{"id":4563,"date":"2023-11-01T17:19:01","date_gmt":"2023-11-01T11:19:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=4563"},"modified":"2023-06-18T19:26:20","modified_gmt":"2023-06-18T13:26:20","slug":"cac-kinh-s%c6%b0-va-ng%c6%b0%e1%bb%9di-phariseu-gi%e1%ba%a3-hinh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/cac-kinh-s%c6%b0-va-ng%c6%b0%e1%bb%9di-phariseu-gi%e1%ba%a3-hinh\/","title":{"rendered":"C\u00e1c Kinh S\u01b0 V\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau Gi\u1ea3 H\u00ecnh"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\"><strong><a href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/1SundayXXXI6.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4564\" style=\"border: black 1px solid;\" title=\"1SundayXXXI6\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/1SundayXXXI6.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/1SundayXXXI6.jpg 400w, https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/1SundayXXXI6-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a><\/strong><\/p>\n<p><strong>(M\u00e1tth\u00eau 23,1-12 \u2013 CN XXXI TN &#8211; A)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 ch\u00e2n ch\u00ednh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu bi\u1ebft r\u00f5 l\u00f2ng d\u1ea1 c\u1ee7a m\u00ecnh r\u1ea5t y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i v\u00e0 thi\u00ean v\u1ec1 t\u1ed9i l\u1ed7i, bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u00ecnh mang trong l\u00f2ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u1ed9i r\u1ec5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau.<\/strong>\u00a0<strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh<\/strong><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc ch\u01b0\u01a1ng 23, t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Mt<\/em> \u0111\u00e3 cho m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn chung tr\u00ean ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng thi\u00ean sai c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u1edf Gi\u00earusalem, v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n, trong \u0110\u1ec1n Th\u1edd. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 y\u1ebfu thi h\u00e0nh s\u1ee9 v\u1ee5 L\u1eddi, ngh\u0129a l\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y (21,23) ho\u1eb7c gi\u00e1o hu\u1ea5n (22,33). M\u1ed9t khi \u0111\u00e3 l\u00e0m ch\u1ee7 v\u00e0 \u0111\u00e3 thanh t\u1ea9y \u0110\u1ec1n Th\u1edd, Ng\u01b0\u1eddi l\u00ean ti\u1ebfng \u1edf \u0111\u00f3 v\u1edbi uy quy\u1ec1n. C\u1eed t\u1ecda c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi chia th\u00e0nh ba kh\u1ed1i:c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u00e2y quanh Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 l\u00e0m th\u00e0nh m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n r\u1ea5t th\u1ed1ng nh\u1ea5t; c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, \u0111ang \u00e2m m\u01b0u ch\u1ed1ng l\u1ea1i Ng\u01b0\u1eddi; c\u00e1c \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, c\u00f2n h\u0103ng h\u00e1i (22,33), v\u1eabn b\u1ea3o v\u1ec7 Ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfi c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 (21,46).<\/p>\n<p>\u0110o\u1ea1n v\u0103n c\u1ee7a ch\u00fang ta thu\u1ed9c v\u1ec1 ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ed9t kh\u1ed1i chi\u1ebfm tr\u1ecdn ch. 23, g\u1ed3m c\u00e1c l\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00f3i. C\u00f3 nh\u1eefng t\u00e1c gi\u1ea3 g\u1ecdi ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y l\u00e0 \u201cDi\u1ec5n t\u1eeb ch\u1ed1ng Pharis\u00eau\u201d. Ph\u1ea7n hai l\u00e0 c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a ch\u01b0\u01a1ng, v\u1edbi gi\u1ecdng \u0111i\u1ec7u tr\u00e1ch m\u00f3c c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9:\u0110\u1ee9c Gi\u00easu tuy\u00ean b\u1ed1 7 l\u1eddi nguy\u1ec1n r\u1ee7a m\u1ea1nh m\u1ebd ch\u1ed1ng c\u00e1c kinh s\u01b0 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau (cc. 13-36), c\u00f2n ph\u1ea7n m\u1ed9t, mang t\u00ednh\u00a0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 khuy\u1ebfn thi\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ecf v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 (cc. 2-12). Cu\u1ed1i c\u00f9ng, trong ph\u1ea7n ba, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ki\u1ebfu t\u1eeb d\u00e2n ch\u00fang v\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd than th\u1edf v\u1ec1 s\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a Gi\u00earusalem (cc. 37-39). C\u00e1c l\u1eddi n\u00e0y chuy\u1ec3n ti\u1ebfp sang \u201cDi\u1ec5n t\u1eeb c\u00e1nh chung\u201d (ch. 24-25). Nh\u01b0ng to\u00e0n kh\u1ed1i 23,1-25,46 l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i di\u1ec5n t\u1eeb th\u1ed1ng nh\u1ea5t, v\u00e0 l\u00e0 b\u00e0i di\u1ec5n t\u1eeb cu\u1ed1i c\u00f9ng (th\u1ee9 n\u0103m) c\u1ee7a <em>Tin M\u1eebng Mt<\/em>.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p><strong>2.