{"id":4435,"date":"2014-10-16T02:56:22","date_gmt":"2014-10-15T20:56:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=4435"},"modified":"2014-10-17T03:47:47","modified_gmt":"2014-10-16T21:47:47","slug":"n%e1%bb%99p-thu%e1%ba%bf-cho-xeda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/n%e1%bb%99p-thu%e1%ba%bf-cho-xeda\/","title":{"rendered":"N\u1ed9p Thu\u1ebf Cho X\u00eada"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\"><strong><\/strong><strong><a href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/Coins.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4436\" style=\"border: black 1px solid;\" title=\"Coins\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/Coins.jpg\" alt=\"\" width=\"397\" height=\"332\" \/><\/a><\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><strong>(M\u00e1tth\u00eau 22,15-21 \u2013 CN XXIX TN &#8211; A)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o th\u1eadt s\u1ef1 t\u00f9ng ph\u1ee5c Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 s\u1ed1ng trong ni\u1ec1m ch\u1edd mong N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn nh\u1eadn t\u00ednh ch\u00ednh \u0111\u00e1ng c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a nh\u1eefng quy\u1ec1n c\u1ee7a X\u00eada.\u00a0<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh<\/strong><\/p>\n<p>Ti\u1ebfp sau ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n 21,23\u201322,14 v\u1ec1 c\u00e1c d\u1ee5 ng\u00f4n l\u00e0 b\u1ed1n giai tho\u1ea1i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u00e1c th\u1ee9c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e1nh b\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u00f9 trong c\u00e1c cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn t\u1ea1i \u0110\u1ec1n Th\u1edd. C\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e1c \u201ctruy\u1ec7n v\u1ec1 tranh lu\u1eadn\u201d. N\u00e9t ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a c\u00e1c truy\u1ec7n n\u00e0y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. \u00d4ng th\u01b0\u1eddng cho th\u1ea5y: ho\u1eb7c c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 gi\u0103ng m\u1ed9t c\u00e1i b\u1eaby b\u1eb1ng c\u00e2u h\u1ecfi hi\u1ec3m \u0111\u1ed9c (cc. 15-22), ho\u1eb7c c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a h\u1ecd t\u1ea1o ra c\u01a1 h\u1ed9i cho m\u1ed9t c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi (cc. 34-40). N\u1ebfu c\u00f3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd, th\u00ec ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1ea5t ng\u1eafn g\u1ecdn (cc. 23.42), v\u00ec c\u1ea7n ph\u1ea3i n\u00f3i ra cho cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn. C\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1c di\u1ec5n vi\u00ean ranh ma nh\u01b0ng th\u1eeba th\u00e3i.\u00a0<\/p>\n<p>H\u00ecnh th\u00e1i c\u1ee7a b\u1ed1n truy\u1ec7n c\u0169ng c\u00f3 \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn t\u1ea1i l\u1edbp h\u1ecdc, trong \u0111\u00f3 c\u00e1c h\u1ecdc tr\u00f2 \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi cho th\u1ea7y (22,16.24.36). Theo m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng kinh s\u01b0 Do Th\u00e1i, c\u00e1c tranh lu\u1eadn nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1 tr\u00ed th\u00e0nh b\u1ed1n b\u1eadc v\u1edbi \u0111\u1ed9 m\u1ea1nh t\u0103ng d\u1ea7n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>1- <em>[K]hokm\u00e2h<\/em> (\u201cs\u1ef1 kh\u00f4n ngoan\u201d): \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>tranh lu\u1eadn v\u1ec1 quy t\u1eafc ph\u1ea3i theo khi li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng b\u1ea3n v\u0103n ph\u00e1p lu\u1eadt;<\/p>\n<p>2- <em>Haggad\u00e2h<\/em> (\u201ctruy\u1ec7n k\u00fd\u201d): \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ed1i gi\u1ea3i th\u00edch c\u00e1c b\u0103n v\u0103n Kinh Th\u00e1nh b\u1ec1 ngo\u00e0i m\u00e2u thu\u1eabn v\u1edbi nhau;<\/p>\n<p>3- <em>B\u00f4rut<\/em> (\u201cs\u1ef1 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng\u201d): \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t tranh lu\u1eadn nh\u1eafm bi\u1ebfn ni\u1ec1m tin th\u00e0nh m\u1ed9t<em> <\/em>tr\u00f2 h\u1ec1;<\/p>\n<p>4- <em>Derek \u2018erets<\/em> (\u201c\u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea5t\u201d): \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t tranh lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng lu\u00e2n l\u00fd.