{"id":5368,"date":"2024-01-10T21:28:46","date_gmt":"2024-01-10T15:28:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/?p=5368"},"modified":"2023-12-27T18:38:40","modified_gmt":"2023-12-27T12:38:40","slug":"cac-mon-d%e1%bb%87-d%e1%ba%a7u-tien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/cac-mon-d%e1%bb%87-d%e1%ba%a7u-tien\/","title":{"rendered":"C\u00e1c M\u00f4n \u0110\u1ec7 \u0110\u1ea7u Ti\u00ean"},"content":{"rendered":"<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/footsteps.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter  wp-image-5369\" title=\"footsteps\" src=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/footsteps.jpg\" alt=\"\" width=\"453\" height=\"322\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">(Gioan 1,35-42 \u2013 CN II TN &#8211; B)<\/p>\n<p><strong>Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>chuy\u1ebfn \u201c\u0111i t\u00ecm\u201d \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn d\u1eaft, r\u1ed3i sau khi \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 \u201ct\u00ecm ra, t\u00ecm th\u1ea5y\u201d Ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec \u0111i gi\u1edbi thi\u1ec7u cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/strong><\/p>\n<p><strong>1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh<\/strong><\/p>\n<p>Trong <em>Tin M\u1eebng<\/em> <em>Gioan<\/em>, b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u00e2t \u01a1n g\u1ecdi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c gh\u00e9p v\u00e0o b\u00ean trong c\u00e1i m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi l\u00e0 \u201c<em>Tu\u1ea7n l\u1ec5 khai m\u1ea1c s\u1ee9 v\u1ee5 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu\u201d<\/em>.<\/p>\n<p>&#8211; <em>hai ng\u00e0y \u0111\u1ea7u<\/em> : Gioan T\u1ea9y Gi\u1ea3 l\u00e0m ch\u1ee9ng (ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh &#8211; kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh) ;<\/p>\n<p>&#8211; <em>ng\u00e0y th\u1ee9 ba<\/em> (\u201ch\u00f4m sau\u201d, 1,35): l\u1ea7n n\u00e0y Gioan T\u1ea9y Gi\u1ea3 gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho hai m\u00f4n \u0111\u1ec7: \u201c\u0110\u00e2y l\u00e0 Chi\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d (cc. 35-36);<\/p>\n<p>&#8211; \u0111o\u1ea1n v\u0103n c\u1ee7a ch\u00fang ta (1,35-42) n\u1eb1m \u1edf v\u1ecb tr\u00ed n\u00e0y;<\/p>\n<p><em>&#8211; ng\u00e0y th\u1ee9 t\u01b0<\/em> (\u201ch\u00f4m sau\u201d, 1,43): \u0110\u1ee9c Gi\u00easu g\u1ecdi Phil\u00edpph\u00ea v\u00e0 Natanaen;<\/p>\n<p>&#8211; \u201c<em>ng\u00e0y th\u1ee9 ba<\/em>\u201d (2,1): \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u201cb\u00e0y t\u1ecf vinh quang\u201d (2,11) t\u1ea1i Cana mi\u1ec1n Galil\u00ea.<\/p>\n<p><strong>2.- B\u1ed1 c\u1ee5c<\/strong><\/p>\n<p>B\u1ea3n v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 chia th\u00e0nh ba ph\u1ea7n:<\/p>\n<p>1) Hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean (1,35-39);<\/p>\n<p>2) Anr\u00ea (1,40-42a);<\/p>\n<p>3) Sim\u00f4n (1,42b).<\/p>\n<p><strong>3.- V\u00e0i ghi ch\u00fa v\u1ec1 ch\u00fa gi\u1ea3i<\/strong><\/p>\n<p><em>&#8211; \u00d4ng Gioan \u0111ang \u0111\u1ee9ng&#8230;<\/em> (35) : C\u00f3 m\u1ed9t nh\u00f3m m\u00f4n \u0111\u1ec7 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u1edf quanh V\u1ecb T\u1ea9y Gi\u1ea3 (x. <em>Mc<\/em> 2,18t v\u00e0 \/\/; <em>Mt<\/em> 11,2; 14,12; <em>Lc<\/em> 11,1; <em>Ga<\/em> 3,25). B\u1ea3n v\u0103n x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ti\u1ebfp r\u1eb1ng m\u1ed9t trong hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 l\u00e0 Anr\u00ea, em c\u1ee7a Sim\u00f4n (41); c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi th\u1ee9 hai th\u00ec v\u00f4 danh.<\/p>\n<p>T\u00ecm c\u00e1ch dung h\u00f2a b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u1ee7a <em>TM IV<\/em> v\u1edbi b\u00e0i c\u1ee7a c\u00e1c <em>TMNL<\/em> n\u00f3i v\u1ec1 \u01a1n g\u1ecdi c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 (x. <em>Mc<\/em> 1,16-20) l\u00e0 chuy\u1ec7n v\u00f4 \u00edch. Ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m g\u1eb7p nhau: hai anh em Sim\u00f4n v\u00e0 Anr\u00ea \u1edf trong s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi \u0111\u1ea7u ti\u00ean. C\u00f2n c\u00e1c kh\u00e1c bi\u1ec7t qu\u00e1 l\u1edbn :<\/p>\n<p>+ Theo <em>Mc<\/em> 1,29: Sim\u00f4n \u1edf Caph\u00e1cnaum; theo <em>Ga<\/em> 1,44: hai anh em g\u1ed1c B\u00e9txai\u0111a.<\/p>\n<p>+ <em>TM IV<\/em> kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec t\u1edbi c\u00e1c con \u00f4ng D\u00eab\u00ea\u0111\u00ea, trong khi theo <em>Mc<\/em> 1,18-20, h\u1ecd l\u00e0 c\u1eb7p m\u00f4n \u0111\u1ec7 th\u1ee9 hai; <em>Mc<\/em> l\u1ea1i kh\u00f4ng h\u1ec1 n\u00f3i \u0111\u1ebfn Phil\u00edpph\u00ea v\u00e0 Natanaen.<\/p>\n<p>+ B\u1ed1i c\u1ea3nh c\u0169ng kh\u00e1c nhau: theo <em>TM IV<\/em>, c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean thu\u1ed9c nh\u00f3m c\u1ee7a V\u1ecb T\u1ea9y Gi\u1ea3, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng h\u01b0\u1edbng d\u1eabn t\u1edbi v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu; theo <em>Mc<\/em>, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ch\u1ec9 k\u00eau g\u1ecdi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 sau khi V\u1ecb T\u1ea9y Gi\u1ea3 b\u1ecb b\u1eaft, v\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi t\u1ea1i b\u1edd h\u1ed3 Ghenn\u00easar\u00e9t, ch\u1ee9 kh\u00f4ng t\u1ea1i b\u1edd s\u00f4ng Gio\u0111an, l\u00fac \u0111\u00f3 h\u1ecd \u0111ang l\u00e0m ngh\u1ec1 ch\u00e0i l\u01b0\u1edbi.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>+ \u00dd h\u01b0\u1edbng t\u1ed5ng qu\u00e1t kh\u00e1c nhau: Theo <em>Mc<\/em>, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ebfn c\u1ed1 b\u1ea5t ng\u1edd l\u00f4i k\u00e9o ng\u01b0\u1eddi ta ra kh\u1ecfi cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh s\u1ee9 m\u1ea1ng t\u00f4ng \u0111\u1ed3. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 b\u1ea3n v\u0103n <em>Ga<\/em> c\u00f2n ghi gi\u1eef l\u1ea1i k\u1ef7 ni\u1ec7m l\u1ecbch s\u1eed, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00ednh t\u00e1c gi\u1ea3, \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u00fac thu\u1ed9c v\u1ec1 nh\u00f3m Gioan T\u1ea9y Gi\u1ea3.<\/p>\n<p><em>&#8211; th\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111i ngang qua<\/em> (36): H\u00f4m sau ng\u00e0y l\u00e0m ch\u1ee9ng (cc. 29-34), trong khi V\u1ecb T\u1ea9y Gi\u1ea3 c\u00f2n \u0111\u1ee9ng \u0111\u00f3, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ti\u1ebfn \u0111i: th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Gioan t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng r\u1eb1ng s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn l\u00fac ch\u1ea5m d\u1ee9t; th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e1nh d\u1ea5u kh\u1edfi \u0111\u1ea7u cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c ti\u1ebfn b\u01b0\u1edbc thi\u00eang li\u00eang, s\u1ebd \u0111\u01b0a Ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 v\u1edbi Ch\u00faa Cha (x. <em>Ga14<\/em>,28). C\u00f2n Gioan th\u00ec t\u1ee9c kh\u1eafc n\u00f3i v\u1edbi hai ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00f3m m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 t\u00ecm \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 n\u01a1i \u00f4ng, r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u00e2y l\u00e0 Chi\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d.<\/p>\n<p><em>&#8211; C\u00e1c anh t\u00ecm g\u00ec th\u1ebf? <\/em>(38): \u201cT\u00ecm\u201d (<em>zete\u00f4<\/em>: 34 l\u1ea7n trong <em>TM IV<\/em>) c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201ct\u00ecm c\u00e1ch c\u00f3 l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111\u1ed3 v\u1eadt \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u1ea5t ho\u1eb7c \u0111\u1ec3 l\u1ea1c\u201d. Trong ti\u1ebfng Hy L\u1ea1p LXX, \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u1eeb ng\u1eef chuy\u00ean m\u00f4n \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111i t\u00ecm Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u00ecm s\u1ef1 Kh\u00f4n Ngoan c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa (x. <em>Hn<\/em> 1,1-2a; 8,2.18 \u2026). Trong ti\u1ebfng H\u00edp-ri, \u201ct\u00ecm\u201d l\u00e0 <em>darash<\/em>; <em>darash ha Torah<\/em>, \u201ct\u00ecm Torah\u201d, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch Kinh Th\u00e1nh.<\/p>\n<p><em>&#8211; Th\u01b0a Rabbi, Th\u1ea7y \u1edf \u0111\u00e2u?