l\u1ef1c s\u1ef1 s\u1ed1ng, v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1eb1ng s\u1ed1ng.<\/p>\n<p><em>* Tuy\u00ean b\u1ed1 v\u1ec1 t\u01b0 c\u00e1ch c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 (17-19)<\/em><\/p>\n<p>Do l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng \u1ea5y, Sim\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u00ean b\u1ed1 l\u00e0 c\u00f3 ph\u00fac. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ng\u1ecf l\u1eddi v\u1edbi \u00f4ng b\u1eb1ng c\u00e1ch g\u1ecdi t\u00ean v\u00e0 t\u00ean h\u1ecd \u00f4ng, t\u1ee9c l\u00e0 th\u1ec3 theo \u0111\u00fang th\u1ef1c t\u1ea1i nh\u00e2n lo\u1ea1i v\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a \u00f4ng, v\u00e0 t\u1ecf cho \u00f4ng bi\u1ebft \u00e2n ban phi th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 l\u00e0m cho \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 tuy\u00ean x\u01b0ng nh\u01b0 th\u1ebf: ch\u00ednh Cha tr\u00ean tr\u1eddi \u0111\u00e3 ban cho \u00f4ng s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft \u1ea5y (\u201cm\u1ea1c kh\u1ea3i\u201d, <em>apekalypsen<\/em>. Xem 11,27; 17,5); s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi b\u1eb1ng s\u1ee9c lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi (\u201cth\u1ecbt v\u00e0 m\u00e1u\u201d). Sim\u00f4n kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu k\u00eau g\u1ecdi (4,18t), m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00faa Cha tuy\u1ec3n ch\u1ecdn t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc. Do \u0111\u00f3, \u00f4ng c\u00f3 ph\u00fac; \u00f4ng c\u00f3 m\u1ecdi l\u00fd do \u0111\u1ec3 vui l\u00ean.<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu ng\u1ecf l\u1eddi v\u1edbi Sim\u00f4n b\u1eb1ng m\u1ed9t<em> <\/em>t\u00ean m\u1edbi v\u00e0 loan b\u00e1o m\u1ed9t<em> <\/em>nhi\u1ec7m v\u1ee5 m\u1edbi. Ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 \u201cPh\u00ear\u00f4\u201d, ngh\u0129a l\u00e0 t\u1ea3ng \u0111\u00e1. \u1ede <em>Ga<\/em> 1,42 v\u00e0 trong <em>c\u00e1c th\u01b0 Phaol\u00f4<\/em>, t\u00ean n\u00e0y c\u00f3 d\u1ea1ng g\u1ed1c A-ram l\u00e0 \u201cK\u00eapha\u201d. T\u00ean n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>s\u00e1ng t\u1ea1o m\u1edbi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi cha x\u00e1c th\u1ecbt \u0111\u1eb7t t\u00ean cho con, Thi\u00ean Ch\u00faa ho\u1eb7c m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quy\u1ec1n th\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 ban m\u1ed9t<em> <\/em>t\u00ean m\u1edbi cho m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edbi do m\u1ed9t nhi\u1ec7m v\u1ee5 m\u1edbi (x. <em>St<\/em> 17,5.15; <em>Ds<\/em> 13,16; <em>2 V<\/em> 24,17). V\u1edbi l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng do Ch\u00faa Cha ban v\u00e0 v\u1edbi m\u1ed9t<em> <\/em>nhi\u1ec7m v\u1ee5 m\u1edbi do \u0110\u1ee9c Gi\u00easu trao, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i m\u1ed9t<em> <\/em>cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edbi \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi Sim\u00f4n. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu trong t\u01b0 c\u00e1ch \u0110\u1ee9c Ch\u00faa ban cho \u00f4ng m\u1ed9t<em> <\/em>t\u00ean li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>Nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 v\u1edbi ba h\u00ecnh \u1ea3nh. (1) Ph\u00ear\u00f4 l\u00e0 <em>t\u1ea3ng \u0111\u00e1<\/em>, tr\u00ean \u0111\u00f3 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu s\u1ebd x\u00e2y d\u1ef1ng H\u1ed9i Th\u00e1nh Ng\u01b0\u1eddi (c. 18). H\u1ed9i Th\u00e1nh, c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, di\u1ec5n t\u1ea3 c\u00f9ng m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng nh\u01b0 Ph\u00ear\u00f4, \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed v\u1edbi m\u1ed9t<em> <\/em>t\u00f2a nh\u00e0. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu s\u1ebd d\u1ef1ng l\u00ean t\u00f2a nh\u00e0, nh\u1eb1m quy t\u1ee5 c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu Ng\u01b0\u1eddi. N\u1ec1n m\u00f3ng c\u1ee7a t\u00f2a nh\u00e0 n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u00edch th\u00e2n Ph\u00ear\u00f4, nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>con ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa ban cho l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng ch\u00e2n th\u1eadt. \u00d4ng ph\u1ea3i cung c\u1ea5p s\u1ef1 ch\u1eafc ch\u1eafn v\u00e0 b\u1ec1n b\u1ec9 cho c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu. V\u1edbi c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n n\u00e0y, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu h\u1ee9a ban cho s\u1ef1 b\u1ec1n b\u1ec9 tr\u01b0\u1eddng t\u1ed3n: quy\u1ec1n l\u1ef1c s\u1ef1 ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ef1 t\u00e0n t\u1ea1 s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ea1m t\u1edbi c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>V\u1edbi h\u00ecnh \u1ea3nh (2) <em>c\u00e1c ch\u00eca kh\u00f3a<\/em> (c. 19), \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng Ph\u00ear\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho nhi\u1ec7m v\u1ee5 gi\u1eef c\u1eeda tr\u1eddi, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t nh\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd thay m\u1eb7t ch\u1ee7 nh\u00e0 v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng theo s\u1ef1 \u1ee7y quy\u1ec1n c\u1ee7a \u00f4ng ch\u1ee7 (x. <em>Is<\/em> 22,22). Trong c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu, \u00f4ng ph\u1ea3i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng thay cho \u0110\u1ee9c Ch\u00faa; (3) \u00f4ng ph\u1ea3i <em>r\u00e0ng bu\u1ed9c v\u00e0 th\u00e1o c\u1edfi<\/em> (c. 19b); th\u1eadm ch\u00ed \u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111i\u1ec1u g\u00ec b\u1ecb c\u1ea5m v\u00e0 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u00f3n v\u00e0o trong c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n H\u1ed9i Th\u00e1nh. Trong B\u00e0i Gi\u1ea3ng tr\u00ean n\u00fai v\u00e0 trong c\u00e1c gi\u00e1o hu\u1ea5n kh\u00e1c, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ch\u1ec9 b\u1eadn t\u00e2m t\u1ecf b\u00e0y \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 tr\u00ecnh b\u00e0y cho th\u1ea5y nh\u1eefng c\u00e1ch s\u1ed1ng c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi (x. 5,20; 7,21). Ph\u00ear\u00f4 ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u00e0y. Gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00f2i h\u1ecfi \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 lo\u1ea1i tr\u1eeb kh\u1ecfi c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n nh\u1eefng ai kh\u00f4ng theo v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a tr\u1edf l\u1ea1i c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n nh\u1eefng ai h\u1ed1i l\u1ed7i. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng b\u1ecf m\u1eb7c c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu, nh\u01b0ng ban cho c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n n\u00e0y m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00f3 uy quy\u1ec1n l\u1edbn lao.<\/p>\n<p><em>* K\u1ebft: L\u1ec7nh c\u1ea5m (20)<\/em><\/p>\n<p>Ni\u1ec1m tin c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng c\u00f2n phi\u1ebfn di\u1ec7n, nh\u01b0ng ni\u1ec1m tin c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4ng \u0111\u1ed3 c\u0169ng ch\u01b0a ho\u00e0n ch\u1ec9nh. Nh\u1ea5t l\u00e0 trong <em>Mc<\/em> (\u201cTh\u1ea7y l\u00e0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4\u201d) v\u00e0 trong <em>Lc<\/em> (\u201cTh\u1ea7y l\u00e0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d) ni\u1ec1m tin \u1ea5y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f2n b\u00e1m r\u1ec5 v\u00e0o m\u1ed9t<em> <\/em>quan ni\u1ec7m Thi\u00ean Sai \u00e1i qu\u1ed1c v\u00e0 duy