<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 cho r\u1eb1ng t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Mt<\/em> \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c \u0111o\u1ea1n v\u0103n trong ch\u01b0\u01a1ng 22 t\u1eeb c. 15 \u0111\u1ebfn c. 46 theo l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 n\u00e0y, nh\u01b0ng ng\u00e0i \u0111\u1ea3o th\u1ee9 t\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng, b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u1eb7t <em>haggad\u00e2h<\/em> v\u00e0o cu\u1ed1i cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t, h\u1ea7u n\u00eau b\u1eadt t\u00ednh ti\u1ec7m ti\u1ebfn c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t cho \u0111\u1ebfn c\u00e2u h\u1ecfi cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (x. c. 42):<\/p>\n<p>1- <em>[K]hokm\u00e2h<\/em>:22,15-22,<\/p>\n<p>2- <em>B\u00f4rut<\/em>: 22,23-33;<\/p>\n<p>3- <em>Derek \u2019erets<\/em>: 22,34-40,<\/p>\n<p>4- <em>Haggad\u00e2h<\/em>: 22,41-46.<\/p>\n<p>Ba tranh lu\u1eadn \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ee3i l\u00ean b\u1edfi ba nh\u00f3m \u0111\u1ea1i di\u1ec7n Do Th\u00e1i gi\u00e1o ch\u00ednh th\u1ee9c. H\u1ecd t\u00ecm c\u00e1ch g\u00e0i b\u1eaby \u0110\u1ee9c Gi\u00easu b\u1eb1ng ch\u00ednh nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi (cc. 15 v\u00e0 35) v\u1ec1 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ng\u00e0y c\u00e0ng th\u00eam quan tr\u1ecdng: <em>n\u1ed9p thu\u1ebf cho X\u00eada<\/em>, l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed1i l\u1eadp c\u00e1c nh\u00f3m H\u00ear\u00f4\u0111\u00ea, Pharis\u00eau v\u00e0 Nhi\u1ec7t Th\u00e0nh (Qu\u00e1 Kh\u00edch) v\u1edbi nhau; <em>s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i c\u1ee7a k\u1ebb ch\u1ebft<\/em>, l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i Xa\u0111\u1ed1c \u0111\u1eb7t ra; <em>\u0111i\u1ec1u r\u0103n l\u1edbn nh\u1ea5t<\/em>, l\u00e0 m\u1ed1i b\u1eadn t\u00e2m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Do-th\u00e1i tu\u00e2n th\u1ee7 lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea nghi\u00eam nh\u1eb7t, t\u1ee9c ph\u00e1i Pharis\u00eau. C\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra cho m\u1ed9t<em> <\/em>v\u1ecb Rabbi: \u201cTh\u01b0a Th\u1ea7y\u201d (<em>didaskale<\/em>; x. cc. 15.24.36); \u0111\u00e2y l\u00e0 danh hi\u1ec7u cho th\u1ea5y l\u00e0 h\u1ecd hi\u1ec3u \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ee9ng v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed n\u00e0o. Nh\u01b0ng c\u1ee9 m\u1ed7i l\u1ea7n \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u1ea1i \u0111\u01b0a h\u1ecd \u0111\u1ebfn m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2u h\u1ecfi tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 h\u01a1n. \u0110\u1ec3 r\u1ed3i cu\u1ed1i c\u00f9ng, Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1eb7t r\u00f5 r\u00e0ng cho h\u1ecd c\u00e2u h\u1ecfi ph\u00e1t sinh do d\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi gi\u1eefa h\u1ecd trong \u0110\u1ec1n th\u1edd, v\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf Ng\u01b0\u1eddi bu\u1ed9c h\u1ecd ph\u1ea3i l\u1ea5y l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng d\u1ee9t kho\u00e1t.<\/p>\n<p><strong>2.- B\u1ed1 c\u1ee5c<\/strong><\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 chia th\u00e0nh ba ph\u1ea7n:<\/p>\n<p>1) Toan t\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (22,15);<\/p>\n<p>2) Cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ed9p thu\u1ebf cho X\u00eada (22,16-17);<\/p>\n<p>3) C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (22,18-21):<\/p>\n<p>a) l\u1eadt m\u1eb7t n\u1ea1 b\u1eb1ng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh m\u1edf \u0111\u1ea7u (c. 18),<\/p>\n<p>b) l\u1eadt m\u1eb7t n\u1ea1 b\u1eb1ng c\u00e1ch d\u00f9ng \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n n\u1ed9p thu\u1ebf (cc. 19-21a),<\/p>\n<p>c) gi\u00e1o hu\u1ea5n quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4: t\u00ecm ki\u1ebfm Thi\u00ean Ch\u00faa (c. 21b).<\/p>\n<p>B\u00e0i \u0111\u1ecdc ph\u1ee5ng v\u1ee5 b\u1ecf c\u00e2u k\u1ebft c\u1ee7a cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn (c. 22).<\/p>\n<p><strong>3.