<\/em>\u00a0 Tr\u00ean m\u00f4i h\u1ecd, c\u00e2u h\u1ecfi ch\u1ec9 nh\u1eafm n\u01a1i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111ang s\u1ed1ng, \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111\u1ebfn g\u1eb7p, nh\u01b0ng t\u00e1c gi\u1ea3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 quen s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c t\u1eeb ng\u1eef theo hai \u00fd, c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng hi\u1ec3u c\u00e2u h\u1ecfi theo m\u1ed9t ngh\u0129a s\u00e2u h\u01a1n: \u201cTh\u1ea7y \u1edf \u0111\u00e2u v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n thi\u00eang li\u00eang?\u201d. \u0110\u1ed1i v\u1edbi \u00f4ng, c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 m\u1eb7c nhi\u00ean th\u01b0a v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Phil\u00edpph\u00ea v\u00e0 c\u1ee7a b\u1ea5t c\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o: \u201cXin t\u1ecf cho ch\u00fang con th\u1ea5y Ch\u00faa Cha (n\u01a1i Ch\u00faa Cha, Th\u1ea7y \u0111ang c\u01b0 ng\u1ee5), nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 ch\u00fang con m\u00e3n nguy\u1ec7n\u201d (14,8).<\/p>\n<p><em>&#8211; \u0110\u1ebfn m\u00e0 xem <\/em>(39): D\u1ecbch s\u00e1t l\u00e0 \u201cH\u00e3y \u0111\u1ebfn v\u00e0 c\u00e1c anh s\u1ebd xem th\u1ea5y, <em>erchesthe kai opsesthe<\/em>. M\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u00e1ch <em>erchesthe <\/em>c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u theo ngh\u0129a \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n l\u00e0 \u201cn\u1ebfu nh\u01b0, v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n\u201d. C\u00f2n <em>opsesthe<\/em> l\u00e0 th\u00ec t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <em>hora\u00f4<\/em>, c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu: <em>TM IV<\/em> c\u00f3 b\u1ed1n \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u0111\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 c\u00e1i nh\u00ecn, t\u1eeb c\u00e1i nh\u00ecn th\u1ec3 l\u00fd nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn c\u00e1i nh\u00ecn chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng s\u00e2u s\u1eafc nh\u1ea5t, \u0111\u00f3 l\u00e0: <em>blepein<\/em>, <em>theasthai, the\u00f4rein<\/em>, <em>horan<\/em> [<em>idein<\/em>]. \u0110\u1ed9ng t\u1eeb sau c\u00f9ng thu\u1ed9c v\u1ec1 l\u00e3nh v\u1ef1c \u0111\u1ee9c tin. Trong <em>Ga<\/em> 1,39, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u1eddi c\u00e1c \u00f4ng di chuy\u1ec3n v\u1ec1 ph\u00eda Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00f3 c\u00e1i nh\u00ecn \u0111\u1ee9c tin.<\/p>\n<p>C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u1edf \u0111\u00e2y c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t m\u1ee9c s\u00e2u h\u01a1n: vi\u1ec7c kh\u00e1m ph\u00e1 ra n\u01a1i \u1edf tr\u1ea7n th\u1ebf c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb cho vi\u1ec7c kh\u00e1m ph\u00e1 ra n\u01a1i \u1edf thi\u00eang li\u00eang c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. B\u01b0\u1edbc \u0111i theo Ng\u01b0\u1eddi theo c\u00e1ch th\u1ec3 l\u00fd, c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 th\u1ea5y n\u01a1i tr\u00fa ng\u1ee5 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi; h\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u00e3 b\u01b0\u1edbc \u0111i theo Ng\u01b0\u1eddi c\u00e1ch thi\u00eang li\u00eang b\u1eb1ng l\u00f2ng tin, h\u1ecd c\u0169ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01a1i \u1edf thi\u00eang li\u00eang c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, t\u1ee9c Ch\u00faa Cha: \u201cAi th\u1ea5y Th\u1ea7y l\u00e0 th\u1ea5y Ch\u00faa Cha\u201d (14,9).<\/p>\n<p><em>&#8211; H\u1ecd \u1edf l\u1ea1i v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi<\/em> (39): \u0110\u00e2y l\u00e0 ch\u1eb7ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ed9t cu\u1ed9c chung s\u1ed1ng \u0111\u01b0a t\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng s\u00e2u xa nh\u1ea5t (x. 15,4). Tr\u1ecdn bu\u1ed5i chi\u1ec1u, k\u1ec3 t\u1eeb 4g, h\u1ecd xem v\u00e0 \u1edf l\u1ea1i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, v\u1ec1 thi\u00eang li\u00eang c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ec1 th\u1ec3 l\u00fd. Bu\u1ed5i chi\u1ec1u ho\u1eb7c \u0111\u00eam \u0111\u00e1ng ghi nh\u1edb \u1ea5y m\u1edf \u0111\u1ea7u cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u1ee9c tin tr\u00f2n \u0111\u1ea7y, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a Anr\u00ea v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u00f4 danh kia v\u00e0o trong m\u1ea7u nhi\u1ec7m c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 l\u00e0m cho h\u1ecd r\u1ea5t ph\u1ea5n kh\u1edfi: \u201cCh\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 g\u1eb7p \u0110\u1ea5ng M\u00easia\u201d, Anr\u00ea reo l\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf khi g\u1eb7p Sim\u00f4n. M\u1ed9t ni\u1ec1m vui thi\u00eang li\u00eang b\u00f9ng ra: \u0111\u00e2y l\u00e0 ni\u1ec1m vui \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho nh\u1eefng t\u00e2m h\u1ed3n kh\u00e1m ph\u00e1 ra vi\u00ean ng\u1ecdc qu\u00ed v\u00e0 kho t\u00e0ng tr\u00ean tr\u1eddi (x. <em>Mt<\/em> 13,44).<\/p>\n<p><em>&#8211; Kho\u1ea3ng gi\u1edd th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi<\/em> (39): t\u1ee9c kho\u1ea3ng 4g chi\u1ec1u. <em>TM IV<\/em> quen ghi ch\u00fa v\u1ec1 th\u1eddi gian ch\u00ednh x\u00e1c (x. 4,52 ; 18,28 ; 19,14 ; 20,19), nh\u01b0ng h\u1eb3n l\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t \u00fd h\u01b0\u1edbng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng. Trong m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ea3n v\u0103n c\u1ee7a C\u1ef1u \u01af\u1edbc ho\u1eb7c c\u1ee7a Do Th\u00e1i gi\u00e1o \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, <em>s\u1ed1 10<\/em> l\u00e0 con s\u1ed1 ho\u00e0n h\u1ea3o; v\u1eady<em> \u201cgi\u1edd th\u1ee9 10\u201d<\/em> h\u1eb3n l\u00e0 gi\u1edd ho\u00e0n t\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Qu\u1ea3 th\u1ebf, \u1edf 11,9, <em>ng\u00e0y<\/em> l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 g\u1ecdi th\u1eddi gian \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u1edf tr\u1ea7n gian (x. th\u00eam 9,4-5; 12,35). \u201cM\u01b0\u1eddi\u201d l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>con s\u1ed1 ho\u00e0n h\u1ea3o \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c tri\u1ebft gia ph\u00e1i Pythagore v\u00e0 tri\u1ebft gia Phil\u00f4 khi\u1ebfn Bultmann g\u1ee3i \u00fd r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 gi\u1edd c\u1ee7a s\u1ef1 ho\u00e0n t\u1ea5t. C\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng t\u00e1c gi\u1ea3 cho r\u1eb1ng ngay h\u00f4m sau, b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o l\u00fac m\u1eb7t tr\u1eddi l\u1eb7n, l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u00e0y sa-b\u00e1t; do \u0111\u00f3 hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 ph\u1ea3i \u1edf l\u1ea1i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu\u00a0 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh di chuy\u1ec3n v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea5y.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p><em>&#8211; Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft<\/em> (<em>pr\u00f4ton<\/em>) (41): Cu\u1ed9c tr\u00f2 chuy\u1ec7n \u0111\u00e3 k\u00e9o d\u00e0i trong \u0111\u00eam. Do \u0111\u00f3, ch\u00fang ta hi\u1ec3u l\u00e0 s\u00e1ng h\u00f4m sau, Anr\u00ea <em>tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft<\/em> v\u1ed9i v\u00e3 \u0111i t\u00ecm anh tr\u01b0\u1edbc khi l\u00e0m b\u1ea5t c\u1ee9 vi\u1ec7c g\u00ec.<\/p>\n<p><em>&#8211; Ch\u00fang t\u00f4i\u00a0 \u0111\u00e3\u00a0 g\u1eb7p<\/em> <em>\u0110\u1ea5ng M\u00easia<\/em> (41): D\u1ecbch s\u00e1t l\u00e0 \u201cCh\u00fang t\u00f4i\u00a0 \u0111\u00e3 <em>t\u00ecm th\u1ea5y\/t\u00ecm ra<\/em> \u0110\u1ea5ng M\u00easia\u201d <em>Heuriskein<\/em>, t\u00ecm th\u1ea5y, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean trong ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n n\u00e0y v\u00e0 ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n sau. Anr\u00ea \u201ct\u00ecm th\u1ea5y\/ra\u201d Sim\u00f4n, b\u00e1o r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u00e3 \u201ct\u00ecm th\u1ea5y\/ra\u201d \u0110\u1ea5ng M\u00easia. Sau \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u201ct\u00ecm th\u1ea5y\/ra\u201d, Phil\u00edpph\u00ea \u201ct\u00ecm th\u1ea5y\/ra\u201d Natanaen v\u00e0 b\u1ea3o r\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u201ct\u00ecm th\u1ea5y\/ra\u201d \u0110\u1ea5ng M\u00easia.