{"id":4787,"date":"2023-11-20T13:11:32","date_gmt":"2023-11-20T07:11:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=4787"},"modified":"2023-06-19T07:45:39","modified_gmt":"2023-06-19T01:45:39","slug":"cac-thanh-t%e1%bb%ad-d%e1%ba%a1o-vi%e1%bb%87t-nam-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/cac-thanh-t%e1%bb%ad-d%e1%ba%a1o-vi%e1%bb%87t-nam-3\/","title":{"rendered":"C\u00e1c Th\u00e1nh T\u1eed \u0110\u1ea1o Vi\u1ec7t Nam"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\"><strong><a href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/11\/1CTTD14.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4788\" style=\"border: black 1px solid;\" title=\"1CTTD14\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2011\/11\/1CTTD14.jpg\" alt=\"\" width=\"279\" height=\"340\" \/><\/a><\/strong><\/p>\n<p>Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 coi \u0111\u1ea1o C\u00f4ng Gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n v\u00e0o Vi\u1ec7tNam t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 16, c\u00f2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 th\u00ec r\u1ea5t m\u01a1 h\u1ed3. M\u1ed9t v\u00e0i t\u00e1c gi\u1ea3 cho r\u1eb1ng: c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Th\u00e1nh T\u00f4ma t\u1eeb \u1ea4n \u0110\u1ed9 theo c\u00e1c t\u00e0u bu\u00f4n \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn truy\u1ec1n gi\u00e1o cho ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7tNam.\u00a0<\/p>\n<p>Theo \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t S\u1eed K\u00fd th\u00ec S\u0129 Nhi\u1ebfp l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1edd k\u00ednh Ch\u00faa Tr\u1eddi, c\u00f3 x\u00e2y m\u1ed9t \u0111\u1ec1n t\u1ea1i dinh c\u1ee7a \u00f4ng. Trong \u0111\u1ec1n n\u00e0y c\u00f3 h\u00ecnh Gia t\u00f4 th\u1eadp t\u1ef1. \u00d4ng ch\u1ebft n\u0103m 226, th\u1ecd 90 tu\u1ed5i. Tuy nhi\u00ean \u0111\u00f3 m\u1edbi ch\u1ec9 l\u00e0 \u1ee9c \u0111o\u00e1n m\u00e0 th\u00f4i. Vi\u1ec7c truy\u1ec1n gi\u00e1o ch\u1ec9 th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u1edfi s\u1eafc v\u00e0o th\u1eddi h\u1eadu L\u00ea thu\u1ed9c th\u1ebf k\u1ef7 16, khi c\u00e1c cha d\u00f2ng T\u00ean theo c\u00e1c t\u00e0u \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn v\u00e0 gi\u1ea3ng \u0111\u1ea1o t\u1ea1i Vi\u1ec7tNam.\u00a0<\/p>\n<p>Th\u1eddi h\u1eadu L\u00ea, tuy c\u1ea5m \u0111\u1ea1o nh\u01b0ng ch\u01b0a kh\u1eafc nghi\u1ec7t l\u1eafm v\u00ec ho\u00e0n c\u1ea3nh lo\u1ea1n l\u1ea1c. Sau \u0111\u00f3 T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5 nh\u00e0 h\u1eadu L\u00ea, \u0111\u00e3 ban cho t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u, nh\u00e0 T\u00e2y S\u01a1n c\u0169ng ra l\u1ec7nh c\u1ea5m \u0111\u1ea1o. T\u1eeb th\u1eddi h\u1eadu L\u00ea cho t\u1edbi nh\u00e0 Nguy\u1ec5n, trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian 162 n\u0103m, \u0111\u00e3 c\u00f3 11 l\u1ea7n c\u1ea5m \u0111\u1ea1o, nh\u1eefng ch\u01b0a g\u1eaft gao cho l\u1eafm.