- V\u00e0i \u0111i\u1ec3m ch\u00fa gi\u1ea3i<\/strong><\/p>\n<p><em>&#8211; ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau \u2026 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c phe H\u00ear\u00f4\u0111\u00ea<\/em> (1-2): Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho th\u00e1i \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng khoan nh\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 t\u00f4n gi\u00e1o. H\u1ecd nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng b\u1ecf m\u1ea5t t\u1ef1 do c\u1ee7a D\u00e2n Thi\u00ean Ch\u00faa tr\u01b0\u1edbc ch\u00ednh quy\u1ec1n R\u00f4ma. C\u00f2n ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c phe H\u00ear\u00f4\u0111\u00ea th\u00ec \u1ee7ng h\u1ed9 R\u00f4ma, b\u1edfi v\u00ec \u0110\u1ebf qu\u1ed1c n\u00e2ng \u0111\u1ee1 c\u00e1c ti\u1ec3u v\u01b0\u01a1ng xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb gia \u0111\u00ecnh H\u00ear\u00f4\u0111\u00ea C\u1ea3.<\/p>\n<p><em>&#8211; ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2n th\u1eadt \u2026 ch\u1eb3ng v\u1ecb n\u1ec3 ai<\/em> (16): \u0110\u00e2y l\u00e0 hai \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u00e0 c\u00e1c kinh s\u01b0 lu\u00f4n ph\u1ea3i nh\u1edb m\u00e0 \u0111\u00e1p \u1ee9ng: trung th\u00e0nh v\u1edbi L\u1ec1 Lu\u1eadt v\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea3 n\u1ec3, thi\u00ean v\u1ecb.<\/p>\n<p><em>&#8211; \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u2026 hay kh\u00f4ng <\/em>(17): \u201c\u0110\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p\u201d (<em>exestin<\/em>) [v\u00e0 \u201ckh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p\u201d] l\u00e0 c\u00f4ng th\u1ee9c ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a <em>TM Mt<\/em> (12,2.4.10.12; 14,4; 19,3; 20,15; 27,6). C\u00e2u h\u1ecfi \u201c\u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p kh\u00f4ng?\u201d th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu Do Th\u00e1i \u0111\u1eb7t ra cho m\u00ecnh v\u00e0 cho c\u00e1c kinh s\u01b0. T\u1ea7m m\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e2u h\u1ecfi c\u00f3 t\u00ednh quy th\u1ea7n: d\u01b0\u1edbi m\u1eaft Thi\u00ean Ch\u00faa, t\u1ee9c d\u01b0\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a L\u1ec1 Lu\u1eadt, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p n\u1ed9p thu\u1ebf kh\u00f4ng? Nh\u01b0 th\u1ebf, c\u00e2u h\u1ecfi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n Lu\u1eadt d\u00e2n s\u1ef1 ho\u1eb7c th\u1eddi c\u01a1 ch\u00ednh tr\u1ecb.<\/p>\n<p><em>&#8211; n\u1ed9p thu\u1ebf <\/em>(17): Ngo\u00e0i nhi\u1ec1u kho\u1ea3n thu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c c\u00f4ng d\u00e2n trong \u0110\u1ebf qu\u1ed1c (thu\u1ebf c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1eddng, thu\u1ebf quan\u2026), c\u00e1c t\u1ec9nh ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng m\u1ed9t th\u1ee9 c\u1ed1ng (Lt. <em>tributum<\/em>) cho ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 thu\u1ea7n ph\u1ee5c. Ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i r\u1ea5t gh\u00e9t th\u1ee9 c\u1ed1ng thu\u1ebf n\u00e0y, c\u00f2n Nh\u00f3m Qu\u00e1 Kh\u00edch th\u00ec bu\u1ed9c ph\u1ea3i coi vi\u1ec7c t\u1eeb ch\u1ed1i n\u1ed9p nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>b\u1ed5n ph\u1eadn t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n<p><em>&#8211; \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n n\u1ed9p thu\u1ebf <\/em>(19): Ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i ch\u1ec9 c\u00f3 quy\u1ec1n \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00fac ti\u1ec1n b\u1ea1c. Nh\u01b0 v\u1eady c\u00e1c \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb nh\u1ecf n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng thu\u1ebf. H\u1ecd ph\u1ea3i d\u00f9ng \u0111\u1ed3ng quan (<em>d\u00eanarion<\/em>). Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, \u0111\u1ed3ng quan c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Tib\u00eari\u00f4 c\u00f3 m\u1ed9t b\u00ean l\u00e0 h\u00ecnh c\u00e1i \u0111\u1ea7u ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, b\u00ean kia l\u00e0 h\u00ecnh b\u00e0 Livia, m\u1eb9 c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 n\u1eef th\u1ea7n h\u00f2a b\u00ecnh.<\/p>\n<p><strong>4.