- B\u1ed1 c\u1ee5c<\/strong><\/p>\n<p>B\u1ea3n\u00a0 v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 chia th\u00e0nh hai ph\u1ea7n, v\u1edbi c\u00e2u m\u1edf cho to\u00e0n ch\u01b0\u01a1ng 23:<\/p>\n<p>1) M\u1edf cho to\u00e0n ch\u01b0\u01a1ng (23,1);<\/p>\n<p>2) Hai ph\u1ea7n song \u0111\u1ed1i (23,2-12):<\/p>\n<p>a) N\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1c kinh s\u01b0 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau (cc. 2-7),<\/p>\n<p>b) N\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng v\u00e0 m\u00f4n \u0111\u1ec7 (cc. (7b) 8-12).<\/p>\n<p><strong>3.- V\u00e0i \u0111i\u1ec3m ch\u00fa gi\u1ea3i<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; <em>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00f3i v\u1edbi \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7<\/em> (1):Trong ba <em>Tin M\u1eebng Nh\u1ea5t L\u00e3m<\/em>, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng ng\u1ecf l\u1eddi tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau nh\u01b0ng v\u1edbi \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u1ea5n c\u00f4ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp gi\u00e1o thuy\u1ebft Pharis\u00eau; \u0111\u00fang ra Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng gi\u1eefa d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0 c\u00e1c th\u1ee7 l\u00e3nh c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i tho\u00e1t d\u00e2n kh\u1ecfi c\u00e1i \u00e1ch lu\u1eadt l\u1ec7 m\u00e0 c\u00e1c th\u1ee7 l\u00e3nh \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t l\u00ean vai h\u1ecd, m\u00e0 h\u1ecd g\u00e1nh kh\u00f4ng n\u1ed5i. C\u00f3 l\u1ebd vi\u1ec7c ph\u1ea3n kh\u00e1ng t\u1ed5ng qu\u00e1t n\u00e0y, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ph\u1ea3n kh\u00e1ng tr\u00ean nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m chi ti\u1ebft n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u1ee7a gi\u00e1o thuy\u1ebft, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 ch\u1ebft. B\u1edfi v\u00ec d\u01b0\u1edbi m\u1eaft c\u00e1c th\u1ee7 l\u00e3nh, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ean l\u1ea1c gi\u00e1o nguy hi\u1ec3m ho\u1eb7c m\u1ed9t tay k\u1ebft t\u1ea1o phe \u0111\u1ea3ng ch\u1ec9 bi\u1ebft khinh b\u1ec9 c\u00e1c \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng hay d\u00e2n ch\u00fang, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ed1i th\u1ee7 tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ea5u tranh cho <em>to\u00e0n th\u1ec3<\/em> d\u00e2n Thi\u00ean Ch\u00faa.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>&#8211; <em>t\u00f2a \u00f4ng M\u00f4s\u00ea<\/em> (2):\u201cT\u00f2a\u201d l\u00e0 danh t\u1eeb ch\u1ec9 \u0111\u1ed3 v\u1eadt (gh\u1ebf c\u1ee7a th\u1ea7y d\u1ea1y) \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng theo ki\u1ec3u ho\u00e1n d\u1ee5 \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ed9t \u201cch\u1ee9c n\u0103ng gi\u1ea3ng d\u1ea1y\u201d. Trong c\u00e1c h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u00e2y l\u00e0 chi\u1ebfc gh\u1ebf b\u1eb1ng c\u1ea9m th\u1ea1ch \u0111\u1eb7t b\u00ean c\u1ea1nh b\u00e0n th\u1edd T\u00f4rah, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc th\u1ee9c s\u1ebd ng\u1ed3i \u0111\u00f3 m\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y d\u00e2n ch\u00fang. Kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 n\u00e0o trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng g\u1ecdi chi\u1ebfc gh\u1ebf n\u00e0y l\u00e0 \u201ct\u00f2a \u00f4ng M\u00f4s\u00ea\u201d c\u1ea3. N\u1ebfu c\u00f3 ki\u1ec3u g\u1ecdi \u0111\u00f3, h\u1eb3n l\u00e0 v\u00ec truy\u1ec1n th\u1ed1ng Do Th\u00e1i coi M\u00f4s\u00ea l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb Th\u1ea7y (x. <em>Ga<\/em> 9,28) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1eb7t t\u00f2a tr\u00ean n\u00fai Sinai; uy quy\u1ec1n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ban xu\u1ed1ng cho c\u00e1c kinh s\u01b0 qua c\u00e1c v\u1ecb k\u1ef3 m\u1ee5c v\u00e0 ng\u00f4n s\u1ee9. Nh\u01b0 th\u1ebf, \u201cng\u1ed3i tr\u00ean t\u00f2a \u00f4ng M\u00f4s\u00ea\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ti\u1ebfp n\u1ed1i ch\u1ee9c n\u0103ng l\u00e0m th\u1ea7y c\u1ee7a M\u00f4s\u00ea:gi\u1ea3i th\u00edch, \u00e1p d\u1ee5ng b\u1eb1ng c\u00e1ch tri\u1ec3n khai Lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1c kinh s\u01b0 chi\u1ebfm cho m\u00ecnh quy\u1ec1n gi\u1ea3ng d\u1ea1y trong c\u00e1c h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>&#8211; <em>h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng<\/em> (3):\u0110\u00e2y l\u00e0 to\u00e0n th\u1ec3 l\u1ed1i s\u1ed1ng v\u00e0 c\u01b0 x\u1eed c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau. C\u00e1c kinh s\u01b0 v\u00e0 Pharis\u00eau l\u1ebd ra ph\u1ea3i l\u00e0 g\u01b0\u01a1ng m\u1eabu cho \u0111o\u00e0n chi\u00ean c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ebf. D\u0129 nhi\u00ean \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ea3n ph\u00e1c h\u1ecda t\u1eadp th\u1ec3, ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1 nh\u00e2n, b\u1edfi v\u00ec trong l\u1ecbch s\u1eed Do Th\u00e1i gi\u00e1o, c\u00f3 nhi\u1ec1u kinh s\u01b0 r\u1ea5t \u0111\u00e1ng k\u00ednh.