\u00a0<\/p>\n<p>Nh\u1edd gi\u00e1m m\u1ee5c B\u00e1 \u0110a L\u1ed9c gi\u00fap \u0111\u1ee1, Nguy\u1ec5n Ph\u00fac \u00c1nh \u0111\u00e1nh th\u1eafng nh\u00e0 T\u00e2y S\u01a1n, l\u00ean l\u00e0m vua v\u00e0 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u cho tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i nh\u00e0 Nguy\u1ec5n. V\u00ec th\u1ebf, vua Gia Long kh\u00f4ng c\u1ea5m \u0111\u1ea1o m\u00e0 c\u00f2n b\u00eanh v\u1ef1c v\u00e0 n\u00e2ng \u0111\u1ee1. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng khi g\u1ea7n ch\u1ebft nh\u00e0 vua \u0111\u00e3 tr\u1edf l\u1ea1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng ch\u1eafc ch\u1eafn n\u00e0o c\u1ea3.\u00a0<\/p>\n<p>Sang th\u1eddi Minh M\u1ea1ng, l\u00fac \u0111\u1ea7u nh\u00e0 vua kh\u00f4ng c\u1ea5m \u0111\u1ea1o, nh\u01b0ng chung quanh nh\u00e0 vua, to\u00e0n nh\u1eefng v\u1ecb\u00a0 quan th\u00f9 gh\u00e9t \u0111\u1ea1o, lu\u00f4n t\u00ecm c\u00e1ch vu kh\u1ed1ng cho ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ea1o, th\u00e0nh th\u1eed nh\u00e0 vua \u0111\u00e3 ng\u1ea3 theo v\u00e0 ra s\u1eafc ch\u1ec9 c\u1ea5m \u0111\u1ea1o trong c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>Th\u1eddi Thi\u1ec7u Tr\u1ecb c\u0169ng v\u1eady, l\u00fac \u0111\u1ea7u nh\u00e0 vua c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea5m \u0111\u1ea1o, nh\u01b0ng k\u1ec3 t\u1eeb ng\u00e0y t\u00e0u Ph\u00e1p t\u1ea5n c\u00f4ng c\u1eeda H\u00e0n T\u1ee9 t\u1ea1i \u0110\u00e0 N\u1eb5ng, nh\u00e0 vua t\u1ee9c gi\u1eadn v\u00e0 \u0111\u00e3 c\u1ea5m \u0111\u1ea1o m\u1ed9t c\u00e1ch g\u1eaft gao. Nh\u00e0 vua treo th\u01b0\u1edfng cho ai b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t linh m\u1ee5c Ph\u00e1p l\u00e0 30 n\u00e9n b\u1ea1c. C\u00f4ng vi\u1ec7c chua \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, th\u00ec nh\u00e0 vua l\u00e2m b\u1ec7nh v\u00e0 qua \u0111\u1eddi.\u00a0<\/p>\n<p>Th\u1eddi T\u1ef1 \u0110\u1ee9c, khi m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, nh\u00e0 vua t\u1ecf ra r\u1ea5t khoan h\u1ed3ng, m\u1edf c\u1eeda ng\u1ee5c t\u00f9 cho gi\u00e1o d\u00e2n ra v\u1ec1, hy v\u1ecdng nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111en t\u1ed1i s\u1ebd ch\u1ea5m d\u1ee9t. Th\u1ebf nh\u01b0ng, ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u, ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. V\u00ec s\u1ee3 c\u00f3 chia r\u1ebd, n\u00ean nh\u00e0 vua l\u1ea1i ban h\u00e0nh l\u1ec7n c\u1ea5m \u0111\u1ea1o m\u1ed9t c\u00e1ch g\u1eaft gao, kh\u00f4ng k\u00e9m g\u00ec c\u00e1c b\u1ea1o v\u01b0\u01a1ng R\u00f4ma ng\u00e0y x\u01b0a.\u00a0<\/p>\n<p>Tr\u1ea3i qua h\u01a1n ba th\u1ebf k\u1ef7, h\u1eb1ng tr\u0103m ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u1ea3i l\u00eca xa qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, s\u1ed1ng l\u00e9n l\u00fat n\u01a1i r\u1eebng thi\u00eang n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c, \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh s\u1ef1 truy l\u00f9ng nh\u01b0 nh\u1eefng gi\u00e1o d\u00e2n v\u00f9ng La Vang Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb. C\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft, th\u00ec \u0111\u00e3 ph\u1ea3i ch\u1ecbu nh\u1eefng c\u1ef1c h\u00ecnh d\u00e3 man, kh\u00f4ng k\u00e9m g\u00ec c\u00e1c th\u00e1nh t\u1eed \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i trong th\u1eddi bu\u1ed5i s\u01a1 khai. V\u1eady \u0111\u00e2u l\u00e0 nh\u1eefng l\u00fd do khi\u1ebfn cho vua quan ra l\u1ec7nh c\u1ea5m \u0111\u1ea1o.