- \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n<\/strong><\/p>\n<p><em>*\u00a0 Toan t\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (15)<\/em><\/p>\n<p>C\u00e2u 15 m\u1edf \u0111\u1ea7u cho to\u00e0n ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n (cc. 15-46). C\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t xu\u1ea5t hi\u1ec7n: t\u1ea1i \u0110\u1ec1n Th\u1edd, c\u00e1c th\u01b0\u1ee3ng t\u1ebf v\u00e0 kinh s\u01b0 \u0111\u00e3 can thi\u1ec7p (21,15), k\u1ebf \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c th\u01b0\u1ee3ng t\u1ebf v\u00e0 k\u1ef3 m\u1ee5c trong d\u00e2n (21,23), r\u1ed3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c th\u01b0\u1ee3ng t\u1ebf v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau (21,45), b\u00e2y gi\u1edd \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c phe H\u00ear\u00f4\u0111\u00ea (22,15). Sau n\u00e0y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c nh\u00f3m Xa\u0111\u1ed1c c\u0169ng \u0111\u1ebfn (22,23), v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau (22,35.41). H\u1ecd v\u1eabn ch\u1ed1ng nhau, nh\u01b0ng b\u00e2y gi\u1edd h\u1ecd li\u00ean minh v\u1edbi nhau \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng m\u1ed9t<em> <\/em>k\u1ebb th\u00f9 \u201cchung\u201d.<\/p>\n<p>H\u00f4m nay nh\u00f3m Pharis\u00eau nh\u1eafm r\u00fat \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tuy\u00ean b\u1ed1 (<em>logos<\/em>) c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0111\u1ec3 l\u1eddi \u1ea5y tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1i b\u1eaby h\u1ea1i Ng\u01b0\u1eddi.\u00a0<\/p>\n<p><em>* Cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ed9p thu\u1ebf cho X\u00eada (16-17)<\/em><\/p>\n<p>\u1ede \u0111\u00e2y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau sai c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a h\u1ecd (th\u1eadt ra ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00f4n \u0111\u1ec7, m\u00e0 l\u00e0 c\u00e1c kinh s\u01b0) c\u00f9ng \u0111i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c phe H\u00ear\u00f4\u0111\u00ea m\u00e0 g\u00e0i b\u1eaby \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. \u1ede <em>Mc<\/em> 12,14-15, c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a h\u1ecd v\u1eeba c\u00f3 t\u00ednh l\u00fd thuy\u1ebft (\u201cc\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p n\u1ed9p thu\u1ebf?\u201d) v\u1eeba th\u1ef1c ti\u1ec5n (\u201cch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 ph\u1ea3i n\u1ed9p thu\u1ebf?\u201d); ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i trong <em>Mt<\/em>, c\u00e2u h\u1ecfi ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ednh l\u00fd thuy\u1ebft (nh\u01b0 \u1edf <em>Lc<\/em> 20,20-26). Th\u1eadt ra c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a h\u1ecd h\u1ebft s\u1ee9c nham hi\u1ec3m. L\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean h\u1ecd n\u00f3i, r\u1ea5t d\u00e0i, nh\u1eafm ru ng\u1ee7 c\u00e1c nghi ng\u1edd, l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi khen h\u1ebft s\u1ee9c gi\u1ea3 h\u00ecnh (c. 16: <em>captatio benevolentiae<\/em>): h\u1ecd ch\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u201cTh\u1ea7y\u201d (Rabbi); h\u1ecd \u0111\u1ec1 cao s\u1ef1 ch\u00e2n th\u00e0nh, kh\u1ea3 n\u0103ng, t\u00ednh ch\u00ed c\u00f4ng v\u00f4 t\u01b0 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Th\u1eadt ra, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf, nh\u01b0ng n\u01a1i m\u00f4i mi\u1ec7ng c\u1ee7a nh\u1eefng s\u1ee9 gi\u1ea3 do ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau th\u00f9 ngh\u1ecbch g\u1eedi \u0111i, c\u00e1c l\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ed7ng tu\u1ebfch v\u00e0 kh\u00f4ng l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n. T\u1eeb \u0111\u00f3, h\u1ecd xin Ng\u01b0\u1eddi ban gi\u00e1o hu\u1ea5n v\u1ec1 m\u1ed9t<em> <\/em>v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u1ee9c t\u1ea1p; h\u1ecd \u201cnh\u1ea3 ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c ra\u201d (c. 17): m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2u h\u1ecfi d\u1ee9t kho\u00e1t v\u00e0 \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t: \u201cc\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p n\u1ed9p thu\u1ebf cho X\u00eada hay kh\u00f4ng?