<\/p>\n<p>&#8211; <em>nh\u1eefng g\u00e1nh n\u1eb7ng<\/em> (4):\u201cG\u00e1nh n\u1eb7ng\u201d \u0111\u00e2y \u0111\u1ed1i l\u1ea1i v\u1edbi \u201cg\u00e1nh nh\u1eb9\u201d c\u1ee7a v\u1ecb Th\u1ea7y c\u00f3 l\u00f2ng hi\u1ec1n h\u1eadu v\u00e0 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng (11,30). \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng b\u00f3 bu\u1ed9c v\u1ec1 l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m m\u00e0 c\u00e1c kinh s\u01b0 \u00e1p \u0111\u1eb7t cho d\u00e2n ch\u00fang do nh\u1eefng gi\u1ea3i th\u00edch Kinh Th\u00e1nh c\u1ee7a h\u1ecd, r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e2y l\u00e0 \u201cc\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n\u201d (15,2-11), ho\u1eb7c \u201cnh\u1eefng \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t trong L\u1ec1 Lu\u1eadt\u201d m\u00e0 h\u1ecd b\u1ecf qua (23,23). Th\u1eadt ra, Tin M\u1eebng kh\u00f4ng t\u1ea5n c\u00f4ng t\u00ednh nghi\u00eam kh\u1eafc c\u1ee7a k\u1ef7 lu\u1eadt, nh\u01b0ng l\u00e0 t\u00ednh gi\u1ea3 h\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7y khi\u1ebfn h\u1ecd x\u00e1c \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 d\u1ec5 ch\u1ecbu cho h\u1ecd v\u00e0 m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng t\u1ed1 gi\u00e1c s\u1ef1 b\u1ea5t l\u1ef1c hay s\u1ef1 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau, nh\u01b0ng t\u1ed1 gi\u00e1c \u201c\u00fd mu\u1ed1n x\u1ea5u\u201d c\u1ee7a h\u1ecd (\u201ch\u1ecd kh\u00f4ng bu\u1ed3n [= mu\u1ed1n]\u201d).\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>&#8211; <em>lay<\/em> (4):\u0110\u1ed9ng t\u1eeb <em>kine\u00f4<\/em> c\u00f3 hai ngh\u0129a:(1) c\u1ea5t \u0111i, d\u1eddi \u0111i; (2) g\u00e1nh v\u00e1c. Theo ngh\u0129a th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u00e1c kinh s\u01b0 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau kh\u00f4ng gi\u00fap d\u00e2n ch\u00fang c\u1ea5t \u0111i nh\u1eefng g\u00e1nh n\u1eb7ng m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t tr\u00ean d\u00e2n. Theo ngh\u0129a th\u1ee9 hai, h\u1ecd \u0111\u1eb7t nh\u1eefng g\u00e1nh n\u1eb7ng tr\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u00e0 ch\u00ednh h\u1ecd kh\u00f4ng mu\u1ed1n g\u00e1nh v\u00e1c. Ngh\u0129a th\u1ee9 hai ph\u00f9 h\u1ee3p h\u01a1n.\u00a0<\/p>\n<p>&#8211; <em>h\u1ed9p kinh<\/em> (<em>phylakt\u00earia<\/em>, 5):\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng h\u1ed9p vu\u00f4ng nh\u1ecf b\u1eb1ng da b\u00ea \u0111en ch\u1ee9a nh\u1eefng gi\u1ea3i gi\u1ea5y da b\u00ea tr\u00ean \u0111\u00f3 c\u00f3 ch\u00e9p b\u1ed1n b\u1ea3n v\u0103n Kinh Th\u00e1nh:<em>\u0110nl<\/em> 11,13-22; 6,4-9; <em>Xh<\/em> 13,11-16; 13,2-10. H\u1ed9p kinh r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n k\u00ednh v\u00ec n\u00f3i l\u00ean l\u00fd t\u01b0\u1edfng:th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ghi nh\u1edb L\u1ec1 Lu\u1eadt Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 cam k\u1ebft thi h\u00e0nh. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c 13 tu\u1ed5i, ng\u01b0\u1eddi nam Israel \u0111eo m\u1ed9t h\u1ed9p \u1edf tr\u00ean \u0111\u1ea7u v\u00e0 m\u1ed9t h\u1ed9p tr\u00ean c\u00e1nh tay tr\u00e1i, bu\u1ed5i s\u00e1ng nh\u1eefng ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng (l\u00e0m vi\u1ec7c), v\u00e0o gi\u1edd c\u1ea7u nguy\u1ec7n, v\u00e0 \u0111\u1ecdc l\u1eddi ch\u00fac t\u1ee5ng sau:\u201cCh\u00fac t\u1ee5ng Ng\u00e0i, l\u1ea1y \u0110\u1ee9c Ch\u00faa l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa, v\u00ec Ng\u00e0i \u0111\u00e3 th\u00e1nh h\u00f3a ch\u00fang con b\u1eb1ng c\u00e1c gi\u1edbi r\u0103n c\u1ee7a Ng\u00e0i v\u00e0 \u0111\u00e3 truy\u1ec1n ch\u00fang con \u0111eo c\u00e1c h\u1ed9p kinh\u201d. B\u1ea3n v\u0103n ch\u00fang ta n\u00f3i \u0111\u1ebfn m\u1ed9t t\u1eadp t\u1ee5c c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i m\u1ed9 \u0111\u1ea1o, h\u1ecd \u0111eo c\u00e1c h\u1ed9p kinh v\u00e0 h\u1ecdc t\u1eadp Kinh Th\u00e1nh su\u1ed1t ng\u00e0y, v\u00e0 n\u1edbi r\u1ed9ng c\u00e1c gi\u1ea3i v\u1ea3i \u0111\u1ec3 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng tr\u00e1ch h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111eo c\u00e1c h\u1ed9p kinh, nh\u01b0ng tr\u00e1ch h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111eo \u0111\u1ec3 khoe khoang.<\/p>\n<p><em>&#8211; tua \u00e1o<\/em> (5):V\u1ec1 c\u00e1c tua \u00e1o (<em>kraspeda<\/em>) c\u0169ng v\u1eady:\u0111\u1ea5y l\u00e0 nh\u1eefng n\u00fam tua b\u1eb1ng len ho\u1eb7c l\u1ee5a m\u00e0 lu\u1eadt d\u1ea1y (x. <em>Ds<\/em> 15,37-39) \u0111eo \u1edf b\u1ed1n g\u00f3c \u00e1o cho\u00e0ng, nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean nh\u1eafc nh\u1edb \u0111\u1ebfn c\u00e1c gi\u1edbi r\u0103n c\u1ee7a Ch\u00faa ph\u1ea3i thi h\u00e0nh. Ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau n\u1ed1i d\u00e0i c\u00e1c tua n\u00e0y v\u00ec khoe khoang.<\/p>\n<p>&#8211; <em>gh\u1ebf \u0111\u1ea7u trong h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1eddng<\/em> (6):C\u00e1c gh\u1ebf n\u00e0y quay l\u01b0ng l\u1ea1i v\u1edbi h\u00f2m bia Lu\u1eadt v\u00e0 \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi c\u00f4ng ch\u00fang.<\/p>\n<p>&#8211; <em>\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e0o h\u1ecfi<\/em> (7):Quy lu\u1eadt truy\u1ec1n th\u1ed1ng kinh s\u01b0 bu\u1ed9c \u201cm\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i ch\u00e0o ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng hi\u1ec3u Lu\u1eadt h\u01a1n m\u00ecnh\u201d. Do \u0111\u00f3, \u201cth\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e0o h\u1ecfi\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c, ho\u1eb7c th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn nh\u1eadn l\u00e0 \u1edf tr\u00ean k\u1ebb kh\u00e1c.