qu\u1ed1c gia. Do \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 bu\u1ed9c c\u00e1c \u00f4ng ph\u1ea3i im l\u1eb7ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn c\u00e1c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u1ea5y (<em>Mc<\/em> 8,30; <em>Lc<\/em> 9,21). <em>TM<\/em> <em>Mt<\/em> c\u0169ng c\u00f3 l\u1ec7nh c\u1ea5m t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, b\u1edfi v\u00ec m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u00fang \u0111\u1eafn v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m b\u1ea3o cho m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111\u1ee9c tin trung th\u1ef1c. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh ngay sau \u0111\u00f3, qua ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 khi nghe \u0110\u1ee9c Gi\u00easu loan b\u00e1o Th\u01b0\u01a1ng Kh\u00f3 (x. 16,22).<\/p>\n<p><em>+ K\u1ebft lu\u1eadn<\/em><\/p>\n<p>Do s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u00e0 qua trung gian Ph\u00ear\u00f4, c\u00e1c t\u00f4ng \u0111\u1ed3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a danh x\u01b0ng huy\u1ec1n b\u00ed \u201cCon Ng\u01b0\u1eddi\u201d v\u00e0 nh\u00ecn nh\u1eadn \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00easia si\u00eau vi\u1ec7t, c\u00e1c \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u00e1ch ra kh\u1ecfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i kh\u00f4ng tin, c\u00e1c \u00f4ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ph\u1ea7n \u201cD\u01b0 t\u1ed3n\u201d t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9 loan b\u00e1o v\u00e0 h\u1ee9a s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9. T\u1eeb \u0111\u00f3, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00f3 th\u1ec3 giao ph\u00f3 cho Ph\u00ear\u00f4 quy\u1ec1n \u201cr\u00e0ng bu\u1ed9c\u201d v\u00e0 \u201cth\u00e1o c\u1edfi\u201d. Do m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ef1 h\u1ea1 c\u1ed1 \u0111\u1ea7y \u01b0u \u00e1i c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, quy\u1ec1n ch\u00eca kh\u00f3a n\u00e0y d\u1ef1a tr\u00ean \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4, v\u1eeba l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i v\u1eeba l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin.<\/p>\n<p><strong>5.- G\u1ee3i \u00fd suy ni\u1ec7m<\/strong><\/p>\n<p>1. H\u1ed9i Th\u00e1nh, c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu, v\u1eabn thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4; ch\u00ednh Ng\u01b0\u1eddi quy t\u1ee5, x\u00e2y d\u1ef1ng, \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n, c\u00f2n Ph\u00ear\u00f4 l\u00e0 t\u1ea3ng \u0111\u00e1 tr\u00ean \u0111\u00f3 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 kh\u00e1c nhau c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c thu gom l\u1ea1i v\u00e0 k\u1ebft c\u1ea5u h\u00e0i h\u00f2a. Nh\u01b0ng ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf, vai tr\u00f2 c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. Trong H\u1ed9i Th\u00e1nh tr\u1ea7n th\u1ebf, l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0a t\u1edbi N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ecdi s\u1ef1 \u0111\u1ec1u tinh trong ho\u1eb7c \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t. Ph\u00ear\u00f4 c\u00f3 vai tr\u00f2 ph\u1ee5c v\u1ee5 s\u1ef1 bi\u1ec7n ph\u00e2n. Ch\u00ednh \u00f4ng ph\u00ea ph\u00e1n l\u00e0 c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111ang s\u1ed1ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 hay kh\u00f4ng.