\u201d. N\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi \u201cc\u00f3\u201d, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu s\u1ebd khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang n\u1ed5i gi\u1eadn, v\u00ec Ng\u01b0\u1eddi t\u1ecf ra l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nghi\u00eang theo \u0110\u1ebf qu\u1ed1c; v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau ch\u1eb3ng b\u1ecf l\u1ee1 c\u01a1 h\u1ed9i m\u00e0 \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5 t\u1ea5t c\u1ea3 uy t\u00edn c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t d\u00e2n ch\u00fang. C\u00f2n n\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi \u201ckh\u00f4ng\u201d, Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd b\u1ecb coi l\u00e0 ch\u1ed1ng ch\u00ednh quy\u1ec1n R\u00f4ma; v\u00e0 phe H\u00ear\u00f4\u0111\u00ea c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1ed1 c\u00e1o Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n ph\u00e1 r\u1ed1i tr\u1ecb an. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e2u h\u1ecfi c\u00f2n c\u00f3 t\u1ea7m m\u1ee9c th\u1ea7n h\u1ecdc, b\u1edfi v\u00ec c\u00e1c nh\u00f3m Do Th\u00e1i c\u1ef1c \u0111oan coi vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ed3ng b\u1ea1c ngo\u1ea1i qu\u1ed1c nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>ki\u1ec3u th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng, m\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 hai l\u00ean \u00e1n: kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a c\u00e1c h\u00ecnh \u1ea3nh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ho\u1eb7c c\u00e1c bi\u1ec3u hi\u1ec7u t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng quy\u1ec1n b\u00ednh c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0o \u0110\u1ec1n Th\u1edd \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi l\u00e0m gi\u1ea3m thi\u1ec3u v\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa (Yhwh). Khi c\u00e1c t\u1ed5ng tr\u1ea5n (ch\u1eb3ng h\u1ea1n Philat\u00f4) \u0111\u00e3 t\u00ecm c\u00e1ch l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ec3 h\u1ea1 nh\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i, c\u00e1c v\u1ecb n\u00e0y \u0111\u00e3 g\u1eb7p ph\u1ea3i ph\u1ea3n \u1ee9ng ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i gay g\u1eaft nh\u1ea5t. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Nh\u00f3m Qu\u00e1 Kh\u00edch (Nhi\u1ec7t Th\u00e0nh) d\u1ee9t kho\u00e1t kh\u00f4ng nh\u1eadn quy\u1ec1n Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng thu\u1ebf. H\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 l\u00fd thuy\u1ebft hay th\u1ef1c h\u00e0nh. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau th\u00ec ch\u1ecdn m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 trung dung; h\u1ecd \u0111\u00e3 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u00f3ng thu\u1ebf \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o. V\u1eady c\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u1eb7t ra cho \u0110\u1ee9c Gi\u00easu r\u1ea5t nham hi\u1ec3m, \u0111\u1ec3 Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00f5 tho\u00e1t: \u201cc\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p thu\u1ebf hay kh\u00f4ng?\u201d. Nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu th\u1ea5y r\u00f5 c\u00e1i b\u1eaby.<\/p>\n<p><em>* C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (18-21)<\/em><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u1eadt m\u1eb7t n\u1ea1 c\u1ee7a h\u1ecd b\u1eb1ng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh m\u1edf \u0111\u1ea7u: \u201cT\u1ea1i sao c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i th\u1eed t\u00f4i, h\u1ee1i nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c gi\u1ea3\u201d (c. 18). Ng\u01b0\u1eddi cho th\u1ea5y Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb kh\u00f9 kh\u1edd. H\u1ecd \u0111\u00e3 m\u1edf \u0111\u1ea7u c\u00e2u chuy\u1ec7n r\u1ea5t m\u1ec1m m\u1ecfng (c. 16b) kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec h\u1ecd tha thi\u1ebft t\u00ecm ki\u1ebfm ch\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, nh\u01b0ng ch\u1ec9 v\u00ec mu\u1ed1n \u0111\u01b0a Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o th\u1ebf l\u01b0\u1ee1ng nan, \u0111\u1ec3 h\u1ea1i Ng\u01b0\u1eddi. H\u1ecd \u0111\u00e1ng b\u1ecb g\u1ecdi l\u00e0 \u201cnh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c gi\u1ea3\u201d theo hai ngh\u0129a: tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, b\u1edfi v\u00ec h\u1ecd gi\u1ea3 b\u1ed9 r\u1ea5t quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn m\u1ed9t<em> <\/em>v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1eddi s\u1ef1; k\u1ebf \u0111\u00f3, b\u1edfi v\u00ec khi s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ed3ng quan \u0111\u1ec3 giao d\u1ecbch bu\u00f4n b\u00e1n, h\u1ecd \u0111\u00e3 minh nhi\u00ean nh\u00ecn nh\u1eadn quy\u1ec1n c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1eeb l\u00e2u r\u1ed3i.