\u00a0<\/p>\n<p>&#8211; <em>r\u00e1p-bi<\/em> (<em>rabbi<\/em>) (7):V\u00e0o th\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, t\u1eeb H\u00edp-ri <em>Rab<\/em> (to l\u1edbn) c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cch\u00faa\u201d, v\u00e0 <em>rabbi<\/em> l\u00e0 \u201cch\u00faa c\u1ee7a t\u00f4i\u201d. Nh\u01b0ng d\u1ea7n d\u1ea7n <em>rabbi<\/em> ch\u1ec9 c\u00f2n ngh\u0129a l\u00e0 \u201cch\u00faa, ng\u00e0i\u201d, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i tk i, ch\u1ec9 m\u1ed9t ph\u1eadn v\u1ee5 (gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u201cti\u1ebfn s\u0129, th\u1ea7y\u201d), v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 g\u1ecdi c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7y t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 c\u00e1c chuy\u00ean vi\u00ean n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t v\u1ec1 Lu\u1eadt.\u00a0<\/p>\n<p>&#8211; <em>Ph\u1ea7n anh em<\/em> (8):C\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 (x. c. 1) v\u00e0 qua h\u1ecd, l\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n Kit\u00f4 h\u1eefu. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu d\u1ea1y h\u1ecd \u0111\u1eebng \u01b0\u1edbc ao l\u00e0m th\u1ea7y, \u0111\u1eebng t\u1ef1 t\u00f4n l\u00e0 th\u1ea7y, v\u00ec \u201canh em ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t Th\u1ea7y\u201d. D\u1ef1a theo l\u1ed1i h\u00e0nh v\u0103n song \u0111\u1ed1i v\u1edbi c. 10 v\u00e0 ng\u1eef c\u1ea3nh t\u1ed5ng qu\u00e1t c\u1ee7a T\u00e2n \u01af\u1edbc (x. <em>Ga<\/em> 13,13-14), v\u1ecb Th\u1ea7y duy nh\u1ea5t n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4.<\/p>\n<p>&#8211; <em>\u0111\u1eebng g\u1ecdi ai d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t n\u00e0y l\u00e0 cha<\/em> (9):\u0110\u1ee9c Gi\u00easu d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng danh x\u01b0ng <em>Abba<\/em> m\u00e0 g\u1ecdi m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n, v\u1eabn theo ngh\u0129a danh d\u1ef1 v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i nh\u01b0 danh x\u01b0ng <em>Rabbi<\/em>. Ch\u1eafc ch\u1eafn Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng nh\u1eafm ng\u01b0\u1eddi cha gia \u0111\u00ecnh theo ngh\u0129a \u0111en (x. <em>Mt<\/em> 15,4-6; 19,19). Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng ch\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng l\u00ean \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ed5 x\u01b0a, theo \u0111\u00f3 gi\u1eefa th\u1ea7y v\u00e0 tr\u00f2 ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t quan h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 quan h\u1ec7 gi\u1eefa cha v\u00e0 con, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi nhau l\u00e0 \u201ccha\u201d v\u00e0 \u201ccon\u201d (x. <em>2 V<\/em> 2,12; <em>1 Cr<\/em> 4,14-17; <em>1 Pr<\/em> 5,13). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu mu\u1ed1n nh\u1ea5n m\u1ea1nh kh\u00f4ng ph\u1ea3i tr\u00ean vi\u1ec7c ph\u1ee7 nh\u1eadn m\u1ecdi quy\u1ec1n b\u00ednh trong Gi\u00e1o H\u1ed9i cho b\u1eb1ng tr\u00ean m\u1ed1i nguy hi\u1ec3m l\u00e0 t\u1ea1o ra nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt v\u0129 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t m\u1ea5t danh d\u1ef1 ph\u1ea3i d\u00e0nh cho Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4. M\u1ed9t Kit\u00f4 h\u1eefu ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 coi m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 th\u1ea7y, cha, th\u1ee7 l\u00e3nh, m\u1ee5c t\u1eed, &#8230; trong m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf nh\u1edd th\u00f4ng d\u1ef1 v\u00e0o t\u01b0 c\u00e1ch c\u1ee7a v\u1ecb Th\u1ea7y, Ng\u01b0\u1eddi Cha, v\u1ecb Th\u1ee7 l\u00e3nh, v\u1ecb M\u1ee5c t\u1eed \u0111\u00edch th\u1eadt.<\/p>\n<p>&#8211; <em>ai h\u1ea1 m\u00ecnh xu\u1ed1ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n l\u00ean<\/em> (12):\u00dd t\u01b0\u1edfng h\u1ea1 m\u00ecnh \u0111\u00e2y ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch theo chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a vi\u1ec7c ph\u1ee5c v\u1ee5 trong c\u00e2u tr\u01b0\u1edbc. V\u1eady \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ecb hi\u1ebfu t\u1ef1 nhi\u00ean thi\u00ean v\u1ec1 ch\u1ed7 x\u00f3a m\u00ecnh \u0111i ho\u1eb7c t\u1ecf ra anh h\u00f9ng trong vi\u1ec7c ph\u1ee7 nh\u1eadn ch\u00ednh m\u00ecnh, ho\u1eb7c t\u1ecf ra khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 nh\u01b0 t\u00ea li\u1ec7t. Theo ngh\u0129a c\u1ee7a Tin M\u1eebng, kh\u00f4ng ai n\u0103ng n\u1ed5 v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac cho b\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c v\u1ee5. C\u00e1c c\u00f4ng th\u1ee9c c\u1ee7a c. 12 \u1edf th\u1ec3\u00a0 b\u1ecb \u0111\u1ed9ng thay t\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa:Thi\u00ean Ch\u00faa s\u1ebd h\u1ea1 xu\u1ed1ng ho\u1eb7c n\u00e2ng l\u00ean. V\u1ea1y \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t quy lu\u1eadt t\u00e2m l\u00fd ho\u1eb7c x\u00e3 h\u1ed9i theo \u0111\u00f3 s\u1ed1 ph\u1eadn may r\u1ee7i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p><strong>4.