\u00a0<\/p>\n<p><em>L\u00fd do th\u1ee9 nh\u1ea5t<\/em> \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec \u00f3c th\u1ee7 c\u1ef1u v\u00e0 h\u1eb9p h\u00f2i. H\u1ecd lu\u00f4n cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 m\u00ecnh m\u1edbi t\u1ed1t v\u00e0 \u0111\u00fang, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec x\u1ea5u v\u00e0 sai. H\u01a1n n\u1eefa do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Nho gi\u00e1o, ph\u00e0m nh\u1eefng g\u00ec th\u00e1nh hi\u1ec1n \u0111\u00e3 n\u00f3i hay \u0111\u00e3 vi\u1ebft, \u0111\u1ec1u l\u00e0 khu\u00f4n v\u00e0ng th\u01b0\u1edbc ng\u1ecdc c\u1ea7n ph\u1ea3i tu\u00e2n theo.\u00a0<\/p>\n<p><em>L\u00fd do th\u1ee9 hai<\/em> \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec th\u00e1i \u0111\u1ed9 gi\u1eadn c\u00e1 ch\u00e9m th\u1edbt. Thu\u1edf ban \u0111\u1ea7u c\u00e1c vua Minh M\u1ea1ng, thi\u1ec7u Tr\u1ecb v\u00e0 T\u1ef1 \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u1ea5m \u0111\u1ea1o, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3, v\u00ec kh\u00f4ng ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u1ea5n c\u00f4ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p, n\u00ean vua quan quay ra th\u00f9 gh\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 h\u1ecd cho r\u1eb1ng \u0111\u00e3 theo \u0111\u1ea1o c\u1ee7a T\u00e2y v\u00e0 kh\u00e9p v\u00e0o t\u1ed9i ph\u1ea3n \u0111\u1ed9ng, n\u1ed1i gi\u00e1o cho gi\u1eb7c.\u00a0<\/p>\n<p><em>L\u00fd do th\u1ee9 ba<\/em>, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00f4n tr\u1ecdng truy\u1ec1n th\u1ed1ng cha \u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, ch\u1eb3ng h\u1ea1n trong vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang \u00f4ng b\u00e0 t\u1ed5 ti\u00ean, hi\u1ebfu k\u00ednh \u0111\u1ed1i v\u1edbi cha m\u1eb9\u2026\u0110\u00e2y c\u0169ng ch\u1ec9 v\u00ec \u00f3c thi\u1ec3n c\u1eadn, kh\u00f4ng t\u00ecm hi\u1ec3u cho th\u1ea5u \u0111\u00e1o, n\u00ean \u0111\u00e3 g\u00e2y ra nh\u1eefng ng\u1ed9 nh\u1eadn, nh\u1eefng hi\u1ec3u l\u1ea7m \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.\u00a0<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean l\u00fd do c\u0103n b\u1ea3n nh\u1ea5t v\u1eabn l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u1ed1i kh\u00e1ng gi\u1eefa tinh th\u1ea7n c\u1ee7a Ch\u00faa v\u00e0 tinh th\u1ea7n c\u1ee7a th\u1ebf gian. \u0110\u1ed1i kh\u00e1ng nh\u01b0 l\u1eeda v\u00e0 n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 boqng t\u1ed1i. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf, Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u00e3 ti\u00ean b\u00e1o: Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 b\u1eaft b\u1edb Th\u1ea7y, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng s\u1ebd b\u1eaft b\u1edb c\u00e1c con\u2026Nh\u01b0ng ai x\u01b0ng t\u1ee5ng Th\u1ea7y tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi th\u00ec Th\u1ea7y c\u0169ng s\u1ebd x\u01b0ng t\u1ee5ng n\u00f3 tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Cha Th\u1ea7y, \u0110\u1ea5ng ng\u1ef1 \u1edf tr\u00ean tr\u1eddi.\u00a0<\/p>\n<p>S\u1ef1 b\u1eaft b\u1edb, hay n\u00f3i \u0111\u00fang h\u01a1n, s\u1ef1 \u0111\u1ed1i kh\u00e1ng n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 x\u1ea3y ra b\u00ean ngo\u00e0i tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n x\u00e3 h\u1ed9i, nh\u01b0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 th\u1ea5y, m\u00e0 c\u00f2n x\u1ea3y ra b\u00ean trong, tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n n\u1ed9i t\u00e2m. Th\u1ef1c v\u1eady, ch\u00fang ta lu\u00f4n c\u1ea3m th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ef1 gi\u1eb1ng co gi\u1eefa s\u1ef1 thi\u1ec7n v\u00e0 s\u1ef1 \u00e1c, \u0111\u1ec3 r\u1ed3i nh\u01b0 th\u00e1nh Phaol\u00f4 \u0111\u00e3 di\u1ec5n t\u1ea3: S\u1ef1 thi\u1ec7n t\u00f4i mu\u1ed1n th\u00ec t\u00f4i l\u1ea1i kh\u00f4ng l\u00e0m, c\u00f2n \u0111i\u1ec1u \u00e1c t\u00f4i gh\u00e9t th\u00ec t\u00f4i l\u1ea1i l\u00e0m. B\u1edfi \u0111\u00f3, h\u00e3y trung th\u00e0nh v\u1edbi Ch\u00faa trong nh\u1eefng b\u1eaft b\u1edb b\u00ean trong b\u1eb1ng c\u00e1ch th\u1ef1 hi\u00ean \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t, nh\u1edd \u0111\u00f3 ch\u00fang ta s\u1ebd trung th\u00e0nh v\u1edbi Ch\u00faa trong nh\u1eefng b\u1eaft b\u1edb b\u00ean ngo\u00e0i. V\u00ec ai b\u1ec1n \u0111\u1ed7 \u0111\u1ebfn c\u00f9ng, th\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u tho\u00e1t.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 coi \u0111\u1ea1o C\u00f4ng Gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n v\u00e0o Vi\u1ec7tNam t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 16, c\u00f2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 th\u00ec r\u1ea5t m\u01a1 h\u1ed3. M\u1ed9t v\u00e0i t\u00e1c gi\u1ea3 cho r\u1eb1ng: c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Th\u00e1nh T\u00f4ma t\u1eeb \u1ea4n \u0110\u1ed9 theo c\u00e1c t\u00e0u bu\u00f4n \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn truy\u1ec1n gi\u00e1o cho ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7tNam.\u00a0 Theo \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t S\u1eed K\u00fd th\u00ec &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/cac-thanh-t%e1%bb%ad-d%e1%ba%a1o-vi%e1%bb%87t-nam-3\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-tranquang","4":"post-4787","6":"format-standard","7":"category-suy-niem-loi-chua"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4787","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4787"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4787\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10513,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4787\/revisions\/10513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4787"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}