<\/p>\n<p>K\u1ebf \u0111\u00f3, d\u00f9 c\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u1edf b\u00ecnh di\u1ec7n l\u00fd thuy\u1ebft, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n sang b\u00ecnh di\u1ec7n th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi (\u201cCho t\u00f4i xem \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n n\u1ed9p thu\u1ebf\u201d, c. 19). N\u1ebfu h\u1ecd c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i c\u00f3 trong t\u00fai c\u00e1c \u0111\u1ed3ng quan R\u00f4ma, m\u1eb7c d\u00f9 c\u00f3 c\u00e1c h\u00ecnh \u1ea3nh v\u00e0 d\u00f2ng ch\u1eef b\u1ea5t k\u00ednh, ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>gi\u1ea3i ph\u00e1p cho v\u1ea5n \u0111\u1ec1. T\u1ea1i sao khi d\u00f9ng \u0111\u1ed3ng quan \u1ea5y (c\u1ee7a \u0110\u1ebf qu\u1ed1c) m\u00e0 giao d\u1ecbch bu\u00f4n b\u00e1n th\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng \u00e1y n\u00e1y bao nhi\u00eau, m\u00e0 b\u00e2y gi\u1edd \u201ctr\u1ea3 v\u1ec1 X\u00eada\u201d (n\u1ed9p thu\u1ebf) th\u00ec h\u1ecd l\u1ea1i \u00e1y n\u00e1y \u0111\u1ebfn th\u1ebf? N\u1ebfu c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u1edf \u0111\u00e2y, th\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 gi\u1ea3i quy\u1ebft t\u1eeb l\u00e2u r\u1ed3i: \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p n\u1ed9p thu\u1ebf. Trong l\u00e3nh v\u1ef1c ti\u1ec1n b\u1ea1c, h\u1ecd \u0111\u00e3 nh\u00ecn nh\u1eadn h\u1ecd l\u1ec7 thu\u1ed9c X\u00eada.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng r\u1ed3i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111i qu\u00e1 c\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra: ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, m\u00e0 h\u1ecd ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ngay khi ph\u1ea3i s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi \u00e1ch \u0111\u00f4 h\u1ed9, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201ctr\u1ea3 v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d, \u0111i\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 Ng\u01b0\u1eddi (c. 21b). \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ng\u1eebng n\u00f3i \u0111\u1ebfn k\u1ec3 t\u1eeb khi ra \u0111i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng: \u201cTr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u00e3y t\u00ecm ki\u1ebfm N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 \u0111\u1ee9c c\u00f4ng ch\u00ednh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, c\u00f2n t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng th\u1ee9 kia, Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd th\u00eam cho\u201d (<em>Mt<\/em> 6,33. Xem B\u00e0i gi\u1ea3ng tr\u00ean n\u00fai). Khi n\u00f3i nh\u01b0 th\u1ebf, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd thi\u1ebft l\u1eadp hai tr\u1eadt t\u1ef1 kh\u00e1c nhau l\u00e0 Qu\u1ed1c gia v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh nh\u01b0 hai \u0111i\u1ec3m quy chi\u1ebfu kh\u00e1c nhau, c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ec7n minh cho vi\u1ec7c quy ph\u1ee5c Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 mu\u1ed1n \u0111\u1eb7t c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00e0o \u0111\u00fang ch\u1ed7 c\u1ee7a ch\u00fang. Th\u1eadt ra c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ch\u1eb3ng l\u00e0 g\u00ec so v\u1edbi c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 h\u1ecfi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1ec1 thu\u1ebf, ch\u1ee9 kh\u00f4ng h\u1ecfi g\u00ec v\u1ec1 c\u00e1c \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ea3. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u00ecm c\u00e1ch tr\u00e1nh n\u00e9, v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng khi tr\u1ea3 l\u1eddi, Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t m\u1ed7i chuy\u1ec7n v\u00e0o \u0111\u00fang ch\u1ed7 c\u1ee7a n\u00f3. C\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 ch\u1eb3ng c\u00f2n bi\u1ebft ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00e2u chuy\u1ec7n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o n\u1eefa. C\u00e1c quy\u1ec1n c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 kh\u00f4ng b\u1ecb vi ph\u1ea1m, nh\u01b0ng c\u00e1c quy\u1ec1n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa th\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1ea5t m\u1ea1nh. Ng\u01b0\u1eddi ta ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ecfa m\u00e3n c\u00e1c \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa trong khi v\u1eabn \u0111\u00f3ng thu\u1ebf cho Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p><em>+ K\u1ebft lu\u1eadn\u00a0 <\/em><\/p>\n<p>Th\u1eadt ra, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng mu\u1ed1n thi\u1ebft l\u1eadp hai tr\u1eadt t\u1ef1 kh\u00e1c nhau song song, trong \u0111\u00f3 Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 X\u00eada \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u00faa t\u1ec3; Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng d\u1ea1y v\u1ec1 th\u00e1i \u0111\u1ed9 t\u00f9ng ph\u1ee5c Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 mu\u1ed1n \u0111\u1eb7t c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00e0o \u0111\u00fang v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a ch\u00fang. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ee7 nh\u1eadn r\u1eb1ng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 nh\u1eefng xung \u0111\u1ed9t, v\u00e0 \u0111\u00f4i khi ph\u1ea3i ch\u1ecdn l\u1ef1a (x. <em>Cv<\/em> 4,18-20). Nh\u01b0ng Ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng xung \u0111\u1ed9t \u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 \u1edf ch\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau mu\u1ed1n th\u1ea5y c\u00f3. B\u1edfi v\u00ec ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o th\u1eadt s\u1ef1 t\u00f9ng ph\u1ee5c Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 s\u1ed1ng trong ni\u1ec1m ch\u1edd mong N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn nh\u1eadn t\u00ednh ch\u00ednh \u0111\u00e1ng c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a nh\u1eefng quy\u1ec1n c\u1ee7a X\u00eada (x. <em>1 Pr<\/em> 2,13-16).<\/p>\n<p><strong>5.- G\u1ee3i \u00fd suy ni\u1ec7m<\/strong><\/p>\n<p>1. Ch\u00fang ta ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y l\u1ea1i l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau khen ng\u1ee3i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, nh\u01b0ng g\u1ed9t r\u1eeda s\u1ea1ch m\u1ecdi toan t\u00ednh gi\u1ea3 h\u00ecnh, \u0111\u1ec3 th\u01b0a v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00fang l\u00e0 \u0110\u1ea5ng ch\u00e2n th\u1eadt: Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng u\u1ed1n cong c\u00e1c \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u1ee7a ch\u00e2n l\u00fd ho\u1eb7c lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd theo c\u00e1c nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 th\u1eddi c\u01a1 ho\u1eb7c nh\u1eb1m th\u00e0nh c\u00f4ng cho ri\u00eang m\u00ecnh. Ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh l\u00e0 S\u1ef1 Th\u1eadt (x. <em>Ga<\/em> 14,6). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu d\u1ea1y \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa: \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea hay s\u1ef1 kh\u00f4n ngoan lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a c\u00e1c tri\u1ebft gia v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd; Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u201c\u00e1nh s\u00e1ng cho th\u1ebf gian\u201d d\u1eabn \u0111\u01b0a ch\u00fang ta (<em>Ga<\/em> 8,12), \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta kh\u1ecfi \u0111i trong b\u00f3ng t\u1ed1i. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb3ng v\u1ecb n\u1ec3 ai: Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0110\u1ea5ng c\u1ee9u \u0111\u1ed9 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi (x. <em>1 Tm <\/em>2,3-6), n\u00ean kh\u00f4ng b\u1eadn t\u00e2m v\u1ec1 m\u00e0u da, ch\u1ee7ng t\u1ed9c, tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 tr\u00ed tu\u1ec7, ho\u00e0n c\u1ea3nh x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi (x. <em>Ga<\/em> 3,28).