- \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n<\/strong><\/p>\n<p>L\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nghe \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e2u nay, b\u00e2y gi\u1edd d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 ra nh\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng th\u00ednh gi\u1ea3 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1ecf ra th\u00e2n thi\u1ec7n v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (21,46; 22,33) ch\u00ednh l\u00e0 d\u00e2n Israel, l\u00e2u nay v\u1eabn ch\u01b0a r\u1eddi xa Ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u00e0 d\u00e2n ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng dung m\u1ea1o m\u00e0 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 Tin M\u1eebng c\u00f3 th\u1ec3 coi nh\u01b0 l\u00e0 ch\u00ednh m\u00ecnh. R\u00f5 r\u00e0ng ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 ra nh\u01b0 l\u00e0 th\u00ednh gi\u1ea3 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho d\u00f9 h\u1ecd c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf 22,15.34.41 v\u00e0 \u1edf 23,13-33, h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ng\u1ecf l\u1eddi tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi.<\/p>\n<p><em>* N\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1c kinh s\u01b0 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau (2-7)<\/em><\/p>\n<p>Qua c. 2, t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Mt<\/em> gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u00e1c kinh s\u01b0 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u01a1n v\u1ecb nh\u1eefng \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu:H\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u201cng\u1ed3i tr\u00ean t\u00f2a \u00f4ng M\u00f4s\u00ea\u201d. Khi n\u00f3i v\u1ec1 \u201ct\u00f2a \u00f4ng M\u00f4s\u00ea\u201d, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00f3i l\u00ean quy\u1ec1n gi\u1ea3ng d\u1ea1y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 \u00fd ch\u00e2m bi\u1ebfm, nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 nh\u1eafc l\u1ea1i m\u1ed9t tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 sau \u0111\u00f3 tr\u00e1ch t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ea5t x\u1ee9ng. \u0110\u1ecdc <em>TM Mt<\/em>, ch\u00fang ta th\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng h\u1ee7y b\u1ecf quy\u1ec1n l\u00e0m th\u1ea7y c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f4ng nh\u1eadn to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a h\u1ecd (x. <em>Mt<\/em> 12,1-13; 15,1-20). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cung c\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd b\u1eb1ng hai ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n, m\u1ed7i ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi t\u1eeb ng\u1eef <em>panta<\/em>, \u201ct\u1ea5t c\u1ea3\u201d (cc. 3-4 v\u00e0 cc. 5-7).<\/p>\n<p>L\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0110\u1ee9c Gi\u00easu k\u1ebft t\u1ed9i c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 l\u00e0 s\u1ef1 <em>b\u1ea5t nh\u1ea5t<\/em>, <em>n\u00f3i m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m<\/em> (cc. 3-4):gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb, theo hai ngh\u0129a:c\u00e1c kinh s\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ecb th\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ch\u00ednh th\u1ee9c cho d\u00e2n ch\u00fang; \u0111\u00e0ng kh\u00e1c, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd d\u1ea1y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 sai. \u0110\u00e1ng tr\u00e1ch l\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng trung th\u00e0nh th\u1ef1c hi\u1ec7n. \u201cV\u1eady (<em>oun<\/em>), t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd n\u00f3i, anh em h\u00e3y l\u00e0m, h\u00e3y gi\u1eef\u201d (c. 3a). Ch\u00ednh c\u00e2u n\u00e0y g\u00e2y ng\u1ea1c nhi\u00ean. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u1ee7a <em>TM Mt<\/em> \u0111\u00e3 l\u00ean ti\u1ebfng ch\u1ed1ng l\u1ea1i gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau d\u00f9 h\u1ecd d\u1ef1a tr\u00ean \u201ctruy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n\u201d (15,1-9), Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 lo\u1ea1i b\u1ecf c\u00e1ch h\u1ecd gi\u1ea3i th\u00edch lu\u1eadt v\u1ec1 trong s\u1ea1ch, v\u00e0 \u0111\u00e3 g\u1ecdi h\u1ecd l\u00e0 m\u00f9 d\u1eaft m\u00f9 (15,10-14). Ch\u00ednh t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Mt<\/em> c\u0169ng c\u1ea3nh gi\u00e1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Xa\u0111\u1ed1c v\u00e0 Pharis\u00eau (16,12). Trong nh\u1eefng c\u00e2u s\u1eafp t\u1edbi (22,8-10), ng\u00e0i s\u1ebd n\u00f3i v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u01b0 l\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7y duy nh\u1ea5t v\u00e0 l\u1ea1i g\u1ecdi c\u00e1c kinh s\u01b0 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng m\u00f9 qu\u00e1ng v\u00ec h\u1ecd d\u1ea1y nh\u1eefng chuy\u1ec7n phi l\u00fd (cc. 16-22). Th\u1ebf th\u00ec t\u1ea1i sao ng\u00e0i l\u00e0 ghi r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu truy\u1ec1n cho c\u00e1c th\u00ednh gi\u1ea3 ph\u1ea3i l\u00e0m <em>t\u1ea5t c\u1ea3<\/em> nh\u1eefng g\u00ec c\u00e1c kinh s\u01b0 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau n\u00f3i?