<\/p>\n<p><em>&#8211; Anh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 K\u00eapha, t\u1ee9c l\u00e0 Ph\u00ear\u00f4 <\/em>(42): <em>K\u00eaphas<\/em> l\u00e0 t\u1eeb A-ram <em>k\u00eapha <\/em>\u0111\u01b0\u1ee3c hy-h\u00f3a, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201ct\u1ea3ng \u0111\u00e1\u201d. C\u0169ng nh\u01b0 t\u1eeb <em>rabbi<\/em> (c.38) v\u00e0 <em>M\u00easia<\/em> (c.41), <em>k\u00eapha<\/em> l\u00e0 t\u1eeb A-ram (Ch\u00fang ta l\u01b0u \u00fd l\u00e0 c\u00f3 ba t\u1eeb A-ram trong c\u00f9ng m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n v\u0103n). H\u1eb3n l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 suy t\u01b0 trong ng\u00f4n ng\u1eef n\u00e0y, hay \u00edt ra \u00f4ng c\u0169ng r\u1ea5t quen thu\u1ed9c c\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef A-ram. B\u1ea3n RSV d\u1ecbch th\u00e0nh m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2u h\u1ecfi: \u201cSo you are Simon the son of John? V\u00e2y anh l\u00e0 Sim\u00f4n con \u00f4ng Gioan \u00e0?\u201d. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1eb7t t\u00ean cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ho\u1eb7c nh\u1eefng v\u1eadt thu\u1ed9c quy\u1ec1n ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a m\u00ecnh (x. <em>St<\/em> 2,20; <em>\u0110n<\/em> 1,7); ng\u01b0\u1eddi cha \u0111\u1eb7t t\u00ean cho con c\u00e1i (<em>Mt<\/em> 1,25; <em>Lc<\/em> 1,63).<\/p>\n<p><strong>4.- \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u0103n<\/strong><\/p>\n<p><em>* Hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean (35-39)<\/em><\/p>\n<p>Truy\u1ec7n hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 d\u1ea5u v\u1ebft nh\u1eefng ho\u00e0i ni\u1ec7m v\u1ec1 m\u1ed9t<em> <\/em>v\u00e0i m\u00f4n \u0111\u1ec7. Nh\u01b0ng d\u01b0\u1edbi ng\u00f2i b\u00fat c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3, truy\u1ec7n mang t\u00ednh \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh \u0111\u1ec3 chia s\u1ebb v\u1edbi \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 c\u00e1i nh\u00ecn v\u1ec1 \u0111\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7. C\u00e1c bi\u1ebfn c\u1ed1 x\u1ea3y ra r\u1ea5t nhanh, trong c\u00e1i khung gi\u1ea3 t\u1ea1o b\u1ea3y ng\u00e0y: c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ebfn g\u1eb7p \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, r\u1ed3i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu g\u1ecdi Ph\u00ear\u00f4, Phil\u00edpph\u00ea, Nathanaen. Cu\u1ed1i c\u00f9ng to\u00e0n ch\u01b0\u01a1ng k\u1ebft th\u00fac v\u1edbi l\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu long tr\u1ecdng m\u1ea1c kh\u1ea3i v\u1ec1 ch\u00ednh m\u00ecnh: \u201cTh\u1eadt, t\u00f4i b\u1ea3o th\u1eadt c\u00e1c anh, c\u00e1c anh s\u1ebd th\u1ea5y tr\u1eddi r\u1ed9ng m\u1edf, v\u00e0 c\u00e1c thi\u00ean s\u1ee9 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00ean l\u00ean xu\u1ed1ng xu\u1ed1ng tr\u00ean Con Ng\u01b0\u1eddi\u201d (<em>Ga<\/em> 1,51).<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc khi truy\u1ec7n \u0111\u1ea1t t\u1edbi \u0111\u1ec9nh cao n\u00e0y, t\u00e1c gi\u1ea3 ghi l\u1ea1i l\u1eddi ch\u1ee9ng c\u1ee7a Gioan. \u201cTh\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111i ngang qua, \u00f4ng l\u00ean ti\u1ebfng n\u00f3i: \u00ab\u0110\u00e2y l\u00e0 Chi\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa\u00bb\u201d (<em>Ga<\/em> 1,36). L\u1eddi n\u00e0y nh\u1eafc l\u1ea1i l\u1eddi n\u00f3i trong ho\u1ea1t c\u1ea3nh \u1edf c. 29, ch\u1ec9 kh\u00e1c l\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m sau. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u201cc\u1ea5u tr\u00fac tr\u00f4n \u1ed1c\u201d quen thu\u1ed9c c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3. Ng\u00e0i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u1ec1 t\u00e0i c\u0169, c\u1ee9u x\u00e9t ch\u00fang t\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec5n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c, th\u0103m d\u00f2, v\u00e0 chia s\u1ebb v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 s\u1ef1 phong ph\u00fa \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a nh\u1eefng th\u1ef1c t\u1ea1i ng\u00e0i \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn (x. <em>Ga<\/em> 20,19-23).<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 Gioan [v\u00e0 hai m\u00f4n \u0111\u1ec7] \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 l\u00e0 \u201c\u0111ang \u0111\u1ee9ng\u201d (<em>heist\u00eakei<\/em>). C\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 th\u1ec3 \u00f4ng \u0111ang ch\u1edd chuy\u1ec7n g\u00ec \u0111\u00f3 x\u1ea3y ra. Trong <em>TM IV<\/em>, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng duy nh\u1ea5t c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a m\u00e0 Gioan l\u00e0m, \u0111\u00f3 l\u00e0 <em>l\u00e0m ch\u1ee9ng<\/em>. V\u00ec l\u00fac n\u00e0y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ch\u01b0a xu\u1ea5t hi\u1ec7n, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f3 ch\u01b0a x\u1ea3y ra \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0 ng\u00e0y h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc, Gioan th\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu b\u01b0\u1edbc \u0111i v\u00e0 \u0111\u00e3 gi\u1edbi thi\u1ec7u Ng\u01b0\u1eddi (<em>Ga<\/em> 1,29), sang ng\u00e0y h\u00f4m sau, m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, Gioan l\u1ea1i c\u00f4ng b\u1ed1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 Chi\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa. Ho\u1ea1t c\u1ea3nh c\u1ee7a ng\u00e0y h\u00f4m qua cho bi\u1ebft \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a t\u00ean g\u1ecdi b\u00ed \u1ea9n n\u00e0y; ho\u1ea1t c\u1ea3nh h\u00f4m nay cho th\u1ea5y h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a l\u1eddi loan b\u00e1o \u1ea5y. \u00d4ng m\u1eddi h\u1ecd r\u1eddi \u00f4ng \u0111\u1ec3 g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi \u0110\u1ea5ng C\u1ee9u th\u1ebf duy nh\u1ea5t ch\u00e2n th\u1eadt.<\/p>\n<p>Do \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea7y gi\u1edbi thi\u1ec7u, hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111i theo \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. \u01a0n g\u1ecdi c\u1ee7a h\u1ecd, c\u0169ng nh\u01b0 c\u1ee7a Samuen, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh th\u1ee9c b\u1edfi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1edfi \u201c\u00e1nh s\u00e1ng\u201d nh\u01b0ng b\u1edfi \u201cch\u1ee9ng nh\u00e2n c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng\u201d (1,8; 3,3). T\u00e1c gi\u1ea3 kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec \u0111\u1ebfn ho\u00e0n c\u1ea3nh th\u1eddi gian, kh\u00f4ng gian, t\u00e2m l\u00fd c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt: \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3. \u00dd th\u1ee9c v\u1ec1 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa ti\u1ebfng n\u00f3i v\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng n\u00f3i l\u00e0m ch\u1ee9ng cho, hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 b\u01b0\u1edbc theo \u0110\u1ee9c Gi\u00easu.<\/p>\n<p>H\u1eb3n l\u00e0 v\u00ec nghe ti\u1ebfng b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu quay l\u1ea1i, v\u00e0 th\u1ea5y c\u00e1c \u00f4ng \u0111i theo m\u00ecnh. Ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi th\u1eb3ng: \u201cC\u00e1c anh t\u00ecm g\u00ec th\u1ebf?\u201d (<em>Ga<\/em> 1,38). Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo th\u01b0a v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u201cRabbi\u201d, kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 l\u1ea1i h\u1ecfi Ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2u. Thay v\u00ec cung c\u1ea5p m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi tr\u1ef1c ti\u1ebfp, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn v\u00e0 xem n\u01a1i Ng\u01b0\u1eddi \u1edf. Hai \u00f4ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u1eddi m\u1eddi v\u00e0 \u0111i v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u01a1i Ng\u01b0\u1eddi \u1edf, n\u01a1i n\u00e0y l\u00e0 n\u01a1i n\u00e0o ch\u00fang ta kh\u00f4ng bi\u1ebft. L\u00fac \u0111\u00f3 v\u00e0o kho\u1ea3ng gi\u1edd th\u1ee9 10 (= 4g chi\u1ec1u, hay l\u00e0 5\/6 ng\u00e0y \u0111\u00e3 tr\u00f4i qua), t\u1ee9c \u0111\u00e3 mu\u1ed9n. C\u00f3 l\u1ebd h\u1ecd \u0111\u00e3 qua \u0111\u00eam v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi. Chi ti\u1ebft v\u1ec1 th\u1eddi gian n\u00e0y c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a g\u00ec v\u1edbi t\u00e1c gi\u1ea3 kh\u00f4ng? \u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed9ng trong m\u1ea9u \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i gi\u1eefa \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a\u00a0 Gioan, \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u1ecd x\u01b0ng h\u00f4 v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 <em>Rabbi<\/em>. \u201cTh\u01b0a Ng\u00e0i\u201d (<em>Kyrie<\/em>) l\u00e0 t\u1eeb ng\u1eef th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng t\u00f4n k\u00ednh;<em> TM IV<\/em> th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng t\u1eeb ng\u1eef n\u00e0y v\u00e0o nh\u1eefng d\u1ecbp t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u00e1c cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng nh\u1edd quy\u1ec1n l\u1ef1c si\u00eau ph\u00e0m c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u0169ng g\u1ecdi Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u201cKyrie\u201d. <em>Rabbi<\/em> c\u00f3 ngh\u0129a ch\u1eef l\u00e0 \u201cth\u1ea7y t\u00f4i\u201d (<em>didaskalos<\/em>), th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c m\u00f4n sinh d\u00f9ng \u0111\u1ec3 g\u1ecdi v\u1ecb th\u1ea7y h\u1ecd tr\u00e2n tr\u1ecdng, nh\u01b0ng sau n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f2n ngh\u0129a l\u00e0 \u201cth\u1ea7y\u201d.