<\/p>\n<p>2. Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1eabn d\u00e0nh ch\u1ed7 cho Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. N\u1ebfu h\u1ebft l\u00f2ng v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa, con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0 ph\u1ea3i chu to\u00e0n c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf (ch\u00ednh quy\u1ec1n) tr\u00ean nhi\u1ec1u l\u00e3nh v\u1ef1c, nh\u01b0ng tr\u1ecdn v\u1eb9n b\u1ea3n th\u00e2n th\u00ec thu\u1ed9c v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb ch\u1ed1i Ng\u01b0\u1eddi b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u1ee7a m\u00ecnh. Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111i\u1ec1u ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c v\u1edbi vi\u1ec7c t\u1eeb ch\u1ed1i n\u1ed9p thu\u1ebf cho X\u00eada, Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111i\u1ec1u to l\u1edbn h\u01a1n v\u00f4 c\u00f9ng. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f2i h\u1ecfi ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n con ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1ch tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u00e0 tr\u1ecdn v\u1eb9n (\u201cY\u00eau m\u1ebfn Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1ebft l\u00f2ng\u2026\u201d).<\/p>\n<p>3. Quy\u1ec1n d\u00e2n s\u1ef1 n\u1eb1m trong b\u00ecnh di\u1ec7n tr\u1ea7n th\u1ebf, l\u00e0 b\u00ecnh di\u1ec7n ph\u1ea3i l\u00ea thu\u1ed9c c\u00e1c th\u1ef1c t\u1ea1i c\u1ee7a b\u00ecnh di\u1ec7n t\u00f4n gi\u00e1o. \u1ede trong b\u00ecnh di\u1ec7n tr\u1ea7n th\u1ebf, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u00ecn nh\u1eadn r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u1ed9p thu\u1ebf cho ch\u00ednh quy\u1ec1n R\u00f4ma ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 v\u00f4 lu\u00e2n hay ph\u1ea1m th\u00e1nh c\u1ea3. Th\u00e1nh Phaol\u00f4 c\u00f3 vi\u1ebft: \u201cAnh em n\u1ee3 ai c\u00e1i g\u00ec, th\u00ec h\u00e3y tr\u1ea3 cho ng\u01b0\u1eddi ta c\u00e1i \u0111\u00f3: n\u1ed9p s\u01b0u cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f2i s\u01b0u, tr\u1ea3 thu\u1ebf cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f2i thu\u1ebf, s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i s\u1ee3, k\u00ednh ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i k\u00ednh\u201d (<em>Rm<\/em> 13,7). Ng\u01b0\u1eddi Kit\u00f4 h\u1eefu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n c\u1edb l\u00e0 m\u00ecnh ph\u1ea3i chu to\u00e0n c\u00e1c b\u1ed5n ph\u1eadn t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ec3 mi\u1ec5n chu\u1ea9n c\u00e1c b\u1ed5n ph\u1eadn \u0111\u1ed1i v\u1edbi qu\u1ed1c gia ho\u1eb7c trong qu\u1ed1c gia. Ch\u00fang ta l\u00e0 c\u00f4ng d\u00e2n N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi (x. <em>Pl<\/em> 3,19-20), nh\u01b0ng s\u1ed1ng t\u01b0 c\u00e1ch \u1ea5y t\u1ea1i m\u1ed9t<em> <\/em>qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng tr\u1ea7n th\u1ebf<\/p>\n<p><strong><em>Lm PX V\u0169 Phan Long, ofm<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Kinhthanhvn.net<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(M\u00e1tth\u00eau 22,15-21 \u2013 CN XXIX TN &#8211; A) Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o th\u1eadt s\u1ef1 t\u00f9ng ph\u1ee5c Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 s\u1ed1ng trong ni\u1ec1m ch\u1edd mong N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn nh\u1eadn t\u00ednh ch\u00ednh \u0111\u00e1ng c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a nh\u1eefng quy\u1ec1n c\u1ee7a X\u00eada.\u00a0 1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh Ti\u1ebfp sau ph\u00e2n &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/n%e1%bb%99p-thu%e1%ba%bf-cho-xeda\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-tranquang","4":"post-4435","6":"format-standard","7":"category-thanh-kinh"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4435"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4435\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11636,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4435\/revisions\/11636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}