<\/p>\n<p>2. B\u1ea3o r\u1eb1ng m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i t\u1edbi v\u1edbi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 kh\u00f4ng c\u1ea7n qua H\u1ed9i Th\u00e1nh; b\u1ea3o r\u1eb1ng m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u1ef1 m\u00ecnh g\u1eb7p \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng c\u1ea7n nh\u1edd \u0111\u1ebfn Gi\u00e1o H\u1ed9i, l\u00e0 li\u1ec1u l\u0129nh. L\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng cho m\u00ecnh m\u1ed9t<em> <\/em>\u0110\u1ee9c Kit\u00f4 theo t\u1ea7m m\u1ee9c c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u00e0 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra m\u1ed9t<em> <\/em>\u0110\u1ee9c Ch\u00faa cho v\u1eeba v\u1eb7n v\u1edbi l\u00f2ng d\u1ea1 m\u00ecnh, l\u00e0 t\u1eeb kh\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u01b0 Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1ef1 m\u1ea1c kh\u1ea3i ra cho ch\u00fang ta.<br \/>\n3. Quy\u1ec1n ch\u00eca kh\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho c\u00e1c m\u1ee5c t\u1eed l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 vi\u1ec7c \u0111i theo \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, tr\u1edf th\u00e0nh m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 quy\u1ec1n sinh s\u00e1t tr\u00ean \u0111o\u00e0n chi\u00ean. Quy\u1ec1n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c trao ban \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 s\u1ef1 s\u1ed1ng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 \u00e9p bu\u1ed9c \u0111o\u00e0n chi\u00ean ph\u1ea3i \u0111i theo s\u1edf th\u00edch ho\u1eb7c ng\u1eabu h\u1ee9ng c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh. Quy\u1ec1n b\u00ednh l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ph\u1ee5c v\u1ee5 s\u1ef1 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng (<em>auctoritas<\/em>, do \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <em>augere<\/em> c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cl\u00e0m l\u1edbn l\u00ean\u201d).<\/p>\n<p>4. H\u1ed9i Th\u00e1nh l\u00e0 th\u1ef1c t\u1ea1i nh\u1ecf b\u00e9 nh\u1ea5t, ngh\u00e8o h\u00e8n nh\u1ea5t, y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i nh\u1ea5t, v\u00ec quy t\u1ee5 quanh m\u1ed9t<em> <\/em>m\u00e1ng c\u1ecf v\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2y th\u1eadp gi\u00e1. Nh\u01b0ng H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u0169ng l\u00e0 th\u1ef1c t\u1ea1i cao c\u1ea3 nh\u1ea5t, gi\u00e0u c\u00f3 nh\u1ea5t, vinh hi\u1ec3n nh\u1ea5t, m\u1ea1nh m\u1ebd nh\u1ea5t, b\u1edfi v\u00ec con tr\u1ebb sinh ra trong m\u00e1ng c\u1ecf, con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu \u0111\u00f3ng \u0111inh tr\u00ean \u0111\u1ed3i S\u1ecd, \u0111\u00e3 s\u1ed1ng l\u1ea1i, v\u00e0 \u0111ang hi\u1ec3n tr\u1ecb tr\u00ean mu\u00f4n lo\u00e0i mu\u00f4n v\u1eadt.<\/p>\n<p><strong><em>Lm PX V\u0169 Phan Long, ofm<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0\u201cTh\u1ea7y l\u00e0 \u0111\u1ea5ng Ki-t\u00f4, Con Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1eb1ng s\u1ed1ng.\u201d C\u00e2u tuy\u00ean x\u01b0ng n\u00e0y c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 h\u1eb3n ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ea7m quang tr\u1ecdng l\u1edbn l\u1eafm, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a ch\u00ednh \u0111\u1ee9c Gi\u00easu khi tuy\u00ean b\u1ed1 c\u00e1ch trang tr\u1ecdng: \u201cN\u00e0y anh Sim\u00f4n con \u00f4ng Giona, anh th\u1eadt c\u00f3 ph\u00fac, v\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i ph\u00e0m nh\u00e2n m\u1ea1c &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/toi-tuyen-x%c6%b0ng-giesu-la-d%e1%ba%a5ng-kito-con-thien-chua-h%e1%ba%b1ng-s%e1%bb%91ng\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,4],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-tranquang","4":"post-3806","6":"format-standard","7":"category-suy-niem-loi-chua","8":"category-thanh-kinh"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3806","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3806"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3806\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11480,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3806\/revisions\/11480"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}