<\/p>\n<p>Trong <em>TM IV<\/em> t\u1eeb \u0111\u1ea7u cho \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng chi ti\u1ebft n\u00e0o cho th\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ea7y gi\u00e1o. Kh\u00f4ng m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111i\u1ec1u g\u00ec g\u1ee3i \u00fd l\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang mong \u01b0\u1edbc \u0110\u1ea5ng \u0111ang \u0111\u1ebfn l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>th\u1ea7y d\u1ea1y. Trong <em>TM<\/em> n\u00e0y, t\u1eeb ng\u1eef <em>Rabbi<\/em> c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nhi\u1ec1u: 7 tr\u00ean 8 l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu s\u1eed d\u1ee5ng (1,38.49; 3,2; 4,31; 6,25; 9,2; 11,8); l\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t tr\u00ean m\u00f4i c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 nh\u00ecn nh\u1eadn Gioan l\u00e0 th\u1ea7y h\u1ecd (3,26).<\/p>\n<p>Hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u00f4 danh \u201cb\u01b0\u1edbc theo\u201d \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Trong ng\u00f4n ng\u1eef Hy L\u1ea1p, \u201cb\u01b0\u1edbc theo\u201d (<em>akolouthe\u00f4<\/em>) c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201c\u0111i \u0111\u00e0ng sau m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi\u201d; \u201ctr\u1edf th\u00e0nh m\u00f4n \u0111\u1ec7\u201d (ngh\u0129a \u1ea9n d\u1ee5). Thay v\u00ec theo Gioan, b\u00e2y gi\u1edd h\u1ecd b\u01b0\u1edbc theo \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. H\u1ecd \u0111\u00e3 h\u1ecdc v\u1edbi Gioan; nay h\u1ecd ph\u1ea3i h\u1ecdc v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf, h\u1ecd g\u1ecdi Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u201cRabbi\u201d. \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch t\u00e1c gi\u1ea3 di\u1ec5n t\u1ea3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi t\u1eeb b\u1ecf t\u1eadn c\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i \u0111\u1ebfn trong c\u00e1c <em>TMNL<\/em> (x. <em>Mt<\/em> 19,21; <em>Mc<\/em> 10,21; <em>Lc<\/em> 18,22): ho\u1eb7c h\u1ecd l\u00e0 m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ho\u1eb7c h\u1ecd l\u00e0 m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Gioan. Kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 th\u1ecfa hi\u1ec7p. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f2n ph\u1ea3i l\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u00f4n \u0111\u1ec7 b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u1eeb b\u1ecf nh\u1eefng c\u1ee7a c\u1ea3i v\u1eadt ch\u1ea5t n\u1eefa \u0111\u1ec3 \u0111i theo m\u1ed9t<em> <\/em>v\u1ecb th\u1ea7y du thuy\u1ebft; \u0111\u00fang h\u01a1n, \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u1eeb b\u1ecf m\u1ed9t<em> <\/em>d\u1ea5n th\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u1ed9t<em> <\/em>d\u1ea5n th\u00e2n t\u1eadn c\u0103n. T\u00e1c gi\u1ea3 di\u1ec5n t\u1ea3 x\u00e1c t\u00edn c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 th\u1eadt s\u1ef1 h\u1ecdc n\u01a1i Gioan, nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 th\u1eadt s\u1ef1 hi\u1ec3u \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a l\u1eddi ch\u1ee9ng c\u1ee7a Gioan, th\u00ec tr\u1edf th\u00e0nh m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Gioan t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u00fang \u0111\u1eafn c\u1ee7a h\u1ecd trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi khi h\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 ch\u00fa \u00fd th\u1eadt s\u1ef1 \u0111\u1ebfn l\u1eddi ch\u1ee9ng c\u1ee7a Gioan th\u00ec ph\u1ea3i \u0111i v\u00e0o nh\u00f3m m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u00edch th\u1eadt c\u1ee7a b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt.<\/p>\n<p>C\u00e2u h\u1ecfi m\u1edf \u0111\u1ea7u c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u0169ng l\u1ea1: \u201cC\u00e1c anh t\u00ecm g\u00ec th\u1ebf?\u201d, m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt thu\u1ea7n t\u00fay ch\u1ec9 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cC\u00e1c anh mu\u1ed1n g\u00ec?\u201d. H\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u00e1p l\u1ea1i b\u1eb1ng m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi, nh\u01b0ng b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi: \u201cTh\u1ea7y \u1edf \u0111\u00e2u?\u201d. N\u1ebfu so s\u00e1nh v\u1edbi ba <em>TMNL<\/em>, ta th\u1ea5y nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00f3i c\u00f4ng khai \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c <em>TM<\/em> \u1ea5y ghi l\u1ea1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ea5t ch\u1ee9a m\u1ed9t<em> <\/em>ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh cho to\u00e0n th\u1ec3 Tin M\u1eebng (<em>Mt<\/em> 3,15; <em>Mc<\/em> 1,15; <em>Lc<\/em> 4,21), c\u00f2n <em>TM IV<\/em> th\u00ec th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 cho r\u1eb1ng t\u00e1c gi\u1ea3 tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Gioan nh\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1 nh\u00e2n \u0111ang theo \u0111u\u1ed5i s\u1ef1 Kh\u00f4n Ngoan th\u1ea7n linh. Tuy nhi\u00ean, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ch\u00ednh l\u00e0 hi\u1ec7n th\u00e2n c\u1ee7a s\u1ef1 Kh\u00f4n Ngoan th\u1ea7n linh. Th\u1eadt kh\u00f4i h\u00e0i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i t\u00ecm s\u1ef1 Kh\u00f4n Ngoan th\u1ea7n linh l\u1ea1i t\u00ecm th\u1ea5y s\u1ef1 Kh\u00f4n Ngoan hi\u1ec7n th\u00e2n khi h\u1ecd b\u01b0\u1edbc theo \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. R\u1ed3i t\u00e1c gi\u1ea3 c\u0169ng cho th\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu gi\u1ea3i th\u00edch Kinh Th\u00e1nh, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng quy chi\u1ebfu v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, Ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t<em> midrash<\/em><a title=\"\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-admin\/post-new.php#_ftn1\"><em><strong>[1]<\/strong><\/em><\/a><strong><em>[1]<\/em><\/strong> v\u1ec1 Tv 78,24 trong Di\u1ec5n t\u1eeb v\u1ec1 b\u00e1nh ban s\u1ef1 s\u1ed1ng (<em>Ga<\/em> 6,26-51). T\u1eeb c\u00e1ch hi\u1ec3u t\u1ed5ng qu\u00e1t v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u01b0 th\u1ebf, r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c gi\u1ea3 m\u00f4 t\u1ea3 hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111i \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u01b0 \u0111\u1ebfn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch Kinh Th\u00e1nh. N\u1ebfu v\u1eady, h\u1eb3n l\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u00fd khi th\u01b0a \u201cRabbi\u201d (<em>Ga<\/em> 1,38),\u00a0 nh\u01b0ng danh hi\u00eau n\u00e0y c\u0169ng ph\u1ea3n \u00e1nh c\u00e1ch c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n t\u00e1c gi\u1ea3 hi\u1ec3u v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Do \u0111\u00f3, c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a hai \u00f4ng \u201cTh\u1ea7y \u1edf \u0111\u00e2u?\u201d \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00e2ng l\u00ean m\u1ed9t<em> <\/em>b\u00ecnh di\u1ec7n \u00fd ngh\u0129a kh\u00e1c (x. ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Maria t\u1ea1i ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi Cana: <em>Ga<\/em> 2,3-4), khi Ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o c\u00e1c \u00f4ng b\u1eb1ng m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2u n\u1eb7ng ch\u1ea5t \u0111\u1ee9c tin: \u201cH\u00e3y \u0111\u1ebfn v\u00e0 c\u00e1c anh s\u1ebd xem th\u1ea5y\u201d.