\u00a0<\/p>\n<p>Kh\u00f3 m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 cho r\u1eb1ng t\u00e1c gi\u1ea3 l\u1ea1i k\u00eau g\u1ecdi gi\u00e1o \u0111o\u00e0n c\u1ee7a ng\u00e0i v\u00e2ng theo t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a c\u00e1c kinh s\u01b0 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau. Ng\u00e0i ch\u1ec9 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ph\u1ea7n th\u1ee9 hai c\u1ee7a c\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu:\u201cc\u00f2n (nh\u01b0ng = <em>de<\/em>) nh\u1eefng vi\u1ec7c h\u1ecd l\u00e0m, th\u00ec \u0111\u1eebng c\u00f3 l\u00e0m theo, v\u00ec h\u1ecd n\u00f3i m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m\u201d (c. 3b). C\u00e2u 3b n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c khai tri\u1ec3n trong cc. 4-7. C\u00e2u n\u00e0y t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi m\u1ed9t trong nh\u1eefng quan ni\u1ec7m th\u1ea7n h\u1ecdc c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a <em>Mt<\/em>:c\u00e1c h\u00e0nh vi, thay v\u00ec gi\u00e1o l\u00fd, m\u1edbi quan tr\u1ecdng (x. 7,21-23). Trong t\u01b0\u01a1ng lai, Con Ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd ch\u1ec9 x\u00e9t x\u1eed tr\u00ean c\u00e1c h\u00e0nh vi (x. 16,27; 25,31-46). C\u00e2u 3a ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t chu\u1ea9n b\u1ecb b\u1eb1ng t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n mang t\u00ednh tu t\u1eeb cho \u201cnh\u01b0ng\u201d \u1edf c. 3b. Qua c. 3, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu mu\u1ed1n n\u00f3i nh\u01b0 sau:Th\u00f4i th\u00ec n\u00f3i cho c\u00f9ng (<em>oun<\/em>), anh em c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec c\u00e1c kinh s\u01b0 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau n\u00f3i; chuy\u1ec7n \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00e0o. Tuy nhi\u00ean (<em>de<\/em>), \u0111i\u1ec1u ch\u00ednh y\u1ebfu l\u00e0 anh em kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd l\u00e0m.<\/p>\n<p>C\u00e2u 4 minh h\u1ecda t\u00ecnh tr\u1ea1ng kh\u00f4ng nh\u1ea5t qu\u00e1n gi\u1eefa gi\u00e1o thuy\u1ebft v\u00e0 h\u00e0nh vi. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0110\u1ea5ng \u201cc\u00f3 l\u00f2ng hi\u1ec1n h\u1eadu v\u00e0 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng\u201d (11,29), c\u00e1c kinh s\u01b0 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau \u201ckh\u00f4ng mu\u1ed1n tra ng\u00f3n tay lay th\u1eed (g\u00e1nh n\u1eb7ng)\u201d. H\u1ecd kh\u00f4ng mu\u1ed1n g\u00e1nh v\u00e1c nh\u1eefng g\u00e1nh n\u1eb7ng, cho d\u00f9 h\u1ecd y\u00eau c\u1ea7u nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m. Nh\u01b0 th\u1ebf, h\u00ecnh \u1ea3nh c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ch\u00ednh h\u1ecd kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd n\u00f3i.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec3m th\u1ee9 hai \u0110\u1ee9c Gi\u00easu k\u1ebft \u00e1n l\u00e0 <em>khuynh h\u01b0\u1edbng quy ng\u00e3<\/em> c\u1ee7a h\u1ecd (cc. 5-7):<em>h\u1ecd l\u00e0m m\u1ecdi vi\u1ec7c c\u1ed1t \u0111\u1ec3 cho thi\u00ean h\u1ea1 th\u1ea5y<\/em>. \u0110i\u1ec3m 5a n\u00e0y khi\u1ebfn \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 nh\u1edb \u0111\u1ebfn 6,1-18. T\u00e1c gi\u1ea3 tr\u01b0ng ra nhi\u1ec1u v\u00ed d\u1ee5 c\u1ee5 th\u1ec3 \u1edf c. 5b \u0111\u1ec3 y\u1ec3m tr\u1ee3 cho l\u1eddi k\u1ebft \u00e1n t\u1ed5ng qu\u00e1t \u1edf c. 5a. V\u00ed d\u1ee5 th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 h\u1ecd \u201c\u0111eo nh\u1eefng h\u1ed9p kinh (<em>phylakt\u00earia<\/em>) th\u1eadt l\u1edbn\u201d. V\u00ed d\u1ee5 th\u1ee9 hai l\u00e0 \u201cmang nh\u1eefng tua \u00e1o (<em>kraspeda<\/em>) th\u1eadt d\u00e0i\u201d \u0111\u1ec3 khoe khoang. Nh\u1eefng v\u00ed d\u1ee5 ti\u1ebfp theo c\u0169ng theo h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f3:ng\u1ed3i c\u1ed7 nh\u1ea5t trong \u0111\u00e1m ti\u1ec7c, chi\u1ebfm h\u00e0ng gh\u1ebf \u0111\u1ea7u trong h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1eddng, \u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e0o h\u1ecfi v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201crabbi\u201d.<\/p>\n<p>Tham v\u1ecdng, t\u00ednh ham th\u00edch nh\u1eefng vinh d\u1ef1, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00e2m tr\u00ed th\u00edch th\u1ed1ng tr\u1ecb, mu\u1ed1n c\u00f3 quy\u1ec1n b\u00ednh t\u00e1ch kh\u1ecfi ngu\u1ed3n l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p><em>* N\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng v\u00e0 m\u00f4n \u0111\u1ec7 ([7b] 8-12)<\/em><\/p>\n<p>C\u00e2u 7b d\u1eabn sang ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n th\u1ee9 hai. Khi ch\u1ec9 tr\u00edch c\u00e1c t\u1eadt x\u1ea5u c\u1ee7a gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Do Th\u00e1i gi\u00e1o, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u0169ng mu\u1ed1n l\u01b0u \u00fd Gi\u00e1o H\u1ed9i coi ch\u1eebng k\u1ebbo b\u1ecb l\u00e2y nhi\u1ec5m:gi\u1eef \u0111\u1ea1o r\u1ea5t ch\u00ednh th\u1ed1ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ee9c s\u1ed1ng, v\u1ee5 h\u00ecnh th\u1ee9c, gi\u00e1o s\u0129 tr\u1ecb. Gi\u00e1o H\u1ed9i ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u1eadt x\u1ea5u \u0111\u00f3 n\u1ebfu lu\u00f4n nh\u1edb r\u1eb1ng m\u00ecnh ch\u1ec9 l\u00e0 \u201cn\u1eef t\u1ef3 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa\u201d (<em>Lc<\/em> 1,38), lu\u00f4n t\u00f9ng ph\u1ee5c v\u1ecb Ch\u00faa t\u1ec3 duy nh\u1ea5t n\u00e0y, kh\u00f4ng chia s\u1ebb (x. <em>Mt<\/em> 6,24). N\u00f3i c\u00f3 v\u1ebb ngh\u1ecbch l\u00fd:quy\u1ec1n b\u00ednh \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn v\u1edbi Gi\u00e1o H\u1ed9i khi Gi\u00e1o H\u1ed9i bi\u1ebft h\u1ea1 m\u00ecnh xu\u1ed1ng theo g\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng l\u1edbn nh\u1ea5t m\u00e0 \u0111\u00e3 s\u1eb5n s\u00e0ng l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi nh\u1ecf nh\u1ea5t, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng l\u00e0m \u0111\u1ea7u m\u00e0 \u0111\u00e3 s\u1eb5n s\u00e0ng l\u00e0m t\u00f4i t\u1edb ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi (x. <em>Mt<\/em> 20,26-27).<br \/>\nT\u00e1c gi\u1ea3 k\u1ebft lu\u1eadn ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n b\u1eb1ng m\u1ed9t l\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, m\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft nhi\u1ec1u:\u201cAi t\u00f4n m\u00ecnh l\u00ean s\u1ebd b\u1ecb h\u1ea1 xu\u1ed1ng; c\u00f2n ai h\u1ea1 m\u00ecnh xu\u1ed1ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n l\u00ean\u201d (c. 12). C\u00e2u n\u00e0y nh\u1eafc c\u00e1c \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 nh\u1edb \u0111\u1ebfn moat \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t quen thu\u1ed9c trong Kinh Th\u00e1nh:Thi\u00ean Ch\u00faa s\u1ebd th\u1ef1c hi\u1ec7n s\u1ef1 \u0111\u1ea3o l\u1ed9n ho\u00e0n to\u00e0n m\u1ecdi uy quy\u1ec1n nh\u00e2n lo\u1ea1i v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng quan quy\u1ec1n b\u00ednh khi \u0111\u1ebfn ng\u00e0y ph\u00e1n x\u00e9t v\u00e0 khi N\u01b0\u1edbc c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn. \u0110\u1ed9c gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn <em>Mt<\/em> 24\u201325.<\/p>\n<p><em>+ K\u1ebft lu\u1eadn<\/em><\/p>\n<p>T\u00e1c gi\u1ea3 <em>TM I<\/em> \u0111ang \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu hai h\u00ecnh \u1ea3nh H\u1ed9i Th\u00e1nh, m\u1ed9t H\u1ed9i Th\u00e1nh ki\u1ec3u Pharis\u00eau, hu\u00eanh hoang, chu\u1ed9ng b\u1ec1 ngo\u00e0i m\u00e0 r\u1ed7ng tu\u1ebfch, c\u00f3 c\u00e1c th\u1ee7 l\u00e3nh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ham th\u00edch danh v\u1ecdng v\u00e0 quy\u1ec1n l\u1ef1c, r\u00e0ng bu\u1ed9c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n b\u1eb1ng nh\u1eefng lu\u1eadt l\u1ec7 chi li, ph\u1ee9c t\u1ea1p, kh\u00f4ng sao gi\u1eef n\u1ed5i; b\u00ean kia l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh Kit\u00f4 gi\u00e1o g\u1ed3m nh\u1eefng b\u1eb1ng h\u1eefu, nh\u1eefng anh em b\u00ecnh quy\u1ec1n. H\u1ed9i Th\u00e1nh th\u1ee9 hai n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea7u ho\u1eb7c ki\u1ec3u v\u00f4 ch\u00ednh ph\u1ee7, b\u1edfi v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa tr\u1ef1c ti\u1ebfp h\u01b0\u1edbng d\u1eabn. C\u00f2n nh\u1eefng ai c\u00f3 c\u00e1c nhi\u1ec7m v\u1ee5 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00eau g\u1ecdi l\u00e0m ch\u1ee9ng b\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u00e0m h\u01a1n l\u00e0 b\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i (x. c. 3), v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n v\u00f4 h\u00ecnh c\u1ee7a Cha chung ch\u1ee9 kh\u00f4ng thay th\u1ebf Ng\u01b0\u1eddi, b\u1edfi v\u00ec Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng v\u1eafng m\u1eb7t v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1eafng m\u1eb7t.<\/p>\n<p><strong>5.- G\u1ee3i \u00fd suy ni\u1ec7m<\/strong><\/p>\n<p>1. Ch\u00fang ta c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1ebf n\u00e0o khi nghe l\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ch\u1ec9 tr\u00edch ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau? Ch\u00fang ta c\u1ea3m th\u1ea5y tho\u1ea3 m\u00e3n, v\u00ec ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1eddi \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i m\u00e0 ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u00f5? Nh\u01b0ng \u0111\u1ea5y l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 k\u1ebb c\u1ea3 nh\u01b0 mu\u1ed1n n\u00f3i:nh\u1edd \u01a1n Ch\u00faa, t\u00f4i kh\u00f4ng \u1edf trong nh\u00f3m \u1ea5y? N\u1ebfu khi ra kh\u1ecfi nh\u00e0 th\u1edd, ch\u00fang ta th\u1ea7m vui s\u01b0\u1edbng v\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau, th\u00ec \u0111\u1ea5y l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u ch\u1ec9 r\u1ea5t x\u1ea5u. Ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 ch\u00e2n ch\u00ednh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu bi\u1ebft r\u00f5 l\u00f2ng d\u1ea1 c\u1ee7a m\u00ecnh r\u1ea5t y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i v\u00e0 thi\u00ean v\u1ec1 t\u1ed9i l\u1ed7i, bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u00ecnh mang trong l\u00f2ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u1ed9i r\u1ec5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau. Do \u0111\u00f3, b\u1ed5n ph\u1eadn \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y l\u00e0 x\u00e9t m\u00ecnh thay v\u00ec t\u1ef1 h\u1ecfi ai l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau trong x\u1ee9 \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<p>2. Danh th\u01a1m ti\u1ebfng t\u1ed1t l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t, nh\u01b0ng qu\u00e1 lo l\u1eafng \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng t\u1ed1t th\u00ec l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u x\u1ea5u. Cha m\u1eb9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi con c\u00e1i v\u00e2ng l\u1eddi m\u00ecnh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t n\u1ebfu \u0111\u00f2i h\u1ecfi \u1ea5y \u0111i \u0111\u00f4i v\u1edbi tinh th\u1ea7n d\u1ecbu d\u00e0ng v\u00e0 b\u00e1c \u00e1i, v\u00e0 s\u1ebd l\u00e0 \u0111i\u1ec1u x\u1ea5u n\u1ebfu \u0111\u1ea5y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i c\u1edb \u0111\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 ch\u1ee9ng t\u1ecf quy\u1ec1n th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>3. Ch\u00fang ta s\u1ebd c\u1ee9 ph\u1ea3i \u0111\u1ea5u tranh ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1m d\u1ed7 mu\u1ed1n th\u1ed1ng tr\u1ecb, mu\u1ed1n \u0111\u00e8 b\u1eb9p k\u1ebb kh\u00e1c, ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1m d\u1ed7 mu\u1ed1n t\u1ecf ra l\u00e0 m\u00ecnh quan tr\u1ecdng. Khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng ph\u1ee5c v\u1ee5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 lo\u1ea1i b\u1ecf c\u00e1c kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ef1 nhi\u00ean, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1eeb ch\u1ed1i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng cho c\u00f3 hi\u1ec7u n\u0103ng; \u0111\u1ea5y l\u00e0 m\u1ed9t n\u00e3o tr\u1ea1ng, m\u1ed9t x\u00e1c t\u00edn r\u1eb1ng m\u00ecnh ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ee5ng c\u1ee5 c\u1ea7n ngoan ngo\u00e3n \u0111\u1ec3 Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n th\u1ed5i \u0111i.<\/p>\n<p>4. C\u00f3 m\u1ed9t ti\u00eau chu\u1ea9n gi\u00fap ch\u00fang ta bi\u1ebft ch\u00fang ta c\u00f3 trung th\u00e0nh ch\u0103ng v\u1edbi c\u00e1c l\u1eddi khuy\u00ean nh\u1ee7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 h\u00e3y s\u1ed1ng khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng. \u0110\u00f3 l\u00e0:\u201cH\u00e3y l\u00e0m, h\u00e3y gi\u1eef nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd n\u00f3i\u201d; ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 di\u1ec5n ra l\u00e0:\u201cH\u00e3y c\u00f3 l\u00f2ng khao kh\u00e1t ch\u00e2n l\u00fd v\u00e0 c\u00f4ng l\u00fd \u0111\u1ec3 bi\u1ebft nh\u1eadn ra \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n d\u00f9 n\u00f3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb n\u01a1i n\u00e0o\u201d. Ng\u01b0\u1eddi Kit\u00f4 h\u1eefu khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng t\u1eeb kh\u01b0\u1edbc nh\u1eefng l\u1eddi hay \u00fd \u0111\u1eb9p c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi vi\u1ec7n c\u1edb l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y kh\u00f4ng s\u1ed1ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y n\u00f3i, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y gi\u1ea3 h\u00ecnh ho\u1eb7c khoe khoang. Ch\u00faa c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u1ec3 gi\u00fap ch\u00fang ta n\u00ean kh\u00e1 h\u01a1n.<\/p>\n<p><strong><em>Lm PX V\u0169 Phan Long, ofm<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Kinhthanhvn.org<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(M\u00e1tth\u00eau 23,1-12 \u2013 CN XXXI TN &#8211; A) Ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 ch\u00e2n ch\u00ednh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu bi\u1ebft r\u00f5 l\u00f2ng d\u1ea1 c\u1ee7a m\u00ecnh r\u1ea5t y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i v\u00e0 thi\u00ean v\u1ec1 t\u1ed9i l\u1ed7i, bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u00ecnh mang trong l\u00f2ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u1ed9i r\u1ec5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Pharis\u00eau.\u00a0 1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh Tr\u01b0\u1edbc ch\u01b0\u01a1ng 23, t\u00e1c gi\u1ea3 Mt \u0111\u00e3 cho m\u1ed9t &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/cac-kinh-s%c6%b0-va-ng%c6%b0%e1%bb%9di-phariseu-gi%e1%ba%a3-hinh\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,4],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-tranquang","4":"post-4563","6":"format-standard","7":"category-suy-niem-loi-chua","8":"category-thanh-kinh"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4563","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4563"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4563\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11663,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4563\/revisions\/11663"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4563"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}