<\/p>\n<p>Hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 h\u1ecfi: \u201cTh\u1ea7y \u1edf \u0111\u00e2u?\u201d. C\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0 tho\u1ea1t nh\u00ecn. \u201c\u1ede\/\u1edf l\u1ea1i\u201d, <em>men\u00f4<\/em>, l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ed9ng<em> <\/em>t\u1eeb t\u00e1c gi\u1ea3 r\u1ea5t \u01b0a chu\u1ed9ng (67 l\u1ea7n trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng <em>Gioan<\/em>; 40 l\u1ea7n trong <em>TM IV<\/em>; 51 l\u1ea7n trong ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a T\u00e2n \u01af\u1edbc).<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 th\u1ec9nh tho\u1ea3ng t\u00e1c gi\u1ea3 s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y theo ngh\u0129a th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng l\u00e0 \u201c\u1edf l\u1ea1i, stay\u201d ho\u1eb7c \u201cs\u1ed1ng, live\u201d, ng\u00e0i r\u1ea5t th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng t\u1eeb n\u00e0y theo m\u1ed9t<em> <\/em>ngh\u0129a th\u1ea7n h\u1ecdc s\u00e2u s\u1eafc. \u201c\u1ede [l\u1ea1i]\u201d th\u01b0\u1eddng g\u1ee3i l\u00ean m\u1ed9t<em> <\/em>kho\u1ea3nh kh\u1eafc \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan tr\u1ecdng trong l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee9u \u0111\u1ed9 (\u0110\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 \u00fd ngh\u0129a n\u00e0y, c\u00f3 nh\u1eefng t\u00e1c gi\u1ea3 d\u1ecbch l\u00e0 \u201cabide\u201d). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u201c\u1edf l\u1ea1i\u201d v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111ang tin v\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi (<em>Ga<\/em> 2,12; 4,40; 7,9; 10,40; 11,6.54; 14,25). \u0110\u00e1m \u0111\u00f4ng n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u1ea5ng Kit\u00f4 \u201c\u1edf l\u1ea1i\u201d (t\u1ed3n t\u1ea1i) m\u00e3i m\u00e3i (<em>Ga<\/em> 12,34), nh\u01b0ng t\u00e1c gi\u1ea3 g\u1ee3i \u00fd r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u1edf l\u1ea1i Nh\u00e0 c\u1ee7a Cha Ng\u00e0i (<em>Ga<\/em> 8,35). Trong c\u00e1c b\u00e0i di\u1ec5n t\u1eeb c\u00e1o bi\u1ec7t (<em>Ga<\/em> ch. 13\u201317), t\u00e1c gi\u1ea3 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1ed9ng r\u00e3i \u00fd ngh\u0129a \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a \u201c\u1edf l\u1ea1i\u201d. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi Ch\u00faa Cha \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb m\u1ed9t<em> <\/em>ch\u1ed7 cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi (Ga 14,2-3).<\/p>\n<p>Ch\u00faa Cha \u1edf l\u1ea1i trong \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (<em>Ga<\/em> 14,10) v\u00e0 Th\u00e1nh Th\u1ea7n \u1edf l\u1ea1i trong c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (<em>Ga<\/em> 14,17). \u201c\u1ede l\u1ea1i\u201d kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u201c\u1edf v\u1edbi\u201d, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201c\u1edf trong\u201d. Trong th\u1ef1c t\u1ebf, c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ef1 \u201c\u1edf l\u1ea1i trong nhau\u201d gi\u1eefa \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7. H\u1ecd \u1edf l\u1ea1i trong Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi \u1edf l\u1ea1i trong h\u1ecd (<em>Ga<\/em> 15,4.5.7). C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u1edf l\u1ea1i trong t\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (<em>Ga<\/em> 15,9.10), v\u00e0 c\u00e1c l\u1eddi Ng\u01b0\u1eddi \u1edf l\u1ea1i trong h\u1ecd (<em>Ga<\/em> 15,7). \u00dd ngh\u0129a t\u1ed1i h\u1eadu c\u1ee7a B\u00ed T\u00edch Th\u00e1nh Th\u1ec3 l\u00e0: \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u1edf trong nhau v\u00e0 hi\u1ebfn m\u1ea1ng s\u1ed1ng cho nhau (<em>Ga<\/em> 6,56).<\/p>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00ean b\u00e1o khi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u1eddi hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u00f4 danh \u0111\u1ebfn v\u00e0 xem Ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2u. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n h\u1ecd \u0111\u1ebfn m\u00e0 th\u0103m c\u00e1i l\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u1ea2-r\u1eadp du c\u01b0 (bedouin) ho\u1eb7c m\u1ed9t<em> <\/em>nh\u00e0 tr\u1ecd n\u00e0o b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Ng\u01b0\u1eddi m\u1eddi h\u1ecd \u0111\u1ebfn m\u00e0 nh\u1eadn th\u1ea5y r\u1eb1ng Ng\u01b0\u1eddi \u0111ang \u1edf v\u1edbi Ch\u00faa Cha v\u00e0 Ch\u00faa Cha \u0111ang \u1edf v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi. H\u1ecd \u0111\u1ebfn m\u00e0 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m r\u1eb1ng s\u1ed1ng chung v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u duy nh\u1ea5t quan tr\u1ecdng c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng Kit\u00f4 h\u1eefu.<\/p>\n<p>C\u0169ng nh\u01b0 Gioan \u0111\u00e3 th\u1ea5y (<em>hora\u00f4<\/em>) Th\u1ea7n Kh\u00ed \u1edf l\u1ea1i (<em>men\u00f4<\/em>) tr\u00ean \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi xem\/th\u1ea5y (<em>hora\u00f4<\/em>) n\u01a1i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u1edf (<em>men\u00f4<\/em>). \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u00ecn xem b\u1eb1ng c\u1eb7p m\u1eaft th\u1ec3 l\u00fd, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>nh\u1eadn th\u1ee9c nh\u1edd \u0111\u1ee9c tin. Nh\u01b0 \u00f4ng Gioan \u0111\u00e3 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u00e1i nh\u00ecn m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 h\u1ee9a (cc. 32.34), c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u0169ng ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu: \u201cH\u00e3y \u0111\u1ebfn v\u00e0 c\u00e1c anh s\u1ebd xem th\u1ea5y, <em>erchesthe kai opsesthe<\/em>\u201d (1,39). M\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi (<em>c\u00e1c anh h\u00e3y \u0111\u1ebfn<\/em>) v\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>l\u1eddi h\u1ee9a (<em>c\u00e1c anh s\u1ebd th\u1ea5y<\/em>). H\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, t\u1ee9c l\u00e0 r\u1eddi b\u1ecf v\u1ecb tr\u00ed, quan \u0111i\u1ec3m, l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ec3 \u0111i v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed, quan \u0111i\u1ec3m, l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, v\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 \u201cxem th\u1ea5y\u201d. H\u1ecd \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra n\u01a1i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111ang \u1edf th\u1eadt s\u1ef1.<\/p>\n<p>\u00a0<em>* Anr\u00ea (40-42a)<\/em><\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, t\u00e1c gi\u1ea3 cho bi\u1ebft m\u1ed9t<em> <\/em>trong hai m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u1ea5y l\u00e0 Anr\u00ea, em c\u1ee7a Sim\u00f4n Ph\u00ear\u00f4. Truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00e0 nhi\u1ec1u nh\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i ngh\u0129 r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u00f4 danh kia ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 Ch\u00faa th\u01b0\u01a1ng m\u1ebfn. Truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng h\u00f3a t\u00e1c gi\u1ea3 <em>TM IV<\/em> v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 Ch\u00faa th\u01b0\u01a1ng m\u1ebfn v\u00e0 \u0111\u1ed3ng h\u00f3a ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 Ch\u00faa th\u01b0\u01a1ng m\u1ebfn v\u1edbi Gioan, con \u00f4ng D\u00eab\u00ea\u0111\u00ea. C\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 Kinh Th\u00e1nh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i kh\u00e1 d\u00e8 d\u1eb7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c ki\u1ec3u \u0111\u1ed3ng h\u00f3a n\u00e0y. D\u00f9 sao, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng h\u00f3a ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u00f4 danh trong <em>Ga<\/em> 1,35-39 v\u1edbi con \u00f4ng D\u00eab\u00ea\u0111\u00ea (Gi\u00e1o s\u01b0 Boismard ngh\u0129 l\u00e0 Phil\u00edpph\u00ea). Qu\u1ea3 th\u1ebf, n\u1ebfu con \u00f4ng D\u00eab\u00ea\u0111\u00ea l\u00e0 b\u1ea1n c\u1ee7a Anr\u00ea v\u00e0o d\u1ecbp h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0m m\u00f4n \u0111\u1ec7, th\u00ec \u0111\u00e2y h\u1eb3n l\u00e0 l\u1ea7n duy nh\u1ea5t trong to\u00e0n b\u1ed9 T\u00e2n \u01af\u1edbc, Gioan con \u00f4ng D\u00eab\u00ea\u0111\u00ea \u0111i \u0111\u00f4i v\u1edbi Anr\u00ea. Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng Gioan \u0111i \u0111\u00f4i v\u1edbi anh l\u00e0 Giac\u00f4b\u00ea (x. ch\u1eb3ng h\u1ea1n <em>Mt<\/em> 4,21; <em>Mc<\/em> 3,17; <em>Lc<\/em> 5,10\u2026), c\u00f2n Anr\u00ea th\u00ec \u0111i \u0111\u00f4i v\u1edbi anh l\u00e0 Ph\u00ear\u00f4 (x. <em>Ga<\/em> 1,40-42). Sim\u00f4n Ph\u00ear\u00f4 ch\u01b0a xu\u1ea5t hi\u1ec7n, nh\u01b0ng v\u00ec \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft nhi\u1ec1u, n\u00ean ch\u1ec9 c\u1ea7n n\u00eau t\u00ean \u00f4ng ra l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c Anr\u00ea. Trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a H\u1ecdi Th\u00e1nh s\u01a1 khai, Anr\u00ea ch\u1ec9 l\u00e0 em c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 th\u00f4i (<em>Mt<\/em> 4,18; 10,2; <em>Mc<\/em> 1,16 (29); <em>Lc<\/em> 6,14). Tuy nhi\u00ean t\u00e1c gi\u1ea3 <em>TM IV<\/em> c\u00f3 c\u00e1ch ph\u00e1c h\u1ecda ri\u00eang Anr\u00ea.<\/p>\n<p>Trong c\u00e1c <em>TMNL<\/em>, t\u00ean Anr\u00ea lu\u00f4n xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong m\u1ed9t<em> <\/em>danh s\u00e1ch. Danh s\u00e1ch n\u00e0y c\u00f3 khi ch\u1ec9 c\u00f3 hai t\u00ean (<em>Mt<\/em> 4,18; <em>Mc<\/em> 1,16.29), c\u00f3 khi b\u1ed1n t\u00ean (<em>Mc<\/em> 3,18; <em>Cv<\/em> 1,13), c\u00f3 khi m\u01b0\u1eddi hai t\u00ean (Mt 10,2; Mc 3,13; Lc 6,14), nh\u01b0ng kh\u00f4ng cho th\u1ea5y Anr\u00ea c\u00f3 ph\u1eadn v\u1ee5 g\u00ec c\u1ea3. Anr\u00ea ch\u1ec9 l\u00e0 em v\u00e0 b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 ho\u1eb7c l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>trong Nh\u00f3m M\u01b0\u1eddi Hai. Nh\u01b0ng v\u1edbi <em>TM IV<\/em>, Anr\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1c h\u1ecda ra nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Th\u1eadm ch\u00ed \u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i ra. \u00d4ng n\u00f3i v\u1edbi anh m\u00ecnh (<em>Ga<\/em> 1,41), v\u00e0 \u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (<em>Ga<\/em> 6,9; x. 12,22). R\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>\u201clu\u1eadn \u0111\u1ec1 v\u1ec1 \u0111\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7\u201d (<em>Ga<\/em> 1,35-39) v\u00e0 ng\u00e0i t\u00ecm c\u00e1ch minh h\u1ecda lu\u1eadn \u0111\u1ec1 n\u00e0y b\u1eb1ng \u201cv\u00ed d\u1ee5 Anr\u00ea\u201d.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi ng\u00e0i, Anr\u00ea l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>con ng\u01b0\u1eddi b\u1eb1ng x\u01b0\u01a1ng b\u1eb1ng th\u1ecbt, xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb m\u1ed9t<em> <\/em>th\u00e0nh ph\u1ed1 c\u00f3 th\u1eadt: B\u00e9txai\u0111a (<em>Ga<\/em> 1,44), m\u1ed9t<em> <\/em>th\u00e0nh c\u1ee7a mi\u1ec1n Galil\u00ea (<em>Ga<\/em> 12,21). Anr\u00ea l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00e3 \u0111i theo tr\u1ecdn ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u1ec1 \u0111\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7. \u00d4ng \u0111\u00e3 nghe l\u1eddi ch\u1ee9ng v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. \u00d4ng \u0111\u00e3 b\u01b0\u1edbc theo \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. \u00d4ng \u0111\u00e3 n\u00eau ch\u1ee9ng t\u1eeb v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Nh\u1eadn l\u1eddi ch\u1ee9ng v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t<em> <\/em>m\u00f4n \u0111\u1ec7, v\u00e0 c\u1ed1ng hi\u1ebfn ch\u1ee9ng t\u1eeb v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u01b0 m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3 \u0111\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e1i <em>pattern<\/em> (m\u00f4 h\u00ecnh \u0111\u01a1n gi\u1ea3n) th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng v\u1ec1 \u0111\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 theo c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a <em>TM IV<\/em>. C\u0169ng nh\u01b0 Anr\u00ea c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho anh m\u00ecnh (<em>Ga<\/em> 1,41), Phil\u00edpph\u00ea c\u0169ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho Nathanaen (<em>Ga<\/em> 1,45), v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef Samari c\u0169ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho c\u00e1c d\u00e2n trong th\u00e0nh c\u1ee7a b\u00e0 (<em>Ga<\/em> 4,29.39). Trong c\u00e1i chu\u1ed7i ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1eeb ch\u1ee9ng t\u1eeb \u0111\u1ebfn ch\u1ee9ng t\u1eeb n\u00e0y, Tin M\u1eebng ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c loan b\u00e1o v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 tin.<\/p>\n<p>T\u00e1c gi\u1ea3 ghi nh\u1eadn l\u00e0 \u201ctr\u01b0\u1edbc h\u1ebft (<em>pr\u00f4ton<\/em>), \u00f4ng \u0111i t\u00ecm g\u1eb7p (<em>heuriskei<\/em>) anh m\u00ecnh\u201d (<em>Ga<\/em> 1,41). \u0110i\u1ec1u \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 m\u1edbi n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u00e0 \u0111i t\u00ecm anh m\u00ecnh v\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho \u00f4ng. \u0110\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o trong \u201cphong tr\u00e0o\u201d c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, Anr\u00ea ph\u1ea3i k\u1ec3 cho ai \u0111\u00f3 v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, v\u00e0 anh \u00f4ng l\u00e0 Sim\u00f4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi may m\u1eafn h\u01b0\u1edfng nh\u1edd ch\u1ee9ng t\u1eeb c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean. \u201cCh\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y \u0110\u1ea5ng M\u00easia\u201d. M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, t\u00e1c gi\u1ea3 d\u1ecbch m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00f4ng th\u1ee9c H\u00edp-ri ra ti\u1ebfng Hy L\u1ea1p: \u201cngh\u0129a l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Kit\u00f4\u201d. V\u00ec t\u00e1c gi\u1ea3 cho th\u1ea5y Anr\u00ea l\u00e0m ch\u1ee9ng cho \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00easia (Kit\u00f4), ta c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>s\u1ef1 x\u00e1c nh\u1eadn l\u00e0 l\u1eddi ch\u1ee9ng c\u1ee7a \u00f4ng Gioan n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 Con Thi\u00ean Ch\u00faa (<em>Ga<\/em> 1,34) l\u00e0 ch\u1ee9ng t\u1eeb v\u1ec1 t\u01b0 c\u00e1ch M\u00easia c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Qua cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, Anr\u00ea \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra s\u1ef1 th\u1eadt c\u1ee7a l\u1eddi ch\u1ee9ng c\u1ee7a \u00f4ng Gioan. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Anr\u00ea \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi \u0111ang \u0111i t\u00ecm (<em>Ga<\/em> 1,38); b\u00e2y gi\u1edd \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u nh\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y. K\u1ebb \u0111i t\u00ecm \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y n\u01a1i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111i\u1ec1u \u00f4ng v\u1eabn \u0111ang \u0111i t\u00ecm l\u00e2u nay.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u1ea7u Anr\u00ea \u0111\u00e3 g\u1ecdi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 <em>Rabbi<\/em>, \u201cth\u1ea7y c\u1ee7a con\u201d, b\u00e2y gi\u1edd \u00f4ng g\u1ecdi Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 <em>M\u00easia<\/em>, \u201c\u0110\u1ea5ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ee9c d\u1ea7u\u201d. Khi t\u00e1c gi\u1ea3 ph\u00e1c h\u1ecda c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 th\u01b0a v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u01b0 m\u1ed9t<em> rabbi<\/em>, th\u01b0\u1eddng ng\u00e0i m\u00f4 t\u1ea3 cho th\u1ea5y c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 n\u00e0y \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 \u0111\u1eb7t m\u1ed9t<em> <\/em>c\u00e2u h\u1ecfi (<em>Ga<\/em> 1,38; 6,25; 9,2;11,8) \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 gi\u00e1o th\u00eam. \u0110\u1ea5y l\u00e0 th\u00f3i quen c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ecdc tr\u00f2 Do Th\u00e1i. C\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 ra kh\u1ecfi cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1, \u0111\u00e3 h\u1ecdc th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec t\u1eeb n\u01a1i th\u1ea7y. \u0110\u00e2y l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a Anr\u00ea, c\u0169ng nh\u01b0 sau n\u00e0y l\u00e0 trong c\u1ee7a Nathanaen (Ga 1,49) v\u00e0 Maria M\u00e1c\u0111ala (20,16.18).<\/p>\n<p>N\u00f3i r\u1eb1ng t\u00e1c gi\u1ea3 coi Anr\u00ea l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau r\u00f5 qua l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0o \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. \u00d4ng c\u00f4ng b\u1ed1: \u201cCh\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y (<em>heur\u00eakamen<\/em>) \u0110\u1ea5ng M\u00easia\u201d (<em>Ga<\/em> 1,41). \u1ede b\u00ecnh di\u1ec7n t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt, \u201cch\u00fang t\u00f4i\u201d \u0111\u00e2y l\u00e0 Anr\u00ea v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 v\u00f4 danh. \u1ede m\u1ed9t<em> <\/em>b\u00ecnh di\u1ec7n s\u00e2u h\u01a1n, \u201cch\u00fang t\u00f4i\u201d \u0111\u00e2y, theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng Gioan, l\u00e0 to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00f3m c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111ang tuy\u00ean x\u01b0ng ni\u1ec1m tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Gi\u00easu M\u00easia qua m\u00f4i mi\u1ec7ng Anr\u00ea.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 th\u1ebf, trong b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt r\u1ea5t ng\u1eafn v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a Anr\u00ea (<em>Ga<\/em> 1,[35-39].40-41), t\u00e1c gi\u1ea3 ph\u00e1c h\u1ecda Anr\u00ea nh\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u00edch th\u1eadt. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng l\u01b0u \u00fd, \u0111\u00f3 l\u00e0 Anr\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh m\u1ebd b\u1edfi l\u00fd t\u01b0\u1edfng d\u1ea5n th\u00e2n l\u00e0m m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u00f4ng \u0111i t\u00ecm anh \u0111\u1ec3 k\u1ec3 v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 \u0111\u01b0a anh t\u1edbi v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. N\u1ebfu c\u00f3 m\u1ed9t n\u00e9t c\u0103n b\u1ea3n, kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i, m\u00e0 <em>TM IV<\/em> r\u00fat ra \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb dung m\u1ea1o Anr\u00ea, \u0111\u00f3 l\u00e0 Anr\u00ea \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu.<\/p>\n<p><em>* Sim\u00f4n (42b)<\/em><\/p>\n<p>Sim\u00f4n Ph\u00ear\u00f4 l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>dung m\u1ea1o quen thu\u1ed9c v\u1edbi \u0111\u1ed9c gi\u1ea3, v\u00ec \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau t\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf (<em>Ga<\/em> 1,40), d\u00f9 sau \u0111\u00f3 hai c\u00e2u, t\u00e1c gi\u1ea3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u00e0 t\u00ean th\u1eadt c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Sim\u00f4n (<em>Ga<\/em> 1,42), c\u00f2n Ph\u00ear\u00f4 l\u00e0 bi\u1ec7t danh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ban cho \u00f4ng.<\/p>\n<p>Sim\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c em l\u00e0 Anr\u00ea gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00easia r\u1ed3i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c em gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Nh\u01b0 th\u1ebf, con \u0111\u01b0\u1eddng Sim\u00f4n Ph\u00ear\u00f4 theo \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng: \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t<em> <\/em>ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 tin l\u00e0m ch\u1ee9ng v\u00e0 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu; \u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn ch\u1ee9ng t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u00e0 \u0111\u00edch th\u00e2n \u0111\u1ebfn g\u1eb7p \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 kh\u00e1m ph\u00e1 ra quan h\u1ec7 duy nh\u1ea5t gi\u1eefa \u00f4ng v\u1edbi Ng\u00e0i.<\/p>\n<p>V\u1eady Sim\u00f4n Ph\u00ear\u00f4 l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>m\u00f4n \u0111\u1ec7 kh\u00e1c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Nh\u01b0ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi m\u00f4n \u0111\u1ec7 n\u00e0y. \u0110\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u1edd l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng c\u1ee7a em v\u00e0o \u0110\u1ea5ng M\u00easia, Ph\u00ear\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ng\u1ecf l\u1eddi v\u1edbi theo c\u00e1ch huy\u1ec1n b\u00ed: \u201cAnh l\u00e0 Sim\u00f4n, con \u00f4ng Gioan, anh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 K\u00eapha\u201d (<em>Ga<\/em> 1,42). C\u00f4ng th\u1ee9c n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00f3i ra trong khi Ng\u00e0i nh\u00ecn \u00f4ng, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u00f4ng th\u1ee9c m\u1ea1c kh\u1ea3i c\u00f3 \u1edf <em>Ga<\/em> 1,29.36.47; 19,26-27.<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1eb7t cho Sim\u00f4n m\u1ed9t<em> <\/em>t\u00ean m\u1edbi, t\u00e1c gi\u1ea3 ghi nh\u1eadn \u0111i\u1ec3m n\u00e0y \u0111\u1ec3 n\u00eau b\u1eadt quan h\u1ec7 c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>kh\u00f4ng hai gi\u1eefa Sim\u00f4n Ph\u00ear\u00f4 v\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ec3 cho th\u1ea5y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>uy quy\u1ec1n. Khi \u0111\u1eb7t t\u00ean cho Ph\u00ear\u00f4, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu c\u0169ng c\u00f2n mu\u1ed1n x\u00e1c \u0111\u1ecbnh cho \u00f4ng m\u1ed9t c\u0103n t\u00ednh m\u1edbi, m\u1ed9t<em> <\/em>vai tr\u00f2 m\u1edbi trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng, th\u1eadm ch\u00ed m\u1ed9t<em> <\/em>\u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh m\u1edbi (x. Abram v\u00e0 Giac\u00f3p: <em>St<\/em> 32,38; 35,10). N\u00f3i \u0111\u1ebfn t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a t\u00ean m\u1edbi c\u1ee7a Sim\u00f4n, ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u nh\u1edb \u0111\u1ebfn \u0111o\u1ea1n v\u0103n <em>Mt<\/em> 16,15-19. So v\u1edbi ho\u1ea1t c\u1ea3nh t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i d\u00e0i \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c <em>Mt<\/em> m\u00f4 t\u1ea3, b\u1ea3n v\u0103n c\u1ee7a <em>TM IV<\/em> th\u1eadt qu\u00e1 ng\u1eafn; n\u00f3 ch\u1ec9 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e2u ng\u1eafn n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i t\u00ean \u1edf <em>Mt<\/em> 10,2; Mc 3,16 v\u00e0 <em>Lc<\/em> 6,14, ch\u1ee9 kh\u00f4ng s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi b\u1ea3n v\u0103n <em>Mt<\/em> 16. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i k\u1ecbch b\u1ea3n n\u00e0y l\u00e0 do t\u00e1c gi\u1ea3 <em>TM IV<\/em> s\u00e1ng t\u00e1c ra cho ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ph\u1ea7n t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u1ee7a ch. 1 c\u1ee7a <em>TM<\/em>. Tuy nhi\u00ean, t\u00e1c gi\u1ea3 kh\u00f4ng suy di\u1ec5n g\u00ec v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i t\u00ean hay v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a t\u00ean m\u1edbi c\u1ea3. Ng\u00e0i ch\u1ec9 d\u1ecbch t\u00ean A-ram m\u1edbi \u201cK\u00eapha\u201d th\u00e0nh m\u1ed9t<em> <\/em>t\u00ean Hy L\u1ea1p m\u1edbi t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00e0 \u201cPh\u00ear\u00f4\u201d (<em>Petros<\/em>) th\u00f4i. Ng\u00e0i c\u0169ng ch\u1eb3ng n\u00f3i g\u00ec \u0111\u1ebfn t\u1ea3ng \u0111\u00e1, v\u00e0 c\u00e0ng kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn H\u1ecdi Th\u00e1nh x\u00e2y tr\u00ean m\u1ed9t<em> <\/em>t\u1ea3ng \u0111\u00e1. Ng\u00e0i c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>suy t\u01b0 g\u00ec v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u1eeda v\u1edbi quy\u1ec1n ch\u00eca kh\u00f3a. D\u00f9 sao, \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00e1c gi\u1ea3, t\u00ean m\u1edbi n\u00e0y quan tr\u1ecdng, b\u1edfi v\u00ec ng\u00e0i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean g\u1eafn n\u00f3 v\u00e0o t\u00ean Sim\u00f4n (tr\u1eeb hai l\u1ea7n ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ean Sim\u00f4n, t\u1ea5t nhi\u00ean: <em>Ga<\/em> 1,41.42, v\u00e0 v\u00e0i l\u1ea7n ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ean Ph\u00ear\u00f4: 1,44; 13,37; 18,11.16.17.18.26.27; 20,3.4; 21,7.17.20.21). Ch\u00fang ta s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t<em> <\/em>dung m\u1ea1o Sim\u00f4n r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n khi \u0111\u1ecdc tr\u1ecdn <em>TM IV<\/em>.<\/p>\n<p><em>+ K\u1ebft lu\u1eadn\u00a0\u00a0 <\/em><\/p>\n<p>Trong b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt n\u00e0y, c\u00f3 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 ch\u00ednh c\u1ee7a m\u1ed9t \u01a1n g\u1ecdi l\u00e0m m\u00f4n \u0111\u1ec7: 1) g\u1eb7p g\u1ee1 \u0111\u00edch th\u00e2n \u0110\u1ee9c Gi\u00easu; 2) kh\u00e1m ph\u00e1 ra \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi si\u00eau ph\u00e0m; 3) cu\u1ed1i c\u00f9ng, thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh. Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>chuy\u1ebfn \u201c\u0111i t\u00ecm\u201d \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn d\u1eaft, r\u1ed3i sau khi \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 \u201ct\u00ecm ra, t\u00ecm th\u1ea5y\u201d Ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec \u0111i gi\u1edbi thi\u1ec7u cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. \u0110\u1ea5y l\u00e0 m\u1ed9t chu k\u1ef3 gi\u00fap m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tin \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u \u0111\u1ed9.<em> <\/em>\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p><strong>5.- G\u1ee3i \u00fd suy ni\u1ec7m<\/strong><\/p>\n<p>1. Ch\u00fang ta ngh\u0129 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u1eb3ng th\u1eafn v\u00e0 c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c c\u1ee7a Gioan T\u1ea9y Gi\u1ea3. \u00d4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m ch\u1ee9ng v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0111\u00e3 gi\u1edbi thi\u1ec7u Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00easia. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 r\u1eddi b\u1ecf \u00f4ng m\u00e0 \u0111i theo \u0110\u1ee9c Gi\u00easu: \u0111i\u1ec1u \u00f4ng n\u00f3i \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n, \u201cNg\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i n\u1ed5i b\u1eadt l\u00ean, c\u00f2n th\u1ea7y ph\u1ea3i lu m\u1edd \u0111i\u201d (3,30). B\u00e1o tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng th\u1ea5t th\u1ebf c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e0 kh\u00f3, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n d\u1ec5 h\u01a1n l\u00e0 b\u00ecnh th\u1ea3n s\u1ed1ng nh\u1eefng th\u1ea5t th\u1ebf \u0111\u00f3 khi ch\u00fang x\u1ea3y \u0111\u1ebfn. Gioan bi\u1ebft m\u00ecnh l\u00e0 ai v\u00e0 \u0111\u00e3 can \u0111\u1ea3m s\u1ed1ng s\u1ee9 m\u1ea1ng cho \u0111\u1ebfn c\u00f9ng.<\/p>\n<p>2. L\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi v\u00e0 l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu h\u1ebft s\u1ee9c quan tr\u1ecdng: \u201cH\u00e3y \u0111\u1ebfn v\u00e0 c\u00e1c anh s\u1ebd th\u1ea5y!\u201d. T\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi chuy\u1ec7n \u0111\u1ec1u nh\u1eafm \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng v\u00e0 ri\u00eang t\u01b0. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng giao cho nh\u1eefng k\u1ebb \u0111i theo Ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t<em> <\/em>quy\u1ec3n s\u00e1ch ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng c\u00e1c gi\u00e1o thuy\u1ebft v\u00e0 \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt ph\u1ea3i h\u1ecdc v\u00e0 ph\u1ea3i tu\u00e2n gi\u1eef, nh\u01b0ng Ng\u01b0\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi h\u1ecd \u0111i v\u00e0o m\u1ed9t<em> <\/em>t\u01b0\u01a1ng quan ri\u00eang t\u01b0 v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi, \u0111i v\u00e0o hi\u1ec7p th\u00f4ng v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi. Ph\u1ea7n h\u1ecd, h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef m\u1ed9t<em> <\/em>kho\u1ea3ng c\u00e1ch an to\u00e0n v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 m\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c quan s\u00e1t, nh\u01b0ng ph\u1ea3i d\u1ea5n th\u00e2n v\u00e0o, ph\u1ea3i \u0111i v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi, ph\u1ea3i \u0111\u01b0a b\u01b0\u1edbc tr\u00ean n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng Ng\u01b0\u1eddi \u0111i.<\/p>\n<p>3. C\u00f3 nh\u1eefng th\u00e0nh ki\u1ebfn n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n ng\u01b0\u1eddi ta nh\u1eadn bi\u1ebft \u0110\u1ee9c Gi\u00easu? C\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111ang ng\u0103n c\u1ea3n t\u00f4i, v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n tr\u00ed th\u1ee9c ho\u1eb7c t\u00ecnh c\u1ea3m, khi\u1ebfn t\u00f4i kh\u00f4ng nh\u1eadn ra Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Con Thi\u00ean Ch\u00faa, ngang b\u1eb1ng v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa? L\u00e2u nay t\u00f4i t\u1ef1 h\u00e0o l\u00e0 m\u00ecnh \u0111i theo \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, m\u00ecnh l\u00e0 m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, th\u1eadt ra quan h\u1ec7 c\u1ee7a t\u00f4i v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1eadt s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng? V\u00ec sao? D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 t\u00f4i ch\u01b0a th\u1eadt s\u1ef1 \u201c\u0111\u1ebfn\u201d v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean c\u0169ng ch\u01b0a th\u1eadt s\u1ef1 \u201cth\u1ea5y\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u Ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n m\u1ea1c kh\u1ea3i cho?<\/p>\n<p>4. Anr\u00ea kh\u00f4ng g\u1eb7p Sim\u00f4n Ph\u00ear\u00f4 t\u00ecnh c\u1edd, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 ch\u1ee7 \u00fd \u0111i t\u00ecm \u00f4ng n\u00e0y, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a \u00f4ng tham d\u1ef1 v\u00e0o kinh nghi\u1ec7m m\u1edbi m\u1ebb v\u00e0 l\u1ea1 l\u00f9ng c\u1ee7a \u00f4ng: \u201cCh\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 g\u1eb7p \u0110\u1ea5ng M\u00easia\u201d. Anr\u00ea kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n v\u00e0o vi\u1ec7c l\u00e0m ch\u1ee9ng, \u00f4ng c\u00f2n d\u1eabn Sim\u00f4n \u0111\u1ebfn g\u1eb7p \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. C\u00f3 v\u00f4 s\u1ed1 n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu: t\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a t\u00f4i \u0111\u1ebfn v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi. Tr\u00ean c\u00e1c n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y, c\u00f3 l\u1eddi ch\u1ee9ng v\u00e0 g\u01b0\u01a1ng s\u00e1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c g\u00f3p v\u00e0o. Nh\u01b0ng ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng v\u1eabn l\u00e0 kinh nghi\u1ec7m thi\u1ebft th\u00e2n t\u00f4i c\u00f3 v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. H\u00f4m nay, ph\u1ea3i ch\u0103ng t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t<em> <\/em>Anr\u00ea \u0111\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 b\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng, m\u00e0 b\u1eb1ng ch\u00ednh kinh nghi\u1ec7m s\u1ed1ng t\u00f4i \u0111\u00e3 v\u00e0 v\u1eabn \u0111ang c\u00f3?<\/p>\n<p><strong><em>Lm PX V\u0169 Phan Long, ofm<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Thanhkinh.org<\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"http:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-admin\/post-new.php#_ftnref1\">[1]<\/a>[1] <em>Midrash<\/em>: M\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00fa gi\u1ea3i Kinh Th\u00e1nh theo ki\u1ec3u c\u00e1c kinh s\u01b0. Th\u01b0\u1eddng c\u00e1c kinh s\u01b0 l\u1ea5y c\u00e1c c\u00e2u v\u0103n C\u1ef1u \u01af\u1edbc r\u1ed3i di\u1ec5n d\u1ecbch, v\u00e0 gh\u00e9p v\u00e0o b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u1eefng chi ti\u1ebft mang t\u00ednh huy\u1ec1n tho\u1ea1i ho\u1eb7c t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ec3 gi\u00e1o d\u1ee5c d\u00e2n ch\u00fang.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Gioan 1,35-42 \u2013 CN II TN &#8211; B) Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u201c\u0111i t\u00ecm\u201d \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn d\u1eaft, r\u1ed3i sau khi \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 \u201ct\u00ecm ra, t\u00ecm th\u1ea5y\u201d Ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec \u0111i gi\u1edbi thi\u1ec7u cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. 1.- Ng\u1eef c\u1ea3nh Trong Tin M\u1eebng Gioan, b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u00e2t \u01a1n g\u1ecdi c\u00e1c m\u00f4n &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/cac-mon-d%e1%bb%87-d%e1%ba%a7u-tien\/\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-tranquang","4":"post-5368","6":"format-standard","7":"category-suy-niem-loi-chua"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5368"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11833,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5368